| p:abstract
| - Wojciech Witold Jaruzelski (pronounced:statesman, former Communist political and military leader. He served as Prime Minister from 1981 to 1985, head of the Polish Council of State from 1985 to 1989, and President from 1989 to 1990. (en)
- Le général Wojciech Witold Jaruzelski (né le 6 juillet 1923 à Kurów, province de Lublin) est un homme politique et militaire polonais. Principal dirigeant de la Pologne communiste de 1981 à 1990, il est surtout connu pour le long bras de fer qui l'opposa au syndicat Solidarnosc présidé par Lech Walesa. La répression s'avérant impuissante, il négocia finalement la transition pacifique vers la démocratie. Son ancien ennemi le remplaça à la tête du pays. (fr)
- ヴォイチェフ・ヴィトルト・ヤルゼルスキ（Wojciech Witold Jaruzelski, 12px 発音</span>（ヘルプ・ファイル）、1923年7月6日 - ）は、ポーランドの政治家・軍人で、元ポーランド統一労働者党第一書記、首相、国家評議会議長、ポーランド大統領。 (ja)
- was een Pools generaal en politicus. Jaruzelski werd geboren in een lagere adellijke familie. Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog werd hij samen met zijn vader door de Sovjets verbannen naar Siberië, alwaar zijn vader in Biejsk door ontberingen kwam te overlijden. Vanaf 1943 vocht hij als officier in het zojuist opgerichte Eerste Poolse Leger, dat deel uitmaakte van het Rode Leger, in de opmars naar Berlijn. Na de Tweede Wereldoorlog werd hij lid van de Poolse Communistische Partij. Hij vervolgde tevens zijn militaire opleiding en werd generaal. Binnen de communistische partij werd hij directeur van de politieke afdeling van de strijdkrachten. Later was hij onderminister van Defensie. In 1956 werd hij bevorderd tot generaal en in 1964 werd hij lid van het Centraal Comité van de PZPR. In 1968 werd Jaruzelski minister van Defensie en sanctioneerde de inval van de Warschaupact-troepen in Tsjecho-Slowakije. In 1970 kreeg hij zitting in het Politbureau van de partij. In februari 1981 werd hij premier. Op 13 december 1981 werd Jaruzelski voorzitter van de militaire junta die de noodtoestand afkondigde. Dit was de eerste door communisten beheerste militaire junta in een communistisch land. Jaruzelski werd tevens eerste secretaris van de Poolse Verenigde Arbeiderspartij. De vakbond Solidarność van Lech Wałęsa werd verboden en hervormingen werden teruggedraaid. In 1984 werd de oppositionele priester Jerzy Popiełuszko door de politie vermoord. Ondanks deze excessen begon Jaruzelski de samenleving te liberaliseren en in 1986 verleende de junta amnestie aan de politieke gevangenen. Jaruzelski wilde hervormingen binnen het systeem, maar wees op de noodzaak van de rol van de Poolse Verenigde Arbeiderspartij. In 1985 werd Jaruzelski voorzitter van de Poolse Staatsraad (= staatshoofd) en werd de staat van beleg opgeheven. Hoewel Jaruzelski zijn gezag probeerde te doen gelden, werd het duidelijk dat zijn invloed niet verder reikte dan Warschau en omstreken. In de rest van het land had de regering haar greep verloren. In de zomer van 1988 vonden er ronde-tafelconferenties plaats tussen de regering en de oppositie . Resultaat van deze ronde-tafelconferenties was de legalisering van vakbonden en sinds 1989 werd de vorming van partijen toegestaan. Jaruzelski presenteerde een nieuwe grondwet die door zowel de communistische partij als door Solidariność werd aanvaard. De communisten zouden in ieder geval recht hebben op de helft + 1 zetel in de Sejm (parlement). Bij de vrije verkiezingen van 1989 won weliswaar Solidarność en verloor de communistische PZPR gigantisch, de laatste bleef een meerderheid aan zetels bezetten. Jaruzelski werd door het parlement tot president van de Poolse Volksrepubliek gekozen en trad af als eerste secretaris van de Poolse Verenigde Arbeiderspartij. Hij zegde tevens zijn partijlidmaatschap op en was nu dus een partijloos president. In 1990 werd Polen een republiek en verkreeg een democratische grondwet. Aan nieuwe presidentsverkiezingen nam Jaruzelski geen deel, en Lech Wałęsa, de voorzitter van Solidarność, werd tot president van de republiek gekozen. (nl)
- Wojciech Witold Jaruzelski (ur. 6 lipca 1923 w Kurowie) – emerytowany żołnierz Ludowego Wojska Polskiego w stopniu gen. armii, były polski działacz komunistyczny i polityk na stanowiskach: poseł na Sejm PRL, I sekretarz KC PZPR, minister obrony narodowej 1968-1983, prezes Rady Ministrów PRL, przewodniczący Rady Państwa PRL, prezydent PRL i Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej . (pl)
- Во́йцех Ви́тольд Ярузе́льский (польск. Wojciech Witold Jaruzelski; род. 6 июля 1923, в Курове, Любельское воеводство) польский государственный деятель, генерал армии, министр обороны с 1968, первый секретарь ПОРП, премьер-министр ПН�, председатель Государственного совета ПН�, президент ПНР и первый президент посткоммунистической Республики Польши . Министром обороны генерал Ярузельский стал в 1968 году, когда он принял участие в операции по вводу войск Варшавского договора в Чехословакию, а в 1981 году получил также посты премьер-министра и генерального секретаря партии. В декабре 1981 года он ввел военное положение, интернировал лидеров профсоюза "Солидарность", составлявшего основную оппозицию власти партии, и подавил все попытки дестабилизировать свое правление. 17 апреля 2007 против Войцеха Ярузельского и восьми других партийных и государственных деятелей социалистической Польши было выдвинуто обвинение в совершении преступлений в годы «коммунистического режима» — в частности, он обвиняется во введении военного положения в Польше в ночь с 12 на 13 декабря 1981 года, в разгар антиправительственных выступлений профсоюза «Солидарность», а также в «руководстве преступной организацией вооружённого характера, имевшей целью совершение преступлений» — имеется в виду Военный совет национального спасения, взявший в свои руки руководство страной. Интересный факт: в 1980-е годы, когда Ярузельский был практически неограниченным правителем Польши, он отверг идею окружения о присвоении ему звания маршала, сказав, что маршалы в войну командовали армиями, а он командовал кавалерийским взводом. Категория:Президенты Польши Категория:Премьер-министры Польши Категория:Кавалеры ордена Virtuti Militari Категория:Кавалеры Большого креста ордена «За заслуги перед Итальянской Республикой» Категория:Коммунисты Польши Категория:Военачальники Польши Категория:Персоналии по алфавиту Категория:Родившиеся в 1923 году Категория:Родившиеся 6 июля Категория:Ныне живущие (ru)
- Wojciech Witold Jaruzelski (uttal:i provinsen Lublin, Polen, var en polsk militär. Han var Polens president 1989–1990. Jaruzelski härstammade från en adlig familj – hans far, Władysław Mieczysław Jaruzelski, deltog i polsk-ryska kriget 1920, hans farfar, Wojciech Jaruzelski senior, i januariupproret 1863–1864 mot den ryska ockupationen. Vid andra världskrigets början flydde familjen till Litauen den 15 september 1939 och efter det sovjetiska övertagandet av östra Polen blev han och hans familj deporterade till Sibirien. Där fick han arbeta i skogen och skadade synen . I Sibirien efter faderns död mönstrade han och blev skolad av de ryska militärerna. År 1960 blev han chef för arméns politiska avdelning, 1965 chef för generalstaben och från 1968 försvarsminister. Sedan 1971 var han medlem av politbyrån. Den 18 oktober 1981 blev han vald till förste partisekreterare. Vid statskuppen den 13 december 1981 tog han även över rollen som premiärminister och ordförande i WRONA . Som förstesekreterare i det polska kommunistpartiet införde Jaruzelski undantagstillstånd den 13 december 1981 som ett svar på den fackliga och politiska kamp som Solidaritet förde men också för att förekomma hot om invasion från Sovjetunionen (av polackerna betecknat som ett öde värre än döden). Jaruzelski var förstesekreterare fram till 1989, därefter var han Polens president fram till 1990 – han avgick frivilligt efter ökat folktryck. Efter kommunismens fall har Jaruzelski publicerat ett antal böcker för att förklara sitt handlande, och var inte politiskt aktiv mer än genom att delta i debatter och stödja EU-anslutningen och det post-kommunistiska partiet. 31 mars 2006 påbörjades föreberedelser för åtal mot Jaruzelski för brott under krigstillståndet 1981, bl.a. för frihetsberövanden. Det har också kommit fram komprometterande dokument om att militärerna deltog i förhör av de strejkande, vilket stred mot dåvarande folkrepubliken Polens lagar. 17 april 2007 väcktes åtal mot honom och åtta andra höga samtida ämbetsmän, bland annat förre kommunistpartiledaren Stanisław Kania. Jaruzelski åtalas för "kommunistiska brott" och "att ha lett en väpnad organisation av brottslig karaktär". Jaruzelski riskerar upp till 10-års fängelse. Jaruzelski har anfört till sitt försvar att alternativet till krigstillståndet 1981 var en sovjetisk militär inmarsch i landet på samma sätt som i Ungern 1956 och Tjeckoslovakien 1968, vilket skulle ha lett till många dödsoffer. Enligt polsk media kommer Michail Gorbatjov att ställa sig bakom Jaruzelski i den kommande rättegången. (sv)
- El general Wojciech Witold Jaruzelski </span> es un político y militar polaco.La familila de Wojciech Jaruzelski es una familia noble que desciende del caballero Slepowron a quien en 1224 el príncipe Conrad de Mazovie otorga las tierras de Jeruzale en recompensa por su participación en las guerras contra la tribus paganas de los Sudavos. El abuelo del general, igualmente llamado Wojciech tomó parte en la insurrección de Enero habiendo sido deportado a Siberia por los rusos por su participación en ella. Condenado a doce años, regresará tras ocho, gracias a una amnistía del Zar. El padre del general participa como voluntario en la guerra polaco-bolchevique de 1920.El 10 de septiembre de 1939, huyendo del avance del ejército alemán la familia Jaruzelski toma camino del este. El 17 septiembre, mientras los soviéticos entraban a su vez en Polonia, la familia da media vuelta para escapar del ejército soviético y se encamina esta vez hacia el oeste. Los Jaruzelski son testigos de los duros combates de Dereczyn y, tras haber atravesado el Niemen, de la batalla por la ciudad de Grodno. Por muy poco escapan a los blindados soviéticos y en 23 de septiembre atraviesan la frontera lituana, donde encuentran refugio. Tras la ocupación de Lituania por parte del ejército rojo en 1940, y para evitar la deportación, el padre de Wojciech Jaruzelski solicita a las autoridades la ciudadanía soviética. El 14 junio de 1941, los Jaruzelski son detenidos por la NKVD, que confisca a estos "enemigos del pueblo" 99 marcos alemanes, 3 rublos imperiales de oro, un cuchillo finlandés con vaina y un aparato Kodak. Transportado en un camión la familia es pronto separada . En vagones de ganado, Wojciech Jaruzelski es enviado junto a su madre y a su hermana a las Montañas de de Altai, mientras su padre toma dirección al gulag n°7 . El viaje dura cerca de un mes. Tras pasar por Omsk y Novosibirsk, los Jaruzelski se reencuentran en la aldea de Turatchak, en las montañas de Altai, a 180 km de Biisk. Para atender las necesidades de la familia en ausencia de su padre el joven Wojciech Jaruzelski trabaja cortando árboles en la taiga. Liberado por la amnistía de los polacos provocada por la firma en Londres de los acuerdos de Sikorski-Maiski, el padre de Wojciech llega a Biisk, donde Wojciech y su madre le esperan, tras haber rechazado huir de Turatchak en enero 1942. El padre intenta alistar a su joven hijo en el ejército polaco formado en la URSS por el general Anders, pero se tropieza con el rechazo de las autoridades. El 4 de junio de 1942 el padre de Wojciech Jaruzelski muere de disentería en Biisk. Será enterrado en el cementerio local.En 1943 Wojciech Jaruzelski se alista como aspirante en el ejército polaco bajo control soviético. En 1947 se convierte en miembro del POP . Hace rápidamente carrera: coronel en 1953, general en 1956, director político del ejército en 1960, jefe del estado mayor en 1965. Ministro de defensa en 1968, después miembro suplente y luego de pleno derecho del politburó a principios de los años 70, formando parte de la cúpula dirigente de la Polonia comunista. Fue nombrado Primer ministro de Polonia el 10 de febrero de 1981 hasta 1985. Ante la popularidad creciente del sindicato Solidarność y de su líder Lech Wałęsa, impone el 13 de diciembre de 1981 el estado de sitio. Ocupó el cargo de presidente entre 1989 y 1990.El 31 marzo de 2006 en general Jaruzelski fue acusado de crimen comunista y condenado a 8 años de prisión por haber implantado la ley marcial en 1981. (es)
- Wojciech Witold Jaruzelski ['vɔjʨɛx jaru'zɛlskʲi] 12px| kuuntele ääntämys on kenraali ja Puolan entinen presidentti. Hän oli Puolan pääministerinä vuosina 1981–1985, työläisten yhtenäisyyspuolueen (PZPR) ensimmäinen sihteeri 1981–1989, valtioneuvoston johtajana vuosina 1985–1989 ja Puolan presidenttinä 19. heinäkuuta 1989–22. joulukuuta 1990. Jaruzelski oli syntyperältään itäisen Puolan aatelinen keskiluokkaisesta perheestä. Hän oli omalla tavallaan isänmaan ystävä mutta sai monien puolalaisten silmissä maanpetturin maineen. (fi)
- Nato in una famiglia di origini nobiliari, nel primo dopoguerra frequentò un liceo cattolico. Dopo la firma del patto Molotov-Ribbentrop i genitori si trasferirono con lui in Lituania: scoppiata la Seconda guerra mondiale, fu confinato insieme alla famiglia in Siberia, dove dopo l'aggressione nazista all'URSS (1941, in conseguenza della quale il padre morì), si arruolò nell'esercito polacco che si formava sul suolo russo. Come comandante di un'unità di ricognizione passò l'intero percorso di guerra della Prima Armata dell'Esercito Polacco da Lenino fino a Berlino . Fu membro del Partito Operaio Unificato Polacco dal 1947 e continuò la carriera militare nella Polonia Popolare. Nel 1968 divenne Ministro della Difesa e ricoprì tale carica fino al 1983. Quando nel dicembre del 1970 si venne a creare una crisi politica causata dagli scioperi organizzati in alcune città sul Mar Baltico, Jaruzelski fu tra coloro che premettero sulle dimissioni di Władysław Gomułka e diedero appoggio al nuovo leader Edward Gierek. Dal 1971 fu membro permanente dell'Ufficio Politico del Partito. Di fronte all'aggravarsi della situazione politica ed economica del Paese alla fine degli anni Settanta e per fronteggiare l'attività del sindacato "Solidarność" assunse nell'estate del 1981 l'incarico del Capo del governo e Primo segretario del POUP. In questa duplice veste cercava di dominare la situazione che, specialmente sul piano economico, di giorno in giorno diventava sempre più grave. Nel contempo, divenuto oggetto di continue pressioni sovietiche, intraprese la pianificazione di un colpo di stato: il 13 dicembre del 1981 proclamò l'instaurazione dello stato di guerra e divenne il capo del Consiglio Militare di Salute Nazionale. In virtù delle leggi militari vennero sciolti o sospesero la loro attività tutte le organizzazioni politiche tranne il POUP, i maggiori attivisti di "Solidarność" furono invece arrestati e imprigionati. Jaruzelski decise di confinare ed espellere dal partito anche Gierek e Jaroszewicz, ora accusati di aver portato il Paese, con una sciagurata politica economica, sull'orlo della bancarotta. Nel corso degli anni Ottanta e specialmente dopo l'avvio della perestrojka nell'Unione Sovietica il regime si attenuò fino a giungere a delle trattative con l'opposizione. Nell'inverno del 1989 Jaruzelski diede inizio ai cosiddetti "dibattimenti della Tavola Rotonda" per passare gradualmente il potere a Solidarność. Durante la sua visita in Polonia in quello stesso anno, George Bush gli consigliò di candidarsi a Presidente della Repubblica per garantire un passaggio equilibrato dal socialismo al capitalismo. Eletto presidente, formò un governo di coalizione guidato da Solidarność. Nel 1990 gli succedette Lech Wałęsa e di conseguenza Jaruzelski si ritirò in vita privata. Ormai lontano dalla politica attiva, nel corso degli anni Novanta molti politici ed anche semplici cittadini l'accusavano di una lunga serie di atrocità perpetrate dal passato governo comunista: Jaruzelski, tuttavia, uscì quasi sempre scagionato dai processi e venne condannato soltanto a qualche pena pecuniaria per delle irregolarità commesse quando era Ministro della Difesa. Nel maggio del 2005 il presidente russo Vladimir Putin gli consegnò una medaglia commemorativa a Mosca: tale gesto fu aspramente criticato dal presidente della Repubblica Ceca Václav Klaus, secondo cui l'ex presidente polacco sarebbe rimasto il simbolo delle truppe del Patto di Varsavia che avevano invaso la Cecoslovacchia nel 1968; Jaruzelski respinse le accuse, affermando di aver definito l'invasione sovietica "un errore politico e morale" fin da subito. Il 28 marzo del 2006 si diffuse la notizia che il neopresidente polacco Lech Kaczyński avrebbe voluto fare un gesto simile a quello del suo collega russo: Jaruzelski ricevette effettivamente una croce al merito, ma Kaczyński dichiarò che il riconoscimento era pervenuto all'ex-presidente a causa di un errore burocratico; due giorni dopo Jaruzelski restituì l'onorificenza. Persona di carattere introverso ma molto educato, sul suo ruolo nella storia del Paese i pareri non sono unanimi, ma stando ai sondaggi dell'opinione pubblica la maggioranza dei polacchi condivide la sua convinzione che la proclamazione dello stato di guerra nel 1981 sarebbe stato "il male minore", che risparmiò alla Polonia un'invasione sovietica. (it)
- Wojciech Jaruzelski (Kurów, Polônia, 6 de julho de 1923) é um político e militar comunista da Polônia. Ocupou os cargos de primeiro-ministro, chefe do conselho de estado e presidente da Polônia (1989-1990). (pt)
- 沃依切赫·雅鲁泽尔斯基(Wojciech Jaruzelski)，波兰政治家，1989年7月19日至1990年12月22日任波兰总统。雅鲁泽尔斯基出生于一个天主教家庭。1939年苏德互不侵犯条约签订后，其一家迁居立陶宛以躲避德国对波兰的占领。但是不久苏联入侵立陶宛，雅一家被流放到西伯利亚，在那里，他的父亲因缺乏药物而死去。1943年，雅鲁泽尔斯基报名参加了在苏联组建的波兰志愿军，在梁赞接受军事教育，之后，他参加了卫国战争，随着苏联红军一同作战，直到最后的柏林战役。 (zh)
- Wojciech Witold Jaruzelski (født d. 6. juli 1923 i Kurów, Polen), polsk general og politiker: 1981-1989 - Førstesekretær for PZPRs Centralkomité 1981-1985 - Polsk ministerpræsident 1985-1989 - Formand for Statsrådet 1989-1990 - Polens præsident En karriere med sideløbende forfremmelser i både hæren og kommunistpartiet førte til posten som forsvarsminister i 1964. Den politiske krise, som det kommunistiske system gennemlevede i 1980-81 efter dannelsen af Solidaritet, placerede Jaruzelski som den øverste leder af Polen. Den 13. december 1981 indførte han militær krigsretstilstand . Jaruzelski har senere undskyldt dette med truslen om invasion fra Sovjetunionen, en forklaring, som stadigvæk står til diskussion i den polske offentlighed. Berlinmurens fald og Solidaritetsbevægelsens valgsejr i 1989 gjorde hurtigt Jaruzelskis politiske position uholdbar. Siden udgangen af 1990 har han levet som pensionist. I den offentlige debat har han dog ikke undgået at forsvare sin beslutning om krigsretstilstanden. (da)
- Wojciech Witold Jaruzelski [ˈvɔjtɕɛx ˈvʲitɔlt jaruˈzɛlskʲi] (* 6. Juli 1923 in Kurów bei Lublin, Polen) ist ein polnischer Politiker und General. (de)
- Wojciech Witold Jaruzelski (født 6. juli 1923 i Kurow nær Lublin i Polen) er en polsk kommunistisk politiker og offiser. Han har vært polsk statsminister, statsrådsformann og president. Jaruzelski stammer fra en familie som tilhørte den polske lavadel, og vokste opp i nærheten av Wysokie i det som i dag er den nordøstlige delen av Polen. Han tilbragte skolegangen i Warszawa, ved kostskolen Bielany drevet av marianerbrødrene, en katolsk skoleorden. Etter den tyske innmarsj i Polen i september 1939 flyktet familien til Litauen. I Litauen ble de tatt til fange av sovjetiske styrker etter at de hadde invadert landet, og familien ble deportert til Altajfjellene i den asiatiske delen av Sovjetunionen. Både Wojciech og faren hans ble der satt til tvangsarbeid, noe faren ikke overlevde. Senere sluttet Jaruzelski seg til de polske styrkene som ble organisert i Sovjetunionen, deltok i sluttfasen av annen verdenskrig 1943 som geriljakjemper sammen andre polske kommunistiske partisaner. Etter krigsslutt ble han utdannet ved den polske infanterihøyskole og ved generalstabsakademiet. Han ble medlem av Det polske forente arbeiderparti . I 1956 ble han forfremmet til general. I 1964 ble han medlem av partiets sentralkomité, og i 1968 ble han forsvarsminister. I 1968 var han en av de ledende under utrenskningene i den polske hær, en antisemittisk hetskampanje igangsatt av Mieczysław Moczar. Han var også den militære leder for det polske bidraget under Warszawapaktens innmarsj i Tsjekkoslovakia i august 1968 for å knuse den såkalte Prahavåren. I 1970 var han involvert i sammensvergelsen mot partiførstesekretær Władysław Gomułka, og var sannsynligvis med på å organisere massakrene i kystbyene Gdańsk, Gdynia, Elbląg og Szczecin. Jaruzelski ble i 1981 Det polske forente arbeiderpartis førstesekretær, en stilling han beholdt til 1989. Fra februar 1981 til november 1985 var han også Polens statsminister. Det var det samme år verftsarbeideren Lech Wałęsas fagforening Solidarność så dagens lys ved Leninverftet i Gdansk og ble nasjonalt og internasjonalt kjent. Under Jaruzelskis ledelse ble det utropt unntakstilstand i Polen den 13. desember 1981, for på den måten å knekke Solidarność. Men fagforeningen fortsatte i undergrunnen. I april 1989 ble den anerkjent igjen, og den 4. juni vant den alle de plasser som var på valg ved de halvfrie parlamentsvalgene. Wojciech Jaruzelski var Folkerepublikken Polens siste statsrådsformann, og deretter det nye Polens første president fra 1989 til 1990, da han ble avløst av Lech Wałęsa.I 2007 ble han stilt for retten i Warszawa, tiltalt for å ledet en kriminell organisasjon. Han risikerer inntil ti års fengsel. (no)
|
![[RDF Data]](http://dbpedia.org/statics/sw-cube.png)
