| dbpprop:abstract
|
- Tibetan Buddhism is the body of Buddhist religious doctrine and institutions characteristic of Tibet and certain regions of the Himalayas, including northern Nepal, Bhutan, and India. It is also practiced in Mongolia and parts of Russia and Northeast China. It includes the teachings of the three vehicles of Buddhism: the Foundational Vehicle, Mahayana, and Vajrayana. In the wake of the 1959 Tibetan uprising, a Tibetan diaspora has made Tibetan Buddhism more widely accessible to the rest of the world. Tibetan Buddhism has since spread to many Western countries, where the tradition has gained popularity.
- Buddhismus in Tibet beschreibt den Prozess der Entwicklung des Buddhismus in Tibet, von den ersten Kontakten im 6. Jahrhundert, über die Zeit der offiziellen Einführung des Buddhismus in Tibet im 8./9. Jahrhundert, unter Berücksichtigung der Entstehung und Entwicklung der verschiedenen buddhistischen Schulen Tibets.
- El budisme tibetà, també anomenat lamaisme (per ser molt important la figura del lama o guru), designa un corrent del budisme desenvolupat a l'Himàlaia. Sovint també rep el nom de vajrayana (camí del diamant) i de budisme tàntric. Aquesta escola és seguida per un 6% dels budistes, alhora que és una de les més practicades i de les que millor és coneixen a Occident, on s'hi ha estès molt en els últims anys. Bàsicament, aquesta forma de budisme és predominant entre els pobles mongols i tibetans: és majoritària al Bhutan, Mongòlia, Ladakh (Índia) i el Tibet; també hi ha importants comunitats budistes tibetanes a Sikkim, el Nepal i a les regions d'ètnia mongol de Rússia, com Buriàtia, Calmúquia, Tuvà i Sakhà, així com a la Mongòlia Interior xinesa.
- Buddhismus se do Tibetu poprvé dostal v 7. století, avšak plně se rozvinul až v 8. století zásluhou buddhistického učence Šantarakšity a velkého duchovního mistra Padmasambhavy. V Tibetu se praktikovala především forma vadžrajánového buddhismu, tzv. "cesta tajemné mantry". V tomto období, které se nazývá „první šíření“ buddhismu, byl postaven první klášter Samjä a přeloženy mnohé buddhistické texty do tibetštiny. Doba rozkvětu byla však za krále Langdarmy vystřídána pronásledováním a úpadkem. Tradice raného období dnes uchovává pouze nejstarší škola tibetského buddhismu Ňingmapa. V 11. století následovala vlna „druhého šíření“. Obnovily se vztahy s indickými učenci a začaly vznikat nové školy a tradice. Učenec Atíša dal základ hnutí Kadampa, které se později stalo hlavním zdrojem pro školu Gelugpa. Marpa přinesl do Tibetu učení školy Kagjüpa a přibližně ve stejnou dobu byla založena škola Sakjapa.
- El budismo tibetano denominado también lamaísmo, comprende el budismo desarrollado en los Himalayas. También conocido como Vajrayana y budismo tántrico. Esta forma de budismo es seguida por el 6% de todos los budistas, siendo una de las escuelas budistas más practidas y es una de las mejores conocidas en Occidente. Laguna VentarrónArchivo:Falta. svgPaísArchivo:Flag of Bolivia. svg BoliviaRegiónArchivo:Flag of pando. svg PandoSuperficie2,5 km²Altitud185 msnm La laguna Ventarrón es una laguna amazónica ubicada al nor-oeste del departamento de La Paz, cerca del departamento de Pando, junto al río Madre de Dios, a una altura de 185 m y unas dimensiones de 2,32 km de largo por 1,44 km de ancho y una superficie de 2,5 km². La laguna tiene una orilla o costa de 6,5 kilómetros. en:Laguna Ventarrón El budismo tibetano ó lamaísta es mayoritario en Bután, Mongolia, Ladakh (India) y Tíbet, así como hay importantes minorías budistas lamaístas en Sikkim, en Nepal y en las regiones de etnia mongol de Rusia como Buriatia, Kalmukia, Tuvá y Yakutia, y en Mongolia Interior. Básicamente, esta forma de budismo es la religión predominante de los pueblos mongoles y tibetanos, todos los cuales reconocen al Dalái Lama como su líder espiritual. Asociado a este tipo de budismo aparece el lamaísmo. En la clásica división del budismo entre monjes y laicos, los lamas tibetanos suponen una figura con relevancia no solo religiosa sino que fueron centro de la vida social y económica de Tíbet.
- Lamalaisuus on länsimaissa keksitty käsite, jota käytetään usein virheellisesti tietyistä tiibetinbuddhalaisista koulukunnista (nyingma-, kagyü- ja sakya-koulukunnat), joissa lama eli opettaja on erityisen merkityksellisessä asemassa. Yleisen harhakäsityksen mukaan "lamalaisuuden" johtaja on Dalai-lama. Todellisuudessa Tiibetin buddhalaisuudessa ei ole mitään vastinetta käsitteelle "lamalaisuus". Lisäksi Dalai-lama edustaa mahayana-painotteista gelugpa-koulukuntaa, jossa laman merkitys on pienempi kuin muissa tiibetinbuddhalaista koulukunnista. Dalai-lamalla ei ole hengellisen auktoriteetin asemaa muualla kuin gelugpa-linjan sisällä. Lama (joka kirjaimellisesti tarkoittaa 'korkeinta periaatetta') on sitä vastoin keskeisessä asemassa vajrayanassa eli timanttipolulla, jota ei edes käytännössä voi aloittaa ilman lamaa. Timanttipolulla lama nähdään perimyslinjan toimintana, ei henkilönä.
- On désigne par bouddhisme tibétain le bouddhisme qui s'est développé au Tibet.
- Il Buddhismo tibetano è una delle correnti della dottrina buddhista (ed in particolare del Buddhismo Vajrayana), diffusasi in Tibet.
- チベット仏教（-ぶっきょう）は、チベットを中心に発展した仏教の一派。顕教の諸哲学や上座部仏教的な出家戒律制度も広く包含する総合仏教である。独自のチベット語訳の大蔵経を所依とする教義体系を持ち、漢訳経典に準拠する北伝仏教と並んで、現存する大乗仏教の二大系統をなす。また密教の教えについて、漢訳仏典圏が前期密教〜中期密教までの教えを主として伝えているのに対し、チベット仏教では前期・中期に加え後期密教の教えを後半に受け入れ、独自に消化した点にも大きな特徴がある。 ラマと呼ばれる高僧、特に化身ラマ（通俗的に転生活仏とも呼ばれるが、化身ラマは活仏ではないので誤り）を尊崇することから、かつては一般に「ラマ教」(喇嘛教、Lamaism)と呼び、ややもすると異質な宗教と見なす向きがあったが、歴然とした正統仏教の一派であると自任するチベット仏教の本質が理解されるにつれて、偏見を助長する不適当な呼称とされ、現在では推奨されなくなっている。
- Het Tibetaans boeddhisme, ook wel lamaïsme genoemd, is de verzameling boeddhistische scholen die hun oorsprong in Tibet hebben en de landen in de Himalaya. De belangrijkste scholen zijn nyingma, kagyu, sakya en gelug. De veelgebruikte term lama is in feite een vertaling van het Indiase goeroe of spiritueel leraar.
- Tibetansk buddhisme er en retning innenfor mahayana-buddhismen. Den er kjent for et rikt mangfold av seremonier og for sitt omfattende klostervesen og er basert på en kombinasjon av mahayana- og vajrayana-elementer. Tibetansk buddhisme er kjent for sin esoteriske tantriske sti, som inneholder avanserte teknikker innenfor yoga, meditasjon og mental trening. Tibetansk buddhisme utviklet seg fra forskjellige oversettelsesperioder av mahayana- og vajrayanatekster fra India hvor mahayana og vajrayana opprinnelig stammer fra. Den første perioden begynte i 8./9. århundre, den andre oversettelsesperiode sent i det 10. århundre. Tibetansk buddhisme inneholder noen elementer fra den tibetanske religionen Bön. Den tantriske praksisen inneholder også historiske spor fra hinduismens tantrisme. Tibetansk buddhisme spredde seg fra Tibet til Bhutan, Mongolia, Burjatia, Kalmykia og nordøstre Kina. Og den kan i dag også finnes i Ladakh og Sikkim i India. Menigheter (sanghaer) av tibetansk buddhisme finnes i dag over hele verden. Det finnes fire forskjellige skoler innen tibetansk buddhisme: Nyingma grunnlagt av Padmasambhava i 8./9. århundre Kagyu grunnlagt av Marpa i 10./11. århundre Sakya grunnlagt av Khön Könchog Gyalpo i 10./11. århundre Gelug grunnlagt av Tsongkhapa i 14. århundre Bön grunnlagt av Tönpa Shenrab Miwoche regnes som den femte spirituelle tradisjon i Tibet. Bön er tradisjonelt forstått som den tibetanske urbefolkningens religion. Denne retningen ble grunnlagt før Siddharta Gautama, den historiske Buddha grunnla buddhismen på ny for vår tidsalder, og regnes derfor av mange ikke som en buddhistisk retning. Tibetansk buddhisme og Bönpa har gjensidig påvirket hverandre, og settes ikke opp mot hverandre. Dalai Lama benevnte allerede i sin femte inkarnasjon som Dalai Lama at Bön var å betrakte som den femte tradisjonen innen tibetansk buddhisme. Tenzin Gyatzo, den nåværende og fjortende Dalai Lama har gjentatt anerkjennelsen av Bönpa i denne inkarnasjonen. Bön blir paradoksalt både oppfattet som mer religiøs enn buddhismen vanligvis gjør, samtidig som den er definitivt sjamansk. Tibetanske buddhistmunker som underviser eller lekfolk med spesielle evner kalles lama. En lama som velger å bli gjenfødt for å gavne andre kalles tulku. Innenfor tibetansk buddhisme opererer man delvis med flere tulku-arverekker, og barn som blir anerkjent som reinkarnasjonen av en avdød tulku blir oppdratt til å bli en lama. Dalai Lama blir ansett som overhodet for den tibetanske buddhismen. Han var også overhodet for den tibetanske Ganden Phodrang-regjeringen fra 1700-tallet av, og har en spesiell betydning innenfor Gelug-skolen. Den nåværende Dalai Lama, Tenzin Gyatso, er den fjortende i rekken, og alle de fjorten regnes som inkarnasjoner av den indiske bodhisattvaen Avalokiteshvara.
- Buddyzm tybetański, określany bywał też jako lamaizm (choć nazwa ta bywa odbierana jako pejoratywna i jest merytorycznie niesłuszna) – jedna z odmian buddyzmu, która rozwinęła się na terenie Tybetu. Buddyzm tybetański odnosi się do tzw. trzech "pojazdów" buddyzmu tj. do hinajany, mahajany, wadżrajany. Jest jednak najsilniej zakorzeniony w tradycji wadżrajany. Istnieją również szkoły buddyzmu należące do wadżrajany nie związane z Tybetem, np. japoński, a w średniowieczu szkoły Wadżrajany rozwijały się również na terenie Indii, Sri Lanki, Azji Centralnej, Indochin oraz Indonezji.
- O budismo tibetano, também chamado de budismo vajrayana ou lamaísmo, por ser o mais numeroso nessa categoria, tem suas práticas de meditação na forma de elaborados rituais, com leitura de saddhanas (textos litúrgicos), visualizações e instrumentos musicais. Possui uma tradição nas artes, como pinturas e esculturas, e também tradição em ordens monásticas, com ênfase no relacionamento alunos e lamas. Pertence à vertente maaiana do budismo, e apesar de não se organizar como uma instituição, tem sua representação maior na figura do Dalai Lama. As principais escolas são nyingma, kagyu, gelug (escola na qual pertence o Dalai Lama) e sakya. O termo "lamaísmo" provém do tibetano Lama, que significa "mestre" ou "superior", e que designa, geralmente, os monges tibetanos, em especial os hierarquicamente superiores. Esta denominação foi dada ao budismo tibetano pelos estudiosos europeus, principalmente, que se utilizaram deste termo para distingui-lo do budismo indiano e permitir que fosse dada ênfase ao seu caráter mágico. Segundo alguns outros autores, contudo, tal emprego da palavra é impróprio, pois tem a intenção de estabelecer distinções entre as duas correntes que, na verdade, não existem. O lamaísmo apresenta um duplo aspecto, assim como a maior parte das religiões orientais: o doutrinal e o popular. A doutrina lamaica tem como base filosófica a manutenção e o desenvolvimento da tradição do maaiana (mahayana, "grande veículo"), que se distingue do hinaiana (hinayana, "pequeno veículo"), que não tem um caráter de pura magia. Entretanto, o culto popular, em função da influência da religião mais antiga e nativa, apresenta várias divindades e uma conotação acentuadamente mágica. Essa doutrina, em síntese, é bem menos conhecida que suas manifestações populares. Em razão disso, alguns estudiosos erroneamente exageram em seu aspecto mágico, estendendo-o também à prática monástica. Atualmente, a tradição maaiana ou, mais precisamente, a vajrayana (tantrismo ou "Veículo do Diamante") seguida no Tibete, é a única fonte conhecida para se estudar indiretamente o budismo indiano, que foi erradicado de onde se originou na Índia setentrional alguns séculos após sua dissiminação pelo Tibete.
- Budismul tibetan (numit impropriu şi lamaism, după numele acordat guruşilor religioşi ai ramurii, acela de "lama") este corpul de doctrină şi instituţii budiste caracteristic Tibetului şi regiunii munţilor Himalaia. O învăţătură complexă şi sincretică, axată pe punerea în practică a unor metode valabile pentru fiecare din nivelurile condiţiei umane: Hinayana, Mahayana, Vajrayana (Calea tantrică) şi Ati (Dzogcen). Astăzi, lamaismul are mulţi aderenţi în Platoul Tibetan, Bhutan, Mongolia şi Calmîchia.
- Файл:Lamas Rumtek. jpg Тибетские монахи в монастыре в Сиккиме Тибе́тский будди́зм — (ранее также некорр. ламаи́зм) — региональное направление в буддизме, характерное для Тибета и прилегающих областей Гималаев. Тибетский буддизм — комплекс учений и медитативных техник, включающий традиции Хинаяны, Махаяны и Ваджраяны. Уникальным для тибетского буддизма является начавшаяся в XIII веке традиция передачи как учения, так и духовной и светской власти в рамках линий перерождений видных буддийских деятелей. Это резко отличает тибетскую цивилизацию от других, где преобладают такие способы избрания лидеров, как наследственный и выборный. В своём развитии данная идея привела к объединению духовной и светской власти в линии Далай-лам.
- Tibetansk buddhism är den form av vajrayana-buddhism som praktiseras i Tibet och stora delar av Centralasien samt Himalaya.
- Tibet Budizmi. Tibet, Moğolistan, Bhutan başlıca olmak üzere Nepal, Hindistan, Çin, Rusya ve bazı Orta Asya Türklerin'de takip edilen Budizm koludur. Kimi yerlerde Lamaizm olarak da adlandırılmaktadır. Tibetçe Lama (= öğretmen) den doğan bu kelime, aynı zamanda bir unvan olarak ta kullanılmaktadır. Budizm'in Vajrayana koluna aittir. Kırgızlar'da, Kalmıkya'da ve çeşitli diğer Türk kavimlerinde de rastlanan Vajrayana Budizm'i, Tibet'te 7. yüzyıldan önce mevcut olan şamanik Bon ya da Bön dininin Budizm ile karışmasından oluşmuştur.
- Статуя Будди в Улан-Баторі, Монголія, 2006 Файл:Lamas Rumtek. jpg Тибетські лами у монастирі Румтек, Сіккім, Індія, 2005 Ламаї́зм - одна з течій махаяністського буддизму. Склався у 12-15 століттях у Тибеті як феодальна ідеологія на базі віровчення і культу буддистської секти Гелуг-ба ("жовтошапочників"). Головними теологічними джерелами ламаїзму є Канджур ("переклад одкровень" будди Шак'ямуні) і Танджур ("переклад тлумпчень" буддистських догматів до 10 століття). В основі теоретичних побудов ламаїзму лежать ідеї йоганчарів, а такаж містика тантризму. Для ламаїзму, як і для всього буддизму характерні догми про тотожність буття і страждання, про необхідність спасіння від буття шляхом подолання "вічного переродження". Головне місце в культі належить шануванню лам і хубілганів (тобто "живих богів", якими вважаються Далай-лама і панчен-лама), що оголошується найважливішим чинником спасіння. Ламаїзм поширений у Центральній Азії - у Монголії; в автономіях Росії - Бурятії, Тиві, а також у Калмикії; в автономіях КНР - Тибеті і Внутрішній Монголії, частково у Непалі та на півночі Індії. Ламаїзм - основна релігія монголомовних народів Центральної Азії - монголів, в тому числі китайської Внутрішньої Монголії, бурятів і калмиків, а також тюркомовних тувинців. У КНР і колишньому СРСР протягом ХХ століття (до 90-х років) прибічників ламаїзму і лам переслідували, а ламаїстські культові споруди дацани руйнували або закривали і перепрофілійовували. Тільки з демократизацією 90-х років пов'язане відродження ламаїзму у російських автономіях. Однак китайська влада і досі переслідує Далай-Ламу Тибету.
- 藏傳佛教，或称藏语系佛教，又称为喇嘛教，是指傳入西藏的佛教分支。藏傳佛教，与漢傳佛教、南傳佛教并称佛教三大体系。藏傳佛教是以大乘佛教為主，其下又可分成密教與顯教傳承。雖然藏傳佛教中並沒有小乘佛教傳承，但是說一切有部及經量部對藏傳佛教的形成，仍有很深遠的影響。 藏传佛教始于松赞干布时期，自寂護論師傳入大乘佛教及隨瑜伽行自續派，莲花生大师来到西藏，制服了外道（苯教），逐渐建立了密教的基礎，此一时期称为前弘期。此后经过朗达玛灭佛的波折，佛教经过灭佛运动的破坏后重新振兴，并逐渐形成了宁玛、噶举、噶当、萨迦、格鲁、觉囊等各派的传承，此一时期称为后弘期。在宗喀巴大師創格魯派，成為藏傳佛教的主流後，在西藏出现了政教合一的特殊局面。13世纪，开始流传于蒙古地区，至今，蒙古、土、裕固等民族，仍多信奉藏传佛教。近现代，藏传佛教逐渐流传到世界各地。
|
| rdfs:comment
|
- Tibetan Buddhism is the body of Buddhist religious doctrine and institutions characteristic of Tibet and certain regions of the Himalayas, including northern Nepal, Bhutan, and India. It is also practiced in Mongolia and parts of Russia and Northeast China. It includes the teachings of the three vehicles of Buddhism: the Foundational Vehicle, Mahayana, and Vajrayana.
- Buddhismus in Tibet beschreibt den Prozess der Entwicklung des Buddhismus in Tibet, von den ersten Kontakten im 6. Jahrhundert, über die Zeit der offiziellen Einführung des Buddhismus in Tibet im 8./9. Jahrhundert, unter Berücksichtigung der Entstehung und Entwicklung der verschiedenen buddhistischen Schulen Tibets.
- El budisme tibetà, també anomenat lamaisme (per ser molt important la figura del lama o guru), designa un corrent del budisme desenvolupat a l'Himàlaia. Sovint també rep el nom de vajrayana (camí del diamant) i de budisme tàntric. Aquesta escola és seguida per un 6% dels budistes, alhora que és una de les més practicades i de les que millor és coneixen a Occident, on s'hi ha estès molt en els últims anys.
- Buddhismus se do Tibetu poprvé dostal v 7. století, avšak plně se rozvinul až v 8. století zásluhou buddhistického učence Šantarakšity a velkého duchovního mistra Padmasambhavy. V Tibetu se praktikovala především forma vadžrajánového buddhismu, tzv. "cesta tajemné mantry". V tomto období, které se nazývá „první šíření“ buddhismu, byl postaven první klášter Samjä a přeloženy mnohé buddhistické texty do tibetštiny.
- El budismo tibetano denominado también lamaísmo, comprende el budismo desarrollado en los Himalayas. También conocido como Vajrayana y budismo tántrico. Esta forma de budismo es seguida por el 6% de todos los budistas, siendo una de las escuelas budistas más practidas y es una de las mejores conocidas en Occidente. Laguna VentarrónArchivo:Falta. svgPaísArchivo:Flag of Bolivia. svg BoliviaRegiónArchivo:Flag of pando.
- Lamalaisuus on länsimaissa keksitty käsite, jota käytetään usein virheellisesti tietyistä tiibetinbuddhalaisista koulukunnista (nyingma-, kagyü- ja sakya-koulukunnat), joissa lama eli opettaja on erityisen merkityksellisessä asemassa. Yleisen harhakäsityksen mukaan "lamalaisuuden" johtaja on Dalai-lama. Todellisuudessa Tiibetin buddhalaisuudessa ei ole mitään vastinetta käsitteelle "lamalaisuus".
- On désigne par bouddhisme tibétain le bouddhisme qui s'est développé au Tibet.
- Il Buddhismo tibetano è una delle correnti della dottrina buddhista (ed in particolare del Buddhismo Vajrayana), diffusasi in Tibet.
- Het Tibetaans boeddhisme, ook wel lamaïsme genoemd, is de verzameling boeddhistische scholen die hun oorsprong in Tibet hebben en de landen in de Himalaya. De belangrijkste scholen zijn nyingma, kagyu, sakya en gelug. De veelgebruikte term lama is in feite een vertaling van het Indiase goeroe of spiritueel leraar.
- Tibetansk buddhisme er en retning innenfor mahayana-buddhismen. Den er kjent for et rikt mangfold av seremonier og for sitt omfattende klostervesen og er basert på en kombinasjon av mahayana- og vajrayana-elementer. Tibetansk buddhisme er kjent for sin esoteriske tantriske sti, som inneholder avanserte teknikker innenfor yoga, meditasjon og mental trening.
- Buddyzm tybetański, określany bywał też jako lamaizm (choć nazwa ta bywa odbierana jako pejoratywna i jest merytorycznie niesłuszna) – jedna z odmian buddyzmu, która rozwinęła się na terenie Tybetu. Buddyzm tybetański odnosi się do tzw. trzech "pojazdów" buddyzmu tj. do hinajany, mahajany, wadżrajany. Jest jednak najsilniej zakorzeniony w tradycji wadżrajany. Istnieją również szkoły buddyzmu należące do wadżrajany nie związane z Tybetem, np.
- O budismo tibetano, também chamado de budismo vajrayana ou lamaísmo, por ser o mais numeroso nessa categoria, tem suas práticas de meditação na forma de elaborados rituais, com leitura de saddhanas (textos litúrgicos), visualizações e instrumentos musicais. Possui uma tradição nas artes, como pinturas e esculturas, e também tradição em ordens monásticas, com ênfase no relacionamento alunos e lamas.
- Budismul tibetan (numit impropriu şi lamaism, după numele acordat guruşilor religioşi ai ramurii, acela de "lama") este corpul de doctrină şi instituţii budiste caracteristic Tibetului şi regiunii munţilor Himalaia. O învăţătură complexă şi sincretică, axată pe punerea în practică a unor metode valabile pentru fiecare din nivelurile condiţiei umane: Hinayana, Mahayana, Vajrayana (Calea tantrică) şi Ati (Dzogcen).
- Файл:Lamas Rumtek. jpg Тибетские монахи в монастыре в Сиккиме Тибе́тский будди́зм — (ранее также некорр. ламаи́зм) — региональное направление в буддизме, характерное для Тибета и прилегающих областей Гималаев.
- Tibetansk buddhism är den form av vajrayana-buddhism som praktiseras i Tibet och stora delar av Centralasien samt Himalaya.
- Tibet Budizmi. Tibet, Moğolistan, Bhutan başlıca olmak üzere Nepal, Hindistan, Çin, Rusya ve bazı Orta Asya Türklerin'de takip edilen Budizm koludur. Kimi yerlerde Lamaizm olarak da adlandırılmaktadır. Tibetçe Lama (= öğretmen) den doğan bu kelime, aynı zamanda bir unvan olarak ta kullanılmaktadır. Budizm'in Vajrayana koluna aittir. Kırgızlar'da, Kalmıkya'da ve çeşitli diğer Türk kavimlerinde de rastlanan Vajrayana Budizm'i, Tibet'te 7.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
