dbo:abstract
|
- Josef Václav Frič (5. září 1829 Praha – 14. října 1890 Královské Vinohrady) byl český spisovatel, novinář a politik, představitel romantismu. Psal také pod pseudonymem M. Brodský a A. Hron. (cs)
- Josef Václav FRIČ (naskiĝis la 5-an de septembro 1829 en Praha - mortis la 14-an de oktobro 1890 en Praha) estis ĉeĥa poeto. Kiel 15-jarulo li forkuris el la hejmo, vivis en Hamburgo, Parizo, Londono, elprovis multajn profesiojn. En 1847 li revenis Prago kaj en 1848 aktive partoprenis ĉiujn revoluciajn agojn. Kiam lin minacis aresto, li fuĝis al Vieno, Zagrebo, poste li revenis Pragon kaj estis arestita. Prizonita ĝis amnestio en 1854. En 1858 denove arestita, en 1859 li povis foriri eksterlanden en diversaj urboj. Li laboris kiel redaktoro, politika propagandisto, ĵurnalisto. En 1879 li povis reveni Pragon. El lia verkaro estas la plej valoraj liaj Memoroj, dum liaj poemoj kaj dramoj estas iom patosaj. (eo)
- Josef Václav Frič (Pseudonym M. Brodský) (* 5. August 1829 in Prag; † 14. Oktober 1890 ebenda) war ein tschechischer Schriftsteller der Romantik, Journalist und Politiker. (de)
- Josef Václav Frič (5 September 1829 – 14 October 1890) was a Czech poet, journalist and radical democrat revolutionary. He was a participant in the revolution of 1848. (en)
- Josef Václav Frič (pseudonyme M. Brodský), né le 5 septembre 1829 à Prague et mort le 14 octobre 1890 dans la même ville, est un écrivain, journaliste et homme politique tchèque, représentant du romantisme dans son pays. (fr)
- Josef Václav Frič (ur. 5 września 1829 w Pradze, zm. 14 października 1890) – czeski pisarz, poeta, dziennikarz i polityk, działacz odrodzenia narodowego. W czasie Wiosny Ludów był rzecznikiem radykalnego ugrupowania studenckiego i brał udział w walkach na barykadach. Przygotowywał też antywęgierskie powstanie na Słowacji. W 1851 roku został aresztowany, oskarżony o zdradę stanu i skazany na 18 lat więzienia. Wyrok odsiadywał w Komarnie. Po trzech latach został ułaskawiony. Jednak już w 1858 został ponownie uwięziony. Tym razem w celi spędził rok i został warunkowo zwolniony, ale zmuszony do opuszczenia granic państwa austriackiego. Na emigracji często zmieniał miejsce pobytu. Był w Londynie, Paryżu, Berlinie, Zagrzebiu i Budapeszcie. Po powrocie do ojczyzny porzucił ambicje polityczne i zajął się wyłącznie literaturą. Najważniejszym dziełem poety jest zbiór Písně z bašty (Pieśni z lochu). Do jego najbardziej znanych wierszy należy napisana sekstyną ballada Jelen Karla Velkého (Jeleń Karola Wielkiego): Po zpustlých břehách Labe ztraceného,ve vírech jeho zkrvavených vln,a v houšti svatoháje skáceného,dychtivý života i strachu pln,jevil se krásný jelen, boží tvor,a za ním v patách psů i lovců sbor. Inne utwory to ballada Roháč z Dubé (Rohacz z Dubej), Dudák (Dudarz) i ułożona skomplikowaną strofą dziewięciowersową (aabccbddb) Honba životem (Gonitwa przez życie): Ta šelma hltavá, ten osud mstivý,tak dychtiv zdávit mne, že jsem byl živýštval dnem i nocí plachou duši mou —a nedoštval; jen oulisnými skokyhnal zděšené a plaché moje krokyna příkrou pustou stráň, kde sudbou zlouvší živou mocí nemohl jsem dolů.Dychaje tam jen sílou dumných bolůzticha již budoval jsem hrobku svou. Frič był też aktywny jako tłumacz. Przełożył między innymi Irydiona Zygmunta Krasińskiego (1863) i Narzeczoną z Abydos George'a Gordona Byrona (1854). (pl)
- Йозеф Вацлав Фрич (чеш. Josef Václav Frič; 5 сентября 1829, Прага, Австрийская империя — 14 октября 1890, там же) — чешский писатель, публицист, поэт, драматург, переводчик, журналист, политик, активист национального возрождения, революционный деятель. (ru)
- Josef Václav Frič (pseudonym: M. Brodský), född 5 augusti 1829 i Prag, död där 14 oktober 1890, var en tjeckisk politiker och poet. Han var bror till Antonín Frič. Frič tvingades efter 1848 års rörelser fly till Ungern, där han understödde den slovakiska resningen mot ungrarna. Återkommen, sårad, till Prag, dömdes han 1849 till 18 års fängelse, benådades efter tre år, arresterades 1858 på nytt och landsförvisades 1859 för alltid. Han återkom hemligt till Böhmen under fransk-tyska kriget, då han för Otto von Bismarck föreslog proklamerande av "gammaltjeckiska kungariket". En tid redigerade han "" i Zagreb, var rysk krigskorrespondent i Turkiet 1877-1878 och fick 1879 lov att återvända till Prag. Frič hade ej ringa betydelse för sin tid genom att införa nya stoff i den tjeckiska poesin, dels översättningar, dels efterbildningar från tyska och engelska vitterheten (Lord Byron och de polska romantikerna). Han skrev bland annat Kochan Ratiborsky (1846), Svatopluk a Rostislav (1857), Libušin soud ("Libusjas dom", 1862) med flera nationella skådespel, Ulrik Hutten (1852), Mazeppa (1865) och Asjenŭv pad ("Åsens fall"), hans mest lyckade tragedi. Han utgav vidare den revolutionära kalendern "Lada Niola" (1855), Valda dikter (1861) och Samlade skrifter (fyra band, 1879-80) samt i tidskrifter sina memoarer, Paměti. (sv)
- Йо́сиф Ва́цлав Фріч (чеськ. Josef Václav Frič; * 5 серпня 1829, Прага — † 14 жовтня 1890, Прага) — чеський письменник, політичний діяч і публіцист. Навчався на юридичному факультеті Празького університету. За участь у празькому повстанні 1848 у 1849 заарештований австрійськими властями і засуджений до 18-річного тюремного ув'язнення. У 1854 звільнений за амністією; в Празі видав літературно-політичний альманах «Лада Ніола» («Lada Nióla», 1855). У 1858 знову заарештований і в 1859 висланий. У 1859-1879 жив в еміграції (Лондон, Париж, Берлін, Рим). Видавав закордонні «вільні» журнали «Чех» («Cech»), «Бланік» («Blaník») та інші, в яких закликав чеський народ до боротьби з австрійською монархією. В основі діяльності Фріча лежала ідея створення самостійної чеської держави, республіканської і демократичної за своїм характером. Фріч — один із зачинателів чеської громадянської лірики. У віршах 1850-х рр.. (Збірка «Пісні з фортеці») висловив протест проти самодержавного гніту, прославив революційну боротьбу чеського народу в 1848 році. У ряді віршів оспівав героїзм гуситів. «Спогади» (т. 1-4, 1886-87) містять багатий матеріал з суспільно-політичного життя Чехії 2-ї половини 19 ст. Був знайомий з Марком Вовчком, листувався з Анатолем Вахнянином; прихильник українських культурно-політичних прагнень в Австрії і Росії. Перекладач «Тараса Бульби» Миколи Гоголя, творів Т. Шевченка, автор драми «Іван Мазепа» і статей з українського питання («Асиміляція малоруського народу», «Хай живе Україна» й ін.). Фріч є одним зі співавторів Наукової енциклопедії Отто (чеськ. Ottův slovník naučný) — найбільшої енциклопедії чеською мовою. (uk)
|
rdfs:comment
|
- Josef Václav Frič (5. září 1829 Praha – 14. října 1890 Královské Vinohrady) byl český spisovatel, novinář a politik, představitel romantismu. Psal také pod pseudonymem M. Brodský a A. Hron. (cs)
- Josef Václav Frič (Pseudonym M. Brodský) (* 5. August 1829 in Prag; † 14. Oktober 1890 ebenda) war ein tschechischer Schriftsteller der Romantik, Journalist und Politiker. (de)
- Josef Václav Frič (5 September 1829 – 14 October 1890) was a Czech poet, journalist and radical democrat revolutionary. He was a participant in the revolution of 1848. (en)
- Josef Václav Frič (pseudonyme M. Brodský), né le 5 septembre 1829 à Prague et mort le 14 octobre 1890 dans la même ville, est un écrivain, journaliste et homme politique tchèque, représentant du romantisme dans son pays. (fr)
- Йозеф Вацлав Фрич (чеш. Josef Václav Frič; 5 сентября 1829, Прага, Австрийская империя — 14 октября 1890, там же) — чешский писатель, публицист, поэт, драматург, переводчик, журналист, политик, активист национального возрождения, революционный деятель. (ru)
- Josef Václav FRIČ (naskiĝis la 5-an de septembro 1829 en Praha - mortis la 14-an de oktobro 1890 en Praha) estis ĉeĥa poeto. Kiel 15-jarulo li forkuris el la hejmo, vivis en Hamburgo, Parizo, Londono, elprovis multajn profesiojn. En 1847 li revenis Prago kaj en 1848 aktive partoprenis ĉiujn revoluciajn agojn. Kiam lin minacis aresto, li fuĝis al Vieno, Zagrebo, poste li revenis Pragon kaj estis arestita. Prizonita ĝis amnestio en 1854. En 1858 denove arestita, en 1859 li povis foriri eksterlanden en diversaj urboj. Li laboris kiel redaktoro, politika propagandisto, ĵurnalisto. En 1879 li povis reveni Pragon. (eo)
- Josef Václav Frič (ur. 5 września 1829 w Pradze, zm. 14 października 1890) – czeski pisarz, poeta, dziennikarz i polityk, działacz odrodzenia narodowego. W czasie Wiosny Ludów był rzecznikiem radykalnego ugrupowania studenckiego i brał udział w walkach na barykadach. Przygotowywał też antywęgierskie powstanie na Słowacji. Najważniejszym dziełem poety jest zbiór Písně z bašty (Pieśni z lochu). Do jego najbardziej znanych wierszy należy napisana sekstyną ballada Jelen Karla Velkého (Jeleń Karola Wielkiego): (pl)
- Josef Václav Frič (pseudonym: M. Brodský), född 5 augusti 1829 i Prag, död där 14 oktober 1890, var en tjeckisk politiker och poet. Han var bror till Antonín Frič. Frič tvingades efter 1848 års rörelser fly till Ungern, där han understödde den slovakiska resningen mot ungrarna. Återkommen, sårad, till Prag, dömdes han 1849 till 18 års fängelse, benådades efter tre år, arresterades 1858 på nytt och landsförvisades 1859 för alltid. Han återkom hemligt till Böhmen under fransk-tyska kriget, då han för Otto von Bismarck föreslog proklamerande av "gammaltjeckiska kungariket". En tid redigerade han "" i Zagreb, var rysk krigskorrespondent i Turkiet 1877-1878 och fick 1879 lov att återvända till Prag. (sv)
- Йо́сиф Ва́цлав Фріч (чеськ. Josef Václav Frič; * 5 серпня 1829, Прага — † 14 жовтня 1890, Прага) — чеський письменник, політичний діяч і публіцист. Навчався на юридичному факультеті Празького університету. За участь у празькому повстанні 1848 у 1849 заарештований австрійськими властями і засуджений до 18-річного тюремного ув'язнення. У 1854 звільнений за амністією; в Празі видав літературно-політичний альманах «Лада Ніола» («Lada Nióla», 1855). У 1858 знову заарештований і в 1859 висланий. У 1859-1879 жив в еміграції (Лондон, Париж, Берлін, Рим). Видавав закордонні «вільні» журнали «Чех» («Cech»), «Бланік» («Blaník») та інші, в яких закликав чеський народ до боротьби з австрійською монархією. В основі діяльності Фріча лежала ідея створення самостійної чеської держави, республіканської і де (uk)
|