| p:abstract
| - In philosophy, empiricism is a theory of knowledge that is practical rather than abstract, and asserts that knowledge arises from experience rather than revelation.
Empiricism is one view held about how we know things, and so is part of the branch of philosophy called epistemology, which means "theory of knowledge". Empiricism emphasizes the role of experience and evidence, especially sensory perception, in the formation of ideas, while discounting the notion of innate ideas.
In the philosophy of science, empiricism emphasizes those aspects of scientific knowledge that are closely related to evidence, especially as discovered in experiments. It is a fundamental part of the scientific method that all hypotheses and theories must be tested against observations of the natural world, rather than resting solely on a priori reasoning, intuition, or revelation. Hence, science is considered to be methodologically empirical in nature.
The term "empiricism" has a dual etymology. It comes from the Greek word εμπειρισμός, the Latin translation of which is experientia, from which we derive the word experience. It also derives from a more specific classical Greek and Roman usage of empiric, referring to a physician whose skill derives from practical experience as opposed to instruction in theory. (en)
- Empirismo proviene del término griego εμπειρισμός (textualmente, experiencia), la translación latina es experientia, de la que se deriva la palabra experiencia. También se deriva del termino griego y romano de empírico, refiriéndose a médicos que consiguen sus habilidades de la experiencia práctica, oponiéndose a la instrucción en la teoría.
En la filosofía, empirismo es una teoría del conocimiento, la cual enfatiza el papel de la experiencia, especialmente la percepción sensorial, en la formación de ideas. Con empirismo señalamos al conocimiento que se basa en la experiencia para validarse como tal, que significa que la experiencia es la base de todos los conocimientos. Parte del mundo sensible para formar los conceptos: lo que uno ha experimentado, lo ha experimentado (Whitehead).
En la filosofía de la ciencia, el empirismo es una teoría del conocimiento, que enfatiza los aspectos del conocimiento científico que están cercanamente relacionados con la experiencia, o en el caso científico mediante la experimentación. Es requerimiento fundamental del método científico, que todas las hipótesis y teorías deben ser probadas mediante la observación del mundo natural, restándole importancia al raciocinio a priori, la intuición o la revelación. (es)
- Der Empirismus (griechisch εμπειρισμός, von der Empirie, lateinisch experientia - die Erfahrung) ist eine erkenntnistheoretische Richtung in der Philosophie und Psychologie, die alle Erkenntnisse aus Sinneserfahrungen ableitet.
Der Empirismus steht im Gegensatz zum Rationalismus, der die Vernunft als für den Erkenntnisprozess wesentlich hervorhebt. Der Empirismus hingegen legt seinen Schwerpunkt auf die Erfahrung und sinnliche Wahrnehmung. Unabhängig von seinem philosophischen Wahrheitsgehalt hat der Empirismus als Grundlage wissenschaftlicher Arbeit eine große Bedeutung bis in die Gegenwart. Neben der Abduktion bildet die Induktion als typische Schlussweise des Empirismus das Fundament wissenschaftlicher Theoriebildung. Als logischer Empirismus floss der Empirismus auch in moderne Strömungen der Philosophie ein.
Eine Möglichkeit, das Prinzip des Empirismus, das heißt die Gewinnung von Erkenntnissen auf der Basis von Sinnesdaten, auf mathematische Weise zu handhaben, zeigt das Bayes-Theorem. (de)
- Empirismi (, , ”kokemus”) eli kokemustieto tai kokemusajattelu on tietoteoreettinen käsitys, jonka mukaan tieto perustuu kokemukseen. Empirismin mukaan tieto perustuu aistihavaintoihin ja empiiriseen eli kokemusperäiseen tutkimukseen. Tietoa on mahdollista saada induktiiviseen eli yleistävään järkeilyyn perustuen.
Kokemusajattelun mukaan tieto ei perustu pelkkiin järjen käsitteisiin, intuitioon eli sisäiseen näkemykseen tai uskoon. Puhtaasti deduktiiviseen eli laskujohtoiseen päättelyyn perustuen varsinaista kokemustietoa ei empirismin mukaan ole mahdollista saavuttaa.
Empirismin vastakkaisena kantana filosofiassa on perinteisesti ollut rationalismi. Rationalismin mukaan filosofiaa pitäisi harjoittaa sisäisen pohdinnan ja a priori deduktiivisen järkeilyn kautta. Useimmat tietoteoriat ovat kuitenkin jonkinlaisia yhdistelmiä empirismistä ja rationalismista.
Laatusanana empiirinen liitetään yleisesti tieteeseen eli todellisuustutkimukseen. Tämä pätee sekä luonnontieteeseen että yhteiskuntatieteisiin, joissa se tarkoittaa havaintoon tai kokeeseen pohjautuvaan kokemukseen joka on vahvistettavissa tai kumottavissa. Empirismin katsotaan yleisesti olevan nykyaikaisen tieteellisen menetelmän ytimessä. (fi)
- L'empirisme est une doctrine épistémologique (en philosophie et en psychologie) qui fait de toute connaissance le résultat de notre expérience sensible (d'où l'idée de tabula rasa, la table rase, cf. Locke).
:On notera que l'adjectif « empirique » est souvent employé pour signifier : qui est issu des faits statistiques, de la réalité, par opposition à une idée issue de la théorie. (fr)
- L'empirismo (dal greco εμπειρια - esperienza) è la corrente filosofica, nata nel Seicento in Inghilterra, secondo cui la conoscenza umana deriva esclusivamente dai sensi o dall'esperienza. I maggiori esponenti dell'empirismo anglo-sassone furono John Locke, George Berkeley, e David Hume: costoro negavano che gli esseri umani abbiano idee innate, o che qualcosa sia conoscibile a prescindere dall'esperienza.
L'empirismo si sviluppò in contrapposizione al razionalismo, corrente filosofica il cui esponente principale è stato Cartesio. Secondo i razionalisti, la filosofia dovrebbe essere condotta tramite l'introspezione e il ragionamento deduttivo a priori. Secondo gli empiristi, invece, si considera alla base del metodo scientifico l'idea che le nostre teorie dovrebbero essere fondate sull'osservazione del mondo piuttosto che sull'intuito o sulla fede.
In senso lato, oggi per empirismo si intende un approccio sperimentale alla conoscenza, basato sulla ricerca e il procedimento induttivo a posteriori, preferiti alla pura logica deduttiva. In questo senso possono essere fatti rientrare nella corrente empirista anche Aristotele, San Tommaso d'Aquino, Francis Bacon, Thomas Hobbes.
Empirico è un aggettivo usato spesso insieme a scienza, sia per le scienze naturali che per le scienze sociali, e questo significa l'uso di ipotesi di lavoro che possano essere smentite dall'osservazione o dall'esperimento (cioè in ultima analisi dall'esperienza).
In un altro senso, il termine empirico nella scienza può essere sinonimo di sperimentale.
In questo senso, un risultato empirico è un'osservazione sperimentale.
In questo contesto, il termine semiempirico si usa per qualificare metodi teorici che usano in parte assiomi di base o leggi scientifiche postulate ed in parte risultati sperimentali.
Tali metodi si oppongono a metodi teorici ab initio che sono puramente deduttivi e basati sui principi primi.
Questa terminologia è particolarmente importante in chimica teorica. (it)
- 経験論（けいけんろん 英：empiricism）あるいは経験主義（けいけんしゅぎ）とは、人間の全ての知識は、我々の経験の結果である、とする哲学上または心理学上の立場である。（例：ジョン・ロックのタブラ・ラサ=人間は生まれたときは白紙である）
経験論は哲学的唯物論や実証主義と緊密に結びついており、大陸合理主義や直観主義と対立する。
経験論は我々の理論は直観や信仰よりむしろ世界についての我々の観察に基礎に置くべきだとする近代の科学的方法の核心であると一般的にみなされている。その方法とは、実験による調査研究、帰納的推論、演繹的論証である。
ベーコン以来、経験論は特にイギリスで発達し、その伝統は大陸哲学と区別してイギリス経験論とも呼ばれる。
経験論に列せられる哲学者には、アリストテレス、フランシス・ベーコン、ジョン・ロック、ジョージ・バークリ、デイヴィッド・ヒューム、ジョン・スチュアート・ミルなどが挙げられる。
また、現代の科学哲学における経験論の重要な批判者はカール・ポパーである。 (ja)
- Empirisme is een filosofische stroming waarin gesteld wordt dat kennis uit de ervaring voortkomt. Deze stroming is tegengesteld aan het rationalisme (en ook tegengesteld aan elk innatisme).
De belangrijkste namen waaraan deze stroming -die in de moderne tijd zijn wortels heeft in het Verenigd Koninkrijk (maar waarvan de wortels veel dieper liggen)- wordt gerelateerd, zijn, in chronologische volgorde : Aristoteles, Roger Bacon, Francis Bacon, John Locke, George Berkeley, David Hume, de Fransman De Condillac en John Stuart Mill. Locke, Berkeley en Hume worden ook beschouwd als de belangrijkste figuren van de Engelse Verlichting.
Het empirisme wordt traditioneel beschouwd als een filosofie die tegengesteld is aan het rationalisme dat vasthoudt aan de zienswijze dat er fundamentele concepten zijn die niet een afspiegeling zijn van waarneembare dingen in de buitenwereld.
Het empirisme gaat uit van de grondhouding dat we de dingen kennen door de ervaring. Ondanks het feit dat de meeste empiristen hier niet al te dogmatisch mee omgaan, meent Mill dat we zelfs de logische wetten uit de ervaring halen. Hij illustreert dit bijvoorbeeld door te stellen dat we in de werkelijke wereld nooit een situatie tegenkomen die tegelijkertijd wel en niet bestaat. De logica zou deze wet vervolgens simpelweg gekopieerd hebben vanuit de ervaring (niet A en niet-A). (Hij vergeet er overigens bij te vermelden dat buiten het denken zelf überhaupt nooit een ontkenning wordt waargenomen). Hume verdedigt het causaliteitsbeginsel met een verwijzing naar bliksem en donder. Het feit dat donder op bliksem volgt en dat na bliksem donder verwacht kan worden, kennen we dus uit de ervaring.
Kort samengevat kan men stellen dat het empirisme de synthetische oordelen a priori probeert te herschrijven tot synthetische oordelen a posteriori. Hierbij moet dan wel begrepen worden dat in een zuiver en absoluut empirisme hiermee ook de betekenis van alle begrippen waarmee het a priori zich uiten kan wordt gerelativeerd (hieronder vallen dus niet alleen de basisbegrippen van de dialoog: "en", "of", "als", "niet", "sommige", "alle", "eenheid", "nummer", "opvolger", "oneindig" etc, maar ook begrippen als "substantie", "oorzaak", "gevolg", "bewustzijn" etc)
Het onderscheid tussen empirisme en rationalisme is altijd buitengewoon belangrijk geweest, tenminste als men het steeds terugkomen van hetzelfde soort filosofische problemen als maatstaf hiervoor aanvaardt. Bij Plato zijn de begrippen (ideeën) gedeeltelijk aangeboren terwijl bij Aristoteles het denken een amalgaam is van waarneming en verstand. De Epicuristen staan in hun tijd het meest vergaande empirisme voor.
Hume en Mill bewerkten hun empirisme totdat het een soort associatisme geworden was: associaties (die op de individuele ervaring berusten) geven voldoende houvast om tot inzicht te leiden in de universele en alle andere noodzakelijke principes. (nl)
- Empiri er vitenskapelige undersøkelser av virkeligheten. Empiriske erfaringer er opplevelser som ikke bygger på filosofiske resonnement, men på virkelige erfaringer, undersøkelser og eksperiment.
Empirisme er metoden for å la erfaringsmessige fakta bestemme utformingen av teorien omkring en sak, og er en metode som er vesentlig forskjellig fra f.eks. hypotetisk deduksjon.
En empiriker er en person som mener at det eneste man kan stole på, er det man kan bevise ut fra erfaring. (Jf. David Hume) (no)
- Empiryzm (od empeiría - "doświadczenie") – doktryna filozoficzna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są wyłącznie, lub przede wszystkim bodźce zmysłowe docierające do naszego umysłu ze świata zewnętrznego, zaś wszelkie idee, teorie itp. są w stosunku do nich wtórne.
Empiryzm stoi w ostrej sprzeczności z racjonalizmem filozoficznym, który głosi, że źródłem poznania są właśnie idee, zaś bodźce zmysłowe mają znaczenie drugorzędne.
Pierwszym filozofem, który krytykował takie poznanie był Heraklit -
:Złymi świadkami są oczy i uszy ludziom, którzy noszą duszę barbarzyńców.
Współczesna koncepcja empiryzmu została wysunięta przez Francisa Bacona a następnie rozwinięta przez Johna Locke'a, George'a Berkeleya oraz Davida Hume'a.
Można wyróżnić empiryzm metodologiczny, który głosi nieistnienie sądów syntetycznych a priori i empiryzm genetyczny, który głosi, że umysł ludzki jest pierwotnie pozbawiony treści poznawczych (umysł jako tabula rasa - "niezapisana tablica"), dopiero doświadczenie bezpośrednio lub pośrednio powoduje zapełnienie tej pustki sądami. Skrajną postacią empiryzmu genetycznego jest sensualizm, który głosi, że nie ma niczego w umyśle, czego nie było wpierw w zmysłach. Poglądem przeciwstawnym do empiryzmu genetycznego jest natywizm.
Z nurtu "różowego" empiryzmu wykształciło się szereg innych prądów filozoficznych:
kantyzm, pozytywizm, pozytywizm logiczny oraz fenomenologia.
Do empirystów należeli:
*Etienne Bonnot de Condillac
*Pierre Cabanis
*Charles de Bonnet (pl)
- Na filosofia, Empirismo é um movimento que acredita nas experiências como únicas (ou principais) formadoras das idéias, discordando, portanto, da noção de idéias inatas.
Na ciência, o empirismo é normalmente utilizado quando falamos no método científico tradicional (que é originário do empirismo filosófico), o qual defende que as teorias científicas devem ser baseadas na observação do mundo, em vez da intuição ou fé.
O termo tem uma etimologia dupla. A palavra latina experientia, de onde deriva a palavra "experiência", é originária da expressão grega εμπειρισμός. Por outro lado, deriva-se também de um uso mais específico da palavra empírico, relativo aos médicos cuja habilidade derive da experiência prática e não da instrução da teoria. (pt)
- Эмпири́зм (от — опыт) — направление в теории познания, признающее чувственный опыт единственным источником достоверного знания. Противостоит рационализму и мистицизму. Для эмпиризма характерна абсолютизация опыта, чувственного познания, принижение роли рационального познания (понятий, теории). Как целостная гносеологическая концепция эмпиризм сформировался в XVII—XVIII вв. (Фрэнсис Бэкон, Томас Гоббс, Джон Локк, Джордж Беркли, Дэвид Юм); элементы эмпиризма присущи позитивизму, неопозитивизму (логический эмпиризм).
В метафизике направление это охватывает весьма разнообразные точки зрения, то переходя в догматические системы известного типа, то превращаясь в скептицизм. Это объясняется различием толкований, какие нередко тот же мыслитель может придавать понятию «опыт».
Под опытом в узком смысле слова разумеют познание единичного (Аристотель: ή μέν έμπειρία τών χαθ ' έχαστόν εστι γνώσις — singularium cognitio). Но единичное можно понимать:
# как субъективное ощущение, если дело идёт о внешнем опыте, или как «единичное представление», если дело идёт о внутреннем опыте;
# как восприятие чего-то единичного, что обладает независящим от сознания существованием в виде части внешнего мира и продолжает существовать, помимо сознания и в то время, когда восприятие прерывается. (ru)
- Empiri innebär att en slutledning är grundad på erfarenhet. Empiri bygger på iakttagelser, undersökningar, experiment och därav gjorda erfarenheter, snarare än på i förväg uppställda teorier eller på filosofiska resonemang. (sv)
- 经验主义通常指相信对现代科学方法，认为理论应建立于对于事物的观察，而不是直觉或迷信。意即通过实验研究而后进行理论推导优于单纯的逻辑推理。
与经验主义相对的是欧洲的理性主义。代表人物是笛卡尔，根据理性主义的说法，哲学应经由思考和演绎推理而得出结论。经验主义的代表人物有亚里斯多德、托马斯·阿奎纳、托马斯·霍布斯、弗兰西斯·培根、约翰·洛克、乔治·贝克莱和大卫·休谟。 (zh)
|
| rdfs:comment
| - In philosophy, empiricism is a theory of knowledge that is practical rather than abstract, and asserts that knowledge arises from experience rather than revelation. (en)
- Empirismo proviene del término griego εμπειρισμός (textualmente, experiencia), la translación latina es experientia, de la que se deriva la palabra experiencia. También se deriva del termino griego y romano de empírico, refiriéndose a médicos que consiguen sus habilidades de la experiencia práctica, oponiéndose a la instrucción en la teoría. (es)
- Der Empirismus (griechisch εμπειρισμός, von der Empirie, lateinisch experientia - die Erfahrung) ist eine erkenntnistheoretische Richtung in der Philosophie und Psychologie, die alle Erkenntnisse aus Sinneserfahrungen ableitet. (de)
- Empirismi (, , ”kokemus”) eli kokemustieto tai kokemusajattelu on tietoteoreettinen käsitys, jonka mukaan tieto perustuu kokemukseen. Empirismin mukaan tieto perustuu aistihavaintoihin ja empiiriseen eli kokemusperäiseen tutkimukseen. Tietoa on mahdollista saada induktiiviseen eli yleistävään järkeilyyn perustuen. (fi)
- L'empirisme est une doctrine épistémologique (en philosophie et en psychologie) qui fait de toute connaissance le résultat de notre expérience sensible (d'où l'idée de tabula rasa, la table rase, cf. Locke). (fr)
- L'empirismo (dal greco εμπειρια - esperienza) è la corrente filosofica, nata nel Seicento in Inghilterra, secondo cui la conoscenza umana deriva esclusivamente dai sensi o dall'esperienza. I maggiori esponenti dell'empirismo anglo-sassone furono John Locke, George Berkeley, e David Hume: costoro negavano che gli esseri umani abbiano idee innate, o che qualcosa sia conoscibile a prescindere dall'esperienza. (it)
- 経験論（けいけんろん 英：empiricism）あるいは経験主義（けいけんしゅぎ）とは、人間の全ての知識は、我々の経験の結果である、とする哲学上または心理学上の立場である。（例：ジョン・ロックのタブラ・ラサ=人間は生まれたときは白紙である） (ja)
- Empirisme is een filosofische stroming waarin gesteld wordt dat kennis uit de ervaring voortkomt. Deze stroming is tegengesteld aan het rationalisme (en ook tegengesteld aan elk innatisme). (nl)
- Empiri er vitenskapelige undersøkelser av virkeligheten. Empiriske erfaringer er opplevelser som ikke bygger på filosofiske resonnement, men på virkelige erfaringer, undersøkelser og eksperiment. (no)
- Empiryzm (od empeiría - "doświadczenie") – doktryna filozoficzna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są wyłącznie, lub przede wszystkim bodźce zmysłowe docierające do naszego umysłu ze świata zewnętrznego, zaś wszelkie idee, teorie itp. są w stosunku do nich wtórne. (pl)
- Na filosofia, Empirismo é um movimento que acredita nas experiências como únicas (ou principais) formadoras das idéias, discordando, portanto, da noção de idéias inatas. (pt)
- Эмпири́зм (от — опыт) — направление в теории познания, признающее чувственный опыт единственным источником достоверного знания. Противостоит рационализму и мистицизму. (ru)
- Empiri innebär att en slutledning är grundad på erfarenhet. Empiri bygger på iakttagelser, undersökningar, experiment och därav gjorda erfarenheter, snarare än på i förväg uppställda teorier eller på filosofiska resonemang. (sv)
- 经验主义通常指相信对现代科学方法，认为理论应建立于对于事物的观察，而不是直觉或迷信。意即通过实验研究而后进行理论推导优于单纯的逻辑推理。 (zh)
|
![[RDF Data]](http://dbpedia.org/statics/sw-cube.png)
