About: Kosmos 954

An Entity of Type: event, from Named Graph: http://dbpedia.org, within Data Space: dbpedia.org

Kosmos 954 (Russian: Космос 954) was a reconnaissance satellite launched by the Soviet Union in 1977. A malfunction prevented safe separation of its onboard nuclear reactor; when the satellite reentered the Earth's atmosphere the following year, it scattered radioactive debris over northern Canada, some of the debris landing in the Great Slave Lake next to Fort Resolution, NWT.

Property Value
dbo:abstract
  • كوزموس (بالروسية: Космос 954) قمر استطلاع صناعي أُطلق من قبل الاتحاد السوفيتي في عام 1977. وبسبب عطلٍ ما لم يتمكن المفاعل النووي الموجود على متنه من الانفصال بشكل آمن وصحيح عنه؛ وفي السنة التالية عندما دخل هذا القمر الصناعي الغلاف الجوي للأرض مجدداً نثر مخلفات مشعة فوق كندا الشمالية مما دفع للقيام بعملية تنظيف واسعة معروفة باسم Operation Morning Light. (ar)
  • Cosmos 954 era un satèl·lit militar soviètic de vigilància oceànica del tipus US-A, l'equipament a bord de la qual estava alimentat per una bateria nuclear (coneguts a l'Occident amb el nom de RORSAT). En la fase de tornada a la Terra, a causa d'una avaria, el reactor va accedir a l'atmosfera i va precipitar sobe Canadà. El Cosmos 954 fou el catorzè satèl·lit de tipus US-A a esdevenir operatiu. Va ser llançat amb un vector Ciklon-2 el 18 setembre de 1977. El 23 gener de 1978 el satèl·lit va tornar a entrar a l'atmosfera terrestre. Malauradament, a causa d'una avaria, el reactor nuclear que duia incorporat no havia estat ejectat prèviament a l'òrbita alta i el dispositiu d'emergència de dispersió de les components radioactius en capes altes de l'atmosfera tampoc no havia funcionat. Com a conseqüència d'aquestes fallades, el satèl·lit es va estavellar als Territoris del Nord-Oest del Canadà, i va contaminar-hi una superfície de 124.000 quilòmetres quadrats. Arran d'aquests esdeveniments, el govern canadenc va demanar a la Unió Sovietica una indemnització de 6.041.174,70 dòlars. La URSS, en un primer moment, es va defensar, al·legant la falta de culpa en la caiguda del satèl·lit, que havia estat projectat i llançat en òrbita amb la màxima diligència. Va argumentar que no havia de compensar els danys perquè la caiguda havia tingut lloc no pas per pròpia incúria, sinó per força major. El Canadà va rebatre sostenint que n'hi havia prou amb el llançament del satèl·lit per generar una responsabilitat objectiva per part de l'URSS. Després de més resistències, la Unió Soviètica va considerar, finalment, que la indemnització fos deguda, no pas per una obligació jurídica sinó com a concessió generosa. En canvi, els soviètics van pagar solament tres milions de dòlars canadencs. (ca)
  • Kosmos 954 byla sovětská špionážní družice s jaderným reaktorem, která se silně poškozená pravděpodobně po střetu s cizím tělesem zřítila na pevninskou Kanadu. Satelit byl vypuštěn 18. září 1977 a ke zřícení došlo 24. ledna 1978. Většina družice shořela v atmosféře a na zem dopadlo kromě trosek včetně drobných částí reaktoru i několik kilogramů velmi radioaktivního jaderného paliva, z něhož bylo nalezeno jen několik desetin procent. Nicméně odborná analýza ukázala, že nešlo kvůli vysokému stupni rozptýlení velmi malých částí o vážné riziko pro zdraví a životní prostředí. Celkem bylo nalezeno 65 kilogramů materiálu z družice, většinou vůbec nebo nepříliš radioaktivního, ale jeden úlomek vykazoval smrtelně nebezpečnou hodnotu záření cca 500 rentgenů za hodinu a pocházel z jaderného paliva. Pátrání stálo 14 milionů kanadských dolarů (přepočet 2019: 9 mld. Kč), o něž vedla Kanada spor se Sovětským svazem. Ten nakonec zaplatil polovinu. Od družic s jaderným reaktorem upustil Sovětský svaz v roce 1988, nicméně na oběžné dráze v roce 2019 zůstávalo ještě 30 dalších vysloužilých družic s jadernými reaktory. (cs)
  • Ο «Κόσμος 954» (ρωσικά: Космос 954‎) ήταν σοβιετικός δορυφόρος της Γης, ο οποίος εκτοξεύθηκε από τη Σοβιετική Ένωση το 1977. Μια δυσλειτουργία εμπόδισε την ασφαλή απόσπαση του πυρηνικού αντιδραστήρα του, και έτσι όταν ο δορυφόρος επανήλθε στην ατμόσφαιρα το επόμενο έτος διασκόρπισε ραδιενεργά συντρίμματα στον βόρειο Καναδά, με αποτέλεσμα μία εκτεταμένη επιχείρηση καθαρισμού. (el)
  • El Cosmos 954 (en ruso Космос 954) fue un satélite de reconocimiento lanzado por la Unión Soviética en 1977. Un fallo impidió que el reactor nuclear que llevaba el satélite se separase del resto de la nave, lo que provocó al año siguiente que con la reentrada en la atmósfera se esparciesen residuos nucleares por un amplio sector del norte de Canadá. El incidente obligó a desplegar una importante misión de limpieza y descontaminación.​​ (es)
  • Cosmos-954 était un satellite espion de l'Union soviétique de type Radar Ocean Reconnaissance Satellite (RORSAT) et rendu célèbre pour avoir été en 1978 la cause du premier incident spatial nucléaire. (fr)
  • Kosmos 954 (Rusia: Космос 954) adalah satelit pengintai yang diluncurkan oleh Uni Soviet pada tahun 1977. Sebuah kerusakan mencegah pemisahan yang aman reaktor nuklir onboard; ketika satelit masuk kembali atmosfer Bumi pada tahun berikutnya itu tersebar puing-puing radioaktif atas Kanada utara, mendorong operasi pembersihan yang luas. (in)
  • Kosmos 954 (Russian: Космос 954) was a reconnaissance satellite launched by the Soviet Union in 1977. A malfunction prevented safe separation of its onboard nuclear reactor; when the satellite reentered the Earth's atmosphere the following year, it scattered radioactive debris over northern Canada, some of the debris landing in the Great Slave Lake next to Fort Resolution, NWT. This prompted an extensive multiyear cleanup operation known as Operation Morning Light, which the Canadian government billed the Soviet Union for over C$6 million, and for which the USSR eventually paid just C$3 million in compensation. (en)
  • Cosmos 954 era un satellite militare sovietico da sorveglianza oceanica del tipo US-A , le cui apparecchiature di bordo erano alimentate da una batteria nucleare (conosciuti in Occidente con il nome di RORSAT). In fase di rientro, a causa di un malfunzionamento, il reattore rientrò in atmosfera e precipitò in Canada. (it)
  • コスモス954号(露: Космос-954)は、1977年9月18日に打ち上げられた、ソビエト連邦のレーダー海洋偵察衛星 (RORSAT)。電力源としてウラン235を燃料とする発電用の原子炉を搭載しており、そのまま地球に落下した。 (ja)
  • De Kosmos 954 (Russisch: Космос 954) was een Sovjet-Russische satelliet uit de jaren zeventig van de vorige eeuw. Het betrof hier een zogenaamde (Radar Ocean Reconnaissance Satellite) gelanceerd als onderdeel van het uitgebreide Russische KOSMOS-ruimteprogramma. Deze kunstmaan veroorzaakte toentertijd grote opschudding doordat hij ongecontroleerd terugkeerde in de dampkring met een kernreactor aan boord. Deze kunstmaan werd gelanceerd tijdens de Koude Oorlog, waarbij beide kampen elkaar nauwlettend in de gaten hielden. In tegenstelling tot de Verenigde Staten beschikte de toenmalige Sovjet-Unie niet over een uitgebreid en betrouwbaar netwerk van steunpunten om verkenningen boven de oceaan uit te voeren. Daarom ontwierpen de Sovjets een observatiesatelliet met een zeer krachtige radar, die schepen en onderzeeërs bij alle weersomstandigheden kon opsporen. Probleem was hierbij dat men door het hoge energieverbruik dusdanig grote zonnepanelen zou moeten installeren, dat door de wrijving in een lage baan de kunstmaan geen lang leven zou zijn beschoren. Om dit te omzeilen kozen de Sovjets voor een kernreactor als energiebron. Deze reactor was gevuld met 50 kg hoogverrijkt uranium-235 (90%). De Kosmos 954 werd gelanceerd op 16 september 1977 in een lage baan van 259 × 277 km en verbrandde in de atmosfeer op 24 januari 1978. De Kosmos 954 was ongeveer 14 m lang en had een diameter van 2 m. Het reactordeel was 6 m lang. Het gewicht exclusief reactor bedroeg 3800 kg; de reactor woog 1250 kg dus in totaal woog deze kunstmaan ruim vijf ton. Een normale missie voor dit type satelliet duurde 60 à 70 dagen, waarna het reactorvat door een ingebouwde raketmotor in een stabiele cirkelbaan van 950 km werd gebracht. Bij de Kosmos 954 ging het mis, de raketmotor faalde. Omstreeks half december 1977 kwam hij steeds dichter bij de aardatmosfeer; de vluchtleiding gaf het commando om de satelliet op te splitsen en de reactor in een hogere, veilige baan te schieten. Maar hun kunstmaan reageerde niet op het signaal. Begin januari 1978 berekenden de computers van NORAD een waarschijnlijk inslagpunt ergens in Noord-Amerika. Enige dagen later werd, na accuratere metingen, een terugkeerpunt in de atmosfeer vastgesteld boven de Koningin Charlotte-eilanden voor de kust van Brits-Columbia in Canada. Veiligheidsstudies toonden aan dat door het gekozen ontwerp de reactor waarschijnlijk volledig zou verbranden in de dampkring, maar dat niet uitgesloten kon worden dat grotere radioactieve fragmenten het aardoppervlak zouden bereiken. Uiteindelijk stortte Kosmos 954 op 24 januari 1978 om 6.53 uur (lokale tijd) neer in het Great Slave Lake. In januari 1979 diende Canada bij de Sovjet-Unie een schadeclaim in van omgerekend 10 miljoen gulden. Deze kosten zouden zijn gemaakt om radioactieve fragmenten van de Kosmos 954 op te sporen. De Russen betaalden uiteindelijk 3 miljoen Canadese dollar. (nl)
  • Kosmos 954 – wyposażony w system radarowy radziecki satelita rozpoznania morskiego typu RORSAT z reaktorem jądrowym na pokładzie, którego zadaniem było wykrywanie i śledzenie amerykańskich okrętów w celu ich zniszczenia przez radzieckie jednostki morskie. Satelita został wyniesiony z kosmodromu Bajkonur 18 września 1977 roku na niską orbitę Ziemi przez rakietę Cyklon-2 Paliwo jądrowe, podczas nieudanego wyrzucenia na wysoką orbitę, pozostało na pokładzie i spadło na Ziemię wraz z satelitą 24 stycznia 1978 roku. Satelita spadł w okolicach Wielkiego Jeziora Niewolniczego w północno-zachodniej Kanadzie, rozrzucając materiał radioaktywny na powierzchni 124 tys. km². Poszukiwania szczątków satelity (pod kryptonimem Operation Morning Light) prowadziły z lądu i powietrza zespoły amerykańsko-kanadyjskie aż do października, gdy ochłodzenie i lody spowodowały zaprzestanie poszukiwań. Udało się odnaleźć 12 większych części wraku z szacunkową zawartością tylko 1% paliwa, których radioaktywność wynosiła do 1,1 Sv/godzinę. Koszty poszukiwań i prac zabezpieczających zostały oszacowane na ok. 14 milionów dolarów kanadyjskich, a rachunek został wystawiony rządowi ZSRR na kwotę 6 041 174,70 dolarów kanadyjskich. Ostatecznie kwotę tę obniżono do 3 milionów dolarów kanadyjskich, protokół w tej sprawie władze Kanady i ZSRR podpisały 2 kwietnia 1981. (pl)
  • Kosmos 954 (ryska: Космос-954) var en sovjetisk spionsatellit som ingick i RORSAT-programmet. Satellitens kraftkälla var en kärnreaktor. Satelliten sköts upp från Bajkonur med en Tsyklon-2-raket den 18 september 1977. Dess uppgift var att spåra amerikanska kärnvapenbärande ubåtar. (sv)
  • Космос-954 — радянський супутник радіолокаційної розвідки з ядерною бортовою енергетичною установкою типу УС-А системи морської космічної розвідки і цілевказівки «Легенда». 24 січня 1978 року впав на територію Канади, викликавши радіоактивне зараження частини Північно-Західних територій. (uk)
  • «Космос-954» — советский спутник морской космической системы разведки и целеуказания серии «УС-А» с ядерной энергетической установкой на борту. 24 января 1978 года упал на территорию Канады, вызвав радиоактивное заражение части Северо-Западных территорий. Советская сторона посчитала заражение незначительным, в отличие от американской и канадской, которые указывали на значительный характер заражения. Всего на территорию площадью более 100 тысяч км² упало около сотни радиоактивных обломков. В местах падения некоторых из них радиоактивность действительно была значительной — до 200 рентген/час, бо́льшая же часть территории не пострадала. Жертв среди населения не было. (ru)
  • 宇宙954号 (俄語:Космос 954)是前苏联在1977年发射的一颗侦察卫星。一次故障阻止了它星载核反应堆的安全分离,次年该卫星在再入地球大气层时,其放射性碎片散落在加拿大北部上空,一些碎片掉落在西北部雷索卢申堡附近的大奴湖,引发了一场称为晨光行动的大规模清除活动。 (zh)
dbo:cosparId
  • 1977-090A
dbo:landingDate
  • 1978-01-24 (xsd:date)
dbo:launchDate
  • 1977-09-18 (xsd:date)
dbo:launchVehicle
dbo:satcat
  • 10361
dbo:thumbnail
dbo:wikiPageExternalLink
dbo:wikiPageID
  • 467008 (xsd:integer)
dbo:wikiPageLength
  • 17221 (xsd:nonNegativeInteger)
dbo:wikiPageRevisionID
  • 1024335597 (xsd:integer)
dbo:wikiPageWikiLink
dbp:apsis
  • gee (en)
dbp:cosparId
  • 1977 (xsd:integer)
dbp:decayDate
  • 1978-01-24 (xsd:date)
dbp:imageCaption
  • Sketch of Kosmos 954 (en)
dbp:launchDate
  • 1977-09-18 (xsd:date)
dbp:launchRocket
dbp:launchSite
dbp:missionType
  • Reconnaissance (en)
dbp:name
  • Kosmos 954 (en)
dbp:orbitEccentricity
  • 0.001350 (xsd:double)
dbp:orbitEpoch
  • 1977-09-18 (xsd:date)
dbp:orbitInclination
  • 65 (xsd:integer)
dbp:orbitPeriod
  • 5376.0
dbp:orbitReference
dbp:satcat
  • 10361 (xsd:integer)
dbp:wikiPageUsesTemplate
dct:subject
gold:hypernym
rdf:type
rdfs:comment
  • كوزموس (بالروسية: Космос 954) قمر استطلاع صناعي أُطلق من قبل الاتحاد السوفيتي في عام 1977. وبسبب عطلٍ ما لم يتمكن المفاعل النووي الموجود على متنه من الانفصال بشكل آمن وصحيح عنه؛ وفي السنة التالية عندما دخل هذا القمر الصناعي الغلاف الجوي للأرض مجدداً نثر مخلفات مشعة فوق كندا الشمالية مما دفع للقيام بعملية تنظيف واسعة معروفة باسم Operation Morning Light. (ar)
  • Ο «Κόσμος 954» (ρωσικά: Космос 954‎) ήταν σοβιετικός δορυφόρος της Γης, ο οποίος εκτοξεύθηκε από τη Σοβιετική Ένωση το 1977. Μια δυσλειτουργία εμπόδισε την ασφαλή απόσπαση του πυρηνικού αντιδραστήρα του, και έτσι όταν ο δορυφόρος επανήλθε στην ατμόσφαιρα το επόμενο έτος διασκόρπισε ραδιενεργά συντρίμματα στον βόρειο Καναδά, με αποτέλεσμα μία εκτεταμένη επιχείρηση καθαρισμού. (el)
  • El Cosmos 954 (en ruso Космос 954) fue un satélite de reconocimiento lanzado por la Unión Soviética en 1977. Un fallo impidió que el reactor nuclear que llevaba el satélite se separase del resto de la nave, lo que provocó al año siguiente que con la reentrada en la atmósfera se esparciesen residuos nucleares por un amplio sector del norte de Canadá. El incidente obligó a desplegar una importante misión de limpieza y descontaminación.​​ (es)
  • Cosmos-954 était un satellite espion de l'Union soviétique de type Radar Ocean Reconnaissance Satellite (RORSAT) et rendu célèbre pour avoir été en 1978 la cause du premier incident spatial nucléaire. (fr)
  • Kosmos 954 (Rusia: Космос 954) adalah satelit pengintai yang diluncurkan oleh Uni Soviet pada tahun 1977. Sebuah kerusakan mencegah pemisahan yang aman reaktor nuklir onboard; ketika satelit masuk kembali atmosfer Bumi pada tahun berikutnya itu tersebar puing-puing radioaktif atas Kanada utara, mendorong operasi pembersihan yang luas. (in)
  • Cosmos 954 era un satellite militare sovietico da sorveglianza oceanica del tipo US-A , le cui apparecchiature di bordo erano alimentate da una batteria nucleare (conosciuti in Occidente con il nome di RORSAT). In fase di rientro, a causa di un malfunzionamento, il reattore rientrò in atmosfera e precipitò in Canada. (it)
  • コスモス954号(露: Космос-954)は、1977年9月18日に打ち上げられた、ソビエト連邦のレーダー海洋偵察衛星 (RORSAT)。電力源としてウラン235を燃料とする発電用の原子炉を搭載しており、そのまま地球に落下した。 (ja)
  • Kosmos 954 (ryska: Космос-954) var en sovjetisk spionsatellit som ingick i RORSAT-programmet. Satellitens kraftkälla var en kärnreaktor. Satelliten sköts upp från Bajkonur med en Tsyklon-2-raket den 18 september 1977. Dess uppgift var att spåra amerikanska kärnvapenbärande ubåtar. (sv)
  • Космос-954 — радянський супутник радіолокаційної розвідки з ядерною бортовою енергетичною установкою типу УС-А системи морської космічної розвідки і цілевказівки «Легенда». 24 січня 1978 року впав на територію Канади, викликавши радіоактивне зараження частини Північно-Західних територій. (uk)
  • «Космос-954» — советский спутник морской космической системы разведки и целеуказания серии «УС-А» с ядерной энергетической установкой на борту. 24 января 1978 года упал на территорию Канады, вызвав радиоактивное заражение части Северо-Западных территорий. Советская сторона посчитала заражение незначительным, в отличие от американской и канадской, которые указывали на значительный характер заражения. Всего на территорию площадью более 100 тысяч км² упало около сотни радиоактивных обломков. В местах падения некоторых из них радиоактивность действительно была значительной — до 200 рентген/час, бо́льшая же часть территории не пострадала. Жертв среди населения не было. (ru)
  • 宇宙954号 (俄語:Космос 954)是前苏联在1977年发射的一颗侦察卫星。一次故障阻止了它星载核反应堆的安全分离,次年该卫星在再入地球大气层时,其放射性碎片散落在加拿大北部上空,一些碎片掉落在西北部雷索卢申堡附近的大奴湖,引发了一场称为晨光行动的大规模清除活动。 (zh)
  • Cosmos 954 era un satèl·lit militar soviètic de vigilància oceànica del tipus US-A, l'equipament a bord de la qual estava alimentat per una bateria nuclear (coneguts a l'Occident amb el nom de RORSAT). En la fase de tornada a la Terra, a causa d'una avaria, el reactor va accedir a l'atmosfera i va precipitar sobe Canadà. El Cosmos 954 fou el catorzè satèl·lit de tipus US-A a esdevenir operatiu. Va ser llançat amb un vector Ciklon-2 el 18 setembre de 1977. Arran d'aquests esdeveniments, el govern canadenc va demanar a la Unió Sovietica una indemnització de 6.041.174,70 dòlars. (ca)
  • Kosmos 954 byla sovětská špionážní družice s jaderným reaktorem, která se silně poškozená pravděpodobně po střetu s cizím tělesem zřítila na pevninskou Kanadu. Satelit byl vypuštěn 18. září 1977 a ke zřícení došlo 24. ledna 1978. Většina družice shořela v atmosféře a na zem dopadlo kromě trosek včetně drobných částí reaktoru i několik kilogramů velmi radioaktivního jaderného paliva, z něhož bylo nalezeno jen několik desetin procent. Nicméně odborná analýza ukázala, že nešlo kvůli vysokému stupni rozptýlení velmi malých částí o vážné riziko pro zdraví a životní prostředí. Celkem bylo nalezeno 65 kilogramů materiálu z družice, většinou vůbec nebo nepříliš radioaktivního, ale jeden úlomek vykazoval smrtelně nebezpečnou hodnotu záření cca 500 rentgenů za hodinu a pocházel z jaderného paliva. P (cs)
  • Kosmos 954 (Russian: Космос 954) was a reconnaissance satellite launched by the Soviet Union in 1977. A malfunction prevented safe separation of its onboard nuclear reactor; when the satellite reentered the Earth's atmosphere the following year, it scattered radioactive debris over northern Canada, some of the debris landing in the Great Slave Lake next to Fort Resolution, NWT. (en)
  • De Kosmos 954 (Russisch: Космос 954) was een Sovjet-Russische satelliet uit de jaren zeventig van de vorige eeuw. Het betrof hier een zogenaamde (Radar Ocean Reconnaissance Satellite) gelanceerd als onderdeel van het uitgebreide Russische KOSMOS-ruimteprogramma. Deze kunstmaan veroorzaakte toentertijd grote opschudding doordat hij ongecontroleerd terugkeerde in de dampkring met een kernreactor aan boord. (nl)
  • Kosmos 954 – wyposażony w system radarowy radziecki satelita rozpoznania morskiego typu RORSAT z reaktorem jądrowym na pokładzie, którego zadaniem było wykrywanie i śledzenie amerykańskich okrętów w celu ich zniszczenia przez radzieckie jednostki morskie. Satelita został wyniesiony z kosmodromu Bajkonur 18 września 1977 roku na niską orbitę Ziemi przez rakietę Cyklon-2 (pl)
rdfs:label
  • كوزموس 954 (ar)
  • Cosmos 954 (ca)
  • Kosmos 954 (cs)
  • Kosmos 954 (de)
  • Κόσμος 954 (el)
  • Kosmos 954 (en)
  • Cosmos 954 (es)
  • Kosmos 954 (in)
  • Cosmos 954 (fr)
  • Cosmos 954 (it)
  • コスモス954号 (ja)
  • Kosmos 954 (nl)
  • Kosmos 954 (pl)
  • Космос-954 (ru)
  • Kosmos 954 (sv)
  • 宇宙954号 (zh)
  • Космос-954 (uk)
owl:sameAs
prov:wasDerivedFrom
foaf:depiction
foaf:isPrimaryTopicOf
foaf:name
  • Kosmos 954 (en)
is dbo:wikiPageDisambiguates of
is dbo:wikiPageRedirects of
is dbo:wikiPageWikiLink of
is rdfs:seeAlso of
is foaf:primaryTopic of
Powered by OpenLink Virtuoso    This material is Open Knowledge     W3C Semantic Web Technology     This material is Open Knowledge    Valid XHTML + RDFa
This content was extracted from Wikipedia and is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported License