| dbpprop:abstract
|
- The Yazidi are a Kurdish ethnicity with ancient Indo-European roots. They are primarily Kurdish speaking, and most live in the Mosul region of northern Iraq. There are traditional communities in Transcaucasia, Armenia, Turkey, and Syria, but these have declined since the 1990s, their members emigrating to Europe, especially to Germany.
- Die Jesiden sind eine kurdischsprachige Volksgruppe und Anhänger einer besonderen Religion. Das Jesidentum (Jesidismus) ist eine ausschließlich bei ihnen verbreitete monotheistische Religion. Muttersprache der Jesiden ist das nordkurdische Kurmandschi. Eine alternative Schreibweise lautet „Yeziden“. Eine alternative Bezeichnung lautet Schamsani. Der jesidische Glaube ist nicht missionarisch. Man wird als Jeside geboren. Grundsätzlich bedeutet die Heirat mit Andersgläubigen für Jesiden die Ausstoßung aus der Religionsgemeinschaft.
- El yazidismo es una religión preislámica de Oriente Medio de remoto origen. Pertenece a la corriente minoritaria del yazdanismo, cuyas otras ramas, alevismo y yarsanismo, se diferencian del yazidismo en que no practican la taqiyya (disimular la fe cuando está en juego la propia vida). Estas tres ramas no coinciden geográficamente y los contactos entre ellas son poco frecuentes. Su principal ciudad santa es Mosul. Los yazidíes forman una minoría preislámica cuyas raíces se remontan a 2000 adC. En una época fue la religión oficial de los kurdos, pero la islamización obligatoria redujo su número. Sin embargo siguen siendo predominantemente de origen kurdo y la mayoría vive cerca de Mosul, existiendo pequeñas comunidades en Armenia, Georgia, Irán, Rusia (31.273 según el censo de 2002), Siria y Turquía. En total suman unos 800.000 fieles, aunque esta estimación es poco precisa debido al secretismo que envuelve a la confesión en cuanto al reconocimiento del propio credo. Algunos refugiados yazidí viven en Europa y en América del Norte.
- Jesidismi eli jesidiläisyys on uskonto, jota harjoittaa noin 700 000 ihmistä, enimmäkseen Irakin, Syyrian ja Kaukasuksen alueella, eniten Irakissa. Uskonnon harjoittajat ovat lähes poikkeuksetta kurdeja. Kurdien diasporan vuoksi jesidismi on levinnyt myös länsimaihin. Saksalainen europarlamentaarikko Feleknas Uca on jesidi. Jesidismi on erikoinen yhdistelmä zarathustralaisuutta, manikealaisuutta, juutalaisuutta, kristinuskoa ja islamia. Jesidit uskovat Jumalaan, mutta tämä on heille vain luoja, eikä vaikuta enää maailmassa. Jumalan sijasta uskonnon keskushahmo on yleisesti riikinkukkona kuvattu enkeli Melek Ta'us. Yezidit eivät usko persoonalliseen pahaan, syntiin tai helvettiin. Islamin piirissä "riikinkukkoenkeli" rinnastetaan usein Saatanaan, mikä on tuonut jesideille hiukan pelottavan maineen. Pyhiä kirjoja on kaksi: Kitêba Cilwe ja Mishefa Reş. Jesidismi on etninen uskonto, johon ei ole mahdollista kääntyä tai josta ei ole mahdollista luopua. Jesidit voivat käydä kauppaa ja harjoittaa sosiaalista kanssakäymistä muiden uskontojen edustajien kanssa, mutta esimerkiksi seurustelu tai avioliitto yhteisön ulkopuolelle eivät tule kysymykseen. Pyhäpäivänään jesidit pitävät keskiviikkoa.
- Le yézidisme est un syncrétisme, c'est-à-dire une religion dont la doctrine ou les pratiques sont un mélange d'éléments pris dans différentes croyances. Les yezidis, appelés également yazidi (Êzidîtî ou Êzidî en kurde, يزيدي ou ايزيدي en arabe) constituent une petite minorité religieuse de langue kurde d'environ cent mille membres vivant principalement dans les régions de Mossoul en Irak, d'Alep en Syrie mais aussi en Turquie, en Iran, en Arménie et en Géorgie. De tradition essentiellement orale, les fidèles de cette religion monothéiste discrète, sinon secrète, sont appelés « adorateurs du diable » par les musulmans. Il adorent en fait Malek Taous, littéralement « l'ange-paon », créature bienfaisante à qui Dieu aurait confié la direction du monde après avoir achevé la création. En fait, cet oiseau aurait été choisi pour être le représentant de Satan sur Terre car il est le plus éloigné phonétiquement du nom Satan, qu'il est interdit de prononcer dans cette religion. Les yezidis honorent aussi leur fondateur supposé, le cheikh Adi ibn Mustafa, mort en 1160, et se rendent chaque année en pèlerinage sur sa tombe à Lalesh. L'enseignement comme le culte, pour autant qu'on puisse le savoir précisément, reposent sur deux livres sacrés, le Livre noir et le Livre de la révélation. Les yezidis, comme les druzes, croient en la métempsycose. Ils semblent avoir pris des éléments de leur culte à différentes religions environnantes : le dualisme entre le bien et le mal aux zoroastriens, le baptême et la cène aux chrétiens et les règles alimentaires aux juifs. Leur organisation est de nature théocratique, le prince des yezidis porte le titre de Mirza Beg.
- Lo Yazidismo (dal persiano yazd, "angelo") è la religione praticata dagli Yazidi o Yezidi, 500.000 persone che vivono soprattutto nei dintorni della città di Mossul, in Iraq. Vi sono poi piccole comunità sparse per Siria, Turchia, Iran, Georgia e Armenia, a cui si aggiungono alcuni rifugiati in Europa.
- ヤズィード派（―は）は、中東のイラク北部などに住むクルド人の間で信じられている民族宗教。多神教で、クルアーンのような聖典を持たない。イスラーム化する以前の諸宗教の系譜を引く、クルド人の宗教と言われる。多数派のムスリム（イスラム教徒）から邪教扱いされている。
- Jezidi's zijn aanhangers van een syncretistische geloofsovertuiging waarin men christelijke, islamitische, zoroastrische, manicheïstische, mithraïstische en heidense elementen terugvindt. Jezidi is een vertakking van het yezdanisme (afgeleid van het Koerdische woord yezdân dat 'god' of 'engel' betekent). De andere vertakking van het yezdanisme is het yarsanisme. De jezidi's zelf noemen zich liever "ezidi" (het Koerdische "Ezda" of "Azda" is de naam voor God; "ezidi" staat dan voor "volk van God").
- Yezidismen, også skrevet yesidismen, er en religion fra Midtøsten, hovedsakelig utbredt blant kurdere. Det finnes ingen offisielle tall på yezidier, ulike kilder opererer med tall mellom 200 000 og 800 000. De fleste yezidiene lever i to områder i det nordlige Irak, et område rundt Lalishdalen nord for Mosul. og et område på høyfjellsplatået Jebel Sinjar sørvest for Mosul. Det bor også yezidier i Syria, Tyrkia, Iran, Georgia, Armenia og ellers i diasporasamfunn. Yezidiene har blitt studert med interesse av orientalister, i stor grad på grunn av at muslimer og kristne har skildret dem som djeveldyrkere. Denne forståelsen finner man også i bøker innen vestlig populærkultur. Bakgrunnen er at yezidiene tilber påfuglengelen Melek Tawus.
- Jazydyzm – jezydyzm, (kurd. Êzidîtî lub Êzidî, od pers. yazdan bóg) – religia synkretyczna założona w XII wieku przez szejka Adiego, wyznawana głównie przez Kurdów mieszkających na pograniczu Iraku (okolice Mosulu są ich największym skupiskiem), Iranu, Turcji, Syrii, Armenii oraz na emigracji, według części religioznawców wywodząca się z nałożenia się powierzchownego szyizmu na zaratusztrianizm, łącząca elementy islamu, chrześcijaństwa nestoriańskiego, pierwotnych wierzeń indoirańskich i kurdyjskich oraz judaistycznych. Jazydzi wierzą, że anioł Melek Taus (Anioł – Paw) żałował za swoje grzechy i swymi łzami ugasił ogień piekielny, w wyniku czego Piekło przestało istnieć. Bóg – Allah wybaczył mu winy i powierzył mu władzę nad światem, przez co wyznawcy modlą się do niego. Uważają, że Bóg nie interesuje się światem, ani nie zajmuje się nim osobiście. Praktykują obrzezanie, chrzest i wypowiadanie szahady do ucha niemowlętom. Wierzą w reinkarnację, uznają Abrahama i Mahometa za proroków, natomiast Jezusa za anioła pod postacią człowieka. Wielką czcią otaczają również planety, w tym Ziemię, którą szanują do tego stopnia, że surowo zakazują plucia, aby jej nie zbezcześcić. Jazydzi, podobnie jak alawici, niechętnie mówią o swoich wierzeniach i wciąż wiemy o nich niewiele. Obecnie na świecie żyje ponad 150 tys. wyznawców, a według własnych danych ponad milion – rozbieżność może wynikać ze stosowania przez wiernych szyickiej zasady takijji, która pozwala ukrywać wiarę w czasie prześladowań. Jazydzi zwykle uważają się za odrębny od Kurdów naród. Wrogowie jazydyzmu uważają czczonego przez jazydów Malak-Tausa za diabła, ponieważ pod względem etymologicznym imię Malak-Taus jest podobne do arabskiego słowa Szaitan oznaczającego diabła. Religioznawcy i jazydyści twierdzą jednak, że kult Malak-Tausa nie posiada cech kultu diabła (diabła rozumianego na sposób judeo-chrześcijańsko-islamski). W byłych republikach radzieckich jazydyzm funkcjonuje w oderwaniu od aspektu religijnego i pełni funkcję wyróżnika mniejszości narodowej. W takim przypadku jazydami są osoby, które są równocześnie muzułmanami czy chrześcijanami obrządku wschodniego. Tamże, Jazydowie posługują się językami wywodzącymi się z dialektów północno-kurdyjskich. 15 sierpnia 2007 r. w irackim mieście Kahtanija zamieszkanym przez wyznawców jazydyzmu miały miejsce 3 samobójcze ataki terrorystyczne: zginęło ponad 400 mieszkańców, ponad 500 zostało rannych, a 30 domów zostało całkowicie zniszczonych.
- Ези́ды (йезиды, язиды; самоназвание — Êzidî, Êzîdî, Эзиди, Аздани) — этноконфессиональная группа курдов, исповедующая езидизм. Приблизительная численность езидов в мире составляет от 200 до 300 тысяч человек, основная масса которых проживает в северном Ираке в Сирии, в Иране и в Турции, в странах СНГ, проживают в Европе, в США и в Канаде. Говорят на диалекте курдского языка курманджи.
- Jezidism, jezidendom eller yazidism är en religion, vars anhängare kallas jezider, jezidi eller yazidier (på engelska Yazidi; på kurdiska Êzidî). Yasidierna hör till den minsta av yazdanismens tre grenar. De andra två större grenarna är alevism och yarsanism, vilka skiljer sig från yezidism genom att tillåta islamisk så kallad taqqiyya (förställning). De tre grenarna är geografiskt splittrade med få gemensamma kontakter. Yeziderna är numera koncentrerade till de syriska och irakiska delarna av Kurdistan. Yazdanismen har sitt ursprung i kurdisk mytologi och gudalära, vilken är besläktad med den vediska hinduismen. Under knappt fyratusen år har man sedermera upptagit element från zoroastrismen, manikeismen, gnosticismen, judendom, kristendom samt islam till en synkretistisk religion som skiljer sig fundamentalt från de monoteistiska religioner som ofta dominerat Anatolien och Zagrosbergen.
- Ezidilik, Ortadoğu kökenli bir dindir. Şeyh Adi tarafından kurumlaştırılmış olan bu dinde inananların çoğunluğu Kürt olup, ağırlıklı olarak Irak'ın Musul kentinde yaşamaktadırlar. Suriye, Türkiye, İran, Gürcistan ve Ermenistan'da da cemaatleri bulunan Yezidiler'in bugünkü toplam sayısının 1,000,000 civarında olduğu tahmin edilmektedir. Ayrıca başta Almanya ve İsveç olmak üzere Avrupa ülkelerinde de birçok göçmen Ezidi yaşamaktadır. Ezidilere, sevilmedikleri bölgelerde Yezid'i hatırlatmak amacıyla Yezidi demişlerdir. Esasında bu dinin Yezid ile bir ilgisi yoktur. İsim "azday" kelimesinden türemüş olan Ezididir. 1970'li yıllara kadar özellikle Urfa-Viranşehir'de yoğun olarak yaşayan ve sayıları 80.000'i bulan Türkiye Ezidileri, 1980'lerle beraber yurtdışına göç etmeye başlamışlardır. 1985 yılında 23.000'e inen sayıları, 2007 yılında 377'ye kadar gerilemiştir. Türkiye Yezidilerinin büyük bir kısmı bugün Almanya'da yaşamaktadır, Avrupa Parlamentosu üyesi Feleknas Uca bunlardan biridir.
- 雅兹迪教派（庫爾德語：Êzidîtî／Êzidî、阿拉伯文：يزيدي／ايزيدي）又譯亞齊德派，是库尔德人的一支。雅兹迪教派是一种混合了多神信仰、基督教和伊斯兰教的教义的一种宗教。由於他們認為神已經原諒了魔鬼，所以被基督教和伊斯蘭教視為拜魔鬼者。 由於他們自信為另外所造，與其他人不同，故雅兹迪教派严禁与其他信仰异性通婚，也不歡迎外教人加入，若有違反教規者會被放逐甚至以私刑處死。 近年最轟動的事件為2007年4月發生的「千人投石虐殺少女事件」，原因只出在被害人和遜尼派男子相戀並私奔。
|
| rdfs:comment
|
- The Yazidi are a Kurdish ethnicity with ancient Indo-European roots. They are primarily Kurdish speaking, and most live in the Mosul region of northern Iraq. There are traditional communities in Transcaucasia, Armenia, Turkey, and Syria, but these have declined since the 1990s, their members emigrating to Europe, especially to Germany.
- Die Jesiden sind eine kurdischsprachige Volksgruppe und Anhänger einer besonderen Religion. Das Jesidentum (Jesidismus) ist eine ausschließlich bei ihnen verbreitete monotheistische Religion. Muttersprache der Jesiden ist das nordkurdische Kurmandschi. Eine alternative Schreibweise lautet „Yeziden“. Eine alternative Bezeichnung lautet Schamsani. Der jesidische Glaube ist nicht missionarisch. Man wird als Jeside geboren.
- El yazidismo es una religión preislámica de Oriente Medio de remoto origen. Pertenece a la corriente minoritaria del yazdanismo, cuyas otras ramas, alevismo y yarsanismo, se diferencian del yazidismo en que no practican la taqiyya (disimular la fe cuando está en juego la propia vida). Estas tres ramas no coinciden geográficamente y los contactos entre ellas son poco frecuentes. Su principal ciudad santa es Mosul.
- Jesidismi eli jesidiläisyys on uskonto, jota harjoittaa noin 700 000 ihmistä, enimmäkseen Irakin, Syyrian ja Kaukasuksen alueella, eniten Irakissa. Uskonnon harjoittajat ovat lähes poikkeuksetta kurdeja. Kurdien diasporan vuoksi jesidismi on levinnyt myös länsimaihin. Saksalainen europarlamentaarikko Feleknas Uca on jesidi. Jesidismi on erikoinen yhdistelmä zarathustralaisuutta, manikealaisuutta, juutalaisuutta, kristinuskoa ja islamia.
- Le yézidisme est un syncrétisme, c'est-à-dire une religion dont la doctrine ou les pratiques sont un mélange d'éléments pris dans différentes croyances. Les yezidis, appelés également yazidi (Êzidîtî ou Êzidî en kurde, يزيدي ou ايزيدي en arabe) constituent une petite minorité religieuse de langue kurde d'environ cent mille membres vivant principalement dans les régions de Mossoul en Irak, d'Alep en Syrie mais aussi en Turquie, en Iran, en Arménie et en Géorgie.
- Lo Yazidismo (dal persiano yazd, "angelo") è la religione praticata dagli Yazidi o Yezidi, 500.000 persone che vivono soprattutto nei dintorni della città di Mossul, in Iraq. Vi sono poi piccole comunità sparse per Siria, Turchia, Iran, Georgia e Armenia, a cui si aggiungono alcuni rifugiati in Europa.
- ヤズィード派（―は）は、中東のイラク北部などに住むクルド人の間で信じられている民族宗教。多神教で、クルアーンのような聖典を持たない。イスラーム化する以前の諸宗教の系譜を引く、クルド人の宗教と言われる。多数派のムスリム（イスラム教徒）から邪教扱いされている。
- Jezidi's zijn aanhangers van een syncretistische geloofsovertuiging waarin men christelijke, islamitische, zoroastrische, manicheïstische, mithraïstische en heidense elementen terugvindt. Jezidi is een vertakking van het yezdanisme (afgeleid van het Koerdische woord yezdân dat 'god' of 'engel' betekent). De andere vertakking van het yezdanisme is het yarsanisme.
- Yezidismen, også skrevet yesidismen, er en religion fra Midtøsten, hovedsakelig utbredt blant kurdere. Det finnes ingen offisielle tall på yezidier, ulike kilder opererer med tall mellom 200 000 og 800 000. De fleste yezidiene lever i to områder i det nordlige Irak, et område rundt Lalishdalen nord for Mosul. og et område på høyfjellsplatået Jebel Sinjar sørvest for Mosul. Det bor også yezidier i Syria, Tyrkia, Iran, Georgia, Armenia og ellers i diasporasamfunn.
- Jazydyzm – jezydyzm, (kurd. Êzidîtî lub Êzidî, od pers.
- Ези́ды (йезиды, язиды; самоназвание — Êzidî, Êzîdî, Эзиди, Аздани) — этноконфессиональная группа курдов, исповедующая езидизм.
- Jezidism, jezidendom eller yazidism är en religion, vars anhängare kallas jezider, jezidi eller yazidier (på engelska Yazidi; på kurdiska Êzidî). Yasidierna hör till den minsta av yazdanismens tre grenar. De andra två större grenarna är alevism och yarsanism, vilka skiljer sig från yezidism genom att tillåta islamisk så kallad taqqiyya (förställning). De tre grenarna är geografiskt splittrade med få gemensamma kontakter.
- Ezidilik, Ortadoğu kökenli bir dindir. Şeyh Adi tarafından kurumlaştırılmış olan bu dinde inananların çoğunluğu Kürt olup, ağırlıklı olarak Irak'ın Musul kentinde yaşamaktadırlar. Suriye, Türkiye, İran, Gürcistan ve Ermenistan'da da cemaatleri bulunan Yezidiler'in bugünkü toplam sayısının 1,000,000 civarında olduğu tahmin edilmektedir. Ayrıca başta Almanya ve İsveç olmak üzere Avrupa ülkelerinde de birçok göçmen Ezidi yaşamaktadır.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
