| dbpprop:abstract
|
- The Wyandot (also called Huron) are indigenous peoples of North America, known in their native language as the Wendat. Modern Wyandots emerged in the 17th century from the remnants of two earlier groups, the Huron Confederacy and the Petun. They were located in what is now the Canadian province of Ontario before being reduced by disease and dispersed by war with the Iroquois. Wyandots today have a reserve in Quebec, Canada and three major settlements and separately governed communities in the United States.
- Die Wyandot (Eigenbezeichnung), auch Huronen oder Wendat genannt, ursprünglich eine Konföderation von fünf nordamerikanischen indigenen Ethnien der irokesischen Sprachfamilie. Heute umfasst der in Oklahoma und am Sankt-Lorenz-Strom beheimatete Stamm noch etwa 8000 Mitglieder. Er zählt zu den First Nations of Kanada, wie die Ureinwohner Kanadas genannt werden. Sie siedelten ursprünglich am Huronsee im Norden der heutigen Vereinigten Staaten beziehungsweise im Süden Kanadas.
- Els hurons eren una confederació índia que parlaven un dialecte iroquès, formada a començaments del segle XVII de la unió de les tribus: Wendat o Huró pròpiament dits, que ocupaven entre 18 i 20 llogarrets entre la badia de Georgia i el llac Simcoe fins a la confluència del Saint Laurent, al llac Ontàrio. Format per les tribus Attignaouantan (Poble de l’Ós), Attigneenongnahac (Poble de la Corda), Arendahronon (Poble de la Roca), i Tohontaenrat (Atahonta'enrat o Tohonta'enrot, Poble del Cèrvol). Tionontati o Tobacco Nation, que ocupaven el nord de la Península de Niàgara, entre la badia de Georgia i el llac Huró. Attawendarok o Neutral Nation, que ocupaven el territori comprès entre Saint Claire, vora l'actual Detroit, i Niagara Falls, junt al Llac Erie. Wenrohronon o Wenro, que vivien a la desembocadura del riu Genesee junt al llac Ontàrio, a Pennsilvània. El seu nom provenia del francès hure "salvatge de cap pelat", i el país fou anomenat Huronia, però ells s'anomenaven Wendat "illenc". Els Tobacco eren anomenats així pels conreus i comerç del tabac, i els Neutral perquè d'antuvi ho foren en les disputes entre les Cinc Nacions i els Hurons.
- Los Huron indígenas norteamericanos también conocidos como "wyandot" vivían en pequeñas comunidades de hasta 1000 individuos. Sus aldeas estaban bien fortificadas y en su interior construían casas de hasta 60 metros. Al igual que los Iroqueses, el recurso principal de los Huron era la cosecha de maíz, judías y calabaza, complementado en parte por la caza y la pesca. Antaño, habitaron en el territorio que posteriormente sería el sur de Ontario. Con el tiempo, los clanes hurones se dispersaron por todo el medio oeste, y se establecieron en Ohio, Míchigan y Wisconsin. Los hurones, expertos en la construcción de canoas de madera establecieron una red comercial que se extendía más allá de sus fronteras. También como los Iroqueses los hurones crearon una confederación de tribus independientes.
- Huron-intiaanit asuivat alun perin keskisessä Ontariossa. Seudut olivat hyvin tiheään asuttuja, sillä suureen Huron-liittoon kuului viisi heimoa. He kuuluivat kuten monet alueen muistakin heimoista irokeesien kielikuntaan. Heidän oma alkuperäinen nimensä oli "Wendat" (niemimaan kansa), mutta ranskalaiset maahanmuuttajat antoivat heille nimen Huron eli "pörröpäät". Alkuperäinen lukumäärä lienee ollut vähintään 20 000, mutta 1600-luvulla sodat ja isorokko hävittivät suurimman osan heidän kansastaan. Hengissä selvinneet huronit jakaantuivat moniksi ryhmiksi. Pieni osa heistä jatkoi elämäänsä oman nimensä alla, mutta monet vangeiksi joutuneet sulautuivat myöhemmin irokeesien liittokunnan heimoihin. Eräs huronien pakolaisryhmistä opittiin tuntemaan nimellä wyandotit.
- Les Hurons-Wendat en langue wendate (appelés aussi aux États-Unis les Wyandots) sont une Première Nation de langue iroquoienne, originaire du sud de l’Ontario, au Canada. Le nom « Huron » leur a été donné par les premiers arrivants français à cause de la coiffure des hommes, semblable à celle des Mohawks, qui rappelait la hure du sanglier. Lors du premier contact franco-wendat au XVII siècle, les Wendat étaient, d'après les premiers Européens entrant en contact avec eux, organisés en une confédération de cinq tribus ou peuplades distinctes : les Attignawantan, les Attignaenongnehac, les Arendaronon, les Tahontaenrat et les Ataronchronons. Les Wendat se battaient contre les Iroquois avant même l’arrivée des Français dans la région. L’alliance franco-wendat et les alliances formées par les Iroquois avec les Hollandais, puis avec les Anglais, relient cette guerre à celle des puissances colonisatrices. Les fusils et les couteaux en acier augmentent l’intensité destructrice de la guerre et, dès 1649, les Iroquois dévastent les Wendats. Les Iroquois ont pris un grand nombre de captifs : après une année, suivant les coutumes iroquoiennes, les uns sont adoptés par mariage avec un membre de la tribu et les autres torturés puis tués. Un groupe d'environ 300 Wendat catholiques s’est réfugié près de la ville de Québec suivant la dispersion de leur peuple par les Iroquois. Leurs descendants y vivent dans la réserve indienne de Wendake, aussi appelé le « Village Huron », situé à Loretteville. Un autre groupe, les actuels Wyandots, s’enfuit vers l’ouest, où ils trouvèrent refuge dans les États actuels de l’Ohio et du Michigan. Vers la fin du XVIII siècle, les Wendat de l’Ouest obtiennent une position d’importance symbolique en tant qu'« oncles » de la Confédération du Wabache qui combat aux États-Unis dans les années 1790. Les descendants des Wendat de l'ouest sont divisés aujourd’hui en trois groupes : un certain nombre qui est resté dans le Michigan et l’Ontario, un autre groupe conduit au Kansas et un troisième, le plus grand, dans l’Oklahoma. Les 3 000 Hurons-Wendat vivant au Québec sont pour la plupart catholiques et francophones, bien qu’il y ait actuellement un mouvement en faveur de l’étude et de l’utilisation de la langue wendate. Les Huron-Wendat de Loretteville sont connus depuis longtemps pour leur production d'artisanat et d'objets traditionnels, entre autres les mocassins et les raquettes de babiche.
- Con il termine uroni si intende una confederazione di quattro popolazioni di indiani d'America del Nord appartenenti alla famiglia linguistica irochese .
- De Wendat of Wyandot zijn een Irokees volk van inheemse Amerikanen, die toen de Fransen hen ontmoetten hun leefgebied hadden in Wendake ('Op de Eilanden'); dit omvatte de regio van wat nu Lake Simcoe is, en het gebied ten zuiden en westen van wat nu de Georgian Bay heet, in de Canadese provincie Ontario. Vóórdat ze Wendake stichtten leefden de Wendat rond het gebied van wat nu de stad Québec is. Wendat wordt tegenwoordig vaak uitgesproken als WAAI-'n-DAT-ie. De Fransen noemden hen Huron, een contractie van het Franse hure, wat 'mannetjesvarken' betekent, en on, wat 'volk' betekent, naar de gewoonte van de Wendat-mannen hun haar in een 'hanenkam' (scalplok) te dragen. Wendake werd door de Fransen Huronia genoemd. De Wendat waren een voornamelijk agrarisch volk met gewassen als maïs en zonnebloemen. In 1535 kwamen ze voor het eerst in contact met de Franse kolonisten. Deze stimuleerden de handel in bevervachten, wat uiteindelijk leidde tot de Beveroorlogen met o.a. de Haudenosaunee uit het zuiden. Dit alles leidde tot zeer dramatische verschuivingen binnen de cultuur van de Wendat. Hun aantallen werden in de 17e eeuw zeer drastisch verminderd door de pokken die ze van de Europeanen kregen, en de massale slachtingen die de Haudenosaunee destijds aanrichtten omdat ze de Wendat als concurrenten in de pelshandel zagen. Uiteindelijk werden de overlevenden van de 'Huron' als krijgsgevangenen opgenomen in de Haudenosaunee-cultuur - met name die van de Onondaga en Mohawk -, maar gedurende de 18e eeuw bereikten ze een zekere mate van zelfstandigheid. De term 'Wyandot' of 'Wyandotte' werd waarschijnlijk voor het eerst gebruikt toen groepen Wendat in de 2e helft van de 17e eeuw en de eerste helft van de 18e eeuw naar plaatsen migreerden die nu bekend staan als Sandusky (in Ohio), Detroit (in Michigan) en Sandwich (in Ontario). De Wyandot die in de Verenigde Staten woonden ruilden onder de Indian Removal Act van 1830 veel van hun land voor gebied in Oklahoma. Er zijn ook gemeenschappen in Michigan en Kansas. Taalkundig behoren de Wendat/Wyandot/Huron tot de Irokezen, maar ze zijn erfvijanden van de eigenlijke Irokezen, de Haudenosaunee in de Mohawkvallei in Canada.
- Wyandoter eller wendat, eller huroner, er et indianerfolk i Nordamerika som opprinnelig bebodde territorier som ligger i det som i dag er Ontario og Québec i Canada. De første franske oppdagelsesreisende kalte medlemmene av wyandotføderasjonen for huroner; det er omstridt hva det navnet kommer av. Deres kjerneland ble kalt Wendake. Deres språk tilhørte den irokesiske språkfamilie, men er i dag utdødd. Det finnes ca. 8000 etterkommere spredt over Nordamerika. I Québec er det ca. 3000 som har fransk som førstespråk, mens ca. 4000 med engelsk som førstespråk lever i Kansas og Oklahoma. En liten gruppe lever stadig i det sørlige Ontario og Michigan.
- Huroni (po przeniesieniu się do Wisconsin znani pod nazwą własną Wyandotte, Wyandot) - plemię Indian Ameryki Północnej. ; główne zajęcie: rolnictwo; w XVI/XVII wieku stworzyli silną federację przeciw Algonkinom; w poł. XVII wieku rozbici przez Irokezów, przenieśli się z terenów między jeziorami Huron i Erie a Rzeką Świętego Wawrzyńca na tereny późniejszych stanów Michigan i Ohio; obecnie w rezerwatach Oklahomy i Ontario.
- Файл:Groupe Huron-Wendat Wendake 1880. jpg Группа гуронов в Квебеке, 1880 Гуроны, вайандоты, самоназвание iytt — когда-то могущественное индейское племя в Северной Америке. Гуронский язык (ныне мёртвый) принадлежал к большой ирокезской группе. Гуроны занимали в XVII века всю площадь к северу от Онтарио и св. Лаврентия и восточного берега озера Гурон. Гуроны составляли союз пяти племен. Среди них с успехом подвизались францисканцы, а с 1632 года иезуиты. В конце XVII века большая часть гуронов погибла в войнах с ирокезами. Одна часть их была отведена иезуитами в окрестности Квебека, где они сохранились(резервация Лоретвиль), не смешавшись с остальным населением. В 1881 году их насчитывали 280 человек. Другая часть гуронов, известная под именем вайандотов, спаслась на берегах Огайо, откуда они в 1832 году в количестве 687 человек переселились в Канзас, где в 1855 году получили гражданские права. Гуроны сами называли себя онтваонвесь (то есть правдивые мужи). Имя «гуроны» дали им французы по их всклокоченным, напоминающим кабана (hure) волосам.
- För staden Huron, se Huron, South Dakota. Huron, Wyandot eller Wendat är en av Nordamerikas urbefolkningar. Huron levde i den kanadensiska provinsen Ontario, vid Ontariosjön, när européerna kom till området.
- Huron, Kuzey Amerika' da yaşayan bir kızılderili topluluğu. Huronlar bugün ki Ontario sınırında balıkçılık, avcılık ve özellikle ticaret yaparak yaşamlarını sürdürüyorlardı. 17. yüzyılda sömürgeleşme geliştikçe samur kürklerine olan talebin artması, bu kürklerin ticaretini yapan Huronlar ile İroquoilar arasında kanlı bir savaş çıkmasına yol açtı. Kürk rezervleri tükendikçe savaş şiddetlendi. Bu savaştan sağ kurtulabilen Huronlar Quebec'e çekildiler.
|
| rdfs:comment
|
- The Wyandot (also called Huron) are indigenous peoples of North America, known in their native language as the Wendat. Modern Wyandots emerged in the 17th century from the remnants of two earlier groups, the Huron Confederacy and the Petun. They were located in what is now the Canadian province of Ontario before being reduced by disease and dispersed by war with the Iroquois.
- Die Wyandot (Eigenbezeichnung), auch Huronen oder Wendat genannt, ursprünglich eine Konföderation von fünf nordamerikanischen indigenen Ethnien der irokesischen Sprachfamilie. Heute umfasst der in Oklahoma und am Sankt-Lorenz-Strom beheimatete Stamm noch etwa 8000 Mitglieder. Er zählt zu den First Nations of Kanada, wie die Ureinwohner Kanadas genannt werden. Sie siedelten ursprünglich am Huronsee im Norden der heutigen Vereinigten Staaten beziehungsweise im Süden Kanadas.
- Els hurons eren una confederació índia que parlaven un dialecte iroquès, formada a començaments del segle XVII de la unió de les tribus: Wendat o Huró pròpiament dits, que ocupaven entre 18 i 20 llogarrets entre la badia de Georgia i el llac Simcoe fins a la confluència del Saint Laurent, al llac Ontàrio.
- Los Huron indígenas norteamericanos también conocidos como "wyandot" vivían en pequeñas comunidades de hasta 1000 individuos. Sus aldeas estaban bien fortificadas y en su interior construían casas de hasta 60 metros. Al igual que los Iroqueses, el recurso principal de los Huron era la cosecha de maíz, judías y calabaza, complementado en parte por la caza y la pesca. Antaño, habitaron en el territorio que posteriormente sería el sur de Ontario.
- Huron-intiaanit asuivat alun perin keskisessä Ontariossa. Seudut olivat hyvin tiheään asuttuja, sillä suureen Huron-liittoon kuului viisi heimoa. He kuuluivat kuten monet alueen muistakin heimoista irokeesien kielikuntaan. Heidän oma alkuperäinen nimensä oli "Wendat" (niemimaan kansa), mutta ranskalaiset maahanmuuttajat antoivat heille nimen Huron eli "pörröpäät".
- Les Hurons-Wendat en langue wendate (appelés aussi aux États-Unis les Wyandots) sont une Première Nation de langue iroquoienne, originaire du sud de l’Ontario, au Canada. Le nom « Huron » leur a été donné par les premiers arrivants français à cause de la coiffure des hommes, semblable à celle des Mohawks, qui rappelait la hure du sanglier.
- Con il termine uroni si intende una confederazione di quattro popolazioni di indiani d'America del Nord appartenenti alla famiglia linguistica irochese .
- De Wendat of Wyandot zijn een Irokees volk van inheemse Amerikanen, die toen de Fransen hen ontmoetten hun leefgebied hadden in Wendake ('Op de Eilanden'); dit omvatte de regio van wat nu Lake Simcoe is, en het gebied ten zuiden en westen van wat nu de Georgian Bay heet, in de Canadese provincie Ontario. Vóórdat ze Wendake stichtten leefden de Wendat rond het gebied van wat nu de stad Québec is. Wendat wordt tegenwoordig vaak uitgesproken als WAAI-'n-DAT-ie.
- Wyandoter eller wendat, eller huroner, er et indianerfolk i Nordamerika som opprinnelig bebodde territorier som ligger i det som i dag er Ontario og Québec i Canada. De første franske oppdagelsesreisende kalte medlemmene av wyandotføderasjonen for huroner; det er omstridt hva det navnet kommer av. Deres kjerneland ble kalt Wendake. Deres språk tilhørte den irokesiske språkfamilie, men er i dag utdødd. Det finnes ca. 8000 etterkommere spredt over Nordamerika. I Québec er det ca.
- Huroni (po przeniesieniu się do Wisconsin znani pod nazwą własną Wyandotte, Wyandot) - plemię Indian Ameryki Północnej. ; główne zajęcie: rolnictwo; w XVI/XVII wieku stworzyli silną federację przeciw Algonkinom; w poł. XVII wieku rozbici przez Irokezów, przenieśli się z terenów między jeziorami Huron i Erie a Rzeką Świętego Wawrzyńca na tereny późniejszych stanów Michigan i Ohio; obecnie w rezerwatach Oklahomy i Ontario.
- Файл:Groupe Huron-Wendat Wendake 1880. jpg Группа гуронов в Квебеке, 1880 Гуроны, вайандоты, самоназвание iytt — когда-то могущественное индейское племя в Северной Америке. Гуронский язык (ныне мёртвый) принадлежал к большой ирокезской группе.
- För staden Huron, se Huron, South Dakota. Huron, Wyandot eller Wendat är en av Nordamerikas urbefolkningar. Huron levde i den kanadensiska provinsen Ontario, vid Ontariosjön, när européerna kom till området.
- Huron, Kuzey Amerika' da yaşayan bir kızılderili topluluğu. Huronlar bugün ki Ontario sınırında balıkçılık, avcılık ve özellikle ticaret yaparak yaşamlarını sürdürüyorlardı. 17. yüzyılda sömürgeleşme geliştikçe samur kürklerine olan talebin artması, bu kürklerin ticaretini yapan Huronlar ile İroquoilar arasında kanlı bir savaş çıkmasına yol açtı. Kürk rezervleri tükendikçe savaş şiddetlendi.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
