| dbpedia-owl:abstract
|
- El gallec és una llengua romànica parlada a Galícia. Ve del galaico-portuguès, llengua medieval que va evolucionar secularment a Galícia al marge de Portugal i va donar lloc als actuals gallec i portuguès. Constitueix un romanç autònom per a les autoritats lingüístiques oficials a Galícia, emparentat amb el portuguès, mentre per a altres lingüistes encara avui és una variant co-dialectal del diasistema lingüístic gallec-portuguès, formant una llengua comuna amb altres formes portugueses que existeixen al món, com al Brasil, a Moçambic o a Angola. Al capdavall, el gallec i el portuguès vénen de la mateixa variant del llatí, el galaicoportuguès, desenvolupat a la província romana de Gallaecia. Al segle XIII es considera ja formada la llengua, com a resultat d'assimilació del llatí vulgar parlat pels conqueridors romans al segle II. Malgrat que l'estàndard oficial considera el gallec una llengua diferenciada, existeixen corrents reintegracionistes i lusistes que defensen la homogeneïtat del sistema lingüístic galaico-portuguès, i advoquen per un acostament gramàtic i ortogràfic de tots dos estàndards o cap a la plena adopció de la forma culta del portuguès europeu. Durant l'edat mitjana, fou llengua culta fora de Galícia i Portugal, puix que escrivia en gallec, per exemple, el rei Alfons X el Savi, amb les seves "Cantigas de Santa María". El galaico-portuguès tingué gairebé 700 anys d'existència oficial i plena, però les desfetes que patí la noblesa gallega en prendre partit per faccions perdedores a les guerres de poder, al final del segle XIV i al començament del segle XV enceten una nova etapa: Os Séculos Escuros (Els Segles Foscos). Durant aquest temps, simultàniament a la introducció d'una noblesa i dominació castellanes a Galícia, comença l'opressió i la desaparició pública, oficial, literària i religiosa del gallec. El portuguès, del seu costat, guanyà durant aquest període la protecció i el desenvolupament lliure, puix que Portugal fou l'únic territori hispànic que romangué pràcticament lliure del domini castellà. Actualment, el gallec és parlat per quasi més de tres milions de persones. És la llengua oficial (al costat de l'espanyol) a la comunitat autònoma de Galícia. També és parlada per una part important de la comunitat gallega a l'exterior, escampada arreu del món. Des del punt de vista lusista, a Galícia es parla una llengua que té 200 milions de parlants al món, coneguda com a portuguès. Tot i així, al "gallec" del continent europeu, s'haurien d'incloure els parlars del nord de Portugal, atès que tenen el mateix substrat i norma lingüística d'auto-identificació de l'Eurorregió Galícia-Nord de Portugal. Cada any, i en honor a Rosalía de Castro, el 17 de maig se celebra el "Dia de les Lletres Gallegues" (Dia das Letras Galegas), dedicat a algun escriptor en aquesta llengua (triat per la Real Academia Galega). Aquest dia és aprofitat pels organismes oficials per sostenir l'ús i coneixement de la llengua gallega. A la dècada de 1990 es descobrí que en una vall de la província extremenya de Càceres -la Vall de Xàlima-, sobrevivia en forma dialectal, el gallec-portuguès, als també coneguts com Os Três Lugares: Valverde del Fresno, Eljas i San Martín de Trevejo. Seria una variant del gallec antic portat per colons els segles XII i XIII, però més aviat és portuguès arcaic de la Beira.
- Galicijština (gal. galego, šp. gallego) je románský jazyk, jímž se mluví v Galicii (gal. Galicia nebo Galiza), autonomní oblasti na severozápadě Španělska. Galicijština je jedním ze čtyř oficiálních jazyků Španělska. Galicijštinou mluví asi 3 miliony lidí, vysílá několik radií, televize a vychází v ní periodika. Vznikla kolem 11. století. Z galicijštiny se vyvinula portugalština, někteří vědci tvrdí, že současná galicijština je dialektem portugalštiny (nebo naopak). Vzhledem k tomu, že za Francovy diktatury byla podobně jako jiné nešpanělské jazyky potlačována, oficiální pravidla byla vytvořena až v r. 1983. V současnosti existují dvoje odlišná pravidla: jedna bližší španělštině, podporovaná autonomní vládou, a konkurenční, bližší portugalštině.
- Die galicische Sprache (Galicisch, galicisch Galego) wird in der spanischen autonomen Gemeinschaft Galicien gesprochen und ist seit 1982 in dieser Region, neben dem Spanischen, Amtssprache. Das Galicische weist aufgrund seines gemeinsamen Ursprungs aus dem Galicisch-Portugiesischen eine sehr hohe Ähnlichkeit mit der portugiesischen Sprache auf, abgesehen von der kastilischen Desonorisierung und der Entnasalisierung der Nasalvokale. Im Galicischen lassen sich drei Mundartzonen differenzieren: das Westgalicische, das Zentralgalicische und das Ostgalicische. Die internationale Sprachkennung ist bzw. (nach ISO 639).
- Galician /ɡəˈlɪʃən/ is a language of the Western Ibero-Romance branch, spoken in Galicia, an autonomous community located in northwestern Spain, where it is co-official with Castilian, as well as in border zones of the neighbouring territories of Asturias and Castile and León.
- El gallego es el idioma propio de Galicia, donde es oficial junto al castellano. Está estrechamente emparentado con el portugués, con el que formó unidad lingüística durante la Edad Media. Diferentes entidades culturales defienden al idioma gallego como variedad diatópica del diasistema lingüístico gallego-luso-africano-brasileño.
- Galego eli galician kieli kuuluu indoeurooppalaisen kielikunnan romaaniseen kieliryhmään. Sitä puhutaan Galician itsehallintoalueella Espanjassa, sekä osissa viereisiä Asturian ja Kastilia ja Leónin itsehallintoalueita. Sillä on Galiciassa virallisen kielen asema yhdessä espanjan kielen kanssa. Galego on läheistä sukua espanjan ja erityisesti portugalin kielelle. Jotkut kielitieteilijät pitävät galegoa ja portugalia saman kielen murteina tai muunnelmina, mutta yhteisestä historiasta huolimatta niiden välillä on nykyisin huomattavia eroja ääntämisessä, sanastossa ja kieliopissakin.
- Le galicien est la langue romane traditionellement parlée en Galice (région du nord-ouest de l'Espagne), ainsi que dans certaines zones occidentales des Asturies, des provinces de León et Zamora et dans trois localités d'Estrémadure. En Galice il a le statut de langue propre, et est co-officiel avec le castillan, langue officielle de l'État. Le galicien est également utilisé par la diaspora galicienne dans d'autres régions d'Espagne, notamment en Catalogne, ainsi que dans d'autres régions du monde, en particulier en Amérique latine. Issu du latin vulgaire apporté par les colons romains dans le territoire de la province de Gallaecia lors de la conquête de la péninsule Ibérique, le galicien est étroitement apparenté au portugais, avec lequel il forma jusqu'au XIV siècle une unité linguistique, le galaïco-portugais. Les circonstances historiques et politiques, en particulier le rattachement de la Galice à la Couronne de Castille et la constitution d'un Royaume de Portugal indépendant, ont provoqué une fragmentation de la langue, qui a tendu à se circonscrire aux milieux ruraux et a reçu une forte influence du castillan. Le galicien actuel mêle ainsi des traits issus du galaïco-portugais archaïque, des traits communs avec le portugais moderne et d'autres résultant de l'influence du castillan. Il existe en Galice un courant culturel appelé « réintégrationniste » défendant un rapprochement des composants du diasystème galaïco-portugais, notamment des normes grammaticales et orthographiques du galicien avec celles du portugais, afin d'éviter à terme une absorption du premier par le castillan, langue dominante en Espagne.
- A galiciai, gallego vagy galego nyelv (saját elnevezése galego vagy lingua galega – a magyar gallego forma a spanyol elnevezésből származik) újlatin nyelv, amelyet Spanyolország északnyugati részén, Galicia autonóm közösségben beszélnek. A terület, hasonlóan Baszkföldhöz és Katalóniához, nyelvi autonómiával rendelkezik. A galiciai történetileg felfogható a portugál nyelv egyik, saját sztenderdizált változattal és helyesírással rendelkező északi nyelvjáráscsoportjának (a két nyelv a középkorban még egységet alkotott, melyet galaikoportugál nyelvnek nevez a szakirodalom), a kiejtés szempontjából viszont a spanyolhoz áll közelebb, így azzal beszédben és írásban is kölcsönösen érthető. Bizonyos nyelvészek és kulturális intézmények a galiciait és a portugált (beleértve az utóbbi brazíliai nyelvjárásait) egyazon nyelv változatainak tekintik, mások – főleg a maguk a galiciaiak – szerint pedig a portugál a galiciai újítóbb változata.
- Il gallego (anche chiamato galego, gagliego o galiziano, dal nome nativo galego) è una lingua romanza proveniente dal latino e dall'antico galaico-portoghese nata nella parte ovest della provincia romana Gallaecia che comprendeva il territorio della Galizia attuale, nord del Portogallo e territori limitrofi ad est. L'altra lingua che nasce in questo territorio è la Lingua leonese, molto vicina al galiziano. Si forma nel XII secolo come risultato dell'assimilazione del latino volgare portato nel II secolo dai conquistatori romani. Ci fu un momento in cui il galiziano arrivò ad essere la lingua colta fuori dalla Galizia e dal Portogallo; basti infatti ricordare che scriveva in galiziano il re Alfonso X "el sabio" nelle sue "Cantigas de Santa María". Il galego-portoghese ebbe un'esistenza ufficiale e piena per quasi 700 anni, ma la nobiltà galiziana subì una forte sconfitta quando tra la fine del XIV secolo e gli inizi del XV secolo prese partito per la parte perdente. Questa debolezza provocò l'introduzione della nobiltà e della dominazione castigliana che portarono ad un'oppressione e ad una perdita pubblica, ufficiale, letteraria e religiosa del galiziano fino alla fine del XIX secolo. Questi saranno gli anni denominati "Séculos Escuros" (Secoli Bui). In questo stesso periodo il portoghese riuscì ugualmente a svilupparsi liberamente e a proteggersi grazie alla sua capacità di svincolarsi dalla dominazione castigliana. Attualmente il galiziano è la lingua ufficiale della comunità autonoma galiziana, parlato da circa 3 milioni di persone insieme al castigliano. Tutti gli anni il 17 maggio si celebra il giorno della letteratura galiziana dedicato ad uno scrittore, eletto dalla Reale accademia della lingua galiziana, almeno a 10 anni dalla sua morte. Questa iniziativa, oltre ad avere una forte importanza culturale, serve anche agli organismi ufficiali per potenziare l'uso e la conoscenza di questa lingua. Altre organizzazioni come la AGAL (Associazione Galiziana della Lingua), o il MDL (Movimento di Difesa della Lingua), hanno una grande importanza nella potenziazione e nel riconoscimento internazionale della lingua propria di Galizia.
- ガリシア語（o galego、a lingua galega）は、インド・ヨーロッパ語族イタリック語派の1言語。スペイン北西部ガリシア州で主に使われている。ISO 639による言語コードは、2字がgl, 3字がglgで表される。
- 갈리시아어(galego)는 에스파냐의 갈리시아 지방에서 쓰이는 언어이다. 포르투갈어에 가깝다. 문자는 로마 문자를 쓴다.
- Het Galicisch (galego in het Galicisch en in het Portugees) is een taal die wordt gesproken in de Spaanse autonome gemeenschap Galicië, gelegen in het meest noordwestelijke deel van Spanje, ten noorden van Portugal.
- Galisisk (Galego) er et iberoromansk språk som snakkes i den autonome regionen Galicia og tilstøtende områder i Asturias og Castilla y León, nord i Spania. Det blir talt av 3-4 millioner, en halv million av disse er emigranter til Sør-Amerika. Det har nært slektskap med portugisisk, og blir ofte sett på som ei dialekt av dette språket. Men språkbrukerne og de galisiske styresmaktene ser annerledes på det. De har en egen identitet og har utvikla seg vekk fra portugisisk. Ettersom portugisisk utvikla seg i Galicia, kan det like gjerne være ei dialekt av galisisk.
- Język galicyjski lub galisyjski – język z grupy romańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ok. 3,2 mln mieszkańców hiszpańskiej Galicji oraz sąsiednie prowincje Asturia, León i Zamora. Podtrzymywany jest także wśród wspólnot emigracyjnych Galisyjczyków w Argentynie, Brazylii i Meksyku. Zdaniem niektórych językoznawców galicyjski, portugalski i mirandyjski to trzy odmiany tego samego języka. Galicyjski bywa również klasyfikowany jako dialekt języka hiszpańskiego. Galicyjski powstał w wyniku nałożenia się na pierwotne języki iberoceltyckie prowincjonalnej łaciny, a potem zasilenia tego obszaru językowego przez języki germańskich Swewów i Wizygotów, a także napływających wtórnie z Brytanii Celtów i Arabów w czasie ich krótkotrwałego tam panowania. Współczesny galicyjski jest mocno zhispanizowany. Od wieku XII do XIV stanowił rodzaj języka literackiego dla całej chrześcijańskiej części Półwyspu Iberyjskiego. Był uznawany za język ludzi wykształconych. Swoje poematy tworzył w nim m. in. król Alfons X Mądry (Cantigas de Santa María). O literaturze tamtego okresu mówi się liryka galicyjsko-portugalska (hiszp. lirica gallego-portuguesa). W średniowieczu w wyniku zmian politycznych (odłączenie się hrabstwa Portucale od Galicii) wyodrębnił się z niego - by dalej rozwijać się już samodzielnie - język portugalski. Często język portugalski uznawany jest, błędnie, za bardziej archaiczny od swego przodka.
- Língua galega é o nome oficial no Reino da Espanha e na União Europeia do idioma natural da Comunidade Autónoma da Galiza. Esta língua é falada na Galiza, bem como em zonas de fronteira das comunidades autónomas das Astúrias e de Castela-Leão e nas comunidades de galegos emigrantes, como na Argentina, Cuba e no Uruguai, com mais de três milhões de emigrantes galegos nestes países. O galego pode ser visto como uma forma evoluída do galego-português, com algumas influências do castelhano e umas poucas formas e traços próprios inexistentes em português, uns próprios do galego-português original que desapareceram do português contemporâneo, outros fruto da evolução posterior do galego. Pode, ainda, ser chamado, "de uma perspectiva estrutural, o português da Galiza ou o co-dialecto galego do português", da mesma forma que se fala de "português de Portugal" ou "português do Brasil".
- Галиси́йский язык (Galego) — язык романской группы, официальный язык Галисии, наряду с испанским. По грамматической структуре близок к португальскому языку, фонетика сходна с испанской.
- Galiciska är ett ibero-romanskt språk som talas av cirka 2 miljoner i den autonoma regionen Galicien i norra Spanien. Galiciska har stora likheter med portugisiska och betraktas ofta i Portugal som en dialekt av portugisiskan, dock med ett eget skriftspråk känt från 1000-talet. Under senmedeltiden utvecklades portugisiskan ur galiciskan.
- Галісійська мова — мова західноіберійської гілки романських мов, якою розмовляють в Галісії, автономному суспільстві з конституційним статусом «історичної національності», розташованому в північно-західній Іспанії. Галісійська мова походить із середньвічної галісійсько-португальської мови. Хоча ці дві мови часто вважаються двома діалектами однієї мови, норми письменності у них досить різні. У липні 2003 Академія галісійської мови дещо змінила нормативи мови, включаючи деякі архаїчні форми галісійсько-португальської, збережені в сучасній португальській мові. Ці зміни вважаються спробою узгодити головні тенденції філології галісійської мови і представити, за словами Академії, «нормативи, бажані для 95 % галісійців». Вважається також, що нормативи 2003 року проголошують кінець так званої «Війни нормативів» між різними точками зору на взаємозв'язки між сучасними галісійською і португальською мовами.
- Tiếng Galicia là một ngôn ngữ thuộc nhánh Ibero-Romance phía Tây, được sử dụng tại Galicia, một cộng đồng tự trị nằm ở tây bắc Tây Ban Nha, cũng như trong các khu chung biên giới nhỏ trong cộng đồng láng giềng tự trị Asturias và Castile và León và ở miền Bắc Bồ Đào Nha. Tiếng Galicia có quan hệ chặt chẽ hơn với tiếng Bồ Đào Nha hơn tiếng Tây Ban Nha, và chia sẻ một ngôn ngữ gốc Galicia-Bồ Đào Nha phổ biến với tiếng Bồ Đào Nha trong thời Trung cổ. Một số tác giả thậm chí xem xét ngày nay tiếng Galicia và tiếng Bồ Đào Nha là các phương ngữ của một ngữ duy nhất, nhưng quan điểm chung thịnh hành, xác nhận bởi Viện Ngôn ngữ Galicia là sự khác biệt, đặc biệt trong ngữ âm và ngữ vựng, là đủ lớn để làm cho họ hai riêng biệt ngôn ngữ. Do điều kiện biên giới chính trị, hai ngôn ngữ này càng khác biệt.
- 加利西亞語（galego）屬印歐語系羅曼語族，是西班牙官方語言之一。母語人口主要分佈於西班牙西北部的加利西亞自治區和葡萄牙，共約三至四百萬。ISO 639語言編碼為gl和glg，SIL碼為GLN。和葡萄牙語差異不大，有語言學家認爲它們是一種語言下的兩個很近似的方言。
|
| rdfs:comment
|
- El gallec és una llengua romànica parlada a Galícia. Ve del galaico-portuguès, llengua medieval que va evolucionar secularment a Galícia al marge de Portugal i va donar lloc als actuals gallec i portuguès.
- Galicijština (gal. galego, šp. gallego) je románský jazyk, jímž se mluví v Galicii (gal. Galicia nebo Galiza), autonomní oblasti na severozápadě Španělska. Galicijština je jedním ze čtyř oficiálních jazyků Španělska. Galicijštinou mluví asi 3 miliony lidí, vysílá několik radií, televize a vychází v ní periodika. Vznikla kolem 11. století. Z galicijštiny se vyvinula portugalština, někteří vědci tvrdí, že současná galicijština je dialektem portugalštiny (nebo naopak).
- Die galicische Sprache (Galicisch, galicisch Galego) wird in der spanischen autonomen Gemeinschaft Galicien gesprochen und ist seit 1982 in dieser Region, neben dem Spanischen, Amtssprache. Das Galicische weist aufgrund seines gemeinsamen Ursprungs aus dem Galicisch-Portugiesischen eine sehr hohe Ähnlichkeit mit der portugiesischen Sprache auf, abgesehen von der kastilischen Desonorisierung und der Entnasalisierung der Nasalvokale.
- Galician /ɡəˈlɪʃən/ is a language of the Western Ibero-Romance branch, spoken in Galicia, an autonomous community located in northwestern Spain, where it is co-official with Castilian, as well as in border zones of the neighbouring territories of Asturias and Castile and León.
- El gallego es el idioma propio de Galicia, donde es oficial junto al castellano. Está estrechamente emparentado con el portugués, con el que formó unidad lingüística durante la Edad Media. Diferentes entidades culturales defienden al idioma gallego como variedad diatópica del diasistema lingüístico gallego-luso-africano-brasileño.
- Galego eli galician kieli kuuluu indoeurooppalaisen kielikunnan romaaniseen kieliryhmään. Sitä puhutaan Galician itsehallintoalueella Espanjassa, sekä osissa viereisiä Asturian ja Kastilia ja Leónin itsehallintoalueita. Sillä on Galiciassa virallisen kielen asema yhdessä espanjan kielen kanssa. Galego on läheistä sukua espanjan ja erityisesti portugalin kielelle.
- Le galicien est la langue romane traditionellement parlée en Galice (région du nord-ouest de l'Espagne), ainsi que dans certaines zones occidentales des Asturies, des provinces de León et Zamora et dans trois localités d'Estrémadure. En Galice il a le statut de langue propre, et est co-officiel avec le castillan, langue officielle de l'État.
- A galiciai, gallego vagy galego nyelv (saját elnevezése galego vagy lingua galega – a magyar gallego forma a spanyol elnevezésből származik) újlatin nyelv, amelyet Spanyolország északnyugati részén, Galicia autonóm közösségben beszélnek. A terület, hasonlóan Baszkföldhöz és Katalóniához, nyelvi autonómiával rendelkezik.
- Il gallego (anche chiamato galego, gagliego o galiziano, dal nome nativo galego) è una lingua romanza proveniente dal latino e dall'antico galaico-portoghese nata nella parte ovest della provincia romana Gallaecia che comprendeva il territorio della Galizia attuale, nord del Portogallo e territori limitrofi ad est. L'altra lingua che nasce in questo territorio è la Lingua leonese, molto vicina al galiziano.
- ガリシア語（o galego、a lingua galega）は、インド・ヨーロッパ語族イタリック語派の1言語。スペイン北西部ガリシア州で主に使われている。ISO 639による言語コードは、2字がgl, 3字がglgで表される。
- 갈리시아어(galego)는 에스파냐의 갈리시아 지방에서 쓰이는 언어이다. 포르투갈어에 가깝다. 문자는 로마 문자를 쓴다.
- Het Galicisch (galego in het Galicisch en in het Portugees) is een taal die wordt gesproken in de Spaanse autonome gemeenschap Galicië, gelegen in het meest noordwestelijke deel van Spanje, ten noorden van Portugal.
- Galisisk (Galego) er et iberoromansk språk som snakkes i den autonome regionen Galicia og tilstøtende områder i Asturias og Castilla y León, nord i Spania. Det blir talt av 3-4 millioner, en halv million av disse er emigranter til Sør-Amerika. Det har nært slektskap med portugisisk, og blir ofte sett på som ei dialekt av dette språket. Men språkbrukerne og de galisiske styresmaktene ser annerledes på det. De har en egen identitet og har utvikla seg vekk fra portugisisk.
- Język galicyjski lub galisyjski – język z grupy romańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ok. 3,2 mln mieszkańców hiszpańskiej Galicji oraz sąsiednie prowincje Asturia, León i Zamora. Podtrzymywany jest także wśród wspólnot emigracyjnych Galisyjczyków w Argentynie, Brazylii i Meksyku. Zdaniem niektórych językoznawców galicyjski, portugalski i mirandyjski to trzy odmiany tego samego języka. Galicyjski bywa również klasyfikowany jako dialekt języka hiszpańskiego.
- Língua galega é o nome oficial no Reino da Espanha e na União Europeia do idioma natural da Comunidade Autónoma da Galiza. Esta língua é falada na Galiza, bem como em zonas de fronteira das comunidades autónomas das Astúrias e de Castela-Leão e nas comunidades de galegos emigrantes, como na Argentina, Cuba e no Uruguai, com mais de três milhões de emigrantes galegos nestes países.
- Галиси́йский язык (Galego) — язык романской группы, официальный язык Галисии, наряду с испанским. По грамматической структуре близок к португальскому языку, фонетика сходна с испанской.
- Galiciska är ett ibero-romanskt språk som talas av cirka 2 miljoner i den autonoma regionen Galicien i norra Spanien. Galiciska har stora likheter med portugisiska och betraktas ofta i Portugal som en dialekt av portugisiskan, dock med ett eget skriftspråk känt från 1000-talet. Under senmedeltiden utvecklades portugisiskan ur galiciskan.
- Галісійська мова — мова західноіберійської гілки романських мов, якою розмовляють в Галісії, автономному суспільстві з конституційним статусом «історичної національності», розташованому в північно-західній Іспанії. Галісійська мова походить із середньвічної галісійсько-португальської мови. Хоча ці дві мови часто вважаються двома діалектами однієї мови, норми письменності у них досить різні.
- Tiếng Galicia là một ngôn ngữ thuộc nhánh Ibero-Romance phía Tây, được sử dụng tại Galicia, một cộng đồng tự trị nằm ở tây bắc Tây Ban Nha, cũng như trong các khu chung biên giới nhỏ trong cộng đồng láng giềng tự trị Asturias và Castile và León và ở miền Bắc Bồ Đào Nha. Tiếng Galicia có quan hệ chặt chẽ hơn với tiếng Bồ Đào Nha hơn tiếng Tây Ban Nha, và chia sẻ một ngôn ngữ gốc Galicia-Bồ Đào Nha phổ biến với tiếng Bồ Đào Nha trong thời Trung cổ.
- 加利西亞語（galego）屬印歐語系羅曼語族，是西班牙官方語言之一。母語人口主要分佈於西班牙西北部的加利西亞自治區和葡萄牙，共約三至四百萬。ISO 639語言編碼為gl和glg，SIL碼為GLN。和葡萄牙語差異不大，有語言學家認爲它們是一種語言下的兩個很近似的方言。
|
