| dbpprop:abstract
|
- Tytus Adam Działyński (1796-1861, son of Ksawery, father to Jan Kanty) was a Polish political activist and protector of arts and a Prussian politician. He was a publisher of historical sources important for the Polish history, founder of Kórnik Library (Biblioteka Kórnicka), co-founder of Poznań Industrial Society (Towarzystwo Przemysłowe w Poznaniu), the Poznań Society of Friends of Arts and Sciences (Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk) and the president of the latter since 1858. He was also a participant of the November Uprising and Spring of Nations. He was also a member of provincial parliament of the Grand Duchy of Poznan and of the Prussian parliament.
- Adam Tytus Graf Działyński war ein polnischer Offizier und Kunst-Mäzen.
- Adam Tytus Działyński, hrabia,, działacz polityczny, mecenas sztuki. Był synem Ksawerego (senatora-wojewody Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego) i Justyny z Dzieduszyckich. Pierwsze nauki pobierał w domu, w latach 1807-1812 kształcił się w naukach humanistycznych w Berlinie i Paryżu, a 1813-1815 w szkole politechnicznej w Pradze. Po powrocie do kraju zajął się porządkowaniem rodzinnego księgozbioru i archiwum w Konarzewie, co obudziło w nim zainteresowanie źródłami historycznymi. Z tego okresu datuje się pasja kolekcjonowania rękopisów i starodruków, towarzysząca mu do końca życia. Od 1826 rezydował w odziedziczonym Kórniku, gdzie przebudował zamek. Jako jeden z pierwszych Wielkopolan zgłosił się do szeregów powstania listopadowego. Służył w 2. pułku strzelców konnych (jako podporucznik), w kwietniu 1831 przeszedł do sztabu wodza naczelnego, gdzie był jednym z adiutantów generała Skrzyneckiego. Ostatnie miesiące powstania (od sierpnia) spędził w sztabie korpusu generała Ramorino. Za udział w powstaniu został ukarany konfiskatą majątku; jakiś czas spędził w Galicji, mieszkał w Krakowie, Wysocku, Zarzeczu, później w majątku żony (Gryzeldy z Zamoyskich) w Oleszycach koło Jarosławia. W 1839 wygrał proces z rządem Prus o zwrot majątku i powrócił do Wielkopolski. Uczestniczył w życiu politycznym Wielkiego Księstwa Poznańskiego. W latach 1841-1846 był posłem na sejm prowincjonalny. W okresie Wiosny Ludów organizował jazdę w powiecie poznańskim. Wycofał się z działań zbrojnych po konwencji jarosławieckiej, ale nie uniknął więzienia - spędził miesiąc w twierdzy poznańskiej. W styczniu 1850 został wybrany deputowanym do parlamentu niemieckiego w Erfurcie, gdzie bez powodzenia występował przeciwko włączeniu Księstwa Poznańskiego do Związku Niemieckiego. Kilkakrotnie składał mandat do sejmu pruskiego, protestując przeciwko antypolskiej polityce Prus. Od 1829 przez wiele lat wydawał źródła historyczne. Dzięki jego staraniom wydano m. in. Statut litewski, Acta Tomiciana, Źródło pisma do dziejów unii Korony Polskiej i W. Ks. Litewskiego. W 1828 współzakładał Towarzystwo Przyjaciół Rolnictwa, Przemysłu i Oświaty, które jednak nie uzyskało zatwierdzenia władz pruskich. Działał na rzecz utworzenia uniwersytetu w Poznaniu, jedną z sal swojego poznańskiego pałacu przeznaczył na publiczne odczyty z różnych dziedzin. Był jednym z twórców Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i jego prezesem od 12 lutego 1858. Zakładał także poznańskie Towarzystwo Przemysłowe. W Kórniku utworzył znany park, w którym aklimatyzował wiele gatunków drzew i krzewów. Planował założenie w Kórniku uczelni rolniczej. Zmarł nagle w Poznaniu, został pochowany w Kórniku. Z małżeństwa z Gryzeldą Celestyną Zamoyską miał jednego syna Jana oraz córki Elżbietę (po mężu Czartoryską), Jadwigę (po mężu Zamoyską), Marię (po mężu Grudzińską), Cecylię i Annę. Mężem jej był hr. Stanisław Antoni Potocki Był założycielem biblioteki w Kórniku.
|
| rdfs:comment
|
- Tytus Adam Działyński (1796-1861, son of Ksawery, father to Jan Kanty) was a Polish political activist and protector of arts and a Prussian politician. He was a publisher of historical sources important for the Polish history, founder of Kórnik Library (Biblioteka Kórnicka), co-founder of Poznań Industrial Society (Towarzystwo Przemysłowe w Poznaniu), the Poznań Society of Friends of Arts and Sciences (Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk) and the president of the latter since 1858.
- Adam Tytus Graf Działyński war ein polnischer Offizier und Kunst-Mäzen.
- Adam Tytus Działyński, hrabia,, działacz polityczny, mecenas sztuki. Był synem Ksawerego (senatora-wojewody Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego) i Justyny z Dzieduszyckich. Pierwsze nauki pobierał w domu, w latach 1807-1812 kształcił się w naukach humanistycznych w Berlinie i Paryżu, a 1813-1815 w szkole politechnicznej w Pradze.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
