| dbpprop:abstract
|
- Uzbek (O‘zbek tili or O'zbekcha in Latin script, Ўзбек тили or Ўзбекча in Cyrillic script; أۇزبېك ﺗﻴﻠی in Arabic script) is a Turkic language and the official language of Uzbekistan. It has about 23.5 million native speakers, and it is spoken by the Uzbeks (means ruler of ownself in Uyghur) in Uzbekistan and elsewhere in Central Asia. Uzbek belongs to the Qarluq family of Turkic languages, and consequently its lexicon and grammar are most closely linked to the Uyghur language, while other influences rose from Persian, Arabic and Russian.
- Die usbekische Sprache, kurz Usbekisch, ist die am weitesten verbreitete Turksprache Zentralasiens. In Usbekistan ist es die Muttersprache der Mehrheit der Einwohner und Amtssprache.
- L'uzbek és una llengua turquesa parlada per unes 16.500.000 persones a l'Uzbekistan i per unes 2.000.000 a la resta del món, especialment als països veins, Xina i Rússia. Fins a principis del segle XX s'havia escrit amb caràcters àrabs; després,amb el govern soviètic, es va canviar en favor del ciríl·lic i des de la independència uzbeca s'afavoreix la introducció de l'alfabet llatí, com passa a quasi tot el món turquès. Exemple de text en uzbek amb la traducció al català: 1-modda: Barcha odamlar erkin, qadr-qimmat ba huquqlarda tang bo'lib tug'iladilar. Ular aql va vijdon sohibidilar va bir-birla iga birodarlarcha muomala qilishlari zarur. Article 1: Tots els éssers humans neixen lliures i iguals en dignitat i en drets. Són dotats de raó i de consciència, i han de comportar-se fraternalment els uns amb els altres.
- Uzbečtina je západoturkický jazyk, který je oficiálním jazykem Uzbekistánu, ale také se uzbečtinou mluví v ostatních blízkých státech. Nejčastěji se zapisuje latinkou: ch /tʃ/ gʻ /ɤ/ j /dʒ/ ng /ŋ/ oʻ /œ/ sh /ʃ/ s'h /sɦ/ x /χ/ ʼʼ /ə/
- El uzbeko es una lengua túrquica hablada por los uzbekos en Uzbekistán y en otras partes de Asia Central. Su pariente más cercano en vocabulario y gramática es el uigur. El persa y el ruso han influido de manera importante en el uzbeko. El uzbeko es el idioma oficial de Uzbekistán, y tiene alrededor de 18,5 millones de hablantes nativos. Se escribió usando el alfabeto cirílico antes de 1992, pero ahora se usa el alfabeto latino en Uzbekistán; los hablantes de uzbeko en China lo escriben usando el alfabeto árabe.
- Uzbekin kieli on Uzbekistanissa ja sen lähialueilla asuvien uzbekkien puhuma turkkilainen kieli. Se on Uzbekistanin tasavallan virallinen kieli.
- L'ouzbek (o'zbek tili) est une langue appartenant au groupe des langues turques de la famille des langues altaïques, parlée par plus de 19 millions de personnes. Il est surtout utilisé en Asie centrale, principalement en Ouzbékistan (env. 17 millions de locuteurs sur 20 millions d'Ouzbeks ethniques et 26 millions d'Ouzbékistanais), où il est la langue officielle, au Tadjikistan (873.000), au Kirghizstan (550.000), au Turkménistan (400.000) et en Afghanistan. Elle est également parlée en Chine (province ouïgoure de Xinjiang) (393.000). L'ouzbek moderne puise ses origines dans la langue turque (turquique) tchaghataï (ou djaghataï) qui fut aussi la source de la langue ouïghoure. L'émir Mir Alisher Navoï, grand poète et philosophe du XVI siècle, a largement contribué à la formation de la langue ouzbek moderne. L'ouzbek officiel actuel se base sur le dialecte de Ferghana et dans une moindre mesure, sur celui de Tachkent. On peut noter également les dialectes karlouk, kiptchak et oghouz. Officiellement, on distingue l'ouzbek du nord, parlé en Ouzbékistan et dans les autres pays d'Asie Centrale et l'ouzbek du sud, parlé en Afghanistan et en Turquie .
- L'usbeco (O'zbek tili con scrittura nell'alfabeto latino, Ўзбек тили in cirillico) è una lingua turca orientale, e la lingua ufficiale dell'Uzbekistan. Ha circa 18,5 milioni di parlanti nativi, è parlata dagli Usbechi in Uzbekistan e in altre parti dell'Asia centrale. L'usbeco appartiene alla famiglia Qarluq delle lingue turche, e in conseguenza il suo lessico e la sua grammatica sono più strettamente legate alla lingua uigura, mentre altre influenze vengono dalle lingue persiana, araba e russa.
- ウズベク語（ウズベクご）とは、アルタイ諸語であるテュルク諸語に属し、テュルク諸語の中では南東語群に分類される言語。ウズベキスタンの公用語。ウズベキスタンでは1992年以降ラテン文字で表記されるようになったが、それ以前はキリル文字がつかわれていた。中国のウズベク族は改良アラビア文字で表記する。
- Het Oezbeeks is een Oost-Turkse taal die de officiële taal van Oezbekistan is. Ze wordt gesproken door 21,5 miljoen mensen in Oezbekistan en andere landen in Centraal-Azië. Het Oezbeeks behoort tot de Qarluq-familie van de Turkse talen, en daaruit volgt dat het lexicon en de grammatica het meest op het Oeigoers lijken, terwijl andere beïnvloed zijn door het Perzisch, het Arabisch en het Russisch. De taal werd tot 1992 uitsluitend in het Cyrillische alfabet geschreven. Nu wordt deze officieel in het Latijnse alfabet geschreven, hoewel het gebruik van het Cyrillische alfabet nog wijdverbreid is. De omschakeling begon in 1997 en de officiële deadline voor de overschakeling stond eerst voor 2005, maar is inmiddels met een paar jaar uitgesteld. Inmiddels is een groot deel van het onderwijs overgegaan op het Latijns alfabet. In 2001 werd de munteenheid naar het Latijns alfabet gezet en in 2004 schakelden de meeste websites hiernaar over. Ook zijn de meeste straatnaamborden inmiddels veranderd naar dit alfabet. In de praktijk worden beide alfabetten echter naast elkaar gebruikt doordat de oudere generatie gewend is om het cyrillische alfabet te gebruiken en de publicatie van boeken door geldgebrek nog weinig in het Latijns alfabet wordt geschreven. De verwachting is dat beide alfabetten nog langere tijd naast elkaar zullen worden gebruikt, hoewel van hogerhand het gebruik van cyrillisch wel wordt ontmoedigd.
- Usbekisk språk er et østtyrkisk språk som snakkes i Usbekistan og omliggende land. Usbekisk tilhører qarluq-språkene, og er dermed nærest beslekta med uigurisk. Gjennom tidene har språket vært påvirka av persisk, arabisk og russisk.
- Język uzbecki (uzb. O'zbekcha) – język z rodziny języków tureckich, urzędowy w Uzbekistanie. Dane mówiące o liczbie mówiących językiem uzbeckim są rozbieżne. Zgodnie ze spisem powszechnym, przeprowadzonym w 1989 r. , językiem uzbeckim na terenie byłego ZSRR posługiwało się ok. 16,7 mln osób. Poza Uzbekistanem uzbecki jest i był w przeszłości używany głównie w Afganistanie, gdzie liczbę jego użytkowników ocenia się na ok. 1,2-1,4 mln osób. Uzbeckim posługują się także Uzbecy osiadli w sąsiednich republikach środkowoazjatyckich: w Kazachstanie, Kirgistanie, azjatyckiej części Rosji, w Turkmenistanie, a także w Chinach. Stosunkowo niewielkie skupiska emigrantów uzbeckich występują w Australii, Izraelu, Niemczech, Turcji, na Ukrainie i w USA. Jeśli chodzi o specyfikę języka uzbeckiego, bardzo charakterystyczna jest nieobecność harmonii wokalicznej, tak typowej dla innych języków tureckich. W fonetyce, gramatyce oraz leksyce widoczne są bardzo silne wpływy języka perskiego, w leksyce obecne są również pożyczki arabskie (starsze) oraz rosyjskie (nowsze).
- O uzbeque ou usbeque (Oʻzbek tilii no alfabeto latino; Ўзбек тили no alfabeto cirílico; أۇزبېك ﺗﻴﻠی no alfabeto árabe) é uma língua turcomana, idioma oficial do Uzbequistão. Cerca de 23,5 milhões de pessoas o utilizam como idioma primário, entre eles a maior parte dos uzbeques que vivem no Uzbequistão e no resto da Ásia Central. O uzbeque pertence a família karluk das línguas turcomanas, e, consequentemente, seu vocabulário e sua gramática estão mais ligados ao idioma uigur, ao mesmo tempo em que foi influenciado pelo persa, pelo árabe e pelo russo.
- Limba uzbecă este o limbă din subgrupul karluk al grupului de limbi turcice al familiei lingvistice altaice (foarte apropiată de limba uigură vorbită în nord-vestul Chinei). Este limba maternă a majorităţii populaţtiei din Uzbekistan şi limba oficială a acestei ţări. Uzbeca este limba maternă pentru cca 19 milioane persoane, dintre care peste 4 milioane în afara Uzbekistanului (1,8 milioane în Afganistan, 1,2 milioane în Tadjikistan, 0,6 milioane în Kârgâzstan, 0,4 milioane în Kazahstan şi 0,3 milioane în Turkmenistan). S-a format la începutul secolului XX în baza limbei ciagatai. Pînă în 1928 a avut scrierea în baza grafiei arabe, apoi a celei chirilice. Scrierea actuală este în baza grafiei latine.
- Узбе́кский язы́к (O‘zbek tili, Ўзбек тили, араб. ئۇزبېك تیلى или O'zbekcha, Ўзбекча) — тюркский язык, государственный язык Республики Узбекистан. В мире насчитывается по разным оценкам от 21 до 25 миллионов носителей узбекского языка, большая часть из них проживает в Узбекистане и является этническими узбеками. Кроме того, узбекский язык распространён в Таджикистане, Киргизии, Казахстане, Афганистане и Туркменистане. Диалектичен, что позволяет отнести к разным подгруппам. Грамматически и лексически ближайшими современными родственниками литературного узбекского являются уйгурский и или-тюркский языки карлукской (чагатайской) группы. Современный литературный узбекский язык, основанный на диалектах Ферганской долины, характеризуется отсутствием гармонии гласных. В 1920-е гг. предпринимались попытки искусственно закрепить в литературном языке гармонию гласных, сохранившуюся лишь в периферийных диалектах (прежде всего хорезмском). В фонетике, грамматике и лексике заметно сильное влияние персидского языка. Большинство арабизмов в узбекском языке заимствованы через персидский. В бытность Узбекистана в составе СССР узбекский язык также подвергался сильному влиянию русского языка.
- Uzbekiska (O‘zbek tili; tidigare även Ўзбек тили i kyrillisk skrift; أۇزبېك med arabiska alfabetet) är ett turkiskt språk som talas framför allt i Uzbekistan men även i Afganistan, Tadzjikistan, Kirgizistan, Turkmenistan, Kazakstan, Ryssland och i Xinjiang i västra Kina. Totalt finns det ungefär 22 miljoner som talar det som sitt modersmål. Det är ett sydöstturkiskt språk och är närmast besläktat med uiguriskan, och språkens grammatik och ordförråd är relativt lika. Uzbekiskan har historiskt influerats av persiskan och arabiskan vad gäller ordförråd. Det persiska inflytandet har varit så kraftigt att uzbekiskan i sin standardform inte uppvisar den för turkspråk så karakteristiska vokalharmonin. Efter den ryska erövringen, och i synnerhet under den sovjetiska eran, lånade uzbekiskan in många ord i det tekniska, vetenskapliga och politiska fältet från ryskan. En tidig föregångare till uzbekiskan, tjagataiskan, utvecklades som skriftspråk med det arabiska alfabetet på 1300-talet; ett standardiserat uzbekiskt skriftspråk framkom dock först runt år 1900, och först år 1921 ersattes tjagataiskan officiellt av ett skriftspråk baserat på de lokala uzbekiska dialekterna. År 1927 byttes inom Sovjet det arabiska alfabetet mot en variant av det latinska; detta byttes i sin tur ut 1940 mot en variant av det kyrilliska alfabetet. Efter Sovjetunionens sönderfall fattade Uzbekistans parlament 1995 beslut om att införa en ny version av det latinska alfabetet i Uzbekistan till år 2005. Införandet har nu skjutits upp i ytterligare tre år till 2008. Det arabiska alfabetet används fortfarande av vissa uzbekiska grupper utanför före detta Sovjetunionen, främst i Afghanistan. Förlänger om mellan vokal och konsonant den föregående vokalen. Är ofta stum i dagligt uttal. Mjukt tecken har utgått i den nya latinska versionen av det uzbekiska alfabetet eftersom mjukt (palataliserat) uttal inte förekommer i standarduzbekiskt uttal.
- Özbekçe veya Özbek Türkçesi Türk dillerinden Uygur grubuna ait bir dil. Özbekistan'ın tek resmî dili olup Orta Asya genelinde konuşulan Türk dilleri ailesinin 3'ncü büyük mensubudur. Kuzey ve güney şiveleri olmak üzere iki şivesi vardır. Kuzey şivesi 22.000.000'a yakın bir topluluk tarafından Özbekistan'da, Güney şivesi ise yaklaşık 2.500.000 nüfuslu bir azınlık tarafından Afganistan'da konuşulur. Özbekçe Uygurca'ya yakın bir lehçedir. Orta Çağ'da Orta Asya'nın en önemli kültür ve bilim dili olmuştur. Özbek Türkçe'si Türkistan coğrafyasında Özbekistan dışına yayılmış olan Özbek Türkleri arasında; Kırgızistan, Kazakistan, Tacikistan, Afganistan, Türkmenistan Cumhuriyetleri'nde de kullanılır. Söz konusu bazı bölgelerde, bölgenin resmi dilinden de çok kullanılır.
- Узбе́цька мо́ва — одна з тюркських мов. Поширена в Узбекистані, а також у Казахстані, Киргизстані, Туркменістані, Таджикістані, північному Афганістані та на північному заході Китаю. Сформована на базі трьох мовних спільнот — кипчацької, огузької та карлуко-чигиле-уйгурської, узбецька мова багата діалектами. Говірки — ташкентська, самаркандська, бухарська, ферганська, хорезмська — значно відрізняються одна від одної. Характерною рисою узбецької мови порівняно з іншими тюркськими мовами є відсутність сингармонізму. Лексика налічує великий шар перських та таджицьких запозичень. Староузбецька мова сформувалася до 15 сторіччя, чому значною мірою сприяла творчість поета Алішера Навої. В основу сучасної літературної мови покладено говірки Ташкенту та Фергани зі значним впливом староузбецької мови. До 1927 року узбецька мова записувалася арабським алфавітом, надалі - латинкою, а з 1939 року - кирилицею. З набуттям незалежності на початку 90-х років узбецькій мові було повернено латинку, але відмінну від зразка 1927 року.
- 乌兹别克语或乌孜别克语（拉丁字母：O`zbek tili；西里尔字母：Ўзбек тили；阿拉伯字母：أۇزبېكچا）是阿尔泰语系突厥语族语言，是乌兹别克斯坦的官方语言。乌兹别克语有约1.85 千万使用者，为乌兹别克族和中亚地区的人使用。古乌兹别克语在粟特 (Sogdiana) 、大夏 (Bactria) 和花剌子模 (Khwarezmia) 使用。乌兹别克语的词汇和语法，与维吾尔语几乎相同，但亦受到波斯语和俄语的影响。有人認為應該把烏兹别克語與維吾爾語合併，但目前普遍仍然主張把兩者分開。 在1927年之前，乌兹别克语使用波斯-阿拉伯字母书写。1927年改用拉丁字母，从1940年至1992年改用西里尔字母，现在再改回使用拉丁字母。在中国，乌兹别克族仍使用阿拉伯字母书写。
|
| rdfs:comment
|
- Uzbek (O‘zbek tili or O'zbekcha in Latin script, Ўзбек тили or Ўзбекча in Cyrillic script; أۇزبېك ﺗﻴﻠی in Arabic script) is a Turkic language and the official language of Uzbekistan. It has about 23.5 million native speakers, and it is spoken by the Uzbeks (means ruler of ownself in Uyghur) in Uzbekistan and elsewhere in Central Asia.
- Die usbekische Sprache, kurz Usbekisch, ist die am weitesten verbreitete Turksprache Zentralasiens. In Usbekistan ist es die Muttersprache der Mehrheit der Einwohner und Amtssprache.
- L'uzbek és una llengua turquesa parlada per unes 16.500.000 persones a l'Uzbekistan i per unes 2.000.000 a la resta del món, especialment als països veins, Xina i Rússia. Fins a principis del segle XX s'havia escrit amb caràcters àrabs; després,amb el govern soviètic, es va canviar en favor del ciríl·lic i des de la independència uzbeca s'afavoreix la introducció de l'alfabet llatí, com passa a quasi tot el món turquès.
- Uzbečtina je západoturkický jazyk, který je oficiálním jazykem Uzbekistánu, ale také se uzbečtinou mluví v ostatních blízkých státech. Nejčastěji se zapisuje latinkou: ch /tʃ/ gʻ /ɤ/ j /dʒ/ ng /ŋ/ oʻ /œ/ sh /ʃ/ s'h /sɦ/ x /χ/ ʼʼ /ə/
- El uzbeko es una lengua túrquica hablada por los uzbekos en Uzbekistán y en otras partes de Asia Central. Su pariente más cercano en vocabulario y gramática es el uigur. El persa y el ruso han influido de manera importante en el uzbeko. El uzbeko es el idioma oficial de Uzbekistán, y tiene alrededor de 18,5 millones de hablantes nativos.
- Uzbekin kieli on Uzbekistanissa ja sen lähialueilla asuvien uzbekkien puhuma turkkilainen kieli. Se on Uzbekistanin tasavallan virallinen kieli.
- L'ouzbek (o'zbek tili) est une langue appartenant au groupe des langues turques de la famille des langues altaïques, parlée par plus de 19 millions de personnes. Il est surtout utilisé en Asie centrale, principalement en Ouzbékistan (env. 17 millions de locuteurs sur 20 millions d'Ouzbeks ethniques et 26 millions d'Ouzbékistanais), où il est la langue officielle, au Tadjikistan (873.000), au Kirghizstan (550.000), au Turkménistan (400.000) et en Afghanistan.
- L'usbeco (O'zbek tili con scrittura nell'alfabeto latino, Ўзбек тили in cirillico) è una lingua turca orientale, e la lingua ufficiale dell'Uzbekistan. Ha circa 18,5 milioni di parlanti nativi, è parlata dagli Usbechi in Uzbekistan e in altre parti dell'Asia centrale.
- ウズベク語（ウズベクご）とは、アルタイ諸語であるテュルク諸語に属し、テュルク諸語の中では南東語群に分類される言語。ウズベキスタンの公用語。ウズベキスタンでは1992年以降ラテン文字で表記されるようになったが、それ以前はキリル文字がつかわれていた。中国のウズベク族は改良アラビア文字で表記する。
- Het Oezbeeks is een Oost-Turkse taal die de officiële taal van Oezbekistan is. Ze wordt gesproken door 21,5 miljoen mensen in Oezbekistan en andere landen in Centraal-Azië. Het Oezbeeks behoort tot de Qarluq-familie van de Turkse talen, en daaruit volgt dat het lexicon en de grammatica het meest op het Oeigoers lijken, terwijl andere beïnvloed zijn door het Perzisch, het Arabisch en het Russisch. De taal werd tot 1992 uitsluitend in het Cyrillische alfabet geschreven.
- Usbekisk språk er et østtyrkisk språk som snakkes i Usbekistan og omliggende land. Usbekisk tilhører qarluq-språkene, og er dermed nærest beslekta med uigurisk. Gjennom tidene har språket vært påvirka av persisk, arabisk og russisk.
- Język uzbecki (uzb. O'zbekcha) – język z rodziny języków tureckich, urzędowy w Uzbekistanie. Dane mówiące o liczbie mówiących językiem uzbeckim są rozbieżne. Zgodnie ze spisem powszechnym, przeprowadzonym w 1989 r. , językiem uzbeckim na terenie byłego ZSRR posługiwało się ok. 16,7 mln osób. Poza Uzbekistanem uzbecki jest i był w przeszłości używany głównie w Afganistanie, gdzie liczbę jego użytkowników ocenia się na ok. 1,2-1,4 mln osób.
- O uzbeque ou usbeque (Oʻzbek tilii no alfabeto latino; Ўзбек тили no alfabeto cirílico; أۇزبېك ﺗﻴﻠی no alfabeto árabe) é uma língua turcomana, idioma oficial do Uzbequistão. Cerca de 23,5 milhões de pessoas o utilizam como idioma primário, entre eles a maior parte dos uzbeques que vivem no Uzbequistão e no resto da Ásia Central.
- Limba uzbecă este o limbă din subgrupul karluk al grupului de limbi turcice al familiei lingvistice altaice (foarte apropiată de limba uigură vorbită în nord-vestul Chinei). Este limba maternă a majorităţii populaţtiei din Uzbekistan şi limba oficială a acestei ţări.
- Узбе́кский язы́к (O‘zbek tili, Ўзбек тили, араб. ئۇزبېك تیلى или O'zbekcha, Ўзбекча) — тюркский язык, государственный язык Республики Узбекистан.
- Uzbekiska (O‘zbek tili; tidigare även Ўзбек тили i kyrillisk skrift; أۇزبېك med arabiska alfabetet) är ett turkiskt språk som talas framför allt i Uzbekistan men även i Afganistan, Tadzjikistan, Kirgizistan, Turkmenistan, Kazakstan, Ryssland och i Xinjiang i västra Kina. Totalt finns det ungefär 22 miljoner som talar det som sitt modersmål.
- Özbekçe veya Özbek Türkçesi Türk dillerinden Uygur grubuna ait bir dil. Özbekistan'ın tek resmî dili olup Orta Asya genelinde konuşulan Türk dilleri ailesinin 3'ncü büyük mensubudur. Kuzey ve güney şiveleri olmak üzere iki şivesi vardır. Kuzey şivesi 22.000.000'a yakın bir topluluk tarafından Özbekistan'da, Güney şivesi ise yaklaşık 2.500.000 nüfuslu bir azınlık tarafından Afganistan'da konuşulur. Özbekçe Uygurca'ya yakın bir lehçedir.
- Узбе́цька мо́ва — одна з тюркських мов. Поширена в Узбекистані, а також у Казахстані, Киргизстані, Туркменістані, Таджикістані, північному Афганістані та на північному заході Китаю.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
