Jakub Karol Parnas, also known as Yakov Oskarovich Parnas was a prominent Polish–Soviet biochemist who contributed to the discovery of the Embden–Meyerhof–Parnas pathway, together with Otto Fritz Meyerhof and Gustav Georg Embden. A collaborator with the Soviet regime since its invasion of Poland in 1939, he fell victim to a Stalinist purge in 1949.

PropertyValue
dbpedia-owl:Person/almaMater
dbpedia-owl:Person/birthDate
  • 1884-01-16 (xsd:date)
dbpedia-owl:Person/birthPlace
dbpedia-owl:Person/deathDate
  • 1949-01-29 (xsd:date)
dbpedia-owl:Person/deathPlace
dbpedia-owl:Person/individualisedPnd
  • 123113040
dbpedia-owl:Person/knownFor
dbpedia-owl:almaMater
dbpedia-owl:birthDate
  • 1884-01-16 (xsd:date)
dbpedia-owl:birthPlace
dbpedia-owl:deathDate
  • 1949-01-29 (xsd:date)
dbpedia-owl:deathPlace
dbpedia-owl:knownFor
dbpprop:abstract
  • Jakub Karol Parnas, also known as Yakov Oskarovich Parnas was a prominent Polish–Soviet biochemist who contributed to the discovery of the Embden–Meyerhof–Parnas pathway, together with Otto Fritz Meyerhof and Gustav Georg Embden. A collaborator with the Soviet regime since its invasion of Poland in 1939, he fell victim to a Stalinist purge in 1949.
  • Jakub Karol Parnas war ein polnischer Biochemiker. Parnas klärte 1929 gemeinsam mit Gustav Embden und Otto Meyerhof den Mechanismus der Glykolyse auf.
  • Parnas nel 1929 contribuì a chiarire, insieme a Gustav Embden e Otto Meyerhof, il meccanismo della glicolisi.
  • Jakub Karol Parnas (ur. 16 stycznia 1884 w Mokrzanach, zm. 29 stycznia 1949 w Moskwie) – pionier polskiej biochemii, twórca lwowskiej szkoły biochemicznej. Był synem właściciela ziemskiego. Absolwent lwowskiego gimnazjum (1902) i wyższych studiów w Technische Hochschule w Berlinie (1904), studiował także w Strasburgu, Zurychu i Monachium, gdzie w 1907 obronił doktorat. Pracował naukowo na uniwersytetach w Strasburgu, Cambridge, Neapolu oraz w Warszawie. Od 1920 do 1941 profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, w latach 1930-1931 wykładał na Uniwersytecie w Zurychu. W 1934 został doktorem honoris causa uniwersytetu w Atenach; był członkiem niemieckiej Akademii Nauk Leopoldina w Halle, wykładowcą na Uniwersytecie w Gandawie. Członek PAU od 1931. Podczas pierwszej okupacji sowieckiej Lwowa (1939-1941) współpracował aktywnie z sowietami. Po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej ewakuowany do Kijowa, a potem do Ufy. W 1942 laureat nagrody Stalina za całokształt badań nad chemizmem mięśni, w latach 1943-1949 dyrektor Wydziału Chemii i Filozofii Akademii Nauk Medycznych ZSRR w Moskwie. Był członkiem Akademii Nauk ZSRR (od 1942) i Akademii Nauk Medycznych ZSRR (od 1944). W 1945 wybrany członkiem Francuskiej Akademii Medycyny w Paryżu, otrzymał doktorat honorowy Sorbony oraz został członkiem towarzystw chemicznych w Londynie, Paryżu i Moskwie. W 1946 przyjechał do Krakowa i Wrocławia z wykładami. 29 stycznia 1949 aresztowany w Moskwie pod fałszywymi oskarżeniami, zmarł tego samego dnia na Łubiance. Po śmierci Stalina zrehabilitowany. Twórca pierwszej w Polsce tzw. lwowskiej szkoły biochemicznej, autor wielu odkrywczych prac naukowych tłumaczonych na wiele języków obcych. Opublikował m. in. podręcznik Chemia Fizjologiczna (1922). Wraz ze swoimi uczniami zajmował się przede wszystkim metabolizmem mięśni, odkrył m. in. fosforolizę glikogenu. Jako jeden z pierwszych na świecie zastosował metody izotopowe w biochemii (przy współpracy z Instytutem Nielsa Bohra w Kopenhadze), za pomocą których prześledził etapy przemian związków fosforowych w mięśniach. Nazwisko Parnasa zapisano w nauce w nazwie schematu EMP (schemat Embdena-Meyerhofa-Parnasa), opisującego ciąg przemian związków fosforowych w mięśniach od fosforolizy glikogenu do wytworzenia kwasu mlekowego.
dbpprop:almaMater
dbpprop:alternativeNames
  • Parnas, Yakov Oskarovitch; Парнас, Яков Оскарович (Russian)
dbpprop:birthDate
dbpprop:birthPlace
dbpprop:caption
  • Jakub Karol Parnas
dbpprop:deathDate
dbpprop:deathPlace
dbpprop:hasPhotoCollection
dbpprop:knownFor
dbpprop:name
  • Jakub Karol Parnas
  • Parnas, Jakob Karol
dbpprop:reference
dbpprop:shortDescription
  • 20th century Polish biochemist and politician
dbpprop:wikiPageUsesTemplate
dbpprop:wordnet_type
rdf:type
rdfs:comment
  • Jakub Karol Parnas, also known as Yakov Oskarovich Parnas was a prominent Polish–Soviet biochemist who contributed to the discovery of the Embden–Meyerhof–Parnas pathway, together with Otto Fritz Meyerhof and Gustav Georg Embden. A collaborator with the Soviet regime since its invasion of Poland in 1939, he fell victim to a Stalinist purge in 1949.
  • Jakub Karol Parnas war ein polnischer Biochemiker. Parnas klärte 1929 gemeinsam mit Gustav Embden und Otto Meyerhof den Mechanismus der Glykolyse auf.
  • Parnas nel 1929 contribuì a chiarire, insieme a Gustav Embden e Otto Meyerhof, il meccanismo della glicolisi.
  • Jakub Karol Parnas (ur. 16 stycznia 1884 w Mokrzanach, zm. 29 stycznia 1949 w Moskwie) – pionier polskiej biochemii, twórca lwowskiej szkoły biochemicznej. Był synem właściciela ziemskiego. Absolwent lwowskiego gimnazjum (1902) i wyższych studiów w Technische Hochschule w Berlinie (1904), studiował także w Strasburgu, Zurychu i Monachium, gdzie w 1907 obronił doktorat. Pracował naukowo na uniwersytetach w Strasburgu, Cambridge, Neapolu oraz w Warszawie.
rdfs:label
  • Jakub Karol Parnas
  • Jakub Karol Parnas
  • Jakub Karol Parnas
  • Jakub Parnas
owl:sameAs
skos:subject
foaf:name
  • Jakub Karol Parnas
foaf:page
is dbpprop:disambiguates of
is dbpprop:redirect of
is owl:sameAs of