| dbpprop:abstract
|
- Subutai was the primary military strategist and general of Genghis Khan and Ögedei Khan. He directed more than 20 campaigns, during which he conquered or overran more territory than any other commander in history. He gained victory by means of imaginative and sophisticated strategies and routinely coordinated movements of armies that were more than 500 km away from each other. He is most remembered for devising the battle plan that destroyed the armies of Hungary and Poland within two days of each other, by forces almost a thousand miles apart. Subutai is regarded in history as one of Genghis Khan's and the Mongol Empire's most prominent generals in terms of ability and tactics helping with the military campaigns in Asia and Eastern Europe. He commanded many successful attacks and invasions during his time and was rarely defeated.
- Subutai wird als der fähigste General von Dschingis Khan (Temüjin) und Ögedei Khan angesehen. Er zeichnete für mehr als 20 Feldzüge in Asien und Osteuropa verantwortlich auf denen er mehr Land als jeder andere Kommandant in der Geschichte eroberte, und wurde kaum besiegt. Seine Siege erreichte er mittels fortgeschrittener, auch erfinderischer Strategien. Er koordinierte oft die Bewegung von Truppen die mehr als 500 km voneinander entfernt waren. Beispielsweise entwickelte er den Plan, nach dem die fast 1.000 km voneinander entfernten Armeen der polnischen Fürstentümer und des Königreichs Ungarn innerhalb von zwei Tagen vernichtet wurden.
- Subotai Ba'atur fue el principal estratega y teniente de Gengis Kan y Ogodei Kan. Ayudó a Gengis Kan con sus campañas militares en Mongolia, China, y Asia central. Algunos historiadores afirman que se solicitó su regreso a la capital del Imperio Mongol después de que Gengis Kan comenzara a temer de su influencia, lo cual queda en entredicho por el hecho de que Subotai estuvo comandando continuamente los ejércitos mongoles en campañas a partir de la época del mismo Gengis Kan, hasta casi el año de su muerte en 1248. También invadió Crimea, Kiev, Volga Bulgaria, Rusia, Bohemia, Turquía, y Hungría con Batu Kan.
- Subötai était le chef du "peuple des rennes", tribu de Mongolie centrale. Il participa aux conquêtes de l'Asie avec Gengis Khan. Il fut l'un de ses meilleurs généraux et est considéré comme l'un des plus grands stratèges de tous les temps. Il élabora notamment le plan d'invasion du Khwarezm lors de la campagne de 1248. Lors de cette campagne, il effectua en compagnie de Djebé avec une armée de 20 000 hommes un raid de reconnaissance de plus de 20 000 km les amenant notamment jusqu'en Russie où ils défirent les princes russes venus à leur rencontre avec 80 000 hommes. Il fut également à la tête de l'armée de 200 000 hommes lors de la campagne de 1237 qui envahît les steppes russes pour fonder la Horde d'Or.
- Szübőtej, Szübetej vagy Szubutáj Behadir a Mongol Birodalmat megalapító Dzsingisz kán, illetve Dzsingisz utódja, Ögödej fő katonai stratégája és legeredményesebb hadvezére volt. Több, mint húsz hadjáratot vezetett, amelyek során nagyobb területet hódított meg, mint bármely más hadvezér a történelem során. Hadvezetői képességeit a találékonyság és a kiváló stratégiai képességek jellemezték. Könnyedén hangolta össze egymástól akár több száz kilométerre lévő seregek mozgatását is. Ő volt annak a haditervnek a kidolgozója, amelynek végrahajtása során egymástól több, mint ezer kilométerre lévő mongol csapatok a tatárjárás során két napon belül megsemmisítették Magyarország és Lengyelország haderejét. Ritkán szenvedett vereséget.. 1160 és 1170 közt született, valószínűleg az Onon-folyó felső folyásától nyugatra. A mongolok által uriankhai néven emlegetett „erdei emberek” valamelyik törzséhez tartozott. Családja több nemzedéken keresztül összefonódott Dzsingisz kán családjával. (De nem voltak magas rangúak, bár Szübőtej apja, Kaban kovács volt, ami nagyon megbecsült mesterségnek számított. ) Bátyja, Jelme is a mongol hadsereg hadvezére volt. Apja 17 évesen adta Dzsingisz szolgálatába. Egy évtizeden belül a magas rangú katonai vezetők közé emelkedett, a főhad előtt járó négy portyázó egységet vezette. Első feljegyzett haditette Huan meglepetésszerű megtámadása és elfoglalása volt 1212-ben. Sorsa példázza, hogy a Mongol Birodalomban a rangokat érdemek alapján adományozták. A nem a kán rokonai közé tartozó vezetők közt ő emelkedett a legmagasabbra. Dzsingisz „harci kutyái” egyikének nevezte.
- Fu il principale stratega, generale e braccio destro di Gengis Khan e condusse vittoriosamente in prima persona non meno di 20 campagne militari e conquisto' un'estensione cosi' vasta di territori che nessun condottiero nella storia prima o dopo di lui mai lo eguaglio'. La sua strategia militare gli permetteva di coordinare movimenti di attacco su arree di oltre 500km e fu famoso per aver preparato i piani che condussero alla distruzione contemporanea in 2 soli giorni degli eserciti di Ungheria e Polonia distanti circa un migliaio di kilometri l'uno dall'altro. Non esistono fonti storiche che riportino una sua sconfitta durante la sua lunga carriera militare in numerosissime battaglie.
- スブタイ、スベエデイ（Sübe'edei, Sübütei. 1176年 - 1248年）は、チンギス・ハーンの家臣。ウリャンカイ部の出身で、同じくチンギスのもとで活躍したジェルメの弟。四狗の一人。漢文では「速別額台」（スベエデイ）や「速不台」（スブタイ）とも表記され、ペルシア語資料では سوبداى بهادر Sūbdā'ī bahādur として表れる。名は釈迦如来十大弟子のひとり、須菩提にちなんだもの。 スブタイの出身であるウリヤンカイ（Uryangqai, 兀良哈など）とは、元来中国東北部北部からシベリア南部にかけての森林地帯に住む狩猟民の凡称であったとみられている（後世になっても李氏朝鮮が女真族など北方ツングース系諸集団をオランケの呼称で呼んでいるという用例が知られる）。そのうち、12世紀頃にモンゴル高原に進出した一派がモンゴル諸部族の隷属集団として組み込まれたようで、『元朝秘史』の伝承によればブルカン岳周辺に先住し、モンゴル部族の遠祖ボドンチャル・ムンカクの頃に征服されてこれに隷従したとある。また『元史』「速不台伝」によればチンギス・カンの五世の祖であるトンビナイ・セチェンの時代に従属関係を結んだ事が述べられており、ジャライル部族と同様に最も早い時期にモンゴル部族集団と従属関係を結んだ、有力かつ大きないわゆる「譜代の隷臣」の部族集団であったと考えられている。 スブタイは武勇に優れた猛将で、『元朝秘史』によると、チンギスが即位する以前にタイチュウト氏、ジャムカと袂を別かった時にチンギス側に帰順した部将たちのひとりに数えられているのが初出である。 1216年にメルキト族追討に派遣され、戦死したメルキト王トクトア・ベキの世嗣たちを討ち取るなど功績を挙げた。1219年秋、チンギスの大西征に従い、本営である中軍に近侍し、ついでサマルカンドから逃亡したホラズム・シャー朝のアラーウッディーン・ムハンマドを追撃した。これは取り逃がしたものの、その後ジェベとともに各々1万騎を率いてアラーウッディーン捜索のためホラーサーンからエルブルズ山脈南麓を経由してイラン西北部、イラク、アゼルバイジャン、グルジアの各地を劫略し、カフカース山脈を越境。ロシア平原など東欧に進出して、カルカ河畔においてキエフをはじめとするルーシ諸侯の大軍勢を打ち破るという大功を挙げている。 1227年のチンギスの死後もオゴデイに従って宿老として活躍し、1232年のトルイ指揮下で左翼軍団の千戸長として従軍し、汴京（開封）陥落など金の滅亡戦でも功績を挙げた。その後は1236年にはじまるバトゥのヨーロッパ遠征に副司令格として本営・中軍の宿将として従軍し、さらに功績を挙げたが、オゴデイの死とともにヨーロッパ遠征軍が帰還すると隠退し、グユク治世の1248年、生地のトウラ河畔にあったウリャンカイ部の牧地において72歳で死去したという。
- Subedei was één van de belangrijkste adviseurs en generaal van de Mongoolse leider Dzjengis Khan, die tussen pakweg 1200 en 1225 grote delen van de wereld veroverde. Toen het Mongoolse rijk onder het bewind van Khan zo groot werd dat hij zelf niet meer alle militaire handelingen aan kon sturen, nam Subedei een belangrijk deel van deze taken in handen. Terwijl Khan zich omstreeks 1220 bezig hield met uitbreiding van zijn rijk in de richting van India en Afghanistan, was Subedei verantwoordelijk voor de aanvallen op Rusland. Tussen 1236 en 1242, toen Dzjengis Khan reeds overleden was, speelde Subedei ook een belangrijke rol bij de Mongoolse invallen in Europa.
- Subedej-bagaatur - jeden z dowódców armii Czyngis-chana. Urodził się ok. 1175 roku. Pochodził z plemienia Urankatów. W wojnach lat 1218-1223 w czasie wojny z Chorezmem, wraz z Dżebe dowodził armią ścigającą jego władcę Muhameda. Po jego śmierci obaj wodzowie podjęli marsz na zachód, który wedle niektórych historyków miał charakter rozpoznawczy, według innych zaś już w zamyśle skierowany był przeciw Połowcom. Obaj wodzowie obeszli od południa Morze Kaspijskie paląc po drodze kilka miast w północnym Iranie, następnie rozbijają wojska gruzińskie, przekroczyli Kaukaz i pokonali w kilku bitwach Połowców. 31 maja 1223 roku w Bitwie nad Kałką rozbili zjednoczone wojska Połowców i książąt Ruskich. Następnie zdobyli Sudak - kolonię genueńską na Krymie, po czym zawrócili do Mongolii. W drodze powrotnej Subedej stracił większość armii w walkach z Bułgarami Kamskimi wtedy też stracił oko. Za rządów Ugedeja walczył z Dżurdżenami w Chinach. Był doradcą Batu-chana i prawdopodobnie faktycznym wodzem, jego wyprawy na zachód w latach 1236-1241. W roku 1242 powrócił do Mongolii, gdzie zmarł w roku 1248. Znakomitym wodzem był także jego syn Uriangchadaj, który miał znaczny udział w podboju południowych Chin za rządów Kubilaja.
- Subedei (também chamado de Subutai, Subotei ou Subotai) foi um dos grandes generais do Exército Mongol, tendo participado de diversas campanhas. Ótimo estrategista, era um bom amigo de Genghis Khan e seu filho e sucessor Ögedei Khan. Durante o reinado de Genghis Khan participou de campanhas militares na Mongólia, norte da China, Ásia Central e Rússia (apesar de Genghis Khan não ter participado pessoalmente desta campanha). Já depois da morte de Genghis Khan participou das conquistas mongóis na Europa Oriental e Central junto com Batu Khan. Por volta de 1248, já idoso, veio a falecer. Por muitos é considerado um dos maiores generais da história.
- Subotai „bahadur” (sau Subutai; în limbile mongolă Сүбээдэй, Sübeedei, şi rusă Субудай багатур; n. 1176 – d. 1248)) a fost principalul general şi strateg al marilor hani mongoli Temüügin Ginghis şi Öghedei (Ogotai). Iniţial, Subotai era un simplu nöker (soldat de rând) din armata lui Ginghis Han. Ulterior a devenit cel mai mare şi mai înţelept conducător al oştirii mongole. Era de statură medie, gras, cu picioarele strâmbe, iar faţa îi era plină de cicatrici de la multele războaie pe care le-a dus, cea mai mare cicatrice fiind de-a lungul feţei prin ochiul stâng. După moartea fiului lui Ginghis han, Giuci, lui Subotai i-a fost încredinţat fiul lui Giuci, Batu, care, sub îndrumarea marelui său învăţător, după ce a mai crescut, a cucerit întreaga Rusie Kieveană.
- Субэдэй — виднейший монгольский полководец, соратник Чингисхана. Сын кузнеца Джарчиудая из племени урянхат, брат Джелмэ. Участвовал во всех основных монгольских походах первой половины XIII века — на северный Китай (Империя Цзинь), меркитов, государство Хорезмшахов, Кавказ и Восточную Европу.. Совместно с Джэбэ руководил монголами в битве на Калке. Был фактическим руководителем в походах Бату-хана (Батыя) на Русь и Центральную Европу.
- Tsubotai, född 1176, död 1248, var en mongolisk general och strateg under Djingis khan och deltog i dennes erövringar i Mongoliet, Kina, Centralasien och Östeuropa. Han förföljde shah Ala ad-Din Muhammad II av Persien till en liten ö i Kaspiska havet där denne dog, övertog en del av makten efter Djingis död 1227, då Ögedei valdes till ny khan. Han blev med tiden enormt överviktig och måste - mot mongolsk tradition som fordrade utomordentlig hastighet - förflyttas i en kärra till slagen. Under fälttåget mot shahen hade han besegrat slaver i Ural, den första kontakten mellan européer och mongolerna, och på 1230-talet återupptogs fälttågen i väster. Moskva föll 1237 och mongolerna fortsatte mot Finland; de hejdades av träskmarkerna och de begränsade försörjningsmöjligheterna i Ryssland. Kiev förstördes 1240 och 1241 erövrades Polen, Ungern och Slovakien; dessa länders och även tyska arméer krossades fullständigt av den mongoliska stridstekniken. Vintern 1241-42 planerades ett fälttåg mot Österrike, Italien och Tyskland med Wien som utgångspunkt, men då bud nådde dem om Ögedei khans död beslöt sig Tsubotais lokale överordnade Batu khan för att återvända till Karakorum i Mongoliet för att välja en ny khan, och att ta med sig armén som en maktfaktor. Polen, Ungern och Slovakien utrymdes därmed, Ryssland, Vitryssland och Ukraina stod kvar som mongoliska men även i söder hejdades invasioner vid Kairo (och som sagt i norr vid Karelska näset); därmed var mongolernas framryckningar över efter trettio års krig, och i framtiden skulle världens största sammanhängande imperium någonsin bara införliva områden av Kina, Tibet och Indokina. Utan att spela någon större politisk roll efter återtåget 1242 dog Tsubotai hemma i Mongoliet 1248, 71 eller 72 år gammal. Han var son till en fattig smed och slutade som världens största imperiums störste general och är därmed ett exempel på hur Mongolväldet var en meritokrati där vem som helst kunde få en ledande position. Som ledare var han taktisk och uppfinningsrik, djupt vördad av sina soldater, så pass att de tog sig tid att frakta honom i en kärra (se ovan). Han kunde också tänka utöver det konventionella, till exempel under slaget vid Mohi där ungerska armborstskyttar spärrade vägen råddes han trots det farliga läget till att gå till anfall med kavalleriet, mot mongolernas taktik om att vinna med så få förluster som möjligt. Tsubotai beordrade att belägringsvapen skulle avlossa stenar mot skyttarna, vilket fungerade galant - problemet var bara att ingen använt belägringsvapen i snabba drabbningar tidigare. Ungrarna stupade för stenarna som tidigare bara använts för att krossa murar, och de stora förlusterna uteblev.
- Subutay, Cengiz Han ve Ögeday'ın önde gelen stratejisti ve generali idi. Tarihteki hiçbir komutanın alamadığı kadar toprak ele geçirdiği 20'den fazla sefer yönetmiştir. İmgeleme(hayal etme) ve deneyim gerektiren stratejiler uygulayarak zafer kazanmıştır. Birbirinden 500 km uzakta olan orduların hareketlerini gayet olağan bir şekilde eşgüdümlü kılabiliyordu. Çoğunlukla düşman ordusunu muhabereyi kabul etmeden önce zayıf bir konuma düşürecek manevralar yapıyordu. En çok Macaristan ve Polonya ordularını aralarında yaklaşık bin dört yüz kilometre bulunan birliklerle ikişer günde yok ettiği çok iyi düşünülmüş muhabere planıyla hatırlanmaktadır. Cengiz Han'ın Moğolistan'a, Kuzey Çin'e ve Orta Asya'ya yaptığı seferlere yardım etmiştir. Tarihte yetenek, taktik ve Cengiz Han'a bağlılık açısından Cengiz Han'ın ve Moğol İmparatorluğu'nun en seçkin generallerinden biri sayılır. Kendi zamanındaki pek çok başarılı saldırıya/işgale komuta etmiş ve çok nadiren bozguna uğramıştır.
- Субедей — монгольський стратег і полководець Чингісхана і Угедея. Походив з сім'ї коваля. Належав до Чингісханових «собак війни». Керував понад 20 кампаніями, серед яких були завоювання північнокитайської імперії Цзінь, винищення меркітів, розгром Хорезму і Персії. У 1223 році разом із командиром Джебе керував монгольськими військами у битві на Калці. Брав участь у походах Батия на Русь у 1237—1240 роках і Центральну Європу у 1241—1242 роках. Субудей вважається одним з найвидатніших полководців Чингізхана і Монгольської імперії. Його шанують у Монголії як національного героя.
- 速不臺，又作雪不台，（1176年-1248年），蒙古帝國大将，成吉思汗四犬之一，武藝絕倫，多次跟隨成吉思汗家族征伐四方，其征战所及东至高丽，西达波兰、匈牙利，北到西伯利亚，南抵开封。是古代世界征战范围最广的将领。
|
| rdfs:comment
|
- Subutai was the primary military strategist and general of Genghis Khan and Ögedei Khan. He directed more than 20 campaigns, during which he conquered or overran more territory than any other commander in history. He gained victory by means of imaginative and sophisticated strategies and routinely coordinated movements of armies that were more than 500 km away from each other.
- Subutai wird als der fähigste General von Dschingis Khan (Temüjin) und Ögedei Khan angesehen. Er zeichnete für mehr als 20 Feldzüge in Asien und Osteuropa verantwortlich auf denen er mehr Land als jeder andere Kommandant in der Geschichte eroberte, und wurde kaum besiegt. Seine Siege erreichte er mittels fortgeschrittener, auch erfinderischer Strategien. Er koordinierte oft die Bewegung von Truppen die mehr als 500 km voneinander entfernt waren.
- Subotai Ba'atur fue el principal estratega y teniente de Gengis Kan y Ogodei Kan. Ayudó a Gengis Kan con sus campañas militares en Mongolia, China, y Asia central.
- Subötai était le chef du "peuple des rennes", tribu de Mongolie centrale. Il participa aux conquêtes de l'Asie avec Gengis Khan. Il fut l'un de ses meilleurs généraux et est considéré comme l'un des plus grands stratèges de tous les temps. Il élabora notamment le plan d'invasion du Khwarezm lors de la campagne de 1248.
- Szübőtej, Szübetej vagy Szubutáj Behadir a Mongol Birodalmat megalapító Dzsingisz kán, illetve Dzsingisz utódja, Ögödej fő katonai stratégája és legeredményesebb hadvezére volt. Több, mint húsz hadjáratot vezetett, amelyek során nagyobb területet hódított meg, mint bármely más hadvezér a történelem során. Hadvezetői képességeit a találékonyság és a kiváló stratégiai képességek jellemezték.
- Fu il principale stratega, generale e braccio destro di Gengis Khan e condusse vittoriosamente in prima persona non meno di 20 campagne militari e conquisto' un'estensione cosi' vasta di territori che nessun condottiero nella storia prima o dopo di lui mai lo eguaglio'.
- スブタイ、スベエデイ（Sübe'edei, Sübütei.
- Subedei was één van de belangrijkste adviseurs en generaal van de Mongoolse leider Dzjengis Khan, die tussen pakweg 1200 en 1225 grote delen van de wereld veroverde. Toen het Mongoolse rijk onder het bewind van Khan zo groot werd dat hij zelf niet meer alle militaire handelingen aan kon sturen, nam Subedei een belangrijk deel van deze taken in handen.
- Subedej-bagaatur - jeden z dowódców armii Czyngis-chana. Urodził się ok. 1175 roku. Pochodził z plemienia Urankatów. W wojnach lat 1218-1223 w czasie wojny z Chorezmem, wraz z Dżebe dowodził armią ścigającą jego władcę Muhameda. Po jego śmierci obaj wodzowie podjęli marsz na zachód, który wedle niektórych historyków miał charakter rozpoznawczy, według innych zaś już w zamyśle skierowany był przeciw Połowcom.
- Subedei (também chamado de Subutai, Subotei ou Subotai) foi um dos grandes generais do Exército Mongol, tendo participado de diversas campanhas. Ótimo estrategista, era um bom amigo de Genghis Khan e seu filho e sucessor Ögedei Khan. Durante o reinado de Genghis Khan participou de campanhas militares na Mongólia, norte da China, Ásia Central e Rússia (apesar de Genghis Khan não ter participado pessoalmente desta campanha).
- Subotai „bahadur” (sau Subutai; în limbile mongolă Сүбээдэй, Sübeedei, şi rusă Субудай багатур; n. 1176 – d. 1248)) a fost principalul general şi strateg al marilor hani mongoli Temüügin Ginghis şi Öghedei (Ogotai). Iniţial, Subotai era un simplu nöker (soldat de rând) din armata lui Ginghis Han. Ulterior a devenit cel mai mare şi mai înţelept conducător al oştirii mongole.
- Субэдэй — виднейший монгольский полководец, соратник Чингисхана. Сын кузнеца Джарчиудая из племени урянхат, брат Джелмэ.
- Tsubotai, född 1176, död 1248, var en mongolisk general och strateg under Djingis khan och deltog i dennes erövringar i Mongoliet, Kina, Centralasien och Östeuropa. Han förföljde shah Ala ad-Din Muhammad II av Persien till en liten ö i Kaspiska havet där denne dog, övertog en del av makten efter Djingis död 1227, då Ögedei valdes till ny khan.
- Subutay, Cengiz Han ve Ögeday'ın önde gelen stratejisti ve generali idi. Tarihteki hiçbir komutanın alamadığı kadar toprak ele geçirdiği 20'den fazla sefer yönetmiştir. İmgeleme(hayal etme) ve deneyim gerektiren stratejiler uygulayarak zafer kazanmıştır. Birbirinden 500 km uzakta olan orduların hareketlerini gayet olağan bir şekilde eşgüdümlü kılabiliyordu. Çoğunlukla düşman ordusunu muhabereyi kabul etmeden önce zayıf bir konuma düşürecek manevralar yapıyordu.
- Субедей — монгольський стратег і полководець Чингісхана і Угедея. Походив з сім'ї коваля. Належав до Чингісханових «собак війни». Керував понад 20 кампаніями, серед яких були завоювання північнокитайської імперії Цзінь, винищення меркітів, розгром Хорезму і Персії.
- 速不臺，又作雪不台，（1176年-1248年），蒙古帝國大将，成吉思汗四犬之一，武藝絕倫，多次跟隨成吉思汗家族征伐四方，其征战所及东至高丽，西达波兰、匈牙利，北到西伯利亚，南抵开封。是古代世界征战范围最广的将领。
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
