| dbpprop:abstract
|
- Tevfik Esenç (1904 – October 7, 1992) was a Circassian exile in Turkey and the last known speaker of the Ubykh language. Esenç was raised by his Ubykh-speaking grandparents for a time in the village of Hacı Osman in Turkey, and he served a term as the muhtar (mayor) of that village, before receiving a post in the civil service of Istanbul. There, he was able to do a great deal of work with the French linguist Georges Dumézil to help record his language. Blessed with an excellent memory, and understanding quickly the goals of Dumézil and the other linguists who came to visit him, he was the primary source of not only the Ubykh language, but also of the mythology, culture and customs of the Ubykh people. He spoke not only Ubykh, but also the Hakuchi dialect of Adyghe, allowing some comparative work to be done between these two members of the Northwest Caucasian family. He was also a fluent speaker of Turkish. He was a purist, and his idiolect of Ubykh was considered by Dumézil as the closest thing to a standard "literary" Ubykh language that existed. Esenç died in 1992 at the age of 88. The inscription that he wanted on his gravestone read as follows: This is the grave of Tevfik Esenç. He was the last person able to speak the language they called Ubykh.
- Tevfik Esenç war ein aus dem Kaukasus stammender Tscherkesse und lebte in Exil in der Türkei. Er war der letzte Sprecher der kaukasischen Sprache Ubychisch. Esenç lebte im Dorf Hacı Osman in der Türkei und war dort Bürgermeister, bis er eine Stelle in Istanbul bekam. Dort arbeitet er mit dem französischen Sprachforscher Georges Dumézil, um das aussterbende Ubychisch aufzuzeichnen. Gesegnet mit einem sehr guten Erinnerungsvermögen und einem Verständnis für fremde Sprachen, arbeitete er mit Dumézil und den vielen anderen Sprachforschern, die ihn besuchten, sehr gut zusammen. Am Ende wurde nicht nur ein Großteil der Wörter dieser ausgestorbenen Sprache, sondern auch die Mythologie und die Kultur der Ubychen von den Wissenschaftlern schriftlich festgehalten. Zudem sprach er nicht nur Ubychisch und fließend Türkisch, sondern auch den Hakuchi-Dialekt des Adygeischen. Esenç starb im Jahre 1992 im Alter von 88 Jahren. Auf seinem Grabstein wurde Folgendes eingraviert: Das ist das Grab von Tevfik Esenç. Er war der letzte Mensch, der die Sprache sprechen konnte, die sie Ubychisch nannten.
- Tevfik Esenç fue un agricultor turco, concretamente de origen circasiano, célebre por haber sido el último hablante conocido de ubijé, así como por su labor en las tareas de investigación de dicha lengua. Esenç fue criado durante un tiempo por sus abuelos, hablantes de ubijé, en el pueblo de Hacı Osman en Turquía. Sirvió una legislatura como muhtar o alcalde del pueblo antes de recibir un puesto como funcionario en Estambul. Allí tuvo la oportunidad de conocer al lingüista francés Georges Dumézil, con el que realizó un gran trabajo para conseguir conservar su lengua. Dotado de una excelente memoria y comprendiendo enseguida las intenciones de Dumézil y otros lingüístas que lo visitaban, fue la fuente principal de datos e información no sólo de la lengua ubijé sino también de su mitología, cultura y costumbres. No sólo hablaba ubijé, también turco y el dialecto hakuchi del adigué, lo que permitió algún trabajo comparativo entre las dos lenguas. Era un purista y su idiolecto del ubijé es considerado por algunos como lo más parecido a una lengua estándar literaria que llegó a tener este idioma. Esenç murió en 1992 a la edad de 88 años. La inscripción que quiso que apareciera en su tumba como epitafio fue la siguiente: Esta es la tumba de Tevfik Esenç. Fue la última persona capaz de hablar la lengua que llamaban ubijé.
- Tevfik Esenç était un exilé tcherkesse en Turquie, et le dernier locuteur connu de la langue oubykh. Esenç fut élevé par ses grands-parents, qui parlaient oubykh, dans le village de Hacı Osman en Turquie. Il exerça la fonction de muhtar de ce village, avant de se voir attribuer un poste dans le service civil à Istanbul. Là il fut en mesure d’effectuer un important travail avec le linguiste français Georges Dumézil en vue de conserver une trace de cette langue. Doté d’une excellente mémoire, et ayant rapidement compris les objectifs de Dumézil et d’autres linguistes qui vinrent lui rendre visite, il fut une source de premier ordre non seulement pour la langue oubykh, mais aussi pour la mythologie, la culture et les traditions des Oubykhs. Outre l’oubykh, il parlait aussi le dialecte hakuchi de l’adyghé, ce qui permit d’effectuer un travail comparatif entre ces deux représentants de la famille des langues du nord-ouest du Caucase. Il maîtrisait aussi le turc. C’était un puriste, et son idiolecte de l’oubykh était considéré par Dumézil comme le plus proche possible d’un oubykh standard « littéraire ». Esenç mourut en 1992, à l’âge de 88 ans. L’épitaphe qu’il s’était lui-même choisie dit : « Ceci est la tombe de Tevfik Esenç. Il était la dernière personne capable de parler la langue qu’on appelait l’oubykh. » De son vivant, Dumézil aurait déclaré que « la mort de Tevfik Esenç constituera une grande perte », mais que « contrairement au grec ancien et au latin, nous conservons des enregistrements de locuteurs de l'oubykh sur bandes ».
- Tevfik Esenç cserkesz származású török földműves volt, aki arról vált híressé, hogy az ubih nyelv utolsó ismert beszélője, és részt vett az e nyelvvel kapcsolatban folytatott kutatásokban. Egy ideig nagyszüleinél nevelkedett, utána a törökországi Hacı Osman faluban polgármesterként (muhtar) tevékenykedett, majd hivatalnoki beosztást kapott Isztambulban. Ott találkozott Georges Dumézil francia nyelvésszel, akivel kiemelkedő munkát végzett nyelve feljegyzése és megörökítése érdekében. Kiváló memóriával rendelkezett, s ennek köszönhetően ő volt Dumézil és az őt látogató többi nyelvész számára az elsődleges adat- és információforrás nemcsak az ubih nyelv, hanem a mitológia, a kultúra és a szokások tekintetében is. Ezen kívül nemcsak az ubih nyelvet beszélte, hanem folyékonyan beszélt törökül is, valamint beszélte az adigé nyelv hakuchi dialektusát, ami a kutatók számára lehetővé tette a két kaukázusi nyelv közötti összehasonlító munkát. Purista volt, s egyes nyelvészek az ő idiolektusát tekintették az ubih nyelv sztenderd és irodalmi változatának. Esençet 1992-ben, 88 éves korában érte a halál. Azt szerette volna, ha sírján a következő felirat szerepelne:
- Esenç fu cresciuto dai suoi nonni, parlanti l'ubykh, nel villaggio di Hacı Osman köyü in Turchia, per poi diventarne, per un certo periodo, muhtar (cioè sindaco). Ottenne in seguito un posto di lavoro nella pubblica amministrazione ad Istanbul, dove incontrò il linguista francese Georges Dumézil, che aiutò nella compilazione di materiale documentario sulla lingua ubykh. Dotato di un'eccellente memoria e in grado di intuire facilmente le intenzioni di Dumézil e di tutti gli altri linguisti che poi gli fecero visita, Esenç diventò la fonte primaria per la conoscenza non solo della lingua degli Ubykh, ma anche della cultura, della mitologia e dei costumi di questo popolo. Esenç parlava, oltre all'ubykh, anche il turco e il dialetto hakuchi della lingua adyghe, rendendo così possibili alcuni lavori di comparazione tra quest'ultima lingua e l'ubykh, entrambi idiomi facenti parte della famiglia delle lingue caucasiche nord-occidentali. Esenç era tra l'altro un purista della lingua, tant'è che, secondo Dumézil, la versione dell'ubykh parlata da Esenç era quanto di più vicino possibile ad una versione "letteraria" dell'idioma. Esenç morì nel 1992 all'età di 88 anni. Sulla sua lapide volle questa iscrizione: Questa è la tomba di Tevfik Esenç. Egli fu l'ultima persona in grado di parlare la lingua che fu nota come Ubykh.
- Tevfik Esenç – turecki rolnik, pochodzenia ubyskiego oraz ostatni znany użytkownik języka ubyskiego. Wychowany przez ubyskojęzycznych dziadków w wiosce Hacı Osman, w której pełnił później funkcję muhtara, zanim dostał pracę w stambulskiej służbie cywilnej. Tam też rozpoczął współpracę z francuskim językoznawcą Georgesem Dumezilem. Obdarzony niezwykłą pamięcią, szybko pojąwszy cele Dumézila i innych odwiedzajacych go językoznawców, stał się głównym źródłem wiedzy, nie tylko o języku, ale także mitologii, kulturze i zwyczajach swojego ludu. Oprócz tureckiego i ubyskiego, posługiwał się także hakuczyjskim dialektem języka adygejskiego, co umożliwiało mu analizę porównawczą tych dwóch członków północno-zachodniokaukaskiej rodziny językowej. Był językowym purystą, dlatego idiolekt, którego używał, według Dumézila był najbliższy standardowi literackiemu, jaki miał istnieć. Esenç zmarł w 1992 roku, przeżywszy 88 lat. Napis, który według jego życzenia, miał widnieć na jego grobie, brzmi: To jest grób Tevfika Esença. Był ostatnią osobą, posługującą się językiem, zwanym ubyskim.
- Тевфик Эсенч — последний носитель убыхского языка. Был информантом Жоржа Дюмезиля, Г. Г. Фогта и М. А. Кумахова по убыхскому языку. Художественный прототип главного героя романа Баграта Шинкубы «Последний из ушедших».
- Тевфік Есенч, 1982 р. Тевфік Есенч — останній носій убихської мови, представник черкеської громади Туреччини, відомий своєю активною співпрацею у дослідженні і вивченні цієї мови. Есенч народився у селі Хаджи-Осман у Туреччині; певний час він жив зі своїм дідом і бабкою, які спілкувалися убихською мовою. Згодом його було обрано мухтаром (старостою) цього села; відпрацювавши строк своєї легіслатури, він одержав посаду у державній поштовій службі у Стамбулі. Там він зустрівся з французьким лінгвістом Жоржем Дюмезілем, разом з котрим взяв діяльну участь у роботі по вивченню і збереженню своєї мови, яка продовжувалася все його життя. Обдарований чудовою пам’яттю і швидко зрозумівши мету, яку поставили перед ним вчені, він був головним джерелом відомостей не лише з убихської мови, а також з міфології, культури та звичаїв убихського народу. Він володів не тільки убихською, а також хакучинським діалектом адигейської мови, що дало вченим можливість провести важливі компаративні дослідження щодо цих двох представників північно-західної гілки північнокавказької сім’ї мов. Найбільш вразливою рисою убихської мови, що так цікавить лінгвістів, є її неймовірно багатий консонантизм — дослідники налічували в убихській фонетиці 81 приголосний з лише трьома голосними. Тевфік Есенч навіть дозволяв вченим просвічувати себе рентгенівським промінням щоб допомогти з’ясувати деталі цього надзвичайного явища. Він також декілька разів відвідував Париж і Осло щоб взяти участь в дослідженнях. Він з великою пошаною ставився до своєї мови, і Дюмезіль вважав його ідіолект убихської найкращім наближенням до літературної убихської мови, що колись існувала. «Коли Есенч помре, — казав Жорж Дюмезіль, — багато буде втрачено. Однак багато вже і збережено: на відміну від давньогрецької та латини, ми маємо живу убихську мову на магнітофонній стрічці. » Есенч помер у 1992 році у 88-річному віці. Перед смертю він висловив бажання, щоб на його могилі були вирізьблені такі слова: Це могила Тевфіка Есенча. Він був останнім, хто умів розмовляти мовою, що звалася убихською.
|
| rdfs:comment
|
- Tevfik Esenç (1904 – October 7, 1992) was a Circassian exile in Turkey and the last known speaker of the Ubykh language. Esenç was raised by his Ubykh-speaking grandparents for a time in the village of Hacı Osman in Turkey, and he served a term as the muhtar (mayor) of that village, before receiving a post in the civil service of Istanbul. There, he was able to do a great deal of work with the French linguist Georges Dumézil to help record his language.
- Tevfik Esenç war ein aus dem Kaukasus stammender Tscherkesse und lebte in Exil in der Türkei. Er war der letzte Sprecher der kaukasischen Sprache Ubychisch. Esenç lebte im Dorf Hacı Osman in der Türkei und war dort Bürgermeister, bis er eine Stelle in Istanbul bekam. Dort arbeitet er mit dem französischen Sprachforscher Georges Dumézil, um das aussterbende Ubychisch aufzuzeichnen.
- Tevfik Esenç fue un agricultor turco, concretamente de origen circasiano, célebre por haber sido el último hablante conocido de ubijé, así como por su labor en las tareas de investigación de dicha lengua. Esenç fue criado durante un tiempo por sus abuelos, hablantes de ubijé, en el pueblo de Hacı Osman en Turquía. Sirvió una legislatura como muhtar o alcalde del pueblo antes de recibir un puesto como funcionario en Estambul.
- Tevfik Esenç était un exilé tcherkesse en Turquie, et le dernier locuteur connu de la langue oubykh. Esenç fut élevé par ses grands-parents, qui parlaient oubykh, dans le village de Hacı Osman en Turquie. Il exerça la fonction de muhtar de ce village, avant de se voir attribuer un poste dans le service civil à Istanbul. Là il fut en mesure d’effectuer un important travail avec le linguiste français Georges Dumézil en vue de conserver une trace de cette langue.
- Tevfik Esenç cserkesz származású török földműves volt, aki arról vált híressé, hogy az ubih nyelv utolsó ismert beszélője, és részt vett az e nyelvvel kapcsolatban folytatott kutatásokban. Egy ideig nagyszüleinél nevelkedett, utána a törökországi Hacı Osman faluban polgármesterként (muhtar) tevékenykedett, majd hivatalnoki beosztást kapott Isztambulban.
- Esenç fu cresciuto dai suoi nonni, parlanti l'ubykh, nel villaggio di Hacı Osman köyü in Turchia, per poi diventarne, per un certo periodo, muhtar (cioè sindaco). Ottenne in seguito un posto di lavoro nella pubblica amministrazione ad Istanbul, dove incontrò il linguista francese Georges Dumézil, che aiutò nella compilazione di materiale documentario sulla lingua ubykh.
- Tevfik Esenç – turecki rolnik, pochodzenia ubyskiego oraz ostatni znany użytkownik języka ubyskiego. Wychowany przez ubyskojęzycznych dziadków w wiosce Hacı Osman, w której pełnił później funkcję muhtara, zanim dostał pracę w stambulskiej służbie cywilnej. Tam też rozpoczął współpracę z francuskim językoznawcą Georgesem Dumezilem.
- Тевфик Эсенч — последний носитель убыхского языка. Был информантом Жоржа Дюмезиля, Г. Г. Фогта и М. А. Кумахова по убыхскому языку. Художественный прототип главного героя романа Баграта Шинкубы «Последний из ушедших».
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
