An Entity of Type: language, from Named Graph: http://dbpedia.org, within Data Space: dbpedia.org

Irish (Gaeilge in Standard Irish), sometimes referred to as Gaelic, is a Goidelic language of the Insular Celtic branch of the Celtic language family, which is a part of the Indo-European language family. Irish is indigenous to the island of Ireland and was the population's first language until the late 18th century. Although English has been the first language of most residents of the island since the early 19th century, Irish is spoken as a first language in broad areas of counties Cork, Donegal, Galway, and Kerry, as well as smaller areas of counties Mayo, Meath, and Waterford. It is also spoken by a larger group of habitual but non-traditional speakers, mostly in urban areas where the majority are second-language speakers. Daily users in the Republic of Ireland outside the education sy

Property Value
dbo:abstract
  • Die irische Sprache (irisch Gaeilge [ˈɡeːlʲɟə] oder im Munster-Dialekt Gaolainn [ˈɡeːləɲ], nach der bis 1948 geltenden Orthographie meist Gaedhilge), Irisch oder Irisch-Gälisch, ist eine der drei goidelischen oder gälischen Sprachen. Sie ist also eng verwandt mit dem Schottisch-Gälischen und dem Manx. Die goidelischen Sprachen zählen zum inselkeltischen Zweig der keltischen Sprachen. Laut dem 8. Verfassungsartikel ist Irisch „die Hauptamtssprache“ (an phríomhtheanga oifigiúil) der Republik Irland, „da sie die nationale Sprache ist“. Die Europäische Union führt Irisch seit dem 1. Januar 2007 als eine ihrer 24 Amtssprachen. Ungeachtet ihres herausgehobenen offiziellen Status hat die Sprache nur noch wenige muttersprachliche Sprecher. Kommunen in Irland, wo Irisch noch im täglichen Umgang gesprochen wird, werden als Gaeltacht offiziell ausgewiesen und gefördert, auch dort ist aber Irisch nicht unbedingt mehrheitlich in Gebrauch. Die Sprachkennung des Irischen ist ga oder gle (nach ISO 639); pgl bezeichnet das archaische Irisch der Ogham-Inschriften, sga das darauffolgende Altirisch (bis etwa 900) und mga Mittelirisch (900–1200). Der bis 2005 verwendete Ethnologue-Code lautete GLI. (de)
  • اللغة الغالية الأيرلندية (Gaeilge) هي لغة كلتية يتم التحدث بها في جمهورية أيرلندا وفي أيرلندا الشمالية. كما يوجد متحدثين للغة الأيرلندية في الولايات المتحدة وفي بريطانيا. اللغة الاسكتلندية الجودية في اسكتلندا واللغة المنكية في جزيرة مان هما أقرب اللغات الحية بالنسبة للغة الأيرلندية. الأيرلندية مستعملة بشكل رئيسي في منطقة أيرلندية تسمى gaeltachtaí (بالعربية: جايلتاشتاي)، ولكن أيضا بشكل متقطع في جميع أنحاء الجزيرة. أصبحت اللغة الأيرلندية لغة رسمية لأيرلندا عام 1921. وتدرس في جميع المدارس. العديد من سكان الجمهورية يوجد لديه معرفة اللغة. يوجد في أيرلندا 40000 مواطن أيرلندي متحدث للغة الأيرلندية بينما يوجد 72,000 شخص يستعمل اللغة يومياً. (ar)
  • Irština (také irská gaelština) je goidelský (gaelský) jazyk keltské větve indoevropské jazykové rodiny, blízce příbuzný skotské gaelštině. Irštinou se mluví v Irské republice a Severním Irsku jako menšinovým jazykem (vedle angličtiny), získala však status národního a úředního jazyka Irska. Irsky mluvící obyvatelé se soustřeďují především v oblastech zvaných Gaeltacht, které jsou v situovány přibližně do oblastí západně od Galway s přilehlými Aranskými ostrovy, oblast v okolí města Bangor a přilehlého poloostrova. Menší oblasti jsou i ve vnitrozemí. Na západě ostrova mluví irštinou jako mateřským jazykem asi 50 tisíc lidí. V Severním Irsku není irština úředním jazykem, nicméně je úředně považována za menšinový jazyk. Dnes se irská vláda snaží o jakési „znovuvzkříšení“ irštiny na základě různých programů, např. zavedení irštiny na úřadech, školách, v televizi a rozhlase. Pro turistu vyvstávají jisté potíže, když se dostane do oblastí Gaeltacht, kde se setká pouze s ukazateli v irštině, na což mapy často nemyslí. Po celé zemi je většina nápisů dvojjazyčných v podobě anglicko-irské. Jen malá část mladé generace umí jazykem předků mluvit, větší část populace je schopna pasivně rozumět. Asi 30 000 žáků mimo Gaeltacht navštěvuje základní a střední školy s výukou vedenou v irském jazyce, jejich počet přitom narůstá. O chod těchto škol se stará nevládní organizace Gaelscoileanna. Některé obory lze v irštině studovat na univerzitě, především na Národní universitě v Galway (Ollscoil na hÉireann). Irská státní televize TG4 vysílaná v irštině, podobně i rádiová stanice. V Severním Irsku je malá část vysílání BBC vedena v irštině, případně s výukovými programy. Irština se až do 60. let minulého století psala irskou unciálou, písmem užívaným od raného středověku. Opuštění unciály ve prospěch moderních typů písma bylo dlouho předmětem sporu, podobně jako v Německu opuštění fraktury. Před příchodem křesťanství se irština psala keltským oghamem. Teprve 13. června 2005 se irština stala jedním z úředních jazyků EU (s účinností od roku 2007), tedy po více než třech desetiletích od vstupu Irska v roce 1973. (cs)
  • Η Ιρλανδική (ιρλανδικά: Gaeilge) είναι μια γαελική ή γοϊδελική γλώσσα της γλωσσικής οικογένειας των κελτικών γλωσσών. Ομιλείται στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας, τη Βόρεια Ιρλανδία, τον Καναδά και τις ΗΠΑ. Είναι συνταγματικά αναγνωρισμένη ως η πρώτη επίσημη γλώσσα της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας. Η ιρλανδική είναι από την 1 Ιανουαρίου 2007 μία από τις 24 επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά από την απόφαση των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στις 13 Ιουνίου 2005. Έχει επίσης επίσημη αναγνώριση στη Βόρεια Ιρλανδία. (el)
  • La irlanda lingvo (irlande Gaeilge) estas gaela kelta lingvo, kiu estas parolata en Irlando. En Irlando homoj kiuj politike malŝatas la lingvon nomas ĝin 'la gaela', sed lingvistike kaj laŭ la irlanda konstitucio de 1937 oni nomas ĝin la irlanda lingvo, la ejra lingvo, aŭ la irlanda en familiara uzado. (La nomo 'gaela lingvo' estas kelkfoje konfuzebla kun la skot-gaela lingvo, parolata en Skotlando.) Ekde la 13-a de junio 2005 la irlanda lingvo estas 21-a oficiala laborlingvo de la Eŭropa Unio. Tiu decido efektiviĝis la 1-an de januaro 2007, kaj la irlanda ministro Nollaig Ó Treasaigh, T.D. estis la unua ministro kiu parolis irlande dum kunveno de la Konsilio de Ministroj de EU, la 22-an de januaro 2007. La irlanda estas parolata tra la insulo, kaj en Respubliko de Irlando (Éire/Poblacht na hÉireann), kaj en Nord-Irlando (Tuaisceart na hÉireann). Ĝi estas la nacia kaj unua oficiala lingvo de Irlando. Post la helena kaj latina lingvoj, la malnovirlanda estas eble la plej malnova literatura lingvo en Eŭropo, kiu daŭre skribatas ekde la sesa jarcento. La unua teksto kiun ni ankoraŭ posedas estas "Amra Choluim Cille", pri la vivo de la sanktulo Colm Cille, el la jaro 597. En 1366 la anglaj okupantoj de Irlando faris la unuajn leĝojn kontraŭ la uzo de la irlanda lingvo fare de la anglaj koloniistoj, kiuj siatempe pli kaj pli asimiliĝadis kun la irlandanoj, la "Statutoj de Cill Chainnigh" (angle 'Kilkenny'). Sed kiam en 1541 la angla reĝo Henriko la 8-a volis proklami sin "reĝo de Irlando", oni devis laŭtlegi la proklamon irlande en la parlamento de la koloniistoj en Dublino, ĉar plejmulto el ili ne plu komprenis la anglan. Fine de la 19-a jarcento la irlanda preskaŭ malaperis: pro la malsatego de 1845-1849, en kiu unu ĝis du milionoj mortis pro malsato; pro la naciaj bazlernejoj ekde 1831 kiuj malpermesis la irlandan kaj trudadis la anglan; kaj pro la kreskanta uzado de la angla fare de irlandaj naciaj politikistoj; nur 3% da la loĝantaro 3 aŭ 4 jaraĝa parolis irlandlingve ĉiutage en 1891. La lingvo oficialiĝis en 1922 kiam Irlando sendependiĝis, kaj ĝi fariĝis deviga lingvo por ĉiuj lernantoj en la bazaj kaj mezaj lernejoj. Dum la lasta jardeko ĝia uzado plipopulariĝis kaj la lingvo pli kaj pli fariĝas laŭmoda. Ekde 1996 ekzistas televidstacio irlandlingva, "TG4", kaj ekde aprilo 2003 ĉiutaga ĵurnalo eldoniĝas en Nord-Irlando por la tuta insulo, "Lá" (Tago). Estas ankaŭ radio-stacioj: Raidió na Gaeltachta, kiu estas nacie dissendata tra la tuta Irlando, Raidió na Life por la irlandparolantoj de la ĉefurbo, Dublino (irlande Baile Átha Cliath), Raidió Fáilte por Nordirlando, kaj oni povas aĉeti ĉiudimanĉan gazeton nomatan "Foinse" (Fonto). En julio 2003 la irlanda parlamento akceptis novan leĝon por antaŭenigi la irlandan lingvon, la "Leĝon pri Oficialaj Lingvoj 2003". Por detaloj en la irlanda kaj angla lingvoj, rigardu Arkivigite je 2003-12-19 per la retarkivo Wayback Machine. Antaŭnelonge, la irlanda lingvo formale rekoniĝis en Nord-Irlando, sub la Interkonsento de Sankta Vendredo de 1998 kune kun malgranda minoritat-lingvo nomata la ulster-skota. (Malgraŭ tio, estas malkonsentoj, ĉu la ulster-skota estas aparta lingvo aŭ nura dialekto de la skota 'malalteja'.) (eo)
  • Irlandako gaelera, Irlandako gaelikoa edo irlandera (hizkuntza hartan: Gaeilge) Irlandako jatorrizko hizkuntza da. Indoeuropar hizkuntzen familiaren barruan, zelta hizkuntzen barnean dago sailkaturik, gaelera hizkuntzen taldean. Historikoki irlandarrek hitz egin dute. Uhartean 130.000 inguru dira Irlandako gaelera lehen hizkuntza dutenak, gehienbat mendebalde urruneko landa giroan; komunitate txikiak ere badira Irlandatik kanpo. Irlandera Irlandako hizkuntza nagusia izan zen, Erdi Aroan ingelesak iritsi arte. 1922an Irlandako Errepublikak (jatorriz Irlandako Estatu Askea deitua) burujabetza lortu zuenez geroztik, Irlandako hizkuntza ofiziala da, ingelesarekin batera. 1998an, Ostiral Santuko Akordioaren ondoren, Erresuma Batuaren agintepean dagoen Ipar Irlandako hizkuntza gutxitutzat onartu zuten ofizialki, Ulsterko eskozierarekin batera. 2005eko ekainaren 22an Europar Batasuneko lan hizkuntzetako bat izendatu zuten legez, eta ofizialtasun horren indarraldia 2007ko urtarrilaren 13an hasi zen. 2007ko urtarrilaren 22an, Irlandako Errepublikako ministro Europar Batasuneko Ministroen Kontseiluko bilera batean lehendabiziko aldiz erabili zuen. Komunitate eta Baserri Giroko Gaeltacht Departamentuaren arabera, 2003an 1.500.000 pertsonak hizkuntza horretan mintzatzeko behar adina zekitela ziurtatzen zuten. 2007an, uharteak zituen 4,3 milioi bizilagunetatik % 40,8 ziren gaelera hitz egiteko gai. Irlandera nagusiki hitz egiten den eskualdeei Gaeltacht edo Gaeltachtaí deritze irlanderaz (pluraleko forma da Gaeltachtaí, eta singularrekoa – Gaeltacht). Eskualde horietatik handiena Connemara/Conamaran dago, Galwayko konderrian, Aran uharteak barne. Herrialdeko eskola publikoetan nahi eta nahi ez eskatzen dute irlanderaz jakitea. Horregatik, irlandar asko nolabaiteko erraztasunez hitz egiteko gai dira. Hala ere, uharte osoko erabateko hizkuntza nagusia ingelesa da. Irlanderaz idatzitako aldizkariak badira, bereziki Gaeltacht eskualdeetan. 1996an, abian jarri zuten Teilifís na Gaeilge («Irlanderazko Telebista», TG4 siglaz ezaguna). Telebista kate hori Radio Telefís Éireann («Irlandar Irrati Telebista», RTÉ siglaz ezaguna) konpainia publikoarena da. Irlanderaren hizkera edo dialekto nagusiak hiru dira: Ulsterrekoa iparraldean, Munsterrrekoa hegoaldean eta Connachtekoa erdi-mendebaldean. Whitley Stokes hizkuntzalariaren arabera, 1800 aldera 800.000 irlandera hiztun elebakar omen zeuden. Irlandako Gosete Handiaren amaieraldera kopurua 320.000ra jaitsi zen eta 1911n jada 17.000 irlandera hiztun elebar baina gutxiago zeuden. 1950eko hamarkadan oraindik ere irlandera hiztun elebakarrak bazeuden, baina 1980ko hamarkada eta 1990eko hamarkadan gelditzen ziren bakanak hil egin ziren. Gaur egun uste denez, Seán Ó hEinirí (1915-1998) azken irlandera hiztun elebakarra izan zen. Bizitza osoa Mayo konderriko kostaldeko Cill Ghallagáin herrian bizi izan zen. (eu)
  • El irlandés o gaélico irlandés moderno (en irlandés: Gaeilge) es un idioma goidélico de la rama celta de la familia de lenguas indoeuropeas originario de la isla de Irlanda y hablado históricamente por los irlandeses. Se estima que el número de personas en la isla que lo hablan como lengua nativa ronda entre 20 000 y 80 000, predominantemente en las regiones rurales occidentales.​​​ El irlandés era la lengua principal de la isla antes de que se produjese la conquista inglesa de Irlanda durante la Edad Media. Desde 1922 con la independencia de la República de Irlanda (llamado originalmente el Estado Libre Irlandés), ha sido el idioma oficial junto al inglés. En 1998 con el Acuerdo de Viernes Santo, fue reconocido oficialmente como lengua de minoría en Irlanda del Norte, un país constituyente del Reino Unido. El 13 de junio de 2005 se aprobó e incluyó como idioma de trabajo en la Unión Europea entrando en vigor el 1 de enero de 2007.​ El 22 de enero del mismo año, el ministro Noel Treacy, lo usó por primera vez en una reunión del Consejo de Ministros de la Unión Europea. En la actualidad es idioma oficial en todos los territorios pertenecientes a Irlanda e Irlanda del Norte. El Departamento de la Gaeltacht de Asuntos Rurales y Comunitarios de Irlanda estimó en 2003 que alrededor de 1 500 000 personas aseguraban tener conocimiento del idioma.​ En 2007, de los 4,3 millones de habitantes que poseía la república, el 40,8 % de la población era capaz de hablarlo.​ Las comunidades y regiones donde se habla el irlandés se llaman Gaeltachtaí (Gaeltacht en singular) y la mayor de ellas es Connemara, en el Condado de Galway, incluyendo las islas Aran. Al ser el irlandés un requerimiento de estudio en las escuelas públicas del país, muchos lo hablan con fluidez como segundo idioma nativo. Aunque el idioma principal de la isla es el inglés, existen varios periódicos, revistas y emisoras de radio en irlandés, especialmente en los Gaeltachtaí.​ Desde 1996 existe un canal de televisión llamado Teilifís na Gaeilge (Televisión del Irlandés) o TG4. Los tres dialectos irlandeses principales son el del Úlster en el norte, el de Munster en el sur y el de Connacht en la región central y occidental de la isla. El irlandés pertenece a la división gaélica o goidélica de los idiomas célticos. (es)
  • Irish (Gaeilge in Standard Irish), sometimes referred to as Gaelic, is a Goidelic language of the Insular Celtic branch of the Celtic language family, which is a part of the Indo-European language family. Irish is indigenous to the island of Ireland and was the population's first language until the late 18th century. Although English has been the first language of most residents of the island since the early 19th century, Irish is spoken as a first language in broad areas of counties Cork, Donegal, Galway, and Kerry, as well as smaller areas of counties Mayo, Meath, and Waterford. It is also spoken by a larger group of habitual but non-traditional speakers, mostly in urban areas where the majority are second-language speakers. Daily users in the Republic of Ireland outside the education system number around 73,000 (1.5%), and the total number of persons (aged 3 and over) who claimed they could speak Irish in April 2016 was 1,761,420, representing 39.8% of respondents. For most of recorded Irish history, Irish was the dominant language of the Irish people, who took it with them to other regions such as Scotland and the Isle of Man, where Middle Irish gave rise to Scottish Gaelic and Manx. It was also for a period spoken widely across Canada, with an estimated 200,000–250,000 daily Canadian speakers of Irish in 1890. On the island of Newfoundland, a unique dialect of Irish developed. With a basic written form known as Ogham dating back to at least the 4th century AD and written Irish in a Latin script since the 5th century AD, Irish has the oldest vernacular literature in Western Europe. On the island, the language has three major dialects: Munster, Connacht and Ulster. All three have distinctions in their speech and orthography. There is also a "standard written form" devised by a parliamentary commission in the 1950s. The distinct Irish alphabet, a variant of the Latin alphabet with 18 letters, has been succeeded by the standard Latin alphabet (albeit with 7–8 letters used primarily in loanwords). Irish has constitutional status as the national and first official language of the Republic of Ireland and is an officially recognised minority language in Northern Ireland. It is also among the official languages of the European Union. The public body Foras na Gaeilge is responsible for the promotion of the language throughout the island. Irish has no regulatory body but the standard modern written form is guided by a parliamentary service and new vocabulary by a voluntary committee with university input. The modern-day areas of Ireland where Irish is still spoken daily as a first language are collectively known as the Gaeltacht. (en)
  • L'irlandais (autonyme : Gaeilge /ˈgeːlʲ.ɟə/), également appelé gaélique irlandais, est une langue celtique du groupe des langues gaéliques, parlée sur l'île d'Irlande depuis l'arrivée des Gaëls. C'est la première langue officielle de l'État d'Irlande (devant l'anglais) et elle est reconnue comme langue régionale en Irlande du Nord selon la Charte européenne des langues régionales ou minoritaires. Elle est devenue une langue officielle de l'Union européenne le 13 juin 2005 et cette décision est entrée en vigueur le 1er janvier 2007. Depuis le 1er Janvier 2022, le gaélique irlandais est devenue une langue de travail à part entière au sein de l'union Européenne. Les quelques régions où l'irlandais reste vivace sont appelées des gaeltachtaí (au singulier : gaeltacht). En 2016, on recense 1 761 420 personnes sachant parler irlandais en république d'Irlande, ce qui représente 39,8 % de la population totale. La grande majorité des locuteurs ne sont pas des locuteurs natifs de la langue, et tous maîtrisent l'anglais. (fr)
  • Is ceann de na teangacha Ceilteacha í Gaeilge (nó Gaeilge na hÉireann mar a thugtar uirthi corruair), agus ceann den dtrí cinn de theangacha Ceilteacha ar a dtugtar na teangacha Gaelacha (Gaeilge, Gaeilge Mhanann agus Gaeilge na hAlban) go háirithe. Labhraítear in Éirinn go príomha í, ach tá cainteoirí Gaeilge ina gcónaí in áiteanna eile ar fud an domhain. Is í an teanga náisiúnta nó dhúchais agus an phríomhtheanga oifigiúil i bPoblacht na hÉireann í an Ghaeilge. Tá an Béarla luaite sa Bhunreacht mar theanga oifigiúil eile. Tá aitheantas oifigiúil aici chomh maith i dTuaisceart Éireann, atá mar chuid den Ríocht Aontaithe. Ar an 13 Meitheamh 2005 d'aontaigh airí gnóthaí eachtracha an Aontais Eorpaigh glacadh leis an nGaeilge mar theanga oifigiúil oibre san AE. Ón 1 Eanáir 2007 cuireadh tús leis an stádas oifigiúil seo, agus ba é an tAire Nollaig Ó Treasaigh, T. D., an chéad aire Éireannach a labhair Gaeilge ag cruinniú de chuid Chomhairle na nAirí, an 22 Eanáir 2007. Tá go leor ainmneacha eile réigiúnda nó stairiúla ar an teanga freisin: Gaedhealg, Gaedhilge agus Gaedhilg (i gConamara); Gaedhilic, Gaeilic agus Gaeilig (in áiteanna i gCúige Uladh agus Maigh Eo); Gaedhealaing, Gaoluinn agus Gaeilinn (i bPort Láirge); Gaelainn (sa Mhumhain); Gaedhlag (Ó Méith, Ard Mhacha agus Lú); agus Guithealg nó Goidelc (sa tSean-Ghaeilge). Go minic, níl i gceist leo seo ach litrithe malartacha ar an bhfocal "Gaeilge" agus iad ag baint leis an tréimhse réamhchaighdeánach (féach thíos chun a thuilleadh eolais a fháil), ach tabhair faoi deara gurb iondúil inniu a úsáidtear an leagan Muimhneach d'ainm na teanga, Gaelainn, le tagairt a dhéanamh do chanúint an chúige ina gcluinfeá an t-ainm seo uirthi. D'fheicfeá Gaoluinn, leis, toisc gur mar é fada a fhuaimnítear ao an litrithe sna canúintí deisceartacha. (ga)
  • アイルランド語(アイルランドご、愛: Gaeilge [ˈɡeːlʲɟə]、英: Irish)は、インド・ヨーロッパ語族ケルト語派に属する言語である。現存するゲール語の一つであり、しばしばアイルランド・ゲール語やアイリッシュ・ゲール、あるいは西ゲール語, 愛蘭土語、愛蘭語, 愛語とも呼ばれる。アイルランド共和国の第一公用語であり、2007年以降欧州連合の公用語の一つである。 現代のアイルランド人の多くは英語を母語とするが(2002年の国勢調査によると、41.9%がアイルランド語話者)、アイルランド語と英語は、同じインド・ヨーロッパ語族(ヨーロッパから南アジア、北アジア、アフリカ、南アメリカ、北アメリカ、オセアニアにかけて話者地域が広がる語族)であり、言語学上、言語系統的には同じ語族に分類されるが、ケルト語派であるアイルランド語とゲルマン語派である英語とは、完全に別言語であり意思の疎通はできない。 (ja)
  • La lingua irlandese (noto anche come gaelico irlandese o più raramente gaelico) è una lingua indoeuropea appartenente al ceppo delle lingue celtiche insulari. In irlandese standard (An Caighdeán Oifigiúil) la lingua è nota come Gaeilge, ossia gaelico, mentre in lingua inglese viene chiamato semplicemente Irish, irlandese. È la lingua nazionale della Repubblica d'Irlanda, dove è co-ufficiale assieme alla lingua inglese (seconda lingua nazionale). (it)
  • Język irlandzki, język iryjski (Gaeilge, wym. [ˈɡeːlʲɟə]) – język z grupy goidelskiej języków celtyckich, język narodowy Irlandczyków. Język urzędowy Republiki Irlandii (obok angielskiego). W 2011 około 1,77 miliona mieszkańców Irlandii zadeklarowało, że posiada jakąkolwiek znajomość swojego języka narodowego, wyniesioną głównie ze szkolnych lekcji. Na co dzień używa go ok. 77 tys. osób, z czego ponad 66 tysięcy w regionach Gaeltacht, zaś liczba osób deklarujących używanie języka rzadziej niż codziennie wynosi ponad 700 tysięcy. Wiele nazwisk i nazw miejscowości irlandzkich pochodzi z właśnie tego języka, np.: * Belfast – Béal Feirste – Zatoka piaszczystych brzegów, * Cork – Corcaigh – Bagno, * Ennis – Inis – Wyspa. Do zapisu języka irlandzkiego używa się alfabetu łacińskiego. Do niedawna w powszechnym użyciu był dość odmienny od powszechnie przyjętego w piśmie łacińskim krój liter, nazywany alfabetem irlandzkim, który także obecnie jest używany, aczkolwiek sporadycznie. We wczesnym średniowieczu do zapisu języka (staro)irlandzkiego używane było pismo ogamiczne. Najstarsze inskrypcje zapisane właśnie tym pismem pochodzą z V wieku. Przodkiem języka irlandzkiego jest język staroirlandzki, który dał początek także szkockiemu gaelickiemu oraz językowi manx. Shelta to język mieszany powstały w wyniku intensywnego angielsko-irlandzkiego kontaktu językowego. (pl)
  • O irlandês (Gaeilge), também conhecido como gaélico irlandês ou simplesmente gaélico, é um idioma falado como língua nativa na Ilha da Irlanda, predominantemente nas zonas rurais ocidentais da ilha. O irlandês era a língua principal da llha Esmeralda antes de os ingleses a invadirem durante a Idade Média. É um dos membros da divisão gaélica das línguas célticas. (pt)
  • Ирла́ндский язы́к ( Gaeilge [ˈɡeːlʲɟə], ирландский гэльский, Gaeilge na hÉireann) — язык ирландцев, один из кельтских языков; наряду с шотландским и мэнским, принадлежит к гойдельской подгруппе. Один из двух (наряду с английским) государственных языков Ирландской Республики. 13 июня 2005 года было принято решение о включении ирландского в число рабочих языков Европейского союза, вступившее в силу с 1 января 2007 года. По официальным данным ирландского правительства (2004), в Ирландской Республике насчитывается 1 570 894 человека, владеющих ирландским языком. Из них 339 541 использует ирландский язык в повседневном общении; 155 039 прибегают к нему примерно раз в неделю; 585 300 — реже; 459 657 — почти никогда, а 31 357 не ответили на вопрос о частоте использования языка. Однако многие активисты ирландского языка и профессиональные лингвисты ставят эти данные под сомнение. Многие оценивают число носителей, использующих язык в повседневном общении, всего в 65 000 человек. Число владеющих ирландским в той или иной степени оценивается в 167 487 в Северной Ирландии и в 25 870 — в США. (ru)
  • Iers of Iers-Gaelisch (Gaeilge, oudere spelling Gaedhilge, Gaedhealg) is een Keltische taal die gesproken wordt in Ierland. Het Primitief Iers is bekend uit de vijfde en zesde eeuw door inscripties in het Ogham-alfabet. Vanaf de zesde eeuw zijn er Oudierse glossen, en vanaf 700 een rijke literatuur. Deze literatuur is later te boek gesteld want zij had wezenlijk het karakter van een oraal-poëtische overdracht. De Ierse stamgemeenschappen, georganiseerd in met elkaar rivaliserende koninkrijken, werden tegen elkaar uitgespeeld door de Normandische elite van Engeland die in de middeleeuwen de Ierse Zee over stak en het gezag in handen kreeg maar het vaak ook weer moest loslaten en uiteindelijk grotendeels door huwelijk opging in de Ierse koningsgeslachten. Alleen in de zogenaamde Pale, de provincie bewesten Dublin, en in de weinige zeehandelssteden wist het Engelstalige element zich te handhaven. De afwijzing door de Ieren van de Engelse kerkhervorming in de zestiende eeuw versterkte de Engels-Ierse tegenstellingen en voorlopig ook nog de positie van de Ierse elite. In de zeventiende eeuw was Engeland sterk genoeg om het opstandige Ierland met veel geweld te pacificeren. Op de koningsgetrouwe Engelse ‘baronnen’ na vluchtte de Ierse elite grotendeels naar het buitenland, haar landbezit werd geconfisqueerd en aan Engelsen geschonken. De Rooms-Katholieke Kerk en haar instellingen, met name de zeer talrijke kloosters, werden verboden en ontmanteld. Het Iers degenereerde tot de taal van analfabete paupers. Voorlopig ‘beschermde’ dit Iers de Ieren tegen Engelse en protestantse invloed en de Anglicaanse staatskerk bleef in haar aanhang dan ook beperkt tot de Engelse elite en de Engelse en Schotse kolonisten die in groten getale in de zogenaamde ‘plantations’ gevestigd werden op onteigend land. De Rooms-Katholieke Kerk zelf zou zich overigens afkeren van het Iers en de taalkundige anglicisering van de Ieren actief bevorderen. Dat weerspiegelt de ambitie om in de Engelstalige wereld een machtsfactor te worden. (nl)
  • Ірла́ндська мо́ва (ірл. Gaeilge) — одна з кельтських мов, що разом із шотландською гельською та менською мовами належить до ґойдельської підгрупи (інша підгрупа — бритська — об'єднує валлійську, бретонську та корнську мови). Ірландська — єдина на сьогодні кельтська мова із державним статусом (разом із англійською вона є державною мовою Ірландії, а також однією з офіційних мов Європейського Союзу та Північної Ірландії). Ірландську можна вважати класичною кельтською мовою, адже її форма у найдавніших документах зберегла низку форм, що цілком зникли із бритських мов. Ірландська мова засвідчена з IV століття нашої ери огамічними написами, а з VII ст. н. е. — глосами латинською абеткою. (uk)
  • Iriska (Gaeilge) är ett keltiskt språk i den gäliska gruppen som talas i Irland och Nordirland. Det finns även talare på Storbritannien och i USA. De närmast besläktade levande språken är den skotska gäliskan i Skottland och manx på Isle of Man. Iriska talas framför allt i de områden i republiken som kallas gaeltachtaí, men också sporadiskt över hela ön. Språket är sedan 1921 officiellt språk i Irland och undervisas i alla skolor. Många invånare i republiken har någon kunskap i språket. I princip räknar man med 40 000 infödda irisktalande på Irland och 72 000 talare som använder språket varje dag. (sv)
  • 愛爾蘭語又稱蓋爾語(愛爾蘭文:Gaeilge na hÉireann)或愛爾蘭蓋爾語,是凱爾特語族、海島凱爾特語支、蓋爾亞支下的一種語言,與同屬凱爾特語族的布列塔尼語、威爾斯語以及蘇格蘭蓋爾語有相當密切的關係。 愛爾蘭語是爱尔兰的官方語言,也是北愛爾蘭官方承認的區域語言。然而,絕大多數愛爾蘭人的母語實為爱尔兰第二官方语言——英语,愛爾蘭語作為主要語言的通行範圍僅限於愛爾蘭西海岸的一些地區。在有關母語復興運動的討論中,最常提到的兩個例子便是希伯來語和愛爾蘭語,二者相較之下,希伯來語因為以色列建國後以其為官方語言,成為少數成功復興的語言之一,而愛爾蘭語的母語運動則被不少學者認為是一個失敗的例子。 (zh)
dbo:iso6391Code
  • ga
dbo:iso6392Code
  • gle
dbo:iso6393Code
  • gle
dbo:languageFamily
dbo:spokenIn
dbo:thumbnail
dbo:wikiPageExternalLink
dbo:wikiPageID
  • 19872429 (xsd:integer)
dbo:wikiPageLength
  • 116619 (xsd:nonNegativeInteger)
dbo:wikiPageRevisionID
  • 1074378579 (xsd:integer)
dbo:wikiPageWikiLink
dbp:ancestor
dbp:date
  • 2019 (xsd:integer)
dbp:dia
dbp:display
  • the Irish language (en)
dbp:ethnicity
dbp:fam
dbp:familycolor
  • Indo-European (en)
dbp:glotto
  • iris1253 (en)
dbp:glottorefname
  • Irish (en)
dbp:iso
  • ga (en)
  • gle (en)
dbp:lingua
  • 50 (xsd:integer)
dbp:mapcaption
  • Proportion of respondents who said they could speak Irish in the Republic of Ireland and Northern Ireland censuses of 2011 (en)
dbp:minority
dbp:n
  • no (en)
dbp:name
  • Irish (en)
dbp:nation
dbp:nativename
dbp:notice
  • IPA (en)
dbp:ref
  • e22 (en)
dbp:script
dbp:speakers
  • 18815 (xsd:integer)
  • L1 speakers: 170,000 (en)
  • L2 speakers: unknown (en)
  • According to the 2001 Census, 658,103 people could speak Irish in Northern Ireland (en)
dbp:standards
  • (en)
dbp:states
dbp:v
  • Irish (en)
dbp:voy
  • Irish phrasebook (en)
dbp:wikiPageUsesTemplate
dbp:wikt
  • Category:Irish language (en)
dbp:wordnet_type
dct:subject
gold:hypernym
rdf:type
rdfs:comment
  • اللغة الغالية الأيرلندية (Gaeilge) هي لغة كلتية يتم التحدث بها في جمهورية أيرلندا وفي أيرلندا الشمالية. كما يوجد متحدثين للغة الأيرلندية في الولايات المتحدة وفي بريطانيا. اللغة الاسكتلندية الجودية في اسكتلندا واللغة المنكية في جزيرة مان هما أقرب اللغات الحية بالنسبة للغة الأيرلندية. الأيرلندية مستعملة بشكل رئيسي في منطقة أيرلندية تسمى gaeltachtaí (بالعربية: جايلتاشتاي)، ولكن أيضا بشكل متقطع في جميع أنحاء الجزيرة. أصبحت اللغة الأيرلندية لغة رسمية لأيرلندا عام 1921. وتدرس في جميع المدارس. العديد من سكان الجمهورية يوجد لديه معرفة اللغة. يوجد في أيرلندا 40000 مواطن أيرلندي متحدث للغة الأيرلندية بينما يوجد 72,000 شخص يستعمل اللغة يومياً. (ar)
  • Η Ιρλανδική (ιρλανδικά: Gaeilge) είναι μια γαελική ή γοϊδελική γλώσσα της γλωσσικής οικογένειας των κελτικών γλωσσών. Ομιλείται στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας, τη Βόρεια Ιρλανδία, τον Καναδά και τις ΗΠΑ. Είναι συνταγματικά αναγνωρισμένη ως η πρώτη επίσημη γλώσσα της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας. Η ιρλανδική είναι από την 1 Ιανουαρίου 2007 μία από τις 24 επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά από την απόφαση των Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στις 13 Ιουνίου 2005. Έχει επίσης επίσημη αναγνώριση στη Βόρεια Ιρλανδία. (el)
  • アイルランド語(アイルランドご、愛: Gaeilge [ˈɡeːlʲɟə]、英: Irish)は、インド・ヨーロッパ語族ケルト語派に属する言語である。現存するゲール語の一つであり、しばしばアイルランド・ゲール語やアイリッシュ・ゲール、あるいは西ゲール語, 愛蘭土語、愛蘭語, 愛語とも呼ばれる。アイルランド共和国の第一公用語であり、2007年以降欧州連合の公用語の一つである。 現代のアイルランド人の多くは英語を母語とするが(2002年の国勢調査によると、41.9%がアイルランド語話者)、アイルランド語と英語は、同じインド・ヨーロッパ語族(ヨーロッパから南アジア、北アジア、アフリカ、南アメリカ、北アメリカ、オセアニアにかけて話者地域が広がる語族)であり、言語学上、言語系統的には同じ語族に分類されるが、ケルト語派であるアイルランド語とゲルマン語派である英語とは、完全に別言語であり意思の疎通はできない。 (ja)
  • La lingua irlandese (noto anche come gaelico irlandese o più raramente gaelico) è una lingua indoeuropea appartenente al ceppo delle lingue celtiche insulari. In irlandese standard (An Caighdeán Oifigiúil) la lingua è nota come Gaeilge, ossia gaelico, mentre in lingua inglese viene chiamato semplicemente Irish, irlandese. È la lingua nazionale della Repubblica d'Irlanda, dove è co-ufficiale assieme alla lingua inglese (seconda lingua nazionale). (it)
  • O irlandês (Gaeilge), também conhecido como gaélico irlandês ou simplesmente gaélico, é um idioma falado como língua nativa na Ilha da Irlanda, predominantemente nas zonas rurais ocidentais da ilha. O irlandês era a língua principal da llha Esmeralda antes de os ingleses a invadirem durante a Idade Média. É um dos membros da divisão gaélica das línguas célticas. (pt)
  • 愛爾蘭語又稱蓋爾語(愛爾蘭文:Gaeilge na hÉireann)或愛爾蘭蓋爾語,是凱爾特語族、海島凱爾特語支、蓋爾亞支下的一種語言,與同屬凱爾特語族的布列塔尼語、威爾斯語以及蘇格蘭蓋爾語有相當密切的關係。 愛爾蘭語是爱尔兰的官方語言,也是北愛爾蘭官方承認的區域語言。然而,絕大多數愛爾蘭人的母語實為爱尔兰第二官方语言——英语,愛爾蘭語作為主要語言的通行範圍僅限於愛爾蘭西海岸的一些地區。在有關母語復興運動的討論中,最常提到的兩個例子便是希伯來語和愛爾蘭語,二者相較之下,希伯來語因為以色列建國後以其為官方語言,成為少數成功復興的語言之一,而愛爾蘭語的母語運動則被不少學者認為是一個失敗的例子。 (zh)
  • Irština (také irská gaelština) je goidelský (gaelský) jazyk keltské větve indoevropské jazykové rodiny, blízce příbuzný skotské gaelštině. Irštinou se mluví v Irské republice a Severním Irsku jako menšinovým jazykem (vedle angličtiny), získala však status národního a úředního jazyka Irska. Irsky mluvící obyvatelé se soustřeďují především v oblastech zvaných Gaeltacht, které jsou v situovány přibližně do oblastí západně od Galway s přilehlými Aranskými ostrovy, oblast v okolí města Bangor a přilehlého poloostrova. Menší oblasti jsou i ve vnitrozemí. (cs)
  • Die irische Sprache (irisch Gaeilge [ˈɡeːlʲɟə] oder im Munster-Dialekt Gaolainn [ˈɡeːləɲ], nach der bis 1948 geltenden Orthographie meist Gaedhilge), Irisch oder Irisch-Gälisch, ist eine der drei goidelischen oder gälischen Sprachen. Sie ist also eng verwandt mit dem Schottisch-Gälischen und dem Manx. Die goidelischen Sprachen zählen zum inselkeltischen Zweig der keltischen Sprachen. (de)
  • La irlanda lingvo (irlande Gaeilge) estas gaela kelta lingvo, kiu estas parolata en Irlando. En Irlando homoj kiuj politike malŝatas la lingvon nomas ĝin 'la gaela', sed lingvistike kaj laŭ la irlanda konstitucio de 1937 oni nomas ĝin la irlanda lingvo, la ejra lingvo, aŭ la irlanda en familiara uzado. (La nomo 'gaela lingvo' estas kelkfoje konfuzebla kun la skot-gaela lingvo, parolata en Skotlando.) (eo)
  • Irlandako gaelera, Irlandako gaelikoa edo irlandera (hizkuntza hartan: Gaeilge) Irlandako jatorrizko hizkuntza da. Indoeuropar hizkuntzen familiaren barruan, zelta hizkuntzen barnean dago sailkaturik, gaelera hizkuntzen taldean. Historikoki irlandarrek hitz egin dute. Uhartean 130.000 inguru dira Irlandako gaelera lehen hizkuntza dutenak, gehienbat mendebalde urruneko landa giroan; komunitate txikiak ere badira Irlandatik kanpo. Irlandera Irlandako hizkuntza nagusia izan zen, Erdi Aroan ingelesak iritsi arte. 1922an Irlandako Errepublikak (jatorriz Irlandako Estatu Askea deitua) burujabetza lortu zuenez geroztik, Irlandako hizkuntza ofiziala da, ingelesarekin batera. 1998an, Ostiral Santuko Akordioaren ondoren, Erresuma Batuaren agintepean dagoen Ipar Irlandako hizkuntza gutxitutzat onartu (eu)
  • El irlandés o gaélico irlandés moderno (en irlandés: Gaeilge) es un idioma goidélico de la rama celta de la familia de lenguas indoeuropeas originario de la isla de Irlanda y hablado históricamente por los irlandeses. Se estima que el número de personas en la isla que lo hablan como lengua nativa ronda entre 20 000 y 80 000, predominantemente en las regiones rurales occidentales.​​​ El irlandés era la lengua principal de la isla antes de que se produjese la conquista inglesa de Irlanda durante la Edad Media. Desde 1922 con la independencia de la República de Irlanda (llamado originalmente el Estado Libre Irlandés), ha sido el idioma oficial junto al inglés. En 1998 con el Acuerdo de Viernes Santo, fue reconocido oficialmente como lengua de minoría en Irlanda del Norte, un país constituyent (es)
  • L'irlandais (autonyme : Gaeilge /ˈgeːlʲ.ɟə/), également appelé gaélique irlandais, est une langue celtique du groupe des langues gaéliques, parlée sur l'île d'Irlande depuis l'arrivée des Gaëls. C'est la première langue officielle de l'État d'Irlande (devant l'anglais) et elle est reconnue comme langue régionale en Irlande du Nord selon la Charte européenne des langues régionales ou minoritaires. Elle est devenue une langue officielle de l'Union européenne le 13 juin 2005 et cette décision est entrée en vigueur le 1er janvier 2007. Depuis le 1er Janvier 2022, le gaélique irlandais est devenue une langue de travail à part entière au sein de l'union Européenne. (fr)
  • Irish (Gaeilge in Standard Irish), sometimes referred to as Gaelic, is a Goidelic language of the Insular Celtic branch of the Celtic language family, which is a part of the Indo-European language family. Irish is indigenous to the island of Ireland and was the population's first language until the late 18th century. Although English has been the first language of most residents of the island since the early 19th century, Irish is spoken as a first language in broad areas of counties Cork, Donegal, Galway, and Kerry, as well as smaller areas of counties Mayo, Meath, and Waterford. It is also spoken by a larger group of habitual but non-traditional speakers, mostly in urban areas where the majority are second-language speakers. Daily users in the Republic of Ireland outside the education sy (en)
  • Is ceann de na teangacha Ceilteacha í Gaeilge (nó Gaeilge na hÉireann mar a thugtar uirthi corruair), agus ceann den dtrí cinn de theangacha Ceilteacha ar a dtugtar na teangacha Gaelacha (Gaeilge, Gaeilge Mhanann agus Gaeilge na hAlban) go háirithe. Labhraítear in Éirinn go príomha í, ach tá cainteoirí Gaeilge ina gcónaí in áiteanna eile ar fud an domhain. (ga)
  • Iers of Iers-Gaelisch (Gaeilge, oudere spelling Gaedhilge, Gaedhealg) is een Keltische taal die gesproken wordt in Ierland. Het Primitief Iers is bekend uit de vijfde en zesde eeuw door inscripties in het Ogham-alfabet. Vanaf de zesde eeuw zijn er Oudierse glossen, en vanaf 700 een rijke literatuur. Deze literatuur is later te boek gesteld want zij had wezenlijk het karakter van een oraal-poëtische overdracht. De Ierse stamgemeenschappen, georganiseerd in met elkaar rivaliserende koninkrijken, werden tegen elkaar uitgespeeld door de Normandische elite van Engeland die in de middeleeuwen de Ierse Zee over stak en het gezag in handen kreeg maar het vaak ook weer moest loslaten en uiteindelijk grotendeels door huwelijk opging in de Ierse koningsgeslachten. Alleen in de zogenaamde Pale, de pro (nl)
  • Język irlandzki, język iryjski (Gaeilge, wym. [ˈɡeːlʲɟə]) – język z grupy goidelskiej języków celtyckich, język narodowy Irlandczyków. Język urzędowy Republiki Irlandii (obok angielskiego). W 2011 około 1,77 miliona mieszkańców Irlandii zadeklarowało, że posiada jakąkolwiek znajomość swojego języka narodowego, wyniesioną głównie ze szkolnych lekcji. Na co dzień używa go ok. 77 tys. osób, z czego ponad 66 tysięcy w regionach Gaeltacht, zaś liczba osób deklarujących używanie języka rzadziej niż codziennie wynosi ponad 700 tysięcy. (pl)
  • Iriska (Gaeilge) är ett keltiskt språk i den gäliska gruppen som talas i Irland och Nordirland. Det finns även talare på Storbritannien och i USA. De närmast besläktade levande språken är den skotska gäliskan i Skottland och manx på Isle of Man. Iriska talas framför allt i de områden i republiken som kallas gaeltachtaí, men också sporadiskt över hela ön. (sv)
  • Ирла́ндский язы́к ( Gaeilge [ˈɡeːlʲɟə], ирландский гэльский, Gaeilge na hÉireann) — язык ирландцев, один из кельтских языков; наряду с шотландским и мэнским, принадлежит к гойдельской подгруппе. Один из двух (наряду с английским) государственных языков Ирландской Республики. 13 июня 2005 года было принято решение о включении ирландского в число рабочих языков Европейского союза, вступившее в силу с 1 января 2007 года. (ru)
  • Ірла́ндська мо́ва (ірл. Gaeilge) — одна з кельтських мов, що разом із шотландською гельською та менською мовами належить до ґойдельської підгрупи (інша підгрупа — бритська — об'єднує валлійську, бретонську та корнську мови). Ірландська — єдина на сьогодні кельтська мова із державним статусом (разом із англійською вона є державною мовою Ірландії, а також однією з офіційних мов Європейського Союзу та Північної Ірландії). (uk)
rdfs:label
  • Irish language (en)
  • اللغة الأيرلندية (ar)
  • Gaèlic irlandès (ca)
  • Irština (cs)
  • Ιρλανδική γλώσσα (el)
  • Irische Sprache (de)
  • Irlanda lingvo (eo)
  • Idioma irlandés (es)
  • Irlandako gaelera (eu)
  • Irlandais (fr)
  • An Ghaeilge (ga)
  • Bahasa Irlandia (in)
  • Lingua irlandese (it)
  • アイルランド語 (ja)
  • 아일랜드어 (ko)
  • Iers (nl)
  • Língua irlandesa (pt)
  • Język irlandzki (pl)
  • Iriska (sv)
  • Ирландский язык (ru)
  • Ірландська мова (uk)
  • 愛爾蘭語 (zh)
owl:sameAs
prov:wasDerivedFrom
foaf:depiction
foaf:homepage
foaf:isPrimaryTopicOf
foaf:name
  • Irish (en)
  • Standard Irish: (en)
is dbo:academicDiscipline of
is dbo:genre of
is dbo:language of
is dbo:namedAfter of
is dbo:nationality of
is dbo:occupation of
is dbo:officialLanguage of
is dbo:originalLanguage of
is dbo:populationPlace of
is dbo:product of
is dbo:profession of
is dbo:region of
is dbo:service of
is dbo:stateOfOrigin of
is dbo:type of
is dbo:wikiPageDisambiguates of
is dbo:wikiPageRedirects of
is dbo:wikiPageWikiLink of
is dbp:child of
is dbp:commonLanguages of
is dbp:extra of
is dbp:immigrant of
is dbp:label of
is dbp:lang of
is dbp:langs of
is dbp:language of
is dbp:languageorigin of
is dbp:languages of
is dbp:main of
is dbp:mediumOfLanguage of
is dbp:mottoLang of
is dbp:nativeLang of
is dbp:nativeNameLang of
is dbp:note of
is dbp:occupation of
is dbp:official of
is dbp:officialLanguages of
is dbp:origLang of
is dbp:origin of
is dbp:primaryLanguages of
is dbp:region of
is dbp:translitLang of
is dbp:type of
is rdfs:seeAlso of
is foaf:primaryTopic of
Powered by OpenLink Virtuoso    This material is Open Knowledge     W3C Semantic Web Technology     This material is Open Knowledge    Valid XHTML + RDFa
This content was extracted from Wikipedia and is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported License