| dbpedia-owl:abstract
|
- The Spanish Colonization of America was the exploration, conquest, settlement and political rule over much of the western hemisphere by the Spanish Empire. It was initiated by the Spanish conquistadors and developed by the Monarchy of Spain through its administrators and missionaries. The motivations for colonial expansion were trade and the spread of the Christian faith through indigenous conversions. It lasted for over four hundred years, from 1492 to 1898. Beginning with the 1492 arrival of Christopher Columbus, over nearly four centuries the Spanish Empire would expand across: most of present day Central America, the Caribbean islands, and Mexico; much of the rest of North America including the Southwestern, Southern coastal, and California Pacific Coast regions of the United States; and though inactive, with claimed territory in present day British Columbia Canada; and U.S. states of Alaska, Washington, and Oregon; and the western half of South America. In the early 19th century the revolutionary movements resulted in the independence of most Spanish colonies in America, except for Cuba and Puerto Rico, given up in 1898 following the Spanish-American War, together with Guam and the Philippines in the Pacific. Spain's loss of these last territories politically ended Spanish colonization in America. The cultural influences, though, still remain.
- La colonización española de América fue parte de un proceso histórico más amplio, denominado posteriormente colonialismo, mediante el cual diversas potencias europeas se lanzaron a explorar regiones desconocidas para ellos que no figuraban en ninguna cartografía; descubriendo tierras y pueblos que cambiarían su visión del mundo y que tuvo lugar entre los siglos XVI y XX. A partir de 1808, con la caída del monarca Fernando VII y el comienzo de la transformación de España en un estado liberal, se inicia el desmembramiento del Imperio español en América. Los descendientes de españoles nacidos en América, iniciaron las guerras de independencia hispanoamericanas, cuyos máximos líderes fueron Simón Bolívar y José de San Martín, con el objetivo de crear naciones independientes de España. A fines del siglo XIX, las islas de Cuba y Puerto Rico constituían los últimos territorios americanos aún bajo soberanía de España. Con la guerra Hispano-Estadounidense de 1898 termina la presencia colonial española en América: Cuba logra su independencia y Puerto Rico pasa a depender de Estados Unidos.
- Espanjan kolonialismi alkoi Kristofer Kolumbuksen saavuttua Amerikkaan 1492. Espanjalla oli alkuun pientä asutusta Karibialla, josta se levisi neljänsadan vuoden kuluessa kattamaan Väli-Amerikan, suuren osan Etelä-Amerikkaa sekä laajoihin osiin Pohjois-Amerikkaa. Kolonialismi Amerikassa päättyi pääosin 1800-luvulla sarjaan itsenäisyysliikkeitä. Lisäksi Espanjalla oli vähäisempiä siirtomaita Afrikassa, Aasiassa ja Oseaniassa.
- La Colonizzazione spagnola delle Americhe, iniziata con l'arrivo di Cristoforo Colombo nelle Americhe, è stato il fenomeno iniziale del processo che portò numerose potenze europee alla conquista di una considerevole quantità di popoli e territori dell'America.
- スペインによるアメリカ大陸の植民地化（スペインによるアメリカたいりくのしょくみんちか）では、15世紀から17世紀におけるスペインによる新大陸の征服活動および植民地化活動について説明する。
- Podbój większości Ameryki Środkowej i Południowej dokonany został przez Hiszpanów w pierwszej połowie XVI wieku. Prowadzili go przedsiębiorczy i ambitni konkwistadorzy hiszpańscy, kierujący niewielkimi, lecz dobrze wyposażonymi i zaprawionymi w bojach żołnierzami-awanturnikami, żądnymi łupów i przygód. Często byli nimi przestępcy, zwalniani specjalnie z więzień na dalekie i nader ryzykowne wyprawy kolonialne. Wielu rycerzy było ogarniętych zapałem religijnym i jechało do nowo odkrytej Ameryki, by wziąć udział w nawracaniu nowych dusz na wiarę chrześcijańską. Organizacją i finansowaniem większych wypraw zajmowała się początkowo korona hiszpańska lub pełnomocnicy królewscy. Z czasem organizacją wypraw zajęli się też bogatsi szlachcice. U podstaw konkwisty i zapału osadniczego w Nowym Świecie leży przede wszystkim zakończenie rekonkwisty na Półwyspie Iberyjskim. Zakończenie walk i zdobycie Grenady w 1492 pozostawiło po sobie ogromną (około 7% populacji całej Hiszpanii) klasę szlachty zaściankowej, która przez pokolenia zajmowała się głównie wojną. Między innymi należeli do niej Hernán Cortés i Francisco Pizarro. Pierwszy, z oddziałem 500 żołnierzy, podbił i opanował w latach 1519-24 terytorium państwa Azteków, leżące w Meksyku, w Ameryce Środkowej. Drugi w latach 1531-36 ujarzmił imperium Inków w Peru i Chile w Ameryce Południowej. W obu przypadkach nieliczni lecz zdeterminowani konkwistadorzy odnieśli sukces, choć cywilizacje Azteków i Inków w momencie odkrycia przez Hiszpanów kontynentu amerykańskiego znajdowały się na wysokim poziomie rozwoju. Obaj hiszpańscy konkwistadorzy działali bezwzględnie i okrutnie, nie gardząc intrygą i podstępem. Podbijane wielkie milionowe społeczeństwa Azteków i Inków padły ponadto, w dużej mierze, ofiarą swych własnych religii, gdyż początkowo Indianie uważali białych najeźdźców za wysłańców bogów. Legenda aztecka mówiła np. , że pewnego dnia biały i brodaty bóg (Quetzalcoatl) powróci na statku do swego ludu. Konkwistador Hernán Cortés, który pojawił się w państwie Azteków, właśnie tak wyglądał, więc jego władca Montezuma II, powitał go z szacunkiem. Wielki strach wywoływał też widok nieznanych tubylczym ludom Ameryki koni, muszkietów oraz armat, używanych przez Hiszpanów. Ponadto oba imperia nie były jednorodne. Uciskane przez władców rozliczne plemiona chciały widzieć w potężnych przybyszach swych wybawców i obrońców przed uciskiem we własnych państwach. Indianie sprzymierzali się więc często z konkwistadorami, którzy zaciągali ich do swych oddziałów. Stąd też twierdzenie, jakoby podbój Meksyku i Peru dokonały się wyłącznie rękami garstki Hiszpanów jest błędne, gdyż w większości bitew, obok konkwistadorów uczestniczyły też tysiące ich indiańskich sojuszników. Dodatkowo imperium Inków, przed najazdem oddziału Francisco Pizarro, było bardzo osłabione wcześniejszą wojną domową. Pizarro wykorzystał tę sytuację i zaprosił zwycięskiego władcę Atahualpę wraz z gronem 5 tys. szlachty indiańskiej. Przybyli oni bez broni, zaś w czasie uczty zostali podstępnie napadnięci i wymordowani przez żołnierzy hiszpańskich. Z rzezi oszczędzono i wzięto do niewoli tylko samego władcę. Obiecano mu wolność w zamian za duży okup. Faktycznie Hiszpanie otrzymali 6 ton złota i 12 ton srebra, lecz mimo to Atahualpa został skazany na śmierć przez spalenie na stosie. Według wierzeń Inków spalenie ciała było równoznaczne z zabiciem również duszy. Hiszpanie łaskawie zgodzili się więc na zamianę wyroku śmierci na uduszenie, wszakże pod warunkiem wcześniejszego przejścia skazańca na chrześcijaństwo. Tak też się stało. Ciało Atahualpy zostało w nocy potajemnie wykopane z grobu przez wiernych Indian i ukryte. Po śmierci władcy Inków, jego dwie armie się rozpierzchły, a niewielki oddział niepiśmiennego Pizarro opanował w ciągu kilku lat całe imperium Inków. Hiszpanie rychło zorganizowali w obu Amerykach wielkie kopalnie złota i srebra oraz plantacje uprawy kukurydzy, trzciny cukrowej, kakao i bawełny, na których zmuszali Indian do ciężkiej pracy. Wstępne nadużycia konkwistadorów w systemie sprawowania władzy i całkowity brak odporności na choroby zakaźne, przywleczone z Europy spowodowały olbrzymią śmiertelność wśród tubylczej indiańskiej ludności. Szacuje się, że w latach 1500-1548 jej liczebność zmniejszyła się o 50 do 90 procent. U boku konkwistadorów udawali się do Ameryki księża i zakonnicy katoliccy, celem szerzenia wiary chrześcijańskiej wśród tubylców. Największą aktywność przejawiały zakony franciszkański i dominikański w Meksyku, a w okresie późniejszym także jezuicki w Ameryce Południowej i na wschodzie Ameryki Północnej. Ponieważ głównym celem konkwisty był rabunek dóbr, to szerzenie wiary katolickiej wśród Indian odbywało się pod przymusem, dosłownie "ogniem i mieczem". Z drugiej strony, wiara katolicka stanowiła dla części Indian, padających np. w państwie Azteków ofiarą krwawych rytuałów, swoiste wyzwolenie, więc wielu z nich z własnej woli przyjmowało chrzest. W początku odkryć Ameryki papiestwo uznało Indian za ludzi. Traktowanie Indian jako gorszy gatunek, nieuzasadniona przemoc i inne tego typu czynności groziły ekskomuniką, Korona hiszpańska dodała że takie osoby muszą opuścić kolonie lub zostaną skazane na wygnanie. W początku XVI wieku obłożonych ekskomuniką kilkuset hiszpańskich kolonistów zostało wygnanych z kolonii hiszpańskich. W początku XVI wieku ojciec Bartolome napisał pracę "Krótka relacja o wyniszczeniu Indian", która została przedstawiona królowi i królowej Hiszpanii Ferdynandowi i Izabelli. Po otrzymaniu tej pracy król i królowa wzięli pod protekcję korony hiszpańskiej wszystkich Indian z zajętych terenów, tereny te otrzymały status równy ziemiom Hiszpańskim, zaś Indianie stali się pełnoprawnymi obywatelami hiszpańskimi. W roku 1516 Ojciec Bartolome został mianowany przez Karola V "Oficjalnym Protektorem Wszystkich Indian" i otrzymał zadanie od korony aby zakończył ucisk Indian w Ameryce. Ojciec Bartolome opracował formułę "Nowych Praw" które łączyły prawa korony hiszpańskiej i prawa regionalne. Od drugiej połowi XVI wieku prześladowania Indian w hiszpańskiej części Ameryki południowej znacząco zostały obniżone, aż w początku XVII wieku praktycznie już przestały mieć miejsce. Powrót do prześladowania Indian miało miejsce w czasie wojen napoleońskich, kiedy to kolonie hiszpańskie oderwały się od korony a rewolucyjne myśli ery oświecenia uznawały jedność państwową. Oskarżenia w kierunku korony hiszpańskiej i Stolicy Apostolskiej o wyniszczenia języków i kultur ludów ameryki przedkolumbijskiej są niesłuszne. Historyk Arnold Toynbee (niekatolik) zajął się tym tematem i dotarł do źródeł, z których jasno wynika, że misjonarze zamiast zmuszać tubylców do nauki hiszpańskiego lub wyrzekania się swych tradycji sami uczyli się rdzennych języków i tradycji. Tradycje które wzbudzały wstręt u misjonarzy (np. zakaz mieszanych małżeństw na terenie dawnego państwa Inków) zostały zlikwidowane. Misjonarze stworzyli gramatykę, składnię i transkrypcję języków quechua, nahuatl, guarani, tarasque i wiele innych. W roku 1596 w uniwersytecie w Limie powołano katedrę języka quechua. W tym samym roku Rada do spraw Indian poprosiła Filipa II o pozwolenie na przymus nauki hiszpańskiego. Król powiedział "Nie wydaje się odpowiednie zmuszanie ich do porzucenia swego języka: można natomiast wyznaczyć nauczycieli dla tych, którzy dobrowolnie chcieliby nauczyć się naszego języka. Profesor Salvador Gregorio zauważył, że ta odpowiedź była równoznaczna z odrzuceniem przez koronę uniformizacji językowej imperium. Protekcja tubylczych języków trwała do ustanowienia nowych republik w tej części świata w XIX wieku, kiedy to władze kreolskie wprowadziły przymus nauki hiszpańskiego, zlikwidowały katedry z nauczaniem rdzennych języków i wygnali misjonarzy katolickich.
- A colonização espanhola das Américas começou com a chegada de Cristóvão Colombo às Américas em 1492. Colombo procurava um novo caminho para as Índias e convenceu-se de que o encontrara. Ele foi feito governador dos novos territórios e fez várias outras viagens através do Oceano Atlântico. Enriqueceu com o trabalho de escravos nativos, que obrigou a minar ouro, e também tentou vender escravos na Espanha. Apesar de ser geralmente visto como um excelente navegador, era fraco como administrador e foi destituído do governo em 1500. A chegada dos espanhóis à América insere-se no contexto da expansão marítima europeia. A colonização levou a Espanha a fazer incursões no novo continente, dominando e destruindo sociedades indígenas, como a dos incas e dos astecas, em busca de metais preciosos encontrados e explorados em grande quantidade pelos conquistadores, que se utilizavam para tanto da mão-de-obra servil indígena. Para consolidarem sua dominação nos territórios americanos, os espanhóis tiveram que travar muitas batalhas contra os habitantes nativos do continente. Os principais obstáculos para a conquista espanhola foram os impérios Inca e Asteca. Apesar de já estarem em declínio quando da chegada dos espanhóis e de não formarem um império com poder centralizado, os Maias representaram uma resistência considerável em cada uma de suas cidades autônomas. Na conquista, os espanhóis consolidavam alianças com diversos povos indígenas. Esses povos não eram homogêneos, cada um tinha seus próprios interesses, cultura, inimigos, aliados. Os espanhóis exploraram as rivalidades existentes entre os povos indígenas, facilitando assim sua vitória. O número de aliados nativos tendia, inclusive, a superar o número de espanhóis nas batalhas. O uso de africanos também foi considerável, importância que foi aumentando à medida que se prolongava a conquista.
- Den spanska kolonisationen av Amerika (La Conquista) var en av de mer omfattande av de koloniala satsningarna i Amerika, detta mycket vare landets stora flotta, armadan. Den inleddes då den italiensk-spanske upptäckaren Christoffer Columbus år 1492 upptäckte Amerika. Den hamnstad i Spanien från vilken handelsskepp och armada seglade ut var Sevilla. Av det spanska imperiet återstår numera blott Kanarieöarna.
- 西班牙美洲殖民地（西属美洲）是指从15世纪末到19世纪，西班牙在美洲拥有的殖民地的统称。从1492年哥伦布登陆美洲开始的三个世纪里，西班牙在美洲大陆和加勒比海地区就不断地进行着征服和殖民，先后占领了大部分加勒比海岛屿（西印度群岛）、墨西哥、南美大部、中美洲地区、北美西部太平洋沿岸（直达阿拉斯加）和北美中部内陆。在19世纪初期，西属美洲陆续爆发了独立运动，西班牙因此丢失了在美洲大陆的殖民地。1898年西班牙在美西战争中的失利，更使其丢失了加勒比海上的古巴和波多黎各等地，并最终结束了在美洲的殖民统治。那些由原西班牙殖民地转化而成的新国家基本上都继承了西班牙的语言和宗教，并成为了现在拉丁美洲的一部分（拉美还包括有巴西等原葡属地区）。
- Испанская колонизация Америки началась с открытия испанским мореплавателем Колумбом первых островов Карибского моря в 1492 году, которые испанцы посчитали частью Азии. Продолжалась в разных регионах по-разному. Большинство колоний сумели завоевать независимость в начале XIX века, когда сама Испания переживала период глубокого социально-экономического упадка. Тем не менее, ряд островных регионов управлялись Испанией до 1898 года, когда США лишили Испанию её колоний в результате войны.
- La colonisation espagnole des Amériques, commencée avec les voyages de Christophe Colomb vers la fin du Modèle:XVe siècle, a permis à l’Espagne de maîtriser une grande partie du continent, avant de perdre progressivement cette domination avec l’accès à l’indépendance des territoires, et la guerre hispano-américaine de 1898, quand les dernières colonies espagnoles ont été perdues au profit des États-Unis. Les possessions du continent Amérique constituaient une grande partie de l'empire colonial espagnol. Les premières colonies étaient situées dans les Caraïbes, puis se sont ensuite étendues à l'Amérique centrale, la partie de l'Amérique du Sud située à l’ouest du Modèle:Citation, le Mexique, le Sud actuel des États-Unis et enfin une partie de l'Alaska. Au début de Modèle:XIXe siècle, les colonies espagnoles en Amérique commencèrent leur processus d'indépendance qui se termina autour de 1825. Les colonies restantes de Cuba et de Porto Rico furent finalement perdues à l'issue de la guerre hispano-américaine en 1898, qui mit un terme définitif à la domination espagnole sur les Amériques.
|
| rdfs:comment
|
- Espanjan kolonialismi alkoi Kristofer Kolumbuksen saavuttua Amerikkaan 1492. Espanjalla oli alkuun pientä asutusta Karibialla, josta se levisi neljänsadan vuoden kuluessa kattamaan Väli-Amerikan, suuren osan Etelä-Amerikkaa sekä laajoihin osiin Pohjois-Amerikkaa. Kolonialismi Amerikassa päättyi pääosin 1800-luvulla sarjaan itsenäisyysliikkeitä. Lisäksi Espanjalla oli vähäisempiä siirtomaita Afrikassa, Aasiassa ja Oseaniassa.
- La Colonizzazione spagnola delle Americhe, iniziata con l'arrivo di Cristoforo Colombo nelle Americhe, è stato il fenomeno iniziale del processo che portò numerose potenze europee alla conquista di una considerevole quantità di popoli e territori dell'America.
- スペインによるアメリカ大陸の植民地化（スペインによるアメリカたいりくのしょくみんちか）では、15世紀から17世紀におけるスペインによる新大陸の征服活動および植民地化活動について説明する。
- Den spanska kolonisationen av Amerika (La Conquista) var en av de mer omfattande av de koloniala satsningarna i Amerika, detta mycket vare landets stora flotta, armadan. Den inleddes då den italiensk-spanske upptäckaren Christoffer Columbus år 1492 upptäckte Amerika. Den hamnstad i Spanien från vilken handelsskepp och armada seglade ut var Sevilla. Av det spanska imperiet återstår numera blott Kanarieöarna.
- 西班牙美洲殖民地（西属美洲）是指从15世纪末到19世纪，西班牙在美洲拥有的殖民地的统称。从1492年哥伦布登陆美洲开始的三个世纪里，西班牙在美洲大陆和加勒比海地区就不断地进行着征服和殖民，先后占领了大部分加勒比海岛屿（西印度群岛）、墨西哥、南美大部、中美洲地区、北美西部太平洋沿岸（直达阿拉斯加）和北美中部内陆。在19世纪初期，西属美洲陆续爆发了独立运动，西班牙因此丢失了在美洲大陆的殖民地。1898年西班牙在美西战争中的失利，更使其丢失了加勒比海上的古巴和波多黎各等地，并最终结束了在美洲的殖民统治。那些由原西班牙殖民地转化而成的新国家基本上都继承了西班牙的语言和宗教，并成为了现在拉丁美洲的一部分（拉美还包括有巴西等原葡属地区）。
- Испанская колонизация Америки началась с открытия испанским мореплавателем Колумбом первых островов Карибского моря в 1492 году, которые испанцы посчитали частью Азии. Продолжалась в разных регионах по-разному. Большинство колоний сумели завоевать независимость в начале XIX века, когда сама Испания переживала период глубокого социально-экономического упадка. Тем не менее, ряд островных регионов управлялись Испанией до 1898 года, когда США лишили Испанию её колоний в результате войны.
- The Spanish Colonization of America was the exploration, conquest, settlement and political rule over much of the western hemisphere by the Spanish Empire. It was initiated by the Spanish conquistadors and developed by the Monarchy of Spain through its administrators and missionaries. The motivations for colonial expansion were trade and the spread of the Christian faith through indigenous conversions. It lasted for over four hundred years, from 1492 to 1898.
- La colonización española de América fue parte de un proceso histórico más amplio, denominado posteriormente colonialismo, mediante el cual diversas potencias europeas se lanzaron a explorar regiones desconocidas para ellos que no figuraban en ninguna cartografía; descubriendo tierras y pueblos que cambiarían su visión del mundo y que tuvo lugar entre los siglos XVI y XX.
- Podbój większości Ameryki Środkowej i Południowej dokonany został przez Hiszpanów w pierwszej połowie XVI wieku. Prowadzili go przedsiębiorczy i ambitni konkwistadorzy hiszpańscy, kierujący niewielkimi, lecz dobrze wyposażonymi i zaprawionymi w bojach żołnierzami-awanturnikami, żądnymi łupów i przygód. Często byli nimi przestępcy, zwalniani specjalnie z więzień na dalekie i nader ryzykowne wyprawy kolonialne.
- A colonização espanhola das Américas começou com a chegada de Cristóvão Colombo às Américas em 1492. Colombo procurava um novo caminho para as Índias e convenceu-se de que o encontrara. Ele foi feito governador dos novos territórios e fez várias outras viagens através do Oceano Atlântico. Enriqueceu com o trabalho de escravos nativos, que obrigou a minar ouro, e também tentou vender escravos na Espanha.
- La colonisation espagnole des Amériques, commencée avec les voyages de Christophe Colomb vers la fin du Modèle:XVe siècle, a permis à l’Espagne de maîtriser une grande partie du continent, avant de perdre progressivement cette domination avec l’accès à l’indépendance des territoires, et la guerre hispano-américaine de 1898, quand les dernières colonies espagnoles ont été perdues au profit des États-Unis.
|
