| p:abstract
| - World system approach is a post-Marxist view of world affairs, one of several historical and current applications of Marxism to international relations. One of the basics of the approach is its view of imperialism, which for many Marxists during the 20th century represented "the highest stage of capitalism", a term coined by Vladimir Lenin, who also used the terms periphery and core as a means to analyze world politics and economy. Immanuel Wallerstein, a leading advocate of the approach, uses the same terminology. He characterizes the world system as as a set of mechanisms which redistributes resources from the periphery to the core. In his terminology, the core is the developed, industrialized, democratic part of the world, and the periphery is the underdeveloped, raw materials-exporting, poor part of the world; the market being the means by which the core exploits the periphery. Wallerstein traces the origin of today's world-system to the 16th century in Western Europe, and defines it as: "...a social system, one that has boundaries, structures, member groups, rules of legitimation, and coherence. Its life is made up of the conflicting forces which hold it together by tension and tear it apart as each group seeks eternally to remold it to its advantage. It has the characteristics of an organism, in that it has a life-span over which its characteristics change in some respects and remain stable in others. One can define its structures as being at different times strong or weak in terms of the internal logic of its functioning." Apart of these, Wallerstein defines four temporal features of that. Cyclical rhythms represent the short-term fluctuation of economy, while secular trends mean deeper long run tendencies, such as general economic growth or decline. In the theory the term contradiction means a general controversy in the system, usually concerning some short-run vs. long run trade-offs. For example the problem of underconsumption, wherein the drive-down of wages increases the profit for the capitalists on the short-run, but considering the long run, the decreasing of wages may have a crucially harmful effect by reducing the demand for the product. The last temporal feature is the crisis: a crisis occurs, if a constellation of circumstances brings about the losing of the system's structure, which also means the end of the system. Technically speaking, World-systems analysis is not a theory, but an approach to social analysis and social change. It is based in part on the works of Samir Amin, Giovanni Arrighi, Andre Gunder Frank, and Immanuel Wallerstein with major contributions by Volker Bornschier, Peter Turchin, Andrey Korotayev, Janet Abu Lughod, Tom Hall, Kunibert Raffer, David Wilkinson, and others. It should be noted that World-systems analysis is not only derived from the neo-Marxist literature on development but also from the French Annales School tradition(especially Fernand Braudel). (en)
- Le concept du système-monde, du post-marxisme économique (tiré du concept d'économie-monde inventé par Fernand Braudel) a été développé par le théoricien Immanuel Wallerstein . Il affirme que le sous-développement des pays du Sud est dû à leur place dans la structure de l'ordre économique international. Il estime ainsi que tous les pays étant globalisés, l'économie mondiale se caractérise par le centre, la semi-périphérie et la périphérie. Les grandes puissances de l'OCDE (les États-Unis en première place) constituant le centre de l'économie-monde, et les pays en développement se situant dans la périphérie. Catégorie:Géographie économique (fr)
- 世界システム論（英語: World-System(s) Theory）は、アメリカの社会学者・歴史学者、イマニュエル・ウォーラステインが提唱した「巨視的歴史理論」である。 各国を独立した単位として扱うのではなく、より広範な「世界」という視座から近代世界の歴史を考察する。 その理論の細部には各専門家から反論が寄せられているが、世界を一体として把握する総合的な視座の重要性については広く受け入れられている。 (ja)
- Teoria systemów-światów - koncepcja rozwoju społecznego zaproponowana przez (m.in.) Immanuela Wallersteina, zastępująca dotychczasowe jednostki analizy takie jak państwo, gospodarka i społeczeństwo, nowymi jednostkami: systemami historycznymi. Systemy historyczne dzielą się na: minisystemy; systemy-światy, będące imperiami-światami, albo gospodarkami-światami. Minisystemy były dominujące w społeczeństwach zbieracko-myśliwskich i charakteryzowały się samowystarczalnością ekonomiczną i kulturową homogenicznością, były również oparte na wzajemności. System-świat natomiast jest to pewna całość przestrzenna i czasowa, obejmująca różne jednostki polityczne i kulturowe, działająca na pewnych określonych zasadach. Imperia-światy cechowały się występowaniem pojedynczej władzy politycznej dla całego systemu-świata . Gospodarka-świat jest to natomiast struktura, w ramach której istnieje znacząca wymiana dóbr oraz przepływ kapitału i pracy, nie występuje w niej jednak jednolita struktura polityczna, ale wiele jednostek politycznych, powiązanych ze sobą w ramach systemu międzypaństwowego. Istniejąca obecnie gospodarka-świat jest kapitalistyczną gospodarką-światem. Zdaniem Wallersteina cechuje się głównie: występowaniem nieograniczonej akumulacji kapitału; podziałem na procesy produkcji charakterystyczne dla centrum oraz procesy charakterystyczne dla peryferii, oraz związanym z tym podziałem na obszary centrum, obszary peryferyjne, a także półperyferyjne; wynikającą stąd nierównością wymiany między obszarami centrum i obszarami peryferyjnymi; istnieniem państw hegemonicznych; występowaniem trendów cyklicznych oraz trendów długookresowych . Występowanie trendów długookresowych sprawia, że systemy historyczne odchodzą coraz bardziej od stanu równowagi, aż ostatecznie wchodzą w okres kryzysu, nazywany przez Wallersteina okresem "bifurkacji" (rozwidlenia), w którym ludzie żyjący w danym systemie stają przed alternatywnymi wyborami dotyczącymi przyszłego systemu lub systemów. Wynik tych wyborów, w odróżnieniu od nieuchronności kryzysu, jest niepewny i nieprzewidywalny. Przyszły system-świat może być zarówno lepszy, jak i gorszy od poprzedniego. Okres istnienia danego systemu historycznego to ok. 500 lat. Dodatkowo Wallerstein twierdzi, że "przedwczesne" próby przejścia do innego systemu historycznego nie mogą się powieść, czego przykładem jest próba uwolnienia się państw socjalistycznych od kapitalistycznej gospodarki-świata, podobnie jak próby uniezależniania się poprzez tworzenie autarkicznych układów gospodarczych. W wyniku tej próby kraje socjalistyczne stały się peryferiami lub półperyferiami. Wallerstein twierdzi jednak, że kryzys obecnego systemu-świata zaczął się w latach 70. XX w. i potrwa jeszcze 25-50 lat, po których nastąpi przejście do innego systemu historycznego. Teoria systemów-światów wyrosła na bazie teorii zależności, a także szkoły "Annales". (pl)
- Мир-системный подход исследует социальную эволюцию систем обществ, а не отдельных социумов, в отличие от предшествующих социологических подходов, в рамках которых теории социальной эволюции рассматривали развитие прежде всего отдельных обществ, а не их систем. В этом мир-системный подход сходен с цивилизационным, но идет несколько дальше, исследуя не только эволюцию социальных систем, охватывающих одну цивилизацию, но и такие системы, которые охватывают более одной цивилизации или даже все цивилизации мира. Этот подход был разработан в 1970-е гг. А. Г. Франком, И. Валлерстайном, С. Амином и Дж. Арриги. В качестве важнейшего предшественника мир-системного подхода, заложившего его основы, обычно рассматривается Ф. Бродель. Поэтому не случайно, что главный мировой центр мир-системного анализа (в г. Бингхэмптон, при Университете штата Нью-Йорк) носит имя Фернана Броделя. (ru)
- Världssystemteorin är en sociologisk teori på en högre abstrationsnivå i jämförelse med tidigare sociologiska teorimodeller. Till skillnad mot tidigare sociologiska teorier som fokuserade sig den sociala nivån när de presenterade generella modeller för sociala förändringar, så undersöker världssystemteorin undersöker relationerna mellan samhällen (och den efterföljande förändring som sker i dem). Teorin utvecklades främst av Immanuel Wallerstein, Samir Amin, Giovanni Arrighi och Andre Gunder Frank som en reaktion till de många nya aktiviteterna i en kapitalistiska världsekonomin under 1970-talet. Världssystemteorin hämtar sina idéer från två huvudsakliga intellektuella källor: den neomarxistiska litteraturen om utveckling och den franska Annales-skolan och Fernand Braudel. I Wallersteins publication 1987, World-System Analysis, proklamerar han att världssystemteorin är "a protest against the way in which social scientific inquiry is structured for all of us at its inception in the middle of the nineteenth century." Han fortsätter med att kritisera den rådande idén härstammande från dependency theory, och fortsätter med att hävda att världen är för komplicerat för att klassificeras i ett bimodalt system. Ett system med endast center och perferi. Han tillförde en tredje nivå; center-semiperferi-perferi. Det finns många sätt att kategorisera ett specifikt land i center-semiperferi-perferi. Användande av en empiriskt baserad formell definition av dominans i relationer mellan två länder, Piana definierade "center" som fria länder dominerande andra lände utan att själva vara dominerade. "Semiperferi " länder som är dominerade vanligtvis men inte nödvändigtvis av center medan de i sin tur dominerar andra, vanligtvis länder i perferin. Slutligen "perferi" är länder som domineras. (sv)
- 世界體系理論是一套由 Samir Amin、Giovanni Arrighi、Andre Gunder Frank 與伊曼紐·華勒斯坦等人創建的一套後馬克思主義國際關係理論。 顧名思義，屬於後馬克思主義的世界體系論主要建基於馬克思的著作。它的根基之一在於對帝國主義的探討，列寧在名著《帝國主義是資本主義的最高階段》中首開其端，世界體系論中談及的核心與邊陲概念也源於列寧。 華勒斯坦從邊陲與核心的資源分配機制入手。「核心」係指已開發的工業化地區，「邊陲」指較貧窮並以出口原物料為主的未開發或開發中國家，「半邊陲」是一方面支配某些邊陲國，另一方面又被技術更先進的強國支配的國家。透過市場機制，邊陲受到中心的剝削。這是世界體系的空間劃分。華勒斯坦如是說： 世界體系是一個社會體系，它有其邊界、結構、成員團體、合法性規則及凝聚性。它的生命由各種相衝突的力量構成，它們以張力聚合之，又隨著各團體試圖為己重塑這套體系而拆解之。它具有有機體的特徵，因為在其生命期中有些特徵在某些方面改變了，而在另一些方面則保持穩定。人們可以按照它功能的內在邏輯，定義其結構在不同時間的強或弱。 至於時間向度，華勒斯坦定義了世界體系的四個時間特色：週期節律代表經濟的短期波動，華勒斯坦基於康德拉捷夫的長波理論，指出資本主義具有約40-50年的擴張-收縮週期，而中心、邊陲與半邊陲的格局也隨之調整。長期趨勢一如其名，代表經濟成長或衰退等長期的傾向。矛盾是系統內的一般爭議，通常是關於短期與長程目標之間的取捨。最後一個特色是危機，這也代表該系統的終結。 嚴格來說，世界體系論並非一套理論，而是一套研究社會及社會變遷的方法。除了繼承新馬克思主義的源流，法國年鑑學派對之也頗具影響，其中又以費爾南·布勞岱爾的影響最大。 (zh)
- Die Weltsystem-Theorie ist eine Entwicklungstheorie, die die Beziehungen zwischen Gesellschaften und die daraus resultierenden Veränderungen untersucht. Sie steht damit im bewussten Gegensatz zu früheren soziologischen Theorien, die Modelle des sozialen Wandels bieten, die auf die Ebene einzelner Gesellschaften beschränkt sind. Sie wurde ursprünglich von Immanuel Wallerstein und seinen Kollegen als Antwort auf neue Entwicklungen in der kapitalistischen Weltwirtschaft während der 1970er Jahre entwickelt und basiert auf zwei intellektuellen Quellen, nämlich der neomarxistischen Literatur über Entwicklung sowie der französischen Annales-Schule. Wallerstein beschreibt die Weltsystem-Theorie in seinem Werk World-System Analysis (1987) als „Protest gegen die Art, in der sozialwissenschaftliche Forschung für uns alle in ihren Anfängen Mitte des 19. Jahrhunderts strukturiert ist“. Mit dem Versuch, die Gesetze des weltweiten kapitalistischen Entwicklung und Unterentwicklung mithilfe der Betrachtung der Geschichte der Neuzeit unter gesellschaftswissenschaftlicher Perspektive zu rekonstruieren, löste Wallerstein auch Ende der 1970-er Jahre in Deutschland die Debatte zu den Strukturen der Weltökonomie und seinen sozialen Bewegungen aus. Allgemein erlangte die Weltsystem-Theorie große Aufmerksamkeit. Weiterhin arbeiten parallel zu Wallerstein auch Andre Gunder Franks und Samir Amins an der Thematik der kapitalistischen Akkumulation im Weltmaßstab und trugen zu Anregungen der Dependenztheorie bei. Weiterhin kritisiert er das vorherrschende Konzept der Dependenztheorie und stellt fest, dass die Welt viel zu kompliziert sei, um in einem bimodalen System klassifiziert zu werden, das nur Kerne und Peripherie umfasst. Vor diesem Hintergrund entstand einer der wichtigsten Bestandteile der Weltsystem-Theorie, der Glaube an die Semi-Peripherie, die für ein dreiteiliges Modell sorgte. Es gibt viele Wege, ein spezifisches Land dem Kern, der Semi-Peripherie oder der Peripherie zuzuordnen. Mit einer empirisch basierten streng formalen Definition der Dominanz in einer Beziehung zweier Länder definierte Piana 2004 den Kern als bestehend aus „freien Ländern“, die andere dominieren, ohne dominiert zu werden, während sich die beherrschten Länder in der Peripherie befinden und in der Semi-Peripherie die Länder anzusiedeln sind, die dominiert werden und gleichzeitig andere Länder dominieren (meistens die aus der Peripherie). (de)
|
![[RDF Data]](http://dbpedia.org/statics/sw-cube.png)
