| p:abstract
| - Amanullah Khan (June 1, 1892 – April 25, 1960) was the ruler of Afghanistan from 1919 to 1929, first as Amir and after 1926 as Shah. He led Afghanistan to independence over its foreign affairs from the United Kingdom, and his rule was marked by dramatic political and social change. Amanullah Khan was the third son of the Amir Habibullah Khan. When he helped assassinate his father on February 20, 1919, Amanullah was already installed as the governor of Kabul and was in control of the army and the treasury. He quickly seized power, imprisoned any relatives with competing claims to the Kingship, and gained the allegiance of most of the tribal leaders. Russia had recently undergone its Communist revolution, leading to strained relations between the country and the United Kingdom. Amanullah Khan recognized the opportunity to use the situation to gain Afghanistan's independence over its foreign affairs. He led a surprise attack against the British in India on May 3, 1919, beginning the third Anglo-Afghan war. After initial successes, the war quickly became a stalemate as the United Kingdom was still dealing with the costs of World War I. An armistice was reached in 1921, and Afghanistan became an independent nation. Amanullah enjoyed quite a bit of early popularity within Afghanistan and he used his influence to modernize the country. Amanullah created new cosmopolitan schools for both boys and girls in the region and overturned centuries-old traditions such a strict dress codes for women. He increased trade with Europe and Asia. He also advanced a modernist constitution that incorporated equal rights and individual freedoms with the guidance of his father-in-law and Foreign Minister Mahmud Tarzi. His wife, Queen Soraya Tarzi played a huge role in regard to his policy towards women. Unfortunately, this rapid modernization created a backlash and a reactionary uprising known as the Khost rebellion was suppressed in 1924. He also met with many Bahá'ís in India and Europe where he brought back books that still exists in the Kabul Library. This association later served as one of the accusations when he was overthrown. At the time, Afghanistan's foreign policy was primarily concerned with the rivalry between the Soviet Union and the United Kingdom. Each attempted to gain the favor of Afghanistan and foil attempts by the other power to gain influence in the region. This effect was inconsistent, but generally favorable for Afghanistan; Amanullah was even able to establish a limited Afghan Air Force consisting of donated Soviet planes. After Amanullah travelled to Europe in late 1927, opposition to his rule increased. An uprising in Jalalabad culminated in a march to the capital, and much of the army deserted rather than resist. Through public support Habibullah Kalakani became the next king of Afghanistan. However, his rule was short lived and was soon replaced by Nadir Khan. In early 1929, Amanullah abdicated and went into temporary exile in India. Amanullah Khan attempted to return to Afghanistan, however he had little support from the people. From India, the ex-king traveled to Europe and settled in Italy, and later in Switzerland. Meanwhile, Nadir Khan made sure his return to Afghanistan was impossible by engaging in a propaganda war. Nadir Khan accused Amanullah Khan of kufr with his pro western policies. Amanullah Khan died in Zurich, Switzerland, in 1960. Very few of his many reforms were continued once he was no longer in power. (en)
- Amanullah Shah (né à Paghman le 1 juin 1892 - mort à Zurich en Suisse le 25 avril 1960) règna de 28 février 1919 à 14 janvier 1929 sur AfghanistanLe prince Amanullah est soupçonné d'avoir tué son père Habibullah afin de prendre le pouvoir, mais certaines sources accusent les Britanniques d'avoir organisé le meurtre. Il prit le pouvoir avec l'aide de l'armée et contre la volonté de ses frères et oncles, et démarra son règne par la troisième guerre anglo-afghane, que les Afghans considèrent comme leur guerre d'indépendance.Il mena son pays dans une décennie de développement, basée sur le modèle européen, et créa trois lycées en langue étrangère, en particulier le lycée Esteqlal en 1923 . Mais il voulait aller trop vite et tenta d'abolir le voile pour les femmes, interdire la polygamie, et forcer les Afghans de Kaboul à porter des vêtements européens. Il osa même publier un décret interdisant le mariage des jeunes filles avant l'âge de 9 ans. Finalement, ses réformes provoquèrent une révolte fortement encouragée par les leaders religieux (olama), et Amanullah dut fuir le pays précipitemment.Sa nièce, Zeynep Tarzi, est l'épouse de Osman Ertuğrul Efendi, actuel chef de la dynastie ottomane.Il se maria avec Soraya Tarzi, la fille de Mahmoud Beg Tarzi, ministre des Affaires Etrangères et d'Asma Rasmiya Tarzi. Ensemble, ils ont contribué fortement à l'émancipation de la femme afghane. Ensemble, en 1927 et 1928, ils voyagèrent à travers l'Europe où ils furent honorés et fêtés.Il décéda en 1960 et elle décéda en 1968 : ils furent inhumés dans le mausolée familial à Jalalabad. Catégorie:Histoire de l'Afghanistan Texte gras (fr)
- アマーヌッラー・ハーン（1892年 - 1960年4月26日）は、アフガニスタンの国王（在位1919年 - 1929年）。ハビブッラー・ハーンの三男。 ハビブッラー・ハーン国王の死去（1919年2月21日）後、2月27日、叔父のナスルッラー・ハーンを追い出して国王（アミール）を宣言した。2月28日、アフガニスタンの独立を宣言。ロシア・ソビエト連邦社会主義共和国と外交関係を樹立。1923年、ハザラジャート州で、1924年、パクティア州でパシュトゥーン人の蜂起が起こったが、これを鎮圧。 1926年6月7日、国王の称号をアミールからシャーに変更した。同年、ソ連と中立及び相互不可侵条約を締結。 1928年、カブールの男性に洋服の着用を義務付ける命令を公布。同年、シンワラ等の地で反乱が起こった。反乱指導者ハビブッラー・カラカニの部隊がカブールを占領し、アマーヌッラー・ハーンは、1929年1月14日、兄イナーヤトゥッラー・シャーに王位を譲り、イタリアに亡命した。 イタリア及びスイスで私人として暮らし、政治から退いた。1960年、チューリッヒで死去。 (ja)
- Ghazi Amir Amanoellah Khan (1 juni 1892 - 25 april 1960) was koning van Afghanistan van 1919 tot 1929. Vanaf 1926 droeg hij de titel sjah, koning. Hij is vooral bekend geworden als drastisch vernieuwer, grotendeels tegen de zin van de bevolking. Amanoellah werd geboren als zoon van emir Habiboellah Khan, die in 1919 vermoord werd. Op dat moment had Amanoellah het leger al onder controle en was hij gouverneur van Kaboel. Hij claimde onmiddellijk, en met succes, het emirschap. Op dat moment was de USSR juist opgericht en van de verstoring in de relatie tussen het Verenigd Koninkrijk en dat land maakte Amanoellah gebruik door de Engelsen, die voorheen krachtens een verdrag met Rusland Afghanistan als bufferstaat beheersten, toegang tot zijn land te ontzeggen. In 1921 werd een wapenstilstand gesloten en trokken de Britse legers zich terug. Vanaf dat moment richtte hij zich op ingrijpende hervormingen. Reza Sjah van Iran indachtig legaliseerde en bevorderde hij het onderwijs voor iedereen, ook voor meisjes, en schafte hij de wetten af die het dragen van een boerka verplicht stelden. Dit alles liet hij vastleggen in een grondwet. De wetten werden allemaal zo goed als ineens ingevoerd en veroorzaakten grote onvrede bij de traditioneel en religieus ingestelde bevolking. In 1924 werd een volksopstand ternauwernood neergeslagen. Intussen bracht hij het land tot grote rijkdom door het aanleggen en verbeteren van handelsroutes, en doordat de USSR en Groot-Brittannië beiden hun vat op het land probeerden te krijgen met allerlei gunsten. In 1927 was Amanoellah in Europa en tijdens zijn afwezigheid liep een opstand in Jalalabad uit op een mars naar Kaboel, waarbij het leger massaal deserteerde. In 1929 deed de koning formeel afstand van zijn troon, en leefde voortaan in ballingschap: aanvankelijk in Brits Indië, later in Italië en uiteindelijk in Zwitserland. Amanoellah werd opgevolgd door Nadir Khan. (nl)
- Amanullah Chan (ur. 1 czerwca 1892, zm. 25 kwietnia 1960) - emir Afganistanu w latach 1919-1926, król Afganistanu w latach 1926-1929. Tron objął po śmierci swego ojca Habibullaha i niemal natychmiast ogłosił pełną niezależność Afganistanu, co doprowadziło do konfliktu zbrojnego z Wielką Brytanią zakończoną w 1919 r. afgańsko-brytyjskim traktatem pokojowym zawartym w Rawalpindi, uznającym niepodległość Afganistanu. W tym samym roku nawiązał stosunki dyplomatyczne z Rosją Bolszewicką, 1926 r. zawarł pakt o nieagresjii z ZSRR. Również w 1926 przekształcił Emirat Afganistanu w Królestwo. W polityce wewnętrznej usiłował wprowadzać reformy społeczne na wzór europejski, co nie zostało dobrze przyjęte przez teologów muzułmańskich. W 1928 r. wybuchło powstanie antyrządowe. Został zmuszony do abdykacji, po czym udał się na emigrację do Włoch i Szwajcarii. Zmarł w Zurychu. Podczas wizyty w Polsce odznaczony Orderem Orła Białego. }}; border-width:2px; vertical-align:top; text-align:center; border-collapse: collapse;width:100%;margin-top:3px;" cellpadding="4" cellspacing"0" , width="25%" | PoprzednikHabibullah Chan | width="10%" | | width="20%" | emir Afganistanu1919-1926król Afganistanu1926-1929 | width="10%" | | width="25%" | NastępcaInajatullah Chan ,} (pl)
- Аманулла-хан (1 июня 1892 - 25 апреля 1960) - король Афганистана .Сын эмира Хабибуллы. Находился под влиянием идей младоафганцев. Сразу после восшествия на престол Амануллы, 28 февраля 1919 была провозглашена полная независимость Афганистана, что привело к англо-афганской войне 1919. В 1921 Англия признала независимость Афганистана.В октябре 1919 Аманулла-хан отправил свои войска в Мерв, изгнавшие оттуда местный совдеп. Аманулла также предложил военную помощь против большевиков Фергане - на условиях присоединения ее к Исламской Центральноазиатской Федерации. В 1919 Аманулла установил дипломатические отношения с РСФС�, а в 1921 был заключен советско-афганский договор. Впоследствии в 1926 был заключен договор между СССР и Афганистаном о нейтралитете и взаимном ненападении.Руководствуясь идеями младоафганцев, Аманулла провел ряд реформ, направленных на модернизацию страны и усиление центральной власти: в 1923 была принята конституция, разрешена свободная купля-продажа земли, натуральные налоги заменены денежными. Были также открыты ряд учебных заведений. В 1927-1928 Аманулла совершил поездку в Индию, ряд стран Ближнего и Среднего Востока, Зап. Европы, в 1928 посетил СССР. Реформы Амануллы сопровождались увеличением государственных расходов и ростом налогов, что вызывало недовольство крестьянства. В результате восстания Бачаи Сакао Аманулла был вынужден отречься от престола. После отречения жил в Италии. В 1948 заявил о признании Мухаммеда Закир-шаха и его династии. Умер в Цюрихе, похоронен в Джелалабаде.Категория:Персоналии по алфавитуКатегория:Правители АфганистанаКатегория:История АфганистанаКатегория:Родившиеся в 1892 годуКатегория:Умершие в 1960 годуКатегория:Родившиеся 1 июняКатегория:Умершие 25 апреля (ru)
- Amanullah Khan (1. kesäkuuta, 1892 - 25. huhtikuuta, 1960) oli Afganistanin kuningas vuosina 1919-1929. Khan johti maata sen itsenäistyessä Brittiläisestä imperiumista. Khan tunnetaan maansa poliitisena ja yhteiskunnallisena uudistajana. Kun Venäjällä tapahtui kommunistinen vallankumous vuonna 1917, Khan solmi hyvät suhteet Britanniaan. Myöhemmin Khan kuitenkin johti maansa itsenäisyystaistelua brittiläisiä vastaan. Maan itsenäistettyä Khan pyrki uudistamaan maataan esikuvanaan Iranin shaahi Reza Pahlavi. Khan perusti uusia kouluja sekä pojille että tytöille. Huntupakko kiellettiin. Pääkaupunki Kabulin miljöötä uudistettiin ja Afganistanin ulkomaankauppaa vapautettiin. Khan laati myös perustuslain ja antoi ihmiseille yhteiskunnallisia vapauksia. Kuningatar Soraya Tarzilla vaikutti paljon naisten tasa-arvoon. Khostin kapina tuli yllätyksenä vuonna 1924. Ulkopoliittisesti Afganistanilla oli hyvät suhteet Neuvostoliittoon ja Britanniaan. Khan hankki lentokoneita Neuvostoliitosta ja Britanniasta. Vuonna 1927 Khan matkusti Eurooppaan. Matkan aikana Afganistanin oppositio aloitti kapinoinnin Jalalabadin kaupungissa ja marssi myöhemmin Kabuliin. Armeijan tukema oppositio pakotti Khanin luopumaan kruunustaan poikansa Inayatullah Khanin hyväksi vuonna 1929. Khan siirtyi Intiaan ja myöhemmin Italiaan ja Sveitsiin. Amanullah Khan kuoli Zürichissä, Sveitsissä, vuonna 1960. (fi)
- 阿曼諾拉·汗（Amanullah Khan，1892年6月1日— 1960年4月25日）阿富汗20世紀初的君主之一，他在英國實際統治下，於1919年至1929年統治阿富汗，並在帝國強權折衝之下，努力謀求國內內政改善。1929年，他將王位禪讓給Inayatullah Khan ，輾轉從印度前往歐洲定居，1960年逝世於瑞士。 (zh)
- Amanullah Khan, auch Aman Ullah, (* 1. Juni 1892 in Paghman, Afghanistan; † 25. April 1960 in Zürich, Schweiz) war von 1919 bis 1926 Emir, dann von 1926–1929 König von Afghanistan. (de)
- Ghazi Amir Amanullah Khan (født 1. juni 1892, død 25. april 1960) var hersker av Afghanistan fra 1919 til 1929. Han ledet Afghanistan til uavhengighet fra Storbritannia, og hans styre var preget av dramatiske politiske og sosiale endringer. Amanullah Khan var sønnen til emiren Habibullah Khan. Da Habibullah ble myrdet 20. februar 1919 var allerede Amanullah guvernør i Kabul og hadde kontroll over hæren og statsfinansene. Han tok raskt makten, fengslet alle slektninger med konkurrrende krav til emiratet, og fikk støtte av de fleste stammelederene. Russland hadde nylig gjennomgått sin kommunistiske revolusjon, noe som førte til et spent forhold mellom landet og Storbritannia. Amanullah Khan så muligheten for å bruke situasjonen til å få afghansk uavhengighet. Han ledet et overraskende angrep på britene 3. mai 1919 og startet den tredje anglo-afghanske krig. Etter innledende suksess gikk raskt krigen i stå siden Storbritannia fremdeles slet med ettervirkningene etter første verdenskrig. En våpenhvile ble inngått i 1921 og Afghanistan ble et uavhengig land. Amanullah ble i begynnelsen populær innen Afghanistan og han brukte sin innflytelse til å modernisere landet. Han etterlignet Reza Shah i Iran og grunnla nye byskoler for både gutter og jenter og kastet flere hundre år gamle tradisjoner som strenge kleskoder for kvinner. Han skapte en ny hovedstad og økte handelen med Europa og Asia. Han videreutviklet en moderne grunnlov som la vekt på likeverdige rettigheter og individuell frihet. Dessverre skapte denne raske moderniseringen et tilbakeslag, akkurat som den gjorde for Reza Shah i Iran, og reaksjonære opprør kjent som Khost-opprøret ble slått ned i 1924. Afghanistans utenrikspolitikk på denne tiden var først og fremst opptatt med rivaliseringen mellom Sovjetunionen og Storbritannia. Begge forsøkte å få støtte av Afghanistan og bekjempe den andre maktens forsøk på å få innflytelse i regionen. Afghanistan tjente på dette, selv om det gikk litt opp og ned. Amanullah klarte til og med å stable på bena et begrenset luftforsvar av sovjetiske fly. Etter at Amanullah reiste til Europa sent i 1927, økte motstanden mot hans styre. Et opprør i Jalalabad kulminerte i en marsj til hovedstaden, og store deler av hæren deserterte framfor å gjøre motstand. Tidlig i 1929, abdiserte Amanullah og gikk i foreløpig eksil i India. Fra India reiste eks-kongen til Europa og slo seg ned i Italia, senere Sveits. Amanullah Khan døde i Zürich, Sveits i 1960. Veldig få av hans reformer fortsatte etter at han gikk av. (no)
|
![[RDF Data]](http://dbpedia.org/statics/sw-cube.png)
