The Codex Roorda is a Frisian manuscript dating from the Middle Ages. The Codex Roorda is a medieval manuscript with Latin and Old Frisian legal texts. There are different views on dating. This varies from 1480 to 1504. The Codex Roorda is important because it describes the medieval Frisian law that applied to the establishment of the central authority in Friesland. In addition, it is linguistically important because it is partly set up in Old Frisian. The Codex Roorda is owned by and is kept at Tresoar in Leeuwarden.

Property Value
dbo:abstract
  • De Codex Roorda is een middeleeuws handschrift met Latijnse en Oudfriese wetsteksten. Over de datering wordt verschillend gedacht. Deze varieert van 1480 tot 1504. De Codex Roorda is van belang omdat daarin het middeleeuwse Friese recht wordt beschreven, dat gold voor de vestiging van het centraal gezag in Friesland. Daarnaast is het taalkundig van belang omdat het deels in het Oudfries is opgesteld. De Codex Roorda is in bezit van en wordt bewaard bij Tresoar te Leeuwarden. De oorsprong van de Codex Roorda is niet duidelijk. Waarschijnlijk is men in 1480 begonnen met het maken van het boek. Briquet dateerde het boek aan de hand van watermerken op 1495. Hernieuwd papieronderzoek heeft nu geleid tot een datering omstreeks 1504.Wie het boek heeft laten samenstellen is onduidelijk. De eerste bezitter was Karel van Roorda, halverwege de 17e eeuw grietman van Idaarderadeel en (ook) lid van Gedeputeerde Staten. Vanwege diens lidmaatschap van een adellijk Fries hoofdelingengeslacht, is het mogelijk, maar niet zeker, dat het wetboek al anderhalve eeuw familiebezit was. Karel van Roorda (†1670) heeft de codex aan (1628 – 1688), Landshistorieschrijver van de provincie Friesland, gegeven (of verkocht). Na de vestiging van het centraal gezag door hertog Albrecht van Saksen in 1498, was er een einde gekomen aan de eeuwen van de Friese Vrijheid, een periode waarin de Friezen geen enkel gezag, leenheer of landsman erkenden behalve de keizer. Zij waren tot dan vrij hun eigen rechtspraak te organiseren en baseerden deze op eeuwenoude uitgangspunten. Het mag duidelijk zijn dat een historicus als Gabbema in de 17e eeuw meer aan het boek had dan een grietman als Van Roorda. Er is een lacune in de geschiedenis van de Codex Roorda vanaf het moment dat Gabbema het in bezit had tot de volgende bezitter, Petrus Wierdsma (1729-1811). Het is mogelijk dat ds. Johannes van der Waeijen, de opvolger van Gabbema, het boek als onderdeel van de professionele nalatenschap van Gabbema heeft overgenomen. Volgens de Leeuwarder stadshistoricus Wopke Eekhoff in een lezing voor het Fries Genootschap in 1854, is het onwaarschijnlijk dat Petrus Wierdsma het boek geërfd heeft: zijn vader was arts en Petrus was notaris/rechtsgeleerde. Eekhoff weet ook te vertellen dat Petrus Wierdsma boeken en codices heeft overgenomen uit de nalatenschap van Werumeus, Halsema, Heringa en anderen, maar of de Codex Roorda hier tussen zat, is niet bekend. Petrus Wierdsma bestudeerde en publiceerde over de oude Friese wetten, en zeker is dat hij hiervoor de Codex Roorda gebruikte, die hij vertaalde en vergeleek met de wetsteksten uit de codices Dousa en Emmius. Na zijn overlijden deden de weduwe en zoon van Wierdsma het belangrijkste deel van zijn bibliotheek in een veiling van de hand. Handschriften, zoals de Codex Roorda, bewaarden zij nog. In 1858 werden ook deze verkocht. De Codex Roorda kwam in het bezit van de Duitse germanist, rechtsgeleerde en hoogleraar Karl Freiherr von Richthofen (1811 – 1888). Zijn belangrijkste publicatie in relatie tot de Codex Roorda is Untersuchungen über friesische Rechtsgeschichte (in drie delen tussen 1880 en 1886). De Provinciale Bibliotheek van Friesland (nu onder de naam Tresoar) heeft in 1922 uit de nalatenschap van Von Richthofen tien Oudfriese handschriften aangekocht, waaronder de Codex Roorda (aangeduid als Ro). Daar wordt het nog steeds bewaard. (nl)
  • The Codex Roorda is a Frisian manuscript dating from the Middle Ages. The Codex Roorda is a medieval manuscript with Latin and Old Frisian legal texts. There are different views on dating. This varies from 1480 to 1504. The Codex Roorda is important because it describes the medieval Frisian law that applied to the establishment of the central authority in Friesland. In addition, it is linguistically important because it is partly set up in Old Frisian. The Codex Roorda is owned by and is kept at Tresoar in Leeuwarden. The origin of Codex Roorda is not clear. Probably they started making the book in 1480. Briquet dated the book on the basis of watermarks on 1495. [1] Renewed paper research has now led to a date around 1504. [2] Who has put the book together is unclear. The first owner was Karel van Roorda, mid-17th century grietman van Idaarderadeel and (also) member of the Provincial Executive. Because of his membership of a noble Frisian mainstream family, it is possible, but not certain, that the code was already family ownership for a century and a half. Karel van Roorda († 1670) has given (or sold) the codex to Simon Abbes Gabbema (1628 - 1688), Landshistorial writer of the province of Friesland. After the establishment of the central authority by Duke Albrecht of Saxony in 1498, the centuries of Frisian Freedom had come to an end, a period in which the Frisians did not recognize any authority, liege or countryman except the emperor. Until that time they were free to organize their own jurisprudence and based this on age-old starting points. It should be clear that a historian like Gabbema had more in the 17th century than a grietman like Van Roorda.There is a gap in the history of the Codex Roorda from the moment Gabbema held it until the next owner, Petrus Wierdsma (1729-1811). It is possible that Rev. Johannes van der Waeijen, the successor of Gabbema, has taken over the book as part of Gabbema's professional legacy. According to the Leeuwarden city historian Wopke Eekhoff in a lecture for the Frisian Society in 1854, it is unlikely that Petrus Wierdsma inherited the book: his father was a doctor and Peter was a notary / lawyer. [3] Eekhoff also knows that Peter Wierdsma has taken books and codices from the legacy of Werumeus, Halsema, Heringa and others, but whether the Codex Roorda was in between is not known. Petrus Wierdsma studied and published about the old Frisian laws, and it is certain that he used the Codex Roorda, which he translated and compared with the legal texts from the codices Dousa and Emmius. [4]After his death, the widow and son of Wierdsma sold the most important part of his library in an auction. They still kept manuscripts, such as the Codex Roorda. In 1858 these were also sold. The Codex Roorda came into the possession of the German Germanist, lawyer and professor Karl Freiherr von Richthofen (en)
dbo:wikiPageID
  • 52259714 (xsd:integer)
dbo:wikiPageLength
  • 3340 (xsd:integer)
dbo:wikiPageRevisionID
  • 922780811 (xsd:integer)
dbo:wikiPageWikiLink
dbp:wikiPageUsesTemplate
dct:subject
rdfs:comment
  • De Codex Roorda is een middeleeuws handschrift met Latijnse en Oudfriese wetsteksten. Over de datering wordt verschillend gedacht. Deze varieert van 1480 tot 1504. De Codex Roorda is van belang omdat daarin het middeleeuwse Friese recht wordt beschreven, dat gold voor de vestiging van het centraal gezag in Friesland. Daarnaast is het taalkundig van belang omdat het deels in het Oudfries is opgesteld. De Codex Roorda is in bezit van en wordt bewaard bij Tresoar te Leeuwarden. (nl)
  • The Codex Roorda is a Frisian manuscript dating from the Middle Ages. The Codex Roorda is a medieval manuscript with Latin and Old Frisian legal texts. There are different views on dating. This varies from 1480 to 1504. The Codex Roorda is important because it describes the medieval Frisian law that applied to the establishment of the central authority in Friesland. In addition, it is linguistically important because it is partly set up in Old Frisian. The Codex Roorda is owned by and is kept at Tresoar in Leeuwarden. (en)
rdfs:label
  • Codex Roorda (en)
  • Codex Roorda (nl)
owl:sameAs
prov:wasDerivedFrom
foaf:isPrimaryTopicOf
is dbo:wikiPageRedirects of
is dbo:wikiPageWikiLink of
is foaf:primaryTopic of