| dbpprop:abstract
|
- Speech act is a technical term in linguistics and the philosophy of language. Precise conceptions vary.
- Die Sprechakttheorie, auch Sprechhandlungstheorie, ist die philosophische Auffassung, dass mit sprachlichen Äußerungen nicht nur Sachverhalte beschrieben und Behauptungen aufgestellt, sondern darüber hinaus Handlungen (Akte) vollzogen werden, die für sich genommen bereits eine Änderung des Zustands der Welt zur Folge haben. Sie behauptet, dass zum Beispiel eine Anordnung (Befehl, gerichtliche Verfügung), Namensgebung einer Person oder Sache (Taufe, Benennung), die Selbstverpflichtung, etwas zu tun (Versprechen), der Hinweis auf eine Gefahr (Warnung) oder eine seelisch verletzende Aussage (Beleidigung) ebenso eine Veränderung der Realität sind wie etwa das Zerstören einer Vase. Die Sprechakttheorie untersucht das Wesen sprachlicher Handlungen, ihre Klassifikation und ihre Erklärung. Zu den wichtigsten Vertretern zählen John Langshaw Austin und John Searle.
- Řečový akt nebo také mluvní akt je minimální pragmatická neboli ilokuční jednotka, na niž můžeme rozložit řečové jednání. Pozvání na večeři je příklad řečového aktu. Tento akt lze vykonat vyslovením různě strukturovaných úplných či neúplných vět. Pro analýzu rozhovoru je důležitější než přesné znění výpovědi její smysl jako krok či tah v taktice mezilidské komunikace. Na pozvání může partner rozhovoru reagovat přijmutím nebo odmítnutím. Pozvání a následné přijetí považujeme za dialogický pár řečových aktů, které jsou vzájemně kompatibilní.
- La teoría de los actos de habla, tal y como la formuló el filósofo del lenguaje J. L. Austin es una de las consecuencias de la filosofía del lenguaje peculiar. Aparece formulada en su obra póstuma Cómo hacer cosas con palabras (How to Do Things with Words). Dicha teoría es el arranque de uno de los enfoques de la pragmática más populares, ampliado por John Searle.
- Puhetoimitus eli puheakti on kielitieteen ja kielifilosofian käsite. Puhetoimitus tarkoittaa lausumaa, joka ei totea asiantiloja vaan muuttaa niitä. Puhetoimituksia tutkii kielitieteellinen pragmatiikka.
- Un acte de langage est un moyen mis en œuvre par un locuteur pour agir sur son environnement par ses mots : il cherche à informer, inciter, demander, convaincre, etc. son ou ses interlocuteurs par ce moyen. L'acte de langage désigne donc aussi l'objectif du locuteur au moment où il formule son propos. Quelques traitements plus tôt peuvent être trouvés chez certains Pères de l'Église et philosophes scolastiques (dans le contexte de la théologie sacramentelle), aussi bien que chez Thomas Reid, et C. S. Peirce. Adolf Reinach peut être crédité pour avoir développé un compte assez complet des actes sociaux en tant qu'expressions performatives, bien que son travail n'ait eu que peu d'influence, peut-être en raison de sa mort prématurée. Roman Jakobson avait des idées similaires dans les années 60, sous la forme de ce qu'il appelle la fonction conative du langage. Cette idée a été développée par John Langshaw Austin et son étudiant John Searle, qui expliquent qu'un individu s'adresse à un autre dans l'idée de faire quelque chose, à savoir de transformer les représentations de choses et de buts d'autrui, plutôt que de simplement dire quelque chose. On peut alors modéliser l'acte de langage comme n'importe quel autre type d'acte : il a un but (aussi appelée intention communicative), un pré-requis, un corps (c'est-à-dire une réalisation) et un effet. Il existe différents types d'actes de langage, que l'on catégorise généralement selon leur but : citer, informer, conclure, donner un exemple, décréter, déplorer, objecter, réfuter, concéder, conseiller, distinguer, émouvoir, exagérer, ironiser, minimiser, railler, rassurer, rectifier… L'identification de l'acte de langage conditionne largement l'interprétation du message délivré, au-delà de la compréhension de son contenu sémantique. Par exemple, la motivation de l'énoncé « J'ai appris que tu as obtenu ton diplôme » peut être de féliciter son destinataire, de s'excuser d'avoir douté de sa réussite, ou simplement de l'informer du fait rapporté. Toutefois, certains chercheurs remettent en cause la nécessité de devoir toujours reconnaître l'acte de parole pour qu'il s'accomplisse avec succès. Sperber et Wilson illustrent cela par l'exemple des prédictions. Une prédiction est vue comme un type d'énoncé dans lequel une hypothèse possède une propriété qui porte sur un événement futur, lequel échappe, au moins en partie, au contrôle du locuteur. Selon cette théorie, la plupart des autres actes de langage pourraient être également définis par d'autres propriétés spécifiques de leur contenu.
- A beszédaktus-elmélet szerint a nyelvhasználat nem egyszerűen a cselekvés irányítója, hanem maga a cselekvés is.
- La teoria degli atti linguistici si basa sul presupposto che con un enunciato non si possa solo descrivere il contenuto o sostenerne la veridicità, ma che la maggior parte degli enunciati servano a compiere delle vere e proprie azioni in ambito comunicativo, per esercitare un particolare influsso sul mondo circostante. L'anno di nascita della teoria degli atti linguistici nella filosofia analitica anglosassone può essere considerato il 1955, in cui John Langshaw Austin tenne una lezione all´università di Harvard dal titolo How To Do Things With Words, che tuttavia fu pubblicata postuma nel 1962. Il vero responsabile della divulgazione della teoria degli atti linguistici è stato John Searle, che con il suo libro Speech acts del 1969 sistematizza in maniera più efficace sotto alcuni aspetti il pensiero di Austin, anche se modificandolo parzialmente. Tuttavia, l'opera del fenomenologo Adolf Reinach Die apriorischen Grundlagen des bürgerlichen Rechtes già diede un trattamento sistematico degli atti sociali, inclusi gli atti linguistici, quasi 50 anni prima di John Austin. Il lavoro di Reinach si basò principalmente sulle analisi del significato fatte da Edmund Husserl nelle "Ricerche Logiche", ma anche sulle critiche di Johannes Daubert su esse. Inoltre il suo collega ed amico Alexander Pfänder allo stesso tempo stava anche facendo ricerche su ordini, promesse e simili. A causa della morte prematura di Reinach e delle due guerre mondiali, la sua teoria non arrivò ad ottenere il livello di fama e diffusione che la filosofia del linguaggio anglosassone gode oggigiorno. Un atto linguistico consta di tre parti: Locuzione (struttura ed enunciato) Illocuzione (obiettivo, intenzione comunicativa) Perlocuzione (effetto dell'atto linguistico sull'interlocutore) Ad esempio: con l'enunciato è tardi, ad una sola locuzione possono corrispondere diverse illocuzioni, ad esempio: La semplice intenzione di constatare qualcosa a titolo di informazione L'intenzione di invitare qualcuno a sbrigarsi L'intenzione di invitare qualcuno a non sforzarsi più. L'intenzione di comunicare che è giunto il momento di congedarsi. L'effetto dell'atto linguistico può a sua volta essere diverso a seconda del contesto (risposta o meno da parte dell'interlocutore, azione non verbale o meno sempre da parte di chi ascolta, magari con suo dispiacere o con sua approvazione) Gli atti linguistici (in riferimento alla parte illocutiva, dunque in base alle varie funzioni comunicative) possono essere suddivisi secondo John Rogers Searle in cinque classi. Un atto linguistico può essere diretto o indiretto. In un atto linguistico indiretto non si dice direttamente ciò che si intende dire. Così il parlante formula una domanda anche se intende ottenere una performance.
- 言語行為（げんごこうい、英: Speech act）は、言語学および言語哲学における専門用語である。「言語行為」の正確な意味はいくつかある。
- Een taalhandeling of taaldaad is een handeling die plaatsvindt omdat men iets zegt met een zeker doel voor ogen. Een taalhandeling is een bepaald soort Intentionele handeling waarover John Searle spreekt in zijn boek Intentionality. Een taalhandeling is mede gebaseerd op het coöperatief principe. Het tegenovergestelde van een taalhandeling is phatische communicatie. Hierbij heeft de taal geen semantische maar een sociale betekenis. Het praten op zich is dan vaak de enige boodschap. Een voorbeeld van een taalhandeling is een belofte. Een belofte vindt plaats wanneer men door middel van spraak zijn geestelijke toestand (= Intentionele toestand) kenbaar wil maken aan een toehoorder. Met die tot uitdrukking gebrachte geestelijke toestand wil men aangeven dat men van plan is te doen wat de propositie van die belofte weergeeft. Men weet zijn innerlijk aan de buitenwereld te relateren door middel van een taalhandeling. De fenomenoloog Adolf Reinach ontwikkelde in 1913 een omvattende theorie van sociale handelingen, inclusief taalhandelingen. Later pasten John Austin en zijn student John Searle het begrip taalhandelingen toe op alledaagse gesproken taal. De onder linguïsten gangbare speech act-theorie verdeelt de taalhandeling in een locutie, illocutie en perlocutie. Een voorbeeld is het zinnetje: Weet u hoe laat het is? De locutie van dit voorbeeld is slechts de weergave van de geschreven zin of, indien men hem uitspreekt, slechts de productie van de klankenreeks. Het accent ligt hier op de fysieke handeling onafhankelijk van de betekenis die de uitspraak heeft en de bedoeling die de actor aan die uitspraak oplegt. De illocutie is dat wat men met de fysieke handeling bedoelt te communiceren. In het geval van dit voorbeeld: „Ik vraag u mij te vertellen hoe laat het is. “. Een ander voorbeeld is het zinnetje Het tocht, waarvan de illocutie meestal „Doe het raam/de deur dicht“ is. De perlocutie betreft het zekere effect dat de spreker met zijn taalhandeling op de interpreet hoopt te bereiken, het correct begrijpen van de vraag en het als gevolg daarvan geven van het gewenste antwoord. Benadrukt zij dat locutie, illocutie en perlocutie gezamenlijk de taalhandeling vormen. In zich zelf zijn het dus handelingen en geen beschrijving van handelingen. De beschrijving zoals hier over het begrip taalhandeling gedaan is zelf een door de auteur uitgevoerde taalhandeling met locutionair, illocutionair en perlocutionair element. Searle heeft het in dat verband over de Hermeneutische cirkel, wat wil zeggen je hebt taal nodig om iets over taal te zeggen. Een mogelijk antwoord; "Het is kwart voor zeven. " is een taalhandeling die weer de drie elementen locutie, illocutie en perlocutie kent. Het antwoord is de reactie op de door de interpreet begrepen illocutie. Het antwoord zou bijvoorbeeld kunnen zijn: „het is kwart voor zeven“. De locutie is de gesproken tekst of de geschreven zin onafhankelijk van betekenis en bedoeling. De illocutie is: In antwoord op uw vraag: „Ik vraag u mij te vertellen hoe laat het is“, deel ik u mede dat het kwart voor zeven is. Het in het antwoord refereren aan de vraag is noodzakelijk omdat de spreker met zijn uiting „Het is kwart voor zeven“ daarmee niet per se bewust antwoord hoeft te geven op de te stellen vraag. Hij kan immers bijvoorbeeld ook de bedoeling hebben bij zichzelf te zeggen: „Oeps, het is kwart voor zeven, ik moet naar mijn werk“. Dit ware dan, indien de voorafgaande vraag niet gestipuleerd werd, opnieuw een mogelijke illocutie bij de uiting „Het is kwart voor zeven“. De perlocutie beschrijft uiteraard weer het effect dat de beantwoorder met zijn uitspraak hoopt te bereiken.
- En talehandling kan best beskrives som "når vi sier noe, gjør vi noe", slik som når en prest sier jeg erklærer dere herved for rette ektefolk å være eller som en handling utført ved hjelp av språket, for eksempel å beskrive noe (det snør), stille et spørsmål (snør det?), be om noe eller gi en ordre (kan du sende saltet?, slipp våpenet, ellers skyter jeg deg) eller å gi et løfte (Jeg lover å gi det tilbake). Andre vanlige eksempler på talehandlinger er å hilse, å unnskylde (seg) eller å fornærme (noen). I store deler av lingvistikkens og språkfilosofiens historie har språk primært blitt sett på som en måte å bekrefte fakta, og det har vært tendenser til å ignorere de andre bruksmåtene språket har. Men arbeidet til J. L. Austin førte til at filosofer begynte å bli mer oppmerksomme på hvordan språket brukes i dagligdagse aktiviteter. Hans student John Searle videreutviklet denne tilnærmingen. Det første systematiske arbeidet med talehandlinger ble gjort lenge før, av fenomenologen Adolf Reinach i 1913. Austin skiller mellom illokusjonære og perlokusjonære talehandlinger. En interessant type talehandling er performativer, altså uttrykk som for eksempel Jeg utnevner Jon til statsminister, Jeg dømmer deg til ti års fengsel eller Jeg lover å betale det tilbake. I disse uttrykkene blir handlingen som setningen beskriver (utnevnelse, dom og løfte) utført ved setningen selv; talehandlingen er den handlingen setningen uttfører. Som en kontrast til dette har vi perlokusjonære handlinger som forårsaker handlinger som ikke er de samme som uttalelsen, Studiet av talehandlinger utgjør en del av pragmatikk, som igjen er en del av lingvistikken. I filosofi, særlig i etikk og juridisk filosofi, blir talehandlingsteori relatert til studiet av normer.
- Akt mowy (od łac. actus – czyn, ang. speech act) - wypowiedzenie skierowane przez nadawcę do odbiorcy, którego celem jest przekazanie komunikatu za pomocą systemu znaków językowych. Akt mowy dzieli się na dwie fazy: mówienie – faza podstawowa i zrozumienie słów osoby mówiącej – faza wykonana jest przez odbiorcę. Akty mowy zaczął badać brytyjski językoznawca i filozof języka John Langshaw Austin (fundamentalna praca pt. How to Do Things with Words, 1962 r. ) - wśród zdań języka naturalnego wyodrębnił on takie, których nie da się ocenić pod względem prawdziwości, a jedynie skuteczności (fortunności). Są to tak zwane performatywy (teoria performatywów). Ten prosty podział zastąpił następnie Austin bardziej rozwiniętą klasyfikacją - wyodrębnił trzy potencjalne aspekty aktów mowy: lokucyjny (tworzenie i artykułowanie wypowiedzi), illokucyjny (intencjonalność wypowiedzi), obecny np. w obietnicach, ostrzeżeniach, prośbach, perlokucyjny (dodatkowe, wtórne oddziaływanie na odbiorcę), obecny wtedy, gdy wypowiedź wywołuje u odbiorcy jakiś efekt (reakcja emocjonalna, wykonanie pewnej czynności). Teoria aktów mowy opiera się na spostrzeżeniu, iż przy pomocy języka można nie tylko przekazywać informacje, ale i tworzyć fakty społeczne. W szczególności istnieje kategoria wypowiedzi, które nie opisują w ogóle świata, ale tworzą go i w związku z tym nie mogą podlegać ocenie prawdziwościowej klasycznej logiki. Dotyczy to na przykład deklaracji w rodzaju "Ogłaszam zebranie za zamknięte". Teoria ta stawia sobie za cel wszechstronną analizę aktów mowy oraz ich typologię. Klasyfikację aktów mowy, zawężając pojęcie do tzw. "genrów mowy", przeprowadziła Anna Wierzbicka. John Searle, uczeń J. L. Austina, wyróżnił : akty bezpośrednie - intencja mówiącego odczytywana jest niezależnie od sytuacji, np. Podaj mi szklankę wody. akty pośrednie – tekst aktu należy odczytywać kontekstowo, w różnych sytuacjach tekst może mieć różne znaczenie, np. okrzyk Och! może być w zależności od związanych z jego wypowiedzeniem okoliczności związany z radością, bólem lub strachem. Badaniem problemu właściwego rozumienia aktów pośrednich, jak również teksów, których nie należy odczytywać wprost, zajmuje się lingwistyka tekstu. Według Searle’a można wyróżnić pięć typów aktów mowy: asercje – ich celem jest przedstawienie sądów, np. wątpienie, podziw, przeczenie itp. Przykłady: Nie sądzę, abyś tak wiele zarabiał. Bardzo mi się podoba to mieszkanie. akty dyrektywne – ich celem jest wywarcie nacisku na odbiorcę i wpłynięcie na jego zachowanie, np. rozkazy, prośby, pytania. Przykłady: Natychmiast przyjdź do domu! Proszę Państwa o zapięcie pasów. akty komisywne – ich celem jest podjęcie działania albo zobowiązanie, np. obietnice. Przykłady: Będę codziennie zmywać naczynia. Obiecuję więcej nie krzyczeć. akty ekspresywne – ich celem jest wyrażenie własnych stanów emocjonalnych, postaw np. gratulacje, kondolencje. Przykłady: Och, tak bardzo mi przykro. To cudownie! akty performatywne – ich celem jest stworzenie nowego stanu rzeczy. Przykłady: Nadaję ci imię Tomasz. Rozwinięciem teorii aktów mowy jest teoria implikatur konwersacyjnych Paula Grice'a.
- A teoria dos atos de fala teve seu início com os trabalhos do filósofo inglês John Langshaw Austin e foi levada adiante por John Roger Searle (1932-) e, de certa maneira, por Jacques Derrida. Austin faz parte da escola de filosofia analítica de Oxford, cuja fundação é atribuída a Gilbert Ryle, mais especificamente a seu texto Sistematic Misleading Expressions, e o fator que caracteriza os filósofos desta escola é a análise minuciosa da linguagem, na verdade da linguagem ordinária, ou seja, sob uma interpretação literal. Isto os diferencia, por exemplo, dos estudiosos do Círculo de Viena, cujos estudos sobre a linguagem limitavam-se àquela usada pela ciência. A filosofia preocupava-se, tratando-se de linguagem, somente com os enunciados descritivos, isto é, aqueles que descrevem estados de coisas no mundo. São estes enunciados que Frege, Russell, os pensadores do Círculo de Viena e outros estudaram exaustivamente, até o segundo trabalho principal de Wittgenstein demonstrar que a linguagem não se limita a estes enunciados e nem pode ser reduzida ao próprio código lingüístico; antes, a linguagem também depende fortemente de convenções sociais de várias ordens. Este trabalho de Wittgenstein lançou a noção de “jogos de linguagem”, que são as configurações necessárias para que um enunciado seja interpretado da maneira pela qual o seu enunciador pretende que ele seja. Este “segundo” Wittgenstein, apesar de carecer sobremaneira de uma sistematização, tem, no entanto, como grande mérito abrir estas questões para que outros filósofos as tratassem de uma maneira mais sistematizada e coesa, passando agora o sentido de um enunciado ser mais relacionado do que nunca com o uso que se faz dele em uma determinada situação. Austin trabalhou nesta perspectiva e suas teses se encontram, principalmente, nos textos Other Minds, Word and Deads e How to do Things with Words (publicado postumamente em 1962) e elas versam sobre os usos da linguagem, principalmente sobre a interpretação de questões, exclamações, comandos, ou seja, sobre enunciados que não são unicamente descritivos.
- Речевой акт — отдельный акт речи, в нормальных случаях представляет собой двусторонний процесс порождения текста, охватывающий говорение и протекающие параллельно и одновременно слуховое восприятие и понимание услышанного. При письменном общении речевой акт охватывает соответственно писание и чтение (зрительное восприятие и понимание) написанного, причём участники общения могут быть отдалены друг от друга во времени и пространстве. Речевой акт есть проявление речевой деятельности. В речевом акте создаётся текст. Лингвисты обозначают этим термином не только записанный, зафиксированный так или иначе текст, но и любое кем-то созданное (всё равно — описанное или только произнесённое) «речевое произведение» любой протяжённости — от однословной реплики до целого рассказа, поэмы или книги. Во внутренней речи создастся «внутренний текст», то есть речевое произведение, сложившееся «в уме», но не воплотившееся устно или письменно.
- Talakt eller talhandling är en viktig term inom både språkfilosofi och vardagsspråksfilosofi. Generellt är det kommunkation som avses, som påståenden och förfrågningar. Men vissa talakter har också en institutionaliserande form, eller om man så vill en illokutionär dimension, som löften och hot; själva talakten utgör handlingen.
- 言語行為理論是由英國哲學家奧斯丁(Austin, J.L. )於1962年提出。這個理論認為，我們日常的對話可以分為六種話語區類型： 命令 要求 祝願 / 致歉 詢問 / 祈使 邀請 感歎 利用這種分類，有利於學習，而這種好處並不單單局限於第二語言的學習。 香港作家畢華流先生曾就這個理論，在他的作品《頑皮教室》裡用“下課了”這三個字來“說明”：在不同的場合下，同一句句子可以有不同的意思，並符合上述的六種話語分類。
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
