| dbpedia-owl:abstract
|
- Abu Sa'id Taj ad-Dawla Tutusch I. war der seldschukische Herrscher von Damaskus von 1079 bis 1095 als Nachfolger von Abaaq al-Chwarizmi. Er war der Bruder des großseldschukischen Herrschers Malik Schah (reg. 1072-92). Tutusch nahm in Syrien und Palästina den Fatimiden und konkurrierenden turkmenischen Herrschern die wichtigen Städte Damaskus, Jerusalem und Akkon ab. In Jerusalem setzte er Ortoq als Statthalter ein. 1086 kam Aleppo hinzu. Tutusch wurde nämlich vom Herrscher Aleppos gegen den (rebellierenden) Seldschukenprinzen Suleiman ibn Kutulmisch († 1086) zu Hilfe gerufen. Tutusch siegte, doch die Ambitionen seines Bruders gingen Malik Schah wohl zu weit, so dass er in Mosul, Aleppo und Antiochia ihm konforme Herrscher einsetzte und Tutusch zurückdrängte. Aber nach dem Tod Malik Schahs im November 1092 drohte das Reich zu zerfallen und Tutusch wollte sein altes Herrschaftsgebiet zurückerobern. Er wurde jedoch von seinem Neffen, dem neuen Sultan Barkiyaruk (reg. 1092/4-1105) bekämpft. Zunächst konnte Tutusch 1094 Aleppo (nach einer Revolte Aq Sonqors, der zu Barkiyaruk überlief), Harran und Edessa zurückgewinnen und sich anschließend in Bagdad zum Sultan (anstelle Barkiyaruks) proklamieren lassen. Bei seinem weiteren Vormarsch aber wurde er am 26. Februar 1095 in einer Schlacht bei Ray besiegt und getötet. Tutusch vererbte seinem Sohn Radwan Aleppo und seinem Sohn Duqaq Damaskus. Doch dies hielt die Brüder nicht davon ab, sich gegenseitig zu bekämpfen, um das ganze Gebiet zu beherrschen. Die Fatimiden eroberten den Süden Palästinas zurück. Sie vertrieben dann auch 1098 die Söhne des Ortoqs, die Ortoqiden, aus Jerusalem. Die unaufhörlichen Machtkämpfe unter den Seldschukenprinzen begünstigten dann 1098/9 den Ersten Kreuzzug.
- Abu Sa'id Taj ad-Dawla Tutush I (died 1095) was the Seljuq ruler of Damascus from 1079 to 1095, succeeding Abaaq al-Khwarazmi. He finished the construction of the Citadel of Damascus, a project that had begun under the direction of Abaaq al Khwarizmi. Tutush took control of Syria in 1085 from his brother, the sultan of the Great Seljuq Empire Malik Shah I, but lost it in 1086, only to recapture it in 1094. After his death in 1095, his younger son Duqaq inherited Damascus, causing Duqaq's older brother Radwan to revolt, splitting their father's realm.
- Abu Sa'id Taj ad-Dawla Tutush I (en árabe, أبو سعيد ناج الدولة تتش السلجوقي) fue un gobernador selyúcida, probablemente sultán o emir) de Damasco desde 1079 hasta 1095, sucediendo a Abaaq al-Khwarazmi. En 1085 conquistó gran parte de Siria a Malik Shah I, pero la volvió a perder en 1086. Sin embargo, lograría recapturarla en 1094. Tras su muerte, en 1095, su hijo más joven Duqaq heredó Damasco, provocando un enfrentamiento con su hermano Fakhr al-Mulk Radwan que dividiría el reino de su padre.
- Tāj al-Dawla Abū Saʿīd Tutush ibn Alp Arslān b. Dāwūd b. Mīkāʾīl b. Saljūq fu figlio di Alp Arslan e fratello di Malik Shah I.
- Abu Sa'id Taj ad-Dawla Tutush I was de Seltsjoekse heerser van Damascus van 1079 tot 1095. In 1085 nam hij het grootste deel van Syrië van zijn broer Malik Sjah I af, maar verloor het een jaar later weer. Na de dood van zijn broer in 1092 kon hij het opnieuw veroveren in 1094, maar ook hij stierf een jaar later. Na de dood van Tutush werd het rijk verdeeld na een conflict tussen zijn zonen Duqaq en Radwan.
- Abu Sa'id Taj ad-Dawla Tutush I var seldsjukkenes hersker i Damaskus fra 1079 til 1095. Han etterfulgte Abaaq al-Khwarazmi. Han erobret det meste av Syria fra seldsjukkenes storsultan Malik Shah I i 1085, men mistet det i 1086, bare for å ta det tilbake i 1094. Etter at han døde i 1095, arvet hans sønn Radwan det meste av hans territorium, noe som fikk hans yngre sønn, Duqaq til å gjøre opprør, noe som splittet territoriet.
- Tutusz Ibn Alp Arslan (ur. 1066 - zm. 26 lutego 1095) - władca z rodu Seldżukidów panujący w Syrii i Palestynie w latach 1079 - 1095. Był jednym z młodszych synów Alp Arslana. W roku 1078 turkmeński wódz Atsiz Ibn Uwak, rządzący w Palestynie i części Syrii, zwrócił się do sułtana Wielkich Seldżuków Malikszaha (1072 - 1092) o pomoc przeciwko armii fatymidzkiego kalifa Al-Mustansira (1036 - 1094), oblegającej go w Damaszku. Malikszah wysłał armię wraz z Tutuszem w celu podboju Syrii i ten po przybyciu na miejsce w 1079 roku zabił Atsiza i zajął Damaszek dla siebie. Tutuszowi nie udało się jednak zająć Aleppo, którego mieszkańcy zamknęli przed nim bramy, zniechęceni rabunkami jego turkmeńskich wojowników, niedługo potem zapraszając do siebie jako władcę Muslima Ibn Kurajsza (1042 - 1085) z rodu Ukajlidów, który władał już Mosulem. Muslim uzyskał zatwierdzenie swojej władzy jako wasal Malikszaha, który nie chciał zbytniego powiększenia potęgi swego brata. To jednak Muslimowi nie wystarczało i sprzymierzywszy się z Fatymidami oraz wykorzystując fakt, że Tutusz był zajęty walką z Bizantyńczykami, zaatakował on jego posiadłości, w roku 1083 nawet oblegając go w Damaszku. Malikszah zajął jednak większości posiadłości Muslima, tak że ten musiał błagać o litość. Uważając go za już niegroźnego, sułtan przebaczył mu i zwrócił jego terytoria. Muslim zginął w roku 1085 w walce z władcą Sułtanatu Rum Sulajmanem Ibn Kutulmiszem (1077 - 1086) i w roku następnym Tutusz musiał odpierać inwazję tego ostatniego. Jego wódz, Artuk Ibn Ekseb, pokonał jednak i zabił Sulajmana w bitwie nieopodal Aleppo. Po tych wydarzeniach Malikszah przybył osobiście do Syrii i dokonał jej nowego podziału. Mianował on dowódców swojej armii namiestnikami: Ak Sunkura Aleppo, Jaghiego Sijana Antiochii i Buzana Edessy, rozciągając w ten sposób swoją bezpośrednią kontrolę nad większością prowincji. Tutusz panował w Damaszku, a Jerozolimą jako jego wasal zarządzał Artuk. Przy pomocy owych dowódców Tutusz rozszerzył władzę Seldżuków w Syrii aż do Himsu, jednak nie zajął terytorium władającej w Trypolisie dynastii Banu Ammar, której władca Dżalal al-Mulk Ali doszedł do porozumienia z Ak Sunkurem. Po śmierci Malikszaha w roku 1092 państwo Wielkich Seldżuków pogrążyło się w wojnie domowej, a z uwagi na turecką tradycję zgodnie z którą władzę powinien sprawować najstarszy członek rodu Tutusz uważał swoje roszczenia do tronu za mające silniejsze podstawy niż roszczenia najstarszego syna Malikszaha, Barkijaruka (1092 - 1104). Udało mu się zająć miasta Al-Dżaziry aż do Mosulu i w 1093 został on ogłoszony w Bagdadzie sułtanem. Jednak strach przed władzą Tutusza spowodował, że Ak Sunkur i Buzan zbuntowali się przeciwko niemu i połączyli z armią Barkijaruka dowodzoną przez Kurbughę. Tutusz pokonał ich w bitwie pod Tall as-Sultan na południe od Aleppo w maju 1094 roku i zabił Ak Sunkura i Buzana, Kurbughę zaś wziął do niewoli. W rezultacie tej bitwy udało mu się zająć Aleppo. Zachęcony sukcesem Tutusz dokonał inwazji zachodniego Iranu, docierając aż do Hamadanu i zmuszając słabszego liczebnie Barkijaruka do wycofania się do Isfahanu. Jednak obawiający się powstania suwerennej władzy irańscy emirowie licznie zasilili armię Barkijaruka i ten pokonał Tutusza 26 lutego 1095 roku pod Daszilwą niedaleko Reju. O wyniku bitwy przesądziło przejście na stronę Barkijaruka turkmeńskiej konnicy i beduinów. Według części źródeł Tutusz miał zostać zgładzony przez sługę Ak Sunkura, mszczącego śmierć swego pana. Mimo zwycięstwa Barkijaruk nie był w stanie rozciągnąć swojej faktycznej kontroli na Syrię i pozostawił tam synów Tutusza, z których Ridwan (1095 - 1113) objął władzę w Aleppo, a Dukak (1095 - 1104) w Damaszku. Szablon:Przypisy
- Tutuş (mort en 1095) est un émir seldjoukide de Damas (1078-1095) et d'Alep (1085-1095), fils d’Alp Arslan et frère de . En 1085, il s’est proclamé sultan de Syrie.
|
| rdfs:comment
|
- Abu Sa'id Taj ad-Dawla Tutush I (en árabe, أبو سعيد ناج الدولة تتش السلجوقي) fue un gobernador selyúcida, probablemente sultán o emir) de Damasco desde 1079 hasta 1095, sucediendo a Abaaq al-Khwarazmi. En 1085 conquistó gran parte de Siria a Malik Shah I, pero la volvió a perder en 1086. Sin embargo, lograría recapturarla en 1094. Tras su muerte, en 1095, su hijo más joven Duqaq heredó Damasco, provocando un enfrentamiento con su hermano Fakhr al-Mulk Radwan que dividiría el reino de su padre.
- Tāj al-Dawla Abū Saʿīd Tutush ibn Alp Arslān b. Dāwūd b. Mīkāʾīl b. Saljūq fu figlio di Alp Arslan e fratello di Malik Shah I.
- Abu Sa'id Taj ad-Dawla Tutush I was de Seltsjoekse heerser van Damascus van 1079 tot 1095. In 1085 nam hij het grootste deel van Syrië van zijn broer Malik Sjah I af, maar verloor het een jaar later weer. Na de dood van zijn broer in 1092 kon hij het opnieuw veroveren in 1094, maar ook hij stierf een jaar later. Na de dood van Tutush werd het rijk verdeeld na een conflict tussen zijn zonen Duqaq en Radwan.
- Abu Sa'id Taj ad-Dawla Tutush I var seldsjukkenes hersker i Damaskus fra 1079 til 1095. Han etterfulgte Abaaq al-Khwarazmi. Han erobret det meste av Syria fra seldsjukkenes storsultan Malik Shah I i 1085, men mistet det i 1086, bare for å ta det tilbake i 1094. Etter at han døde i 1095, arvet hans sønn Radwan det meste av hans territorium, noe som fikk hans yngre sønn, Duqaq til å gjøre opprør, noe som splittet territoriet.
- Abu Sa'id Taj ad-Dawla Tutusch I. war der seldschukische Herrscher von Damaskus von 1079 bis 1095 als Nachfolger von Abaaq al-Chwarizmi. Er war der Bruder des großseldschukischen Herrschers Malik Schah (reg. 1072-92). Tutusch nahm in Syrien und Palästina den Fatimiden und konkurrierenden turkmenischen Herrschern die wichtigen Städte Damaskus, Jerusalem und Akkon ab. In Jerusalem setzte er Ortoq als Statthalter ein. 1086 kam Aleppo hinzu.
- Abu Sa'id Taj ad-Dawla Tutush I (died 1095) was the Seljuq ruler of Damascus from 1079 to 1095, succeeding Abaaq al-Khwarazmi. He finished the construction of the Citadel of Damascus, a project that had begun under the direction of Abaaq al Khwarizmi. Tutush took control of Syria in 1085 from his brother, the sultan of the Great Seljuq Empire Malik Shah I, but lost it in 1086, only to recapture it in 1094.
- Tutusz Ibn Alp Arslan (ur. 1066 - zm. 26 lutego 1095) - władca z rodu Seldżukidów panujący w Syrii i Palestynie w latach 1079 - 1095. Był jednym z młodszych synów Alp Arslana. W roku 1078 turkmeński wódz Atsiz Ibn Uwak, rządzący w Palestynie i części Syrii, zwrócił się do sułtana Wielkich Seldżuków Malikszaha (1072 - 1092) o pomoc przeciwko armii fatymidzkiego kalifa Al-Mustansira (1036 - 1094), oblegającej go w Damaszku.
- Tutuş (mort en 1095) est un émir seldjoukide de Damas (1078-1095) et d'Alep (1085-1095), fils d’Alp Arslan et frère de . En 1085, il s’est proclamé sultan de Syrie.
|