| dbpprop:abstract
|
- Wilhelm Dilthey was a German historian, psychologist, sociologist, student of hermeneutics, and philosopher. He could be considered an empiricist, in contrast to the idealism prevalent in Germany at the time, but his account of what constitutes the empirical and experiential differs from British empiricism and positivism in its central epistemological and ontological assumptions, which are drawn from German literary and philosophical traditions.
- Wilhelm Dilthey war ein deutscher Philosoph, Psychologe und Pädagoge. Entgegen dem zu seiner Zeit stark verbreiteten Naturalismus entwickelte Dilthey ein lebensphilosophisches Fundament, welches das menschliche Leben und die Formen seines Ausdrucks nicht mehr nur nach Naturgesetzlichkeiten erklärte, sondern vielmehr die Eigengesetzlichkeit des menschlichen Geisteslebens zu verstehen suchte. Dilthey baute diesen Ansatz wissenschaftstheoretisch aus und formulierte in Abgrenzung zu den Naturwissenschaften eine Theorie der Geisteswissenschaften, als deren Begründer er gilt. Als deren Methode entwickelte er die Hermeneutik und die verstehende Psychologie in wesentlicher Weise weiter. Zur empirischen Anwendung brachte Dilthey seine Methoden in der Weltanschauungslehre, einem Deutungsschema für die seiner Meinung nach gescheiterten Systeme der Metaphysik. In ihr versuchte Dilthey aufzuweisen, wie alle unterschiedlichen und sich widersprechenden metaphysischen Systeme ihren gemeinsamen Ursprung im Lebenszusammenhang des Menschen haben, zugleich kategorisierte er die historischen Ansätze nach verschiedenen „Typen der Weltanschauung“.
- Wilhelm Dilthey fou un historiador, psicòleg, sociòleg i filòsof alemany. Dilthey va establir una diferència fonamental entre la metodologia de les ciències de la natura i la de les ciències socials. Per a Dilthey, la història no és intel·ligible mitjançant el mètode positiu de les ciències naturals, ja que la presència dels homes introdueixen elements de subjectivitat, de voluntat, que no són a la natura. Així, segons Dilthey, les ciències de l'home han d'estudiar-se amb el mètode comprensiu. El mètode comprensiu és l'aprehensió de les relacions significatives entre el tot i les parts. S'ha de captar la natura de la vida a partir de les seves manifestacions externes (objectivacions de la vida) fins a la realitat més amagada. S'utilitza la tècnica empàtica, que consisteix a reviure l'experiència de l'altre. Max Weber va ser deixeble d'en Dilthey i va assumir els seus principis metodològics. W. Dilthey. Hermenèutica, filosofia, cosmovisió (Introducció)
- Wilhelm Christian Ludwig Dilthey byl německý filosof, psycholog a pedagog, představitel filosofie života.
- Wilhelm Dilthey fue un filósofo, historiador, sociólogo, psicólogo y estudioso de la hermenéutica (estudio de las interpretaciones y significados de textos) de origen alemán. Nacido en Biebrich, Renania, Alemania, Dilthey estudió en Heidelberg y Berlín. Como profesor de filosofía en las universidades de Basilea, Kiel, Breslau (actual Wroclaw, Polonia) y Berlín combatió la dominación del conocimiento por las ciencias naturales ‘objetivas’; pretendía establecer una ciencia ‘subjetiva’ de las humanidades (Geisteswissenschaften). Según Dilthey, estos estudios humanos subjetivos (que incluyen derecho, religión, arte e historia) deberían centrarse en una “realidad histórica-social-humana”. Afirmaba que el estudio de las ciencias humanas supone la interacción de la experiencia personal, el entendimiento reflexivo de la experiencia y una expresión del espíritu en los gestos, palabras y arte. Dilthey razonó que todo saber debe analizarse a la luz de la historia; sin esta perspectiva el conocimiento y el entendimiento sólo pueden ser parciales. La vida es una misteriosa trama de azar, destino y carácter es un pensamiento suyo considerado por José Ortega y Gasset en su ensayo sobre Dilthey y la idea de la vida.
- Wilhelm Dilthey oli saksalainen historioitsija, psykologi, sosiologi sekä hermeneutiikan ja filosofian tutkija. Diltheytä voidaan pitää empiristinä, vastakohtana saksalaisessa filosofiassa tuohon aikaan yleisesti vaikuttaneeseen idealismiin. Hänen empiiriset työnsä eroavat kuitenkin brittiläisestä empirismistä hänen Kantilta peräisin olevien tietoteoreettisten oletustensa vuoksi.
- Wilhelm Dilthey était un historien, psychologue, sociologue et philosophe allemand.
- ヴィルヘルム・クリスティアン・ルートヴィヒ・ディルタイ（Wilhelm Christian Ludwig Dilthey) 1833年11月19日 - 1911年10月1日）は、ドイツの哲学者。
- Wilhelm Dilthey was een Duits historicus, psycholoog, socioloog en filosoof. Hij is vooral bekend vanwege zijn hermeneutiek. Dilthey heeft Schleiermachers leer van de tekstuitleg getransformeerd tot een algemene methode van de geesteswetenschappen. Hij blijft trouw aan het concept van verstaan als een reconstructie en drukt op de samenhang van de beleving, de uitdrukking en het verstaan. Waar Immanuel Kant de ervaring analyseert die aan natuurwetenschappelijke kennis ten grondslag ligt, wil Dilthey de ervaring analyseren die ten grondslag ligt aan de geesteswetenschappen. De ervaringsstructuur is niet tijdloos, zoals bij Kant, maar is aan historische veranderingen onderhevig. Volgens Dithey vooronderstelt culturele kennis een historisch a priori. Naast het intellect omvat dit ook de wil en het gevoel. Dilthey ziet beleving als geesteswetenschappelijke tegenhanger van de natuurwetenschappelijke ervaring. Subject en object laten zich niet scheiden, de werkelijkheid die we ervaren is altijd op een bepaalde wijze een beleefde werkelijkheid, met praktische doeleinden verbonden en met een esthetische waardering. Belevingen vormen een samenhang, een psychische structuur of belevingshorizon en zijn inherent verbonden aan verleden, heden en toekomst. Belevingen hebben een dynamische structuur, ze zijn niet puur persoonlijk. Tot uitdrukking gebrachte belevingen vormen de hele historische maatschappelijke wereld (moraal, recht, de staat, religie, kunst etc.). Blijvende uitdrukkingen vormen de werkingssamenhang, die we kunnen verstaan omdat we in een domein van gemeenschappelijkheid opgroeien. Verstaan is het nabeleven van een beleving middels de uitdrukking daarvan. Het verstaan beweegt zich van de uiting naar de betekenis, van buiten naar binnen. Het verstaan is een reconstructie van betekenis, waardoor onze eigen horizon verruimt. Dilthey wil een objectief verstaan aantonen. Hij streeft een waarheid na die bestaat in de overeenstemming van de interpretatie en het geïnterpreteerde leven, en zo blijft hij trouw aan het correspondentiemodel van de waarheid. Het begrip objectiviteit heeft bij Dilthey in de geesteswetenschappen een andere betekenis dan in de natuurwetenschappen. Een tekst is in de geesteswetenschappen een onveranderlijke, objectieve realiteit.
- Wilhelm Dilthey var en tysk filosof, historiker, psykolog, og sosiolog.
- Wilhelm Christian Ludwig Dilthey – niemiecki filozof. Autor Einleitung in die Geisteswissenschaften. Dokonał metodologicznego rozróżnienia nauk humanistycznych (Geisteswissenschaften) i nauk przyrodniczych (Naturwissenschaften). Jego zdaniem w humanistyce uprawnione są oprócz sądów o faktach i sądów o prawach, także sądy wartościujące. Podstawową jednak różnicą między tymi rodzajami nauk jest ich cel: nauki przyrodnicze dążą do poznania zjawisk; nauki humanistyczne – do ich rozumienia (czyli przeżywania). Humanistyka powinna unikać schematów, natomiast trzymać się życia. Wprowadził rozumienie "pokolenia humanistycznego" jako grupy jednostek istniejących jednocześnie, podlegających tym samym wpływom i uzależnionych od tych samych zdarzeń, a przez to w podobny sposób pojmujących rzeczywistość. Związany z kierunkiem filozoficznym – hermeneutyką.
- Wilhelm Dilthey foi um filósofo, psicólogo e pedagogo alemão.
- Wilhelm Dilthey a fost un istoric german, dar şi sociolog şi filosof. Dilthey este considerat empirist, în contrast cu idealismul german preponderent în acea perioadă, însă punctul său de vedere în ceea ce priveşte empiricul şi experimentalul este diferit de empirismul britanic şi pozitivismul, în ceea ce priveşte asumpţiile epistemologice şi ontologice centrale, asumpţii care sunt extrase din literatura germană şi tradiţia filosofică.
- Вильгельм Дильтей — немецкий историк культуры и философ-идеалист, представитель философии жизни, литературовед, введший впервые понятие так называемых наук о духе (Geisteswissenschaft), оказавших огромное влияние как на современные исторические науки в Германии, так и на литературоведение. В своем главном сочинении «Введение в науки о духе», а также в «Построении исторического метода в науках о духе» (нем. Der Aufbau der geschichtlichen Methode in den Geisteswissenschaften, 1910) Дильтей резко противопоставляет науки о духе наукам естественным (к которым Дильтей относит и эмпирическую психологию), изучающим явления путем эмпирического анализа, между тем как наука о духе имеет дело с непосредственной психической деятельностью — переживанием — и поэтому должна отстаивать свой, специфически соответствующий ей метод. Психическая жизнь признается единым непрерывным потоком, сущность её заключается, якобы, в иррациональности, подсознательности и телеологической направленности; методологически Дильтей противопоставляет «предметному» или «естествоведческому» объяснению явлений свой метод «понимания» или «толкования» жизни — описательную психологию. Жизнь, по Дильтею, — в этом пункте он почти целиком примыкает к Бергсону, — ничем не ограничена и неопределима, она течет из тайных источников и стремится к неизвестным целям; она доступна нашему познанию лишь частично: доступны индивидуальные жизненные явления и психологическое их толкование и понимание. Путем наблюдений над их повторением и закономерностями создается некоторая общая классификация, дающая возможность включения того или иного индивидуального явления в относительно постоянные общие типы и законы; они служат исследователю вспомогательным средством при его весьма приблизительном объяснении истории, представляющей собою смешение и срастание таких типовых явлений. История как целое не имеет своего смысла; им обладают лишь отдельные её эпохи, замкнутые в себе «культурные системы» индивидуальной структуры. Методологически «наука о духе» Дильтея есть попытка соединения двух систем: каузально-генетического объяснения английского позитивизма и интуитивного понимания немецкого идеализма. Дильтей хотел возродить немецкий идеализм на более научном базисе. Но из этого соединения идеализма с позитивизмом не получилось ни цельного мировоззрения, ни цельного метода; элементы этих систем всегда распадаются там, где Дильтей применяет их на практике; он склоняется то к одной, то к другой системе: в первый период своих многочисленных исторических работ он ближе к позитивизму, во второй — особенно после критики его трудов Риккертом и Гуссерлем — к идеализму. Теории Дильтея больше всего недоставало идеи исторической динамики; изучение исторического процесса он заменял изучением (описанием) психического развития личности: почти все его исследования — биографии или биографические очерки. Чтобы сделать свою науку способной к «созидающему синтезу», он вернулся к Гегелю, но заимствовал лишь метафизические элементы его метода, игнорируя диалектику; стержень исторического развития он видел в «метафизическом переживании» гениев-художников, открыто сделав таким образом основным понятием развития — метафизику. Однако Дильтей, мировоззрение которого сложилось во времена грюндерства и начала германского империализма, понял невозможность возрождения классического идеализма в ту эпоху и впал в скептицизм. Он представляет звено в длинной цепи развития Ницше — Шпенглер. Применяя свое мировоззрение, страдающее дуализмом, к литературоведению, Дильтей прежде всего противопоставил свой метод историко-филологической школе Шерера-Шмидта; если эта школа под влиянием позитивизма Конта, Тэна и других стремилась свести изучение литературных явлений к точности естественных наук и рассматривала человека как социальное существо, слагающееся под влиянием окружающей его среды, то Дильтей, наоборот, восстал против исследования внешних условий, определяющих художественное произведение, перенеся свое внимание непосредственно на мировоззрение писателя и на значение переживания для поэзии. Мир художника отличается, по Дильтею, от мира других людей: он, во-первых, питается поэтической фантазией, à priori входящей в его душевную конструкцию, и во-вторых, художнику свойственно стремление освободиться от давления действительности при помощи присущего ему одному сильного, непроизвольного стремления к созиданию (Bautrieb); таким образом каждое художественное произведение есть оформление питаемого жизненными переживаниями отдельного события. Задачи литературоведения — установить связь между поэзией и переживанием писателя. Дильтей очень много писал на литературоведческие темы; главные его произведения: серия биографий немецких романтиков, начиная от Новалиса и кончая Гёльдерлином. Основные темы его работ: «Фантазия и психология в поэзии» («Ч. Диккенс и гений повествовательной литературы» — «Charles Dickens und das Genie der erzählenden Dichtung», 1876—1877; «Воображение поэта» — «Die Einbildungskraft des Dichters», 1877; «Поэтическое воображение и безумие» — «Dichterische Einbildungskraft und Wahnsinn», 1886; «Материал для построения поэтики» — «Bausteine für eine Poetik», 1887; «Три эпохи в развитии современной эстетики и ее современные задачи» — «Die drei Epochen der modernen Aesthetik und ihre heutige Aufgabe», 1892; «Переживание и творчество» — «Erlebnis und Dichtung», 1905). Последнее сочинение оказало особенно заметное влияние на современную духовно-историческую школу. Но так как метод Дильтея в целом страдает дуализмом, выражающимся в постоянном колебании между позитивизмом и метафизикой, то и его литературоведческий метод дал право ссылаться на него как формалистически-эстетической школе, так и многочисленным течениям внутри духовно-исторической школы. Однако все они исходят из того идеалистического положения Дильтея, что «история духа», или «наука о духе», должна строиться на рассмотрении каждой отдельной области культуры как выявления саморазвития единого духа идей эпохи.
- Wilhelm Dilthey, född 19 november 1833 i Biebrich, död 1 oktober 1911, var en tysk filosof, historiker, psykolog, och sociolog.
- Wilhelm Dilthey 1833-1911 yılları arasında yaşamış ve insan bilimlerinin metodolojisine önemli katkılar yapmış olan Alman filozofu. Doğa biliminin başarıları karşısında, insan bilimlerindeki gelişmeyi açıklayabilmek için tarihselcilikle yaşam felsefesinden kimi öğeleri biraraya getirmiş olan Dilthey, tarihin insan yaşamını anlamada anahtar olduğu inancıyla, insan bireylerinin ve toplumların ancak tarihsel bir çerçeve içinde anlaşılabileceğini öne sürmüş ve dolayısıyla, temelde tarihe ilişkin araştırmayla bu araştırmanın uygun yöntemleri üzerinde durmuştur
- 威廉·狄尔泰（Wilhelm Dilthey，1833年－1911年），德国哲学家，历史学家，心理学家，社会学家。他支持与唯心主义相对的经验主义，然而又不同于英国经验主义以及实证主义。
|
| rdfs:comment
|
- Wilhelm Dilthey was a German historian, psychologist, sociologist, student of hermeneutics, and philosopher. He could be considered an empiricist, in contrast to the idealism prevalent in Germany at the time, but his account of what constitutes the empirical and experiential differs from British empiricism and positivism in its central epistemological and ontological assumptions, which are drawn from German literary and philosophical traditions.
- Wilhelm Dilthey war ein deutscher Philosoph, Psychologe und Pädagoge. Entgegen dem zu seiner Zeit stark verbreiteten Naturalismus entwickelte Dilthey ein lebensphilosophisches Fundament, welches das menschliche Leben und die Formen seines Ausdrucks nicht mehr nur nach Naturgesetzlichkeiten erklärte, sondern vielmehr die Eigengesetzlichkeit des menschlichen Geisteslebens zu verstehen suchte.
- Wilhelm Dilthey fou un historiador, psicòleg, sociòleg i filòsof alemany. Dilthey va establir una diferència fonamental entre la metodologia de les ciències de la natura i la de les ciències socials. Per a Dilthey, la història no és intel·ligible mitjançant el mètode positiu de les ciències naturals, ja que la presència dels homes introdueixen elements de subjectivitat, de voluntat, que no són a la natura.
- Wilhelm Christian Ludwig Dilthey byl německý filosof, psycholog a pedagog, představitel filosofie života.
- Wilhelm Dilthey fue un filósofo, historiador, sociólogo, psicólogo y estudioso de la hermenéutica (estudio de las interpretaciones y significados de textos) de origen alemán. Nacido en Biebrich, Renania, Alemania, Dilthey estudió en Heidelberg y Berlín.
- Wilhelm Dilthey oli saksalainen historioitsija, psykologi, sosiologi sekä hermeneutiikan ja filosofian tutkija. Diltheytä voidaan pitää empiristinä, vastakohtana saksalaisessa filosofiassa tuohon aikaan yleisesti vaikuttaneeseen idealismiin. Hänen empiiriset työnsä eroavat kuitenkin brittiläisestä empirismistä hänen Kantilta peräisin olevien tietoteoreettisten oletustensa vuoksi.
- Wilhelm Dilthey était un historien, psychologue, sociologue et philosophe allemand.
- ヴィルヘルム・クリスティアン・ルートヴィヒ・ディルタイ（Wilhelm Christian Ludwig Dilthey) 1833年11月19日 - 1911年10月1日）は、ドイツの哲学者。
- Wilhelm Dilthey was een Duits historicus, psycholoog, socioloog en filosoof. Hij is vooral bekend vanwege zijn hermeneutiek. Dilthey heeft Schleiermachers leer van de tekstuitleg getransformeerd tot een algemene methode van de geesteswetenschappen. Hij blijft trouw aan het concept van verstaan als een reconstructie en drukt op de samenhang van de beleving, de uitdrukking en het verstaan.
- Wilhelm Dilthey var en tysk filosof, historiker, psykolog, og sosiolog.
- Wilhelm Christian Ludwig Dilthey – niemiecki filozof. Autor Einleitung in die Geisteswissenschaften. Dokonał metodologicznego rozróżnienia nauk humanistycznych (Geisteswissenschaften) i nauk przyrodniczych (Naturwissenschaften). Jego zdaniem w humanistyce uprawnione są oprócz sądów o faktach i sądów o prawach, także sądy wartościujące.
- Wilhelm Dilthey foi um filósofo, psicólogo e pedagogo alemão.
- Wilhelm Dilthey a fost un istoric german, dar şi sociolog şi filosof. Dilthey este considerat empirist, în contrast cu idealismul german preponderent în acea perioadă, însă punctul său de vedere în ceea ce priveşte empiricul şi experimentalul este diferit de empirismul britanic şi pozitivismul, în ceea ce priveşte asumpţiile epistemologice şi ontologice centrale, asumpţii care sunt extrase din literatura germană şi tradiţia filosofică.
- Wilhelm Dilthey, född 19 november 1833 i Biebrich, död 1 oktober 1911, var en tysk filosof, historiker, psykolog, och sociolog.
- Wilhelm Dilthey 1833-1911 yılları arasında yaşamış ve insan bilimlerinin metodolojisine önemli katkılar yapmış olan Alman filozofu.
- 威廉·狄尔泰（Wilhelm Dilthey，1833年－1911年），德国哲学家，历史学家，心理学家，社会学家。他支持与唯心主义相对的经验主义，然而又不同于英国经验主义以及实证主义。
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
