| dbpprop:abstract
|
- Tsar or czar, occasionally spelled csar or tzar in English, is a Slavic term with Bulgarian origins used to designate certain monarchs. The first ruler to adopt the title tsar was Simeon I of Bulgaria Originally, the title Czar meant Emperor in the European medieval sense of the term, that is, a ruler who claims the same rank as a Roman emperor, with the approval of another emperor or a supreme ecclesiastical official. Occasionally, the word could be used to designate other, non-Christian, supreme rulers. In Russia and Bulgaria the imperial connotations of the term were blurred with time and, by the 19th century, it had come to be viewed as an equivalent of King. "Tsar" was the official title of the supreme ruler in the following states: Bulgaria in 913–1018, in 1185–1422 and in 1908–1946 Serbia in 1346–1371 Russia from about 1547 until 1721 (replaced in 1721 by imperator, but remained in common usage until 1917). Simeon Saxe-Coburg-Gotha, the last Tsar of Bulgaria, is the only living person who bore the Slavonic title Tsar.
- Zar war der höchste Herrschertitel in Bulgarien, Serbien und Russland. Der erste Herrscher, der diesen Titel trug, war der bulgarische Zar Simeon I..
- La paraula tsar és un mot d'origen eslau que deriva de la paraula llatina Caesar (com kaiser, el cap d'estat d'Alemanya després de la unificació). Significa "rei" o "emperador" i fou utilitzada en primer lloc per a designar els reis dels búlgars. El primer monarca d'aquest país en adoptar el títol de tsar hauria estat Simeó I, el Gran després de les seves victòries sobre l'Imperi bizantí a principis del segle X. Els seus successors s'intitularen de la mateixa manera fins a l'ocupació de l'imperi búlgar per part de l'imperi otomà, el 1396. Després que Bulgària s'alliberés dels otomans el 1878, els nous monarques recuperaren el títol de tsar que usaren de 1908 a 1946. Posteriorment, al segle XIV, els sobirans de Sèrbia, adoptaren també el tractament de tsar. Ara bé, el títol de tsar ha estat popularitzat sobretot d'ençà que fou utilitzat per a designar els emperadors de Rússia. El primer príncep rus en adoptar la distinció de tsar fou Ivan IV, el Terrible l'any 1547. No obstant això, cal dir que Pere I, l'abandonà el 1721 per recuperar el vell títol d'emperador, raó per la qual, en sentit estricte, aquest seria l'últim dels tsars. Tanmateix, hom fa extensiva la consideració de tsar a la resta de sobirans russos fins arribar a Nicolau II que fou destronat i assassinat durant la Revolució russa de 1917.
- V Rusku začal jako první používat titul car neoficiálně veliký kníže moskevský Ivan III. Veliký, ale pouze v diplomatickém styku s méně významnými státy, například s Livonskem. Roku 1514 použil jeho nástupce Vasilij III. titul „car a vládce celé Rusi“ („car i gosudar vseja Rusii“) v návrhu rusko-habsburské spojenecké smlouvy, kterou v této podobě potvrdil císař Maximilián I. Habsburský. (Toho později využil Petr I. Veliký, který se snažil odůvodnit starobylý nárok ruských carů na císařskou hodnost. Roku 1721 mu Senát udělil titul imperátor. ) Oficiálně se ruským carem nechal korunovat jako první v roce 1547 Rurikovec Ivan IV. Hrozný. Posledním ruským carem byl Mikuláš II. z romanovské, respektive holštýnsko-gottorpské dynastie, sesazený v roce 1917. V Bulharsku přijal jako první titul cara (basilea) Bulharů kníže Simeon I. v roce 917 ve snaze vyrovnat se, poté co dosáhl vítězství nad byzantským vojskem u Anchialu, konstantinopolskému panovníkovi. V roce 1018 první bulharské carství zaniklo a Bulharsko se stalo součástí byzantské říše. Ke vzniku druhé bulharské říše došlo v roce 1186 pod vládou carů z dynastie Asenovců. Ani to však nemělo dlouhého trvání. Rozpadlo se koncem 14. století pod náporem osmanských Turků. Samostatný bulharský stát byl obnoven jako knížectví koncem 19. století. V roce 1908 přijal jeho vládce Ferdinand I. z dynastie Sachsen-Coburg-Koháry carský titul. Posledním bulharským carem byl v letech 1943 - 1946 nezletilý Simeon II. (Po návratu z exilu byl roku 2001 zvolen předsedou bulharské vlády. ) V Srbsku se nechal korunovat roku 1346 "císařem a samovládcem Srbska a Romanie" (Byzance) Štěpán Dušan IV. Dobytí Konstantinopole a vznik slovansko-byzantského císařství, o něž dříve usilovali bulharští vládci, se nyní zdálo být logickým vyústěním srbské expanzívní politiky. Roku 1355 však srbský car nečekaně zemřel, aniž své plány uskutečnot. Rozsáhlá srbská říše, složená z mnoha nesourodých území, se za vlády jeho nepříliš schopného syna Štěpána Uroše V. , který se rovněž titulovat carem, začala rozpadat a jednotlivé oblasti se osamostatnily, což znamenalo konec srbského carství.
- Zar, en femenino zarina, era el título usado por monarcas eslavos, principalmente del Imperio Ruso entre 1546 y 1917 (aunque desde 1721 la forma oficial fue la de emperador), pero también de los gobernantes de Serbia y de Bulgaria. Hay que destacar que, al contrario de lo que normalmente se cree, no implica un rango imperial, siendo equivalente a krol, kral, korol o kiraly (formas de las diversas lenguas eslavas para designar al rey, derivadas etimológicamente del nombre de Carlomagno, Karl, del mismo modo en que la voz Zar deriva etimológicamente de César). Como muchos otros títulos nobiliarios, se usa figurativamente en el habla normal, para referirse a personas o instituciones que poseen gran poder, y actúan como autócratas.
- Tsaari on muutamissa slaavilaisissa maissa käytetty hallitsijan arvonimi. Se johtuu sanana latinan termistä caesar. Arvonimi on ollut virallisessa käytössä Bulgariassa vuosina 913–1018, 1185–1422 ja 1908–1946, Serbiassa vuosina 1346–1371, ja Venäjällä 1547–1721, eräiden Venäjään kuuluvien alueiden osalta myöhemminkin vuoteen 1917 saakka.
- Le mot tsar désigne un souverain de Bulgarie, de Serbie ou de Russie.
- A cár kifejezés a király, szuverén uralkodó szláv megfelelője, melyet a Bizánci Birodalom szomszédságában élő bolgár kánok vettek fel először, majd példájukat követve egyes szerb uralkodóknak is rangja volt. Noha legtovább Bulgáriában maradt fenn, a legismertebb az orosz cárság.
- Zar (in russo царь, in bulgaro цар, czar o tzar; dal latino Caesar, poi C'zar, infine zar), fu il titolo usato per i governanti dell'Impero Russo dal 1546 al 1721 Il primo ad adottare ufficialmente il titolo fu Ivan IV, come simbolo del cambiamento della natura della monarchia russa; fino a quel momento il titolo era quello di principe di Moscovia. Nel 1721 Pietro I adottò il titolo di imperatore con cui lui ed i suoi discendenti sono conosciuti e che era considerato interscambiabile con il termine zar. Nelle lingue slave spesso è stato usato il termine zar per tradurre la parola imperatore; per esempio il titolo di Imperatore del Giappone veniva tradotto come Zar del Giappone. Il termine è stato usato anche in altri stati come la Serbia, la Croazia e la Bulgaria.
- ツァーリあるいはツァール（ブルガリア語:Цар；ロシア語:Царь；ラテン文字表記の例:Tsar´、Tsar、Czarなど）とは、ブルガリア・ロシアなどスラヴ語圏で使用された君主の称号である。王・可汗格の称号に相当する。大公の称号より上、皇帝の称号より下。 ラテン語「カエサル」やギリシア語「カイサル」のスラヴ語形。そもそもは、ローマ皇帝やその継承者である東ローマ（ビザンツ）皇帝を意味する称号として「カエサル」という語が用いられており、その称号を周辺の国家が用いたもの。その際に発音が変化して「ツァーリ」や「ツァール」となった。一般に王あるいは「皇帝」と訳される｡ 中国語における表記は「沙皇」。
- Tsaar is een vorstelijke titel voor de historische heersers van Bulgarije, Servië en Rusland. Afhankelijk van het land en de tijd kan tsaar gelijkgesteld worden met keizer of koning. Het woord tsaar gaat, net als het Nederlandse woord keizer, terug op het Latijnse caesar. De vrouw van de Russische tsaar werd tsarina genoemd (de Russen zelf spreken overigens van tsaritsa), de zoons en dochters respectievelijk tsarévitsj en tsarévna. Voor de troonopvolger bestond de aanduiding tsesarevitsj.
- Tsar (russisk царь) (femininum tsarina, russisk царина) var tittelen brukt av herskerne av det keiserlige Russland fra 1546 til 1917. Den ble først tatt av Ivan IV som symbolsk for en endring i det russiske monarkiet. I 1721 tok Peter den Store tittelen imperator (Император), som kom til å bli brukt vekslende med tittelen tsar. Ordet tsar er det samme som det germanske keiser, fra tysk Kaiser, som direkte tilsvarer den klassisk-latinske uttalen av Cæsar.
- Car – tytuł władcy, pochodzący ze starosłowiańskiego zniekształcenia tytułu cesarza. Początkowo słowiański termin używany na określenie cesarzy bizantyjskich. Od IX-X wieku tytuł ten przyjęli władcy bułgarscy, a w latach 1346-1371 używali go także serbscy. Od 1910 do 1946 roku król Bułgarii nosił tytuł cara. W Rosji tytulatura carska równoznaczna była tytulaturze królewskiej, natomiast wprowadzona przez Piotra I Wielkiego tytulatura imperatorska, równoznaczna była tytulaturze cesarskiej. Pierwszym carem rosyjskim był wielki książę moskiewski Iwan IV Groźny, który przyjął ten tytuł w 1547 roki, jako wnuk księżniczki Zofii z dynastii Paleologów. Tytuł cara oznaczał nie tylko pretendowanie do kontynuacji tradycji Cesarstwa Bizantyjskiego i zwierzchnictwa nad światem prawosławnym (doktryna Moskwa – Trzeci Rzym), ale przede wszystkim dążenie do zjednoczenia wszystkich ziem ruskich. Od 1721 roku, decyzją cesarza Piotra I, tytuły cara i imperatora wobec władców rosyjskich używane są zamiennie. Co ciekawe, dyplomacja I Rzeczypospolitej nie uznawała obu rosyjskich tytułów monarszych, aż do 1764 roku, tytułując władców Rosji wielkimi książętami moskiewskimi. Ostatnim carem Rosji był Mikołaj II, panujący w latach 1894-1917. Ostatnim carem Bułgarii był Symeon II, premier tego państwa do lipca 2005. Rządzące cesarzowe Rosji, jak również małżonki carów nazywano caryca (ros. цaрицa), syna cara carewicz (ros. цapeвич), następcę tronu cesarzewicz (ros. цесаревич), a córki carewna (ros. цapeвнa). W języku staropolskim odpowiednikiem "cara" ('cesarza') był carz. Carem (carzem) prócz wymienionych władców słowiańskich nazywano także władców Gruzji oraz chanów tatarskich. Stąd carewiczami określano także synów chana oraz jego potomków w dalszych pokoleniach.
- Tsar ou czar (pela transliteração do húngaro cár) foi o título usado pelos monarcas da Rússia Imperial entre 1546 e 1917. Foi adoptado por Ivan IV da Rússia como um símbolo da natureza da monarquia russa. Em 1721 Pedro I da Rússia adaptou o título de Imperador (Император, Imperator), pelo qual ele e os seus herdeiros foram reconhecidos, e que se tornou uma outra designação para além do termo tsar, igualmente em uso. O termo também foi usado para designar os monarcas da Bulgária e da Sérvia. Tsarissa, czarissa, tsarina ou czarina é o termo usado para designar a imperatriz, tsarevna ou cazarevna são designantes da princesa (filha do tsar e da sua esposa), e tsarévich ou czarevich para um herdeiro primogénito, homem. Os príncipes não legitimamente herdeiros e familiares próximos recebem a denominação de Grão-príncipe (grã-princesa, Velikaya Knyaginya, no feminino) Velikiy Knyaz, equivalente ao infante da Península Ibérica. Os patriarcas, líderes da Igreja Ortodoxa Russa, atuaram como soberanos da Rússia em vários momentos da história do país, como durante a ocupação polonesa em 1610-1613.
- Ţar, a fost un titlu folosit de monarhii autocraţi ai primului şi celui de-al doilea Imperiu Bulgar începând cu anul 913, ai Serbiei pe la mijlocul secolului al XIV-lea şi ai Imperiului Rus din 1547 până în 1917, (deşi termenul a fost folosit oficial doar până în 1721, când Petru cel Mare s-a intitulat Împărat).
- Царь — один из славянских титулов монарха, обычно ассоциирующийся с высшим достоинством императора. В иносказательной речи для обозначения первенства, доминирования: «лев — царь зверей».
- Tsar är den slaviska titeln för kejsare och har historiskt varit en titel på härskarna i Bulgarien, Ryssland och Serbien. Den tidigaste dokumenterade användningen av titeln tsar i Europa är till den bulgariske härskaren Peter I. I Ryssland användes titeln tsar 1547–1917. Den förste ryske härskaren som kröntes till tsar var Ivan IV, mera känd som "Ivan den förskräcklige". Från 1721 var den vanliga officiella titeln på ryske tsaren: государь император и самодержец Всероссийский ("Kejsare och autokrat över allt Ryssland"). Titeln avskaffades i Ryssland i samband med revolutionen 1917. I Serbien infördes titeln av Stefan Dušan 1343, men titeln avskaffades efter att hans brorson gav upp anspråket på titeln 1373.
- Bulgaristan, 913–1018, 1185-1422 ve 1908–1946 arası. Sırbistan, 1346–1371 arası. Rusya, 1480'dan, 1721'ye kadar. 1721'den sonra 1917'ye kadar, çar kelimesi resmi olarak sadece Rus imparatorlarının Polonya, Gürcistan gibi bazı bağımsız ülkeler üzerindeki yetki gücü için kullanılmıştır.
- Файл:Panthera leoP1040181. JPG Лев — цар звірів. Цар — титул монарха, зазвичай асоціюється з достоїнством короля або хана. Вживається також як загальна назва володаря якої-небудь країни. У переносному значенні — повновладний господар над ким- або чим-небудь. Розпорядник, який підпорядковує навколишніх своєму впливу або переважає всіх чим-небудь: «лев — цар звірів». Землі, на які поширюється влада царя, називається «царство».
- 沙皇（俄语：царь）是俄罗斯帝国皇帝1547年到1917年的称呼。沙皇名號最早是俄羅斯人用來稱呼拜占庭帝國皇帝，後對蒙古可汗的敬稱。土耳其帝國滅拜占庭後，莫斯科大公成為拜占庭的繼承人。沙皇自稱是金帳汗國的繼承人。俄羅斯人有時用沙皇來稱呼舊約人物。 俄语中沙皇（царь）一词中的“沙”来自拉丁语凱撒(Caesar)的转音，царь即“皇帝”之意。中文譯名則採半音半意，譯為「沙皇」。 在中世纪的俄国，沙皇這個称号指最高统治者，特别是指拜占廷的皇帝，而在1240年左右以后则指蒙古大汗。 在15世纪，俄国流传一种说法，莫斯科大公是拜占庭皇帝的继承者。在君士坦丁堡落入土耳其人手中后，拜占庭帝国和皇帝的权力就落入了莫斯科大公的手中。到伊凡四世时期，大公的称号显得不够大，于是1547年1月16日伊凡四世加冕为沙皇。 至1906年，沙皇尼古拉二世的头衔全称为：“奉天承运，全俄罗斯的皇帝；莫斯科、基辅、弗拉基米尔、诺夫哥罗德的沙皇和独裁者；喀山沙皇，阿斯特拉罕沙皇，波兰沙皇，西伯利亚沙皇，克里米亚（Tauric）和南克里米亚（Chersonesos）沙皇，格鲁吉亚沙皇；普斯科夫领主；斯摩棱斯克大公，立陶宛大公，沃里尼亚（西乌克兰）大公，波多利亚（中乌克兰）大公，芬兰大公；爱沙尼亚亲王，立窝尼亚亲王，库尔兰和塞米加利亚（拉脱维亚）亲王，萨莫吉提亚（东立陶宛）亲王，比亚韦斯托克亲王，卡累利阿亲王，特维尔亲王，尤格拉亲王，彼尔姆亲王，弗拉特卡亲王，保加利亚以及其他领地的亲王；下诺夫哥罗德、切尔尼戈夫、梁赞、波罗茨克、罗斯托夫、雅罗斯拉夫尔、别洛热尔斯克、乌多尔、奥勃多尔、康迪亚、维捷布斯克、姆斯季斯拉夫和所有北方地区的领主和大公；伊弗里亚（南格鲁吉亚）、卡提里亚（东格鲁吉亚）、卡巴尔达和亚美尼亚所有省份的领主和君主；切尔克斯人和山地高加索人的领主；土耳其斯坦领主；挪威王位继承人，石勒苏益格-荷尔斯泰因、斯托尔曼因、迪特马申和奥尔登堡公爵，等等，等等，等等”。 此外，保加利亚早期的皇帝和20世纪的保加利亚国王也自称沙皇。
|
| rdfs:comment
|
- Tsar or czar, occasionally spelled csar or tzar in English, is a Slavic term with Bulgarian origins used to designate certain monarchs. The first ruler to adopt the title tsar was Simeon I of Bulgaria Originally, the title Czar meant Emperor in the European medieval sense of the term, that is, a ruler who claims the same rank as a Roman emperor, with the approval of another emperor or a supreme ecclesiastical official.
- Zar war der höchste Herrschertitel in Bulgarien, Serbien und Russland. Der erste Herrscher, der diesen Titel trug, war der bulgarische Zar Simeon I..
- La paraula tsar és un mot d'origen eslau que deriva de la paraula llatina Caesar (com kaiser, el cap d'estat d'Alemanya després de la unificació). Significa "rei" o "emperador" i fou utilitzada en primer lloc per a designar els reis dels búlgars. El primer monarca d'aquest país en adoptar el títol de tsar hauria estat Simeó I, el Gran després de les seves victòries sobre l'Imperi bizantí a principis del segle X.
- V Rusku začal jako první používat titul car neoficiálně veliký kníže moskevský Ivan III. Veliký, ale pouze v diplomatickém styku s méně významnými státy, například s Livonskem. Roku 1514 použil jeho nástupce Vasilij III. titul „car a vládce celé Rusi“ („car i gosudar vseja Rusii“) v návrhu rusko-habsburské spojenecké smlouvy, kterou v této podobě potvrdil císař Maximilián I. Habsburský. (Toho později využil Petr I.
- Zar, en femenino zarina, era el título usado por monarcas eslavos, principalmente del Imperio Ruso entre 1546 y 1917 (aunque desde 1721 la forma oficial fue la de emperador), pero también de los gobernantes de Serbia y de Bulgaria.
- Tsaari on muutamissa slaavilaisissa maissa käytetty hallitsijan arvonimi. Se johtuu sanana latinan termistä caesar. Arvonimi on ollut virallisessa käytössä Bulgariassa vuosina 913–1018, 1185–1422 ja 1908–1946, Serbiassa vuosina 1346–1371, ja Venäjällä 1547–1721, eräiden Venäjään kuuluvien alueiden osalta myöhemminkin vuoteen 1917 saakka.
- Le mot tsar désigne un souverain de Bulgarie, de Serbie ou de Russie.
- A cár kifejezés a király, szuverén uralkodó szláv megfelelője, melyet a Bizánci Birodalom szomszédságában élő bolgár kánok vettek fel először, majd példájukat követve egyes szerb uralkodóknak is rangja volt. Noha legtovább Bulgáriában maradt fenn, a legismertebb az orosz cárság.
- Zar (in russo царь, in bulgaro цар, czar o tzar; dal latino Caesar, poi C'zar, infine zar), fu il titolo usato per i governanti dell'Impero Russo dal 1546 al 1721 Il primo ad adottare ufficialmente il titolo fu Ivan IV, come simbolo del cambiamento della natura della monarchia russa; fino a quel momento il titolo era quello di principe di Moscovia.
- Tsaar is een vorstelijke titel voor de historische heersers van Bulgarije, Servië en Rusland. Afhankelijk van het land en de tijd kan tsaar gelijkgesteld worden met keizer of koning. Het woord tsaar gaat, net als het Nederlandse woord keizer, terug op het Latijnse caesar. De vrouw van de Russische tsaar werd tsarina genoemd (de Russen zelf spreken overigens van tsaritsa), de zoons en dochters respectievelijk tsarévitsj en tsarévna. Voor de troonopvolger bestond de aanduiding tsesarevitsj.
- Tsar (russisk царь) (femininum tsarina, russisk царина) var tittelen brukt av herskerne av det keiserlige Russland fra 1546 til 1917. Den ble først tatt av Ivan IV som symbolsk for en endring i det russiske monarkiet. I 1721 tok Peter den Store tittelen imperator (Император), som kom til å bli brukt vekslende med tittelen tsar.
- Car – tytuł władcy, pochodzący ze starosłowiańskiego zniekształcenia tytułu cesarza. Początkowo słowiański termin używany na określenie cesarzy bizantyjskich. Od IX-X wieku tytuł ten przyjęli władcy bułgarscy, a w latach 1346-1371 używali go także serbscy. Od 1910 do 1946 roku król Bułgarii nosił tytuł cara.
- Tsar ou czar (pela transliteração do húngaro cár) foi o título usado pelos monarcas da Rússia Imperial entre 1546 e 1917. Foi adoptado por Ivan IV da Rússia como um símbolo da natureza da monarquia russa. Em 1721 Pedro I da Rússia adaptou o título de Imperador (Император, Imperator), pelo qual ele e os seus herdeiros foram reconhecidos, e que se tornou uma outra designação para além do termo tsar, igualmente em uso.
- Ţar, a fost un titlu folosit de monarhii autocraţi ai primului şi celui de-al doilea Imperiu Bulgar începând cu anul 913, ai Serbiei pe la mijlocul secolului al XIV-lea şi ai Imperiului Rus din 1547 până în 1917, (deşi termenul a fost folosit oficial doar până în 1721, când Petru cel Mare s-a intitulat Împărat).
- Царь — один из славянских титулов монарха, обычно ассоциирующийся с высшим достоинством императора. В иносказательной речи для обозначения первенства, доминирования: «лев — царь зверей».
- Tsar är den slaviska titeln för kejsare och har historiskt varit en titel på härskarna i Bulgarien, Ryssland och Serbien. Den tidigaste dokumenterade användningen av titeln tsar i Europa är till den bulgariske härskaren Peter I. I Ryssland användes titeln tsar 1547–1917. Den förste ryske härskaren som kröntes till tsar var Ivan IV, mera känd som "Ivan den förskräcklige".
- Bulgaristan, 913–1018, 1185-1422 ve 1908–1946 arası. Sırbistan, 1346–1371 arası. Rusya, 1480'dan, 1721'ye kadar. 1721'den sonra 1917'ye kadar, çar kelimesi resmi olarak sadece Rus imparatorlarının Polonya, Gürcistan gibi bazı bağımsız ülkeler üzerindeki yetki gücü için kullanılmıştır.
- Файл:Panthera leoP1040181. JPG Лев — цар звірів. Цар — титул монарха, зазвичай асоціюється з достоїнством короля або хана. Вживається також як загальна назва володаря якої-небудь країни. У переносному значенні — повновладний господар над ким- або чим-небудь.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
