| p:abstract
| - Multics (Multiplexed Information and Computing Service) was an extremely influential early time-sharing operating system. The project was started in 1964. The last known running Multics installation was shut down on October 31, 2000. (en)
- Multics (Multiplexed Information and Computing Service) fue uno de los primeros sistemas operativos de tiempo compartido y tuvo una gran influencia en el desarrollo de los posteriores sistemas operativos. (es)
- Multics (Abk. für Multiplexed Information and Computing Service) ist ein Betriebssystem für Großrechner.
Aus der Weiterentwicklung des MIT Compatible Time-Sharing System (CTSS) entstand unter der Federführung von Fernando José Corbató, durch seine Arbeiten im Bereich der Multiple Access Computers, Multics. Es wurde ab 1963 in Zusammenarbeit von MIT, General Electric und den Bell Labs von AT&T entwickelt. Die Entwicklung wurde von der ARPA finanziell gefördert. Das System wurde in der Programmiersprache PL/I geschrieben. Ab 1969 war das erste System am MIT verfügbar.
Das erste kommerzielle System wurde von Honeywell Information Systems, Inc. auf einer Honeywell 6180 vertrieben, bis 1986 das letzte System installiert wurde. Am 30. Oktober 2000 um 17:08 wurde das letzte noch laufende Multics-System des Canadian Department of National Defence in Halifax, Nova Scotia, Kanada heruntergefahren und außer Dienst gestellt. Die einzige Multics-Installation in Deutschland war von 1984 bis 1991 an der Universität Mainz in Betrieb.
Multics wurde zum Vorläufer für die Entwicklung von Unix. Am 14. November 2007 wurden die Multics-Quelltexte von Bull HN unter der MIT Lizenz veröffentlicht. (de)
- Multics (Multiplexed Information and Computing Service) oli varhainen osituskäyttöjärjestelmä. Sen kehittäminen aloitettiin vuonna 1965 yhteistyössä MIT:n, Bell Labsin ja General Electricin kesken. Se oli innovatiivinen ja huolellisesti suunniteltu järjestelmä, jonka vaikutus myöhempiin käyttöjärjestelmiin on ollut hyvin merkittävä. Se toteutettiin alun perin General Electricin Multicsia varten rakentamalle moniprosessoriselle GE-645-suurtietokoneelle ja on kirjoitettu pääosin korkean tason PL/I-ohjelmointikielellä.
Multics-järjestelmiä ei ole enää käytössä; viimeinen ajettiin alas vuonna 2000. (fi)
- Multics (acronyme de MULTiplexed Information and Computing Service) est le nom d'un système d'exploitation dont dérive directement UNIX et, via ce dernier, de très nombreux systèmes actuels (*BSD, Mac OS X, Solaris, HP-UX, AIX, etc. Linux étant un clone).
Conçu en 1965, il fut utilisé jusqu'en 2000. (fr)
- Multics (Multiplexed Information and Computing Service) fu uno di primi sistemi operativi in time-sharing, sviluppato attivamente a partire dal 1963 dal MIT. Nella sua concezione originale avrebbe dovuto poter servire le necessità di calcolo dell'intera città di Boston, similmente ad un servizio di distribuzione di elettricità o acqua corrente. È inutile dire che, date le possibilità tecniche dell'epoca, tali possibilità non vennero mai raggiunte (idea che sta però tornando in auge grazie agli ultimi progressi tecnologici) e, peraltro, il suo successo commerciale non fu pari a quello sperato, ciononostante, esso mise sul campo tutta una serie di concetti e tecniche costruttive che sono ancora oggi elementi essenziali dei moderni sistemi operativi. In effetti il sistema venne modificato nell'arco degli anni seguenti per essere usato su varie macchine e sopravvisse fin quasi ai nostri giorni, infatti l'ultimo sistema Multics rimasto in servizio, per il Dipartimento della Difesa Canadese, fu definitivamente spento il 30 ottobre 2000. Nell'ottobre del 2007 il MIT ha deciso di rendere pubblico il codice sorgente del sistema operativo.
Il nome del sistema operativo Unix nacque in contrapposizione a Multics. (it)
- Multicsは1960年代に開発されたタイムシェアリングオペレーティングシステムであり、後世に多大な影響を与えた。名の由来は「Multiplexed Information and Computing Service」による。 (ja)
- Multics (Multiplexed Information and Computing Service) is een besturingssysteem dat bestond van 1965 tot 2000. Het systeem was een samenwerkingsproject van het MIT, Bell Telephone Laboratories (Bell Labs) en "General Electric Company's Large Computer Products" (GE) divisie. Prof. Fernando J. Corbató van het MIT -die eerder al betrokken was bij de ontwikkeling van CTSS - leidde het project. Bell Labs trok zich terug uit de ontwikkeling in 1969 en in 1970 verkocht General Electric zijn computerdivisie aan Honeywell, die Multics als een commercieel product aanbood en enkele tientallen van deze systemen verkocht. (nl)
- MULTICS to system operacyjny, który został zaprojektowany przez zespół złożony z pracowników Massachusetts Institute of Technology (MIT), firmy General Electric (której oddział komputerowy został później sprzedany firmie Honeywell) i firmy Bell Laboratories (która zaniechała tego projektu w 1969 r.).
Z założenia MULTICS miał być naturalnym rozszerzeniem systemu CTSS. System CTSS i inne wczesne systemy operacyjne z podziałem czasu zyskały takie powodzenie, że natychmiast spowodowały zapotrzebowanie na szybkie przejście do większych i lepszych opracowań tego rodzaju. Z chwilą udostępnienia większych komputerów konstruktorzy systemu CTSS postanowili wprowadzić udogodnienie w postaci podziału czasu. Usługi komputerowe miały być dostarczane jak prąd elektryczny. Wielkie systemy komputerowe powinny być połączone liniami telefonicznymi z terminalami w biurach i domach na całym świecie. System operacyjny pracowałby nieprzerwanie w trybie podziału czasu z rozległym systemem plików wspólnie użytkowanych programów i danych.
Więc podstawowy komputer GE 635 przerobiono na nowy system komputerowy GE 645, przy czym modyfikacja polegała głównie na dodaniu sprzętu realizującego stronicowaną segmentację pamięci. Adres wirtualny składał się z 18-bitowego numeru segmentu i 16-bitowej odległości słowa od początku segmentu. Segmenty podlegały następnie podziałowi na strony wielkości 1 K. Do zastępowania stron zastosowany algorytm drugiej szansy.
Segmentowana, wirtualna przestrzeń adresowa została połączona z systemem plików - każdy segment był plikiem. Segmenty adresowano za pomocą nazw plików. Sam system plików miał wielopoziomową strukturę drzewiastą, pozwalającą użytkownikom na tworzenie własnych struktur podkatalogów.
Podobnie jak w CTSS, w systemie MULTICS stosowano do planowania przydziału procesora wielopoziomową kolejkę ze sprzężeniem zwrotnym. Ochronę zrealizowano przez przyporządkowanie każdemu plikowi listy dostępów oraz zastosowanie zbioru pierścieni ochrony przy wykonywaniu procesów. System, który został niemal w całości napisany w języku PL/I, zajmował około 300000 wierszy kodu. Rozszerzono go na system wieloprocesorowy, pozwalając na odłączanie procesorów w celach pielęgnacyjnych, podczas gdy system kontynuował działanie. (pl)
- O Multics ou Multiplexed Information and Computing Service, era um conceito muito adiante do seu tempo - ou do nosso e foi o primeiro sistema operacional de tempo compartilhado(CTSS - Compatible Timesharing System). Criado em 1964, quando seu projeto teve ínicio, a última instalação operacional do Multics foi desligada apenas em 31 de outubro do ano de 2000.
Originalmente foi o resultado do projeto MAC cooperativo liderado pelo MIT(com Fernando Corbató),
junto da divisão de produtos para grandes computadores da companhia General Electric e dos Laboratórios Bell de telefonia. Os laboratórios Bell abandonaram o projeto em 1969, e em 1970 a empresa GE, incluindo o Multics, foram comprados pela Honeywell.
Multics foi concebido como um produto comercial para GE, e foi isto que ele foi para Honeywell, apesar de não ter sido bem sucedido. Contudo, ele teve um poderoso impacto no ramo da computação, devido as suas novas e valiosas idéias. Apesar de ter sido bastante criticado na sua época, a história provou que essas reclamações eram sem fundamento.
Ele tinha inúmeros recursos visando a obter uma alta acessibilidade, para que fosse produzido uma utilidade computacional, similar a aquela usada pelos serviços telefônicos e elétricos. Para conseguir isto, além de ser modular em sua estrutura programacional, o seu hardware também o era, e o sistema poderia crescer em tamanho simplesmente adicionando mais recursos da fonte apropriada - poder computacional, memória principal, espaço em disco, etc. Listas de controle de acesso separadas em cada arquivo provinham o compartilhamento das informações de forma flexível, mas também provinham privacidade quando esta era necessária. Continha também uma quantidade de mecanismos padrão que permitiam que engenheiros analizassem a performance do sistema, assim como o número de mecanismos adaptativos de otmização de performance.
Segundo a visão dos seus criadores, haveria imensos computadores, poderosos e inderrubáveis, rodando Multics, sendo acessados por milhares de pessoas em terminais burros (isso é um termo técnico) espalhadas por todo o planeta. Esses usuários pagariam suas "contas de computador" como hoje pagamos luz, água e TV a cabo.
O Multics foi distribuido e lincesidado de 1975 a 2000 pelo Groupe Bull na Europa, e nos E.U.A pela Bull HN Information Systems Inc. Em 2006, Bull SAS tornou aberto o codigo fonte para as versoes MR10.2, MR11.0, MR12.0, MR12.1, MR12.2, MR12.3, MR12.4 e MR12.5 do Multics. (pt)
- Multics (Multiplexed Information and Computing Service) была одной из первых операционных систем с разделением времени исполнения программ (time-sharing operating system). (ru)
- Multics,全名MULTiplexed Information and Computing System,是1964年由貝爾實驗室、麻省理工學院,及美国通用电气公司所共同參與研發的,是一套安裝在大型主機上多人多工的作業系統。
MULTICS以Compatible Time-Sharing System(CTSS)做基礎,建置在美國通用電力公司的大型電腦GE-645。目的是連接1000部終端機,支援300的使用者同時上線。1969年,因MULTICS計畫的工作進度過於緩慢,最後終究遭裁撤的命運,貝爾實驗室退出此計畫。當時,Ken Thompson撰寫一個稱為「星際旅行」(Space Travel)的遊戲程式。Multics 計劃停止後,由貝爾實驗室的兩位軟體工程師 Thompson 與 Ritchie 以C語言為基礎而發展出UNIX。 (zh)
|
| rdfs:comment
| - Multics (Multiplexed Information and Computing Service) was an extremely influential early time-sharing operating system. The project was started in 1964. The last known running Multics installation was shut down on October 31, 2000. (en)
- Multics (Multiplexed Information and Computing Service) fue uno de los primeros sistemas operativos de tiempo compartido y tuvo una gran influencia en el desarrollo de los posteriores sistemas operativos. (es)
- Multics (Abk. für Multiplexed Information and Computing Service) ist ein Betriebssystem für Großrechner. (de)
- Multics (Multiplexed Information and Computing Service) oli varhainen osituskäyttöjärjestelmä. Sen kehittäminen aloitettiin vuonna 1965 yhteistyössä MIT:n, Bell Labsin ja General Electricin kesken. Se oli innovatiivinen ja huolellisesti suunniteltu järjestelmä, jonka vaikutus myöhempiin käyttöjärjestelmiin on ollut hyvin merkittävä. (fi)
- Multics (acronyme de MULTiplexed Information and Computing Service) est le nom d'un système d'exploitation dont dérive directement UNIX et, via ce dernier, de très nombreux systèmes actuels (*BSD, Mac OS X, Solaris, HP-UX, AIX, etc. Linux étant un clone). (fr)
- Multics (Multiplexed Information and Computing Service) fu uno di primi sistemi operativi in time-sharing, sviluppato attivamente a partire dal 1963 dal MIT. Nella sua concezione originale avrebbe dovuto poter servire le necessità di calcolo dell'intera città di Boston, similmente ad un servizio di distribuzione di elettricità o acqua corrente. (it)
- Multicsは1960年代に開発されたタイムシェアリングオペレーティングシステムであり、後世に多大な影響を与えた。名の由来は「Multiplexed Information and Computing Service」による。 (ja)
- Multics (Multiplexed Information and Computing Service) is een besturingssysteem dat bestond van 1965 tot 2000. Het systeem was een samenwerkingsproject van het MIT, Bell Telephone Laboratories (Bell Labs) en "General Electric Company's Large Computer Products" (GE) divisie. Prof. Fernando J. Corbató van het MIT -die eerder al betrokken was bij de ontwikkeling van CTSS - leidde het project. (nl)
- MULTICS to system operacyjny, który został zaprojektowany przez zespół złożony z pracowników Massachusetts Institute of Technology (MIT), firmy General Electric (której oddział komputerowy został później sprzedany firmie Honeywell) i firmy Bell Laboratories (która zaniechała tego projektu w 1969 r.). (pl)
- O Multics ou Multiplexed Information and Computing Service, era um conceito muito adiante do seu tempo - ou do nosso e foi o primeiro sistema operacional de tempo compartilhado(CTSS - Compatible Timesharing System). Criado em 1964, quando seu projeto teve ínicio, a última instalação operacional do Multics foi desligada apenas em 31 de outubro do ano de 2000. (pt)
- Multics (Multiplexed Information and Computing Service) была одной из первых операционных систем с разделением времени исполнения программ (time-sharing operating system). (ru)
- Multics,全名MULTiplexed Information and Computing System,是1964年由貝爾實驗室、麻省理工學院,及美国通用电气公司所共同參與研發的,是一套安裝在大型主機上多人多工的作業系統。 (zh)
|