| dbpprop:abstract
|
- The South Caucasian languages are spoken primarily in Georgia, with smaller groups of speakers in Turkey, Azerbaijan, Iran, Russia and Israel. There are approximately 5.2 million speakers of this language family group worldwide. The South-Caucasian or Kartvelian language group is not known to be related to any other language group in the world. The first literary source (the inscription of Abba Antoni, composed in ancient Georgian script at the Georgian monastery near Bethlehem) of the South Caucasian language dates back to 440 A.D.
- Die südkaukasischen Sprachen, häufig auch als kartwelische Sprachen oder Kartwelsprachen bezeichnet (georgisch ქართველური ენები kartveluri enebi), sind eine der kaukasischen Sprachfamilien. Die Wissenschaft, die sich mit den südkaukasischen Sprachen befasst, bezeichnet man als Kartwelologie. Die Gruppe umfasst fünf Einzelsprachen: Die georgische Sprache ist mit rund 5 Millionen Sprechern die bei weitem größte Einzelsprache der Gruppe. Sie ist Amtssprache in Georgien und somit auch die einzige südkaukasische Sprache mit offiziellem Status. Kleinere Sprechergruppen finden sich in der Türkei, im Iran, in Armenien, Aserbaidschan, Russland und der Ukraine. Die judäo-georgische Sprache (auch Judengeorgisch) wird häufig als eigenständige Sprache angesehen, manchmal aber auch nur als Dialekt des Georgischen. Es ist die Sprache der georgischen Juden und zeichnet sich durch zahlreiche aramäische und hebräische Lehnwörter aus. In Georgien finden sich heute nur noch rund 10.000 bis 20.000 Sprecher. Die meisten georgischen Juden wanderten in den vergangenen Jahrzehnten nach dem Ende der Sowjetunion nach Israel aus; dort leben heute noch rund 60.000 Sprecher, weitere Auswanderergruppen zogen in die USA, nach Russland und Westeuropa. Die lasische Sprache wird von dem rund 250.000 Menschen zählenden Volk der Lasen gesprochen, das im Südwesten Georgiens und im Nordosten der Türkei an der Schwarzmeerküste siedelt. Die mingrelische Sprache ist mit rund 500.000 Sprechern die zweitgrößte Einzelsprache des südkaukasischen Sprachzweigs. Sie wird im Westen Georgiens vom Volk der Mingrelier gesprochen. Lasisch und Mingrelisch sind enger miteinander verwandt, manche fassen sie daher auch als Dialekte der sogenannten sanischen bzw. kolchischen Sprache zusammen, die mit dem antiken Königreich Kolchis in Verbindung gebracht wird. Die swanische Sprache wird von rund 40.000 Menschen in einigen Gebirgstälern im Norden Georgiens gesprochen. Von der gemeinkartwelischen Grundsprache spaltete es sich zuerst ab. Georgisch und Judäo-Georgisch sind die einzigen Schriftsprachen der Gruppe. Georgisch wird seit dem 3. Jahrhundert in einem eigenem Alphabet, dem Mchedruli, geschrieben. Für Judäo-Georgisch wird das hebräische Alphabet verwendet. Diese beiden Sprachen sind auch die beiden einzigen gegenseitig verständlichen Sprachen. Eine Verwandtschaft zu anderen Sprachen konnte bisher nicht nachgewiesen werden (auch nicht zu anderen kaukasischen Sprachen). Manche Linguisten vermuten jedoch eine Verwandtschaft mit einer Reihe von anderen Sprachfamilien.
- Jihokavkazské jazyky, neboli též kartvelské jazyky jsou rodinou kavkazských jazyků. Předpokládá se, že se severokavkazskými jazyky nemají společné kořeny, dlouhodobou vzájemnou blízkostí jsou ovšem ovlivněny - jedná se o tzv. jazykový svaz. Jazyky kartvelské rodiny nemají žádné blízké příbuzné a žádná z dosavadních teorií o vzdálenější spojitosti není obecně přijímána, ačkoliv spojitost byla hledána například s indoevropskými a afroasijskými v tzv. nostratické jazykové velkorodině.
- Las Lenguas caucásicas meridionales, también conocidas como lenguas Kartvelianasson hablados principalmente en Georgia, con pequeños grupos de hablantes en Turquía, Azerbaiyán, Irán, Rusia e Israel. Hay aproximadamente 5.2 millones de hablantes de esta familia lingüística en el mundo. Este grupo lingüístico es uno de los mas antiguos del mundo, remontando sus orígenes al 6000 a. C. El grupo lingüístico caucásico meridional o kartveliano, no está emparentado con ningún grupo lingüístico del mundo (Indo-européo, Semítico o Túrquico). La primera fuente literaria de las lenguas caucásicas meridionales es la inscripción de Abba Antoni, realizada en escritura georgiana antigua en el monasterio georgiano cerca de Belén, y data del año 440.
- Eteläkaukasialaiset kielet eli kartvelilaiset kielet on kielikunta, jonka kieliä puhutaan Kaukasuksen alueella.
- Les langues kartvéliennes forment une des trois famille de langues du Caucase avec les langues abkhazo-adygiennes et les langues nakho-daghestaniennes Ces langues sont parlées essentiellement en Géorgie. Le laze est aussi parlé en Turquie, à la frontière géorgienne.
- A dél-kaukázusi nyelvek (vagy kartvéli nyelvek) a kaukázusi nyelvek egy csoportja, amelynek beszélői főképp Grúziában, részben Törökországban, Iránban, Oroszországban és Izraelben élnek.
- 南コーカサス語族またはカルトヴェリ語族は、グルジア国内で話されているグルジア語、メグレル語、スヴァン語、主にトルコ国内で話されているラズ語の4つの言語から成る。チェチェン語などを含む北東コーカサス語族（ナフ・ダゲスタン語族）、アブハズ語などを含む北西コーカサス語族（アブハズ・アディゲ語族）とともに、しばしばコーカサス諸語とまとめられるが、南コーカサス語族と他の2つの語族とのあいだの系統関係は実証されていない。 メグレル語とラズ語は比較的近い関係にあり、両者をまとめてザン語派、あるいはザン語（Zan）と呼ぶ。4つの言語のうち、グルジア語だけが1500年以上の文字言語としての伝統を持ち、話者の数ももっとも多い。グルジア語は、ほぼすべてのメグレル語とスヴァン語の話者、一部のラズ語の話者にとっての文章語でもある。スヴァン語は約3万人の話者を持つが、消滅が危惧されている。 歴史的な分岐の順番とその時期について、次のような推定がなされている。紀元前1000年ごろまでにまずスヴァン語が祖語から分かれ出た。その後、グルジア語が、紀元前後ごろにザン語派（メグレル語・ラズ語）と分かれた。メグレル語とラズ語が分かれたのは約1200年前と考えられる。 4つの言語に共通する特徴として、放出音の存在、能格を含む10弱の格の区別、動詞が主語のみならず直接目的語や間接目的語の人称・数も標示することなどが挙げられる。子音や母音の組織はほぼ同じであるが、スヴァン語のいくつかの方言は多くの母音を区別する。現代のラズ語にはトルコ語の影響が強く認められる。
- De Zuid-Kaukasische talen vormen een van de taalfamilies die om geografische redenen doorgaans worden samengevat als Kaukasische talen. Ze worden ook wel aangeduid als Kartvelische (of Kartveelse) talen of Georgische talen. De Zuid-Kaukasische talen worden gesproken ten zuiden van de Grote Kaukasus, in Georgië en Turkije. Tot de familie behoren vijf talen: Georgisch Judeo-Georgisch Mingreels Lazisch Svanetisch Het Mingreels (gesproken door christenen in Georgië) en het Lazisch (gesproken door moslims in Turkije) vormen samen het Tzanisch en worden soms ook als één taal opgevat. Het Judeo-Georgisch, Kivruli of Groezinisch wordt nu vooral gesproken binnen Israël, maar komt oorspronkelijk uit Georgië en is de taal van de Joods-Georgische minderheid. Pogingen om de Zuid-Kaukasische talen onder te brengen in grotere taalfamilies zijn tot dusver weinig succesvol gebleken. Wel wordt de familie meestal betrokken in de reconstructie van het vooralsnog hypothetische Nostratisch, dat de meeste taalfamilies van Eurazië omvat.
- Kartvelske eller sørkaukasiske språk er en språkfamilie som ifølge Ethnologue inneholder fem levende språk, og ett utdødd språk ifølge Linguist List. Alle språkene i familien snakkes i Georgia, mens noen av dem har brukere også i andre land. Språktreet for familien ser slik ut: Kartvelske språk Georgiske språk Georgisk Jødegeorgisk Gammelgeorgisk Zan Lazisk Mingrelsk Svanisk Georgisk og jødegeorgisk er de eneste språkene i familien som har en skrifttradisjon. Georgisk har blitt skrevet med det georgiske alfabetet siden 3. århundre f. Kr. , mens jødegeorgisk blir skrevet med det hebraiske alfabetet. Disse er også de enste innbyrdes forståelige språkene i familien. Georgisk er det mest talte språket i familien, med over 4 000 000 brukere. Det er også det eneste språket med offisiell status. Mange språkforskere har forsøkt å forbinde de kartvelske språkene med andre språkfamilier, men har ikke klart det. Familier som man har prøvd å forbinde med de nordvestkaukasiske språkene og de nordøstkaukasiske språkene, samt baskisk, men ingen har hittil kunnet bevise det.
- Języki południowokaukaskie, kartwelskie – mała, licząca zaledwie 5 milionów użytkowników, rodzina językowa, obejmująca swym zasięgiem tereny Kaukazu Południowego, głównie Gruzji (gruz. Sa-katvel-o), od której zresztą pochodzi nazwa rodziny. Językami kartwelskimi posługuje się też rdzenna ludność, obecnie należącej do Turcji, Lazyki oraz zamieszkujący okolice obwodu zakatalskiego w Azerbejdżanie, gruzińscy Ingilojcy. Ponadto w Iranie po dziś dzień, żyje 50-tysięczna wspólnota potomków Gruzinów, przesiedlonych z Kachetii do Fejerdanu przez Abbasa I, szacha Persji w 1612 r. , pamiętająca język swych przodków. W przeszłości dialektami kartwelskimi miała się również posługiwać ludność wybrzeża trabzońskiego. Języki kartwelskie są przedmiotem badań kartwelistyki.
- As línguas caucasianas meridionais ou kartulianas são uma família de línguas que são faladas principalmente na Geórgia, com algumas comunidades de falantes na Turquia, Irã e Rússia. Este grupo é classificado dentro das línguas caucasianas em geral, mas as línguas caucasianas meridionais não formam geneticamente um mesmo filo com as línguas caucasianas do norte-centro e as do nordeste.
- Картве́льские языки́ (южнокавказские) — семья языков, распространённых на западе Закавказья (Южного Кавказа), в основном на территории Грузии. Генетические связи точно не установлены. Ранее часто включалась в гипотетическую кавказскую или иберийско-кавказскую (макро)семью, но данная гипотеза отвергнута научным сообществом, хотя всё ещё популярна в Грузии. Есть также гипотеза о вхождении картвельской семьи в ностратическую макросемью.
- Sydkaukasiska språk eller kartvelska språk är en språkfamilj i södra Kaukasien. Det är osäkert om den är besläktad med de övriga språkfamiljer som inräknas i begreppet kaukasiska språk. Det största sydkaukasiska språket är georgiskan. Övriga större språk är megreliska, svanetiska och laziska.
- Güney Kafkas dilleri ya da "Kartveli diller", Kafkas dillerine bağlı ve Kafkas Dağlarının güneyinde konuşulan Gürcüce, Megrelce, Lazca ve Svanca'dan oluşan dil ailesidir. Bu dillerden sadece Gürcüce'nin köklü bir edebiyat geleneği vardır. Gürcüce'nin yanı sıra, yazı dili gelişmemiş olan diğer Güney Kafkas dilleri de Gürcü alfabesiyle yazılır. Bunun yanında Türkiye ve Avrupadaki Lazlar için, Latin alfabesinden geliştirilmiş Laz alfabesi kullanılır. Gürcüce (Gürcüce’de Kartuli), 4.1 milyon kişinin anadilidir. 3.9 milyon kişi Gürcüstan’da, kalanı Türkiye, İran ve Azerbaycan gibi ülkelerde yaşayan Gürcülerin anadili olarak konuştuğu tahmin edilir. Gruzinik (Yahudi Gürcücesi; Gürcüce’de Kivruli), yaklaşık 80.000 kişi tarafından konuşulur. Bunların 60.000‘i İsrail’de, yaklaşık 20.000’ni Gürcistan’da yaşar. Gürcüce’nin bir diyalekti sayılır. Megrelce (Megrelce’de Margaluri), 1989 verilerine göre yaklaşık 500.000 kişinin anadilidir, asıl olarak Batı Gürcüstan’da Megrelya’da ve Abhazya’nın doğu kesiminde Gali bölgesinde konuşulur. Bu dili konuşan çok sayıda Abhazya göçmeni bugün Tiflis’te yaşamaktadır. Lazca (Lazca’da Lazuri), tahminî verilerine göre çoğunluğu Karadeniz kıyısında yaşayan 250.000 kişinin anadilidir. Gürcistan’da yaklaşık 30.000 kişinin anadili de Lazca’dır. Svanca (Svanca’da Luşnu), Gürcüstan'ın Svaneti bölgesinde yaklaşık 15.000 kişinin anadilidir.
|
| rdfs:comment
|
- The South Caucasian languages are spoken primarily in Georgia, with smaller groups of speakers in Turkey, Azerbaijan, Iran, Russia and Israel. There are approximately 5.2 million speakers of this language family group worldwide. The South-Caucasian or Kartvelian language group is not known to be related to any other language group in the world.
- Die südkaukasischen Sprachen, häufig auch als kartwelische Sprachen oder Kartwelsprachen bezeichnet (georgisch ქართველური ენები kartveluri enebi), sind eine der kaukasischen Sprachfamilien. Die Wissenschaft, die sich mit den südkaukasischen Sprachen befasst, bezeichnet man als Kartwelologie. Die Gruppe umfasst fünf Einzelsprachen: Die georgische Sprache ist mit rund 5 Millionen Sprechern die bei weitem größte Einzelsprache der Gruppe.
- Jihokavkazské jazyky, neboli též kartvelské jazyky jsou rodinou kavkazských jazyků. Předpokládá se, že se severokavkazskými jazyky nemají společné kořeny, dlouhodobou vzájemnou blízkostí jsou ovšem ovlivněny - jedná se o tzv. jazykový svaz.
- Las Lenguas caucásicas meridionales, también conocidas como lenguas Kartvelianasson hablados principalmente en Georgia, con pequeños grupos de hablantes en Turquía, Azerbaiyán, Irán, Rusia e Israel. Hay aproximadamente 5.2 millones de hablantes de esta familia lingüística en el mundo. Este grupo lingüístico es uno de los mas antiguos del mundo, remontando sus orígenes al 6000 a. C.
- Eteläkaukasialaiset kielet eli kartvelilaiset kielet on kielikunta, jonka kieliä puhutaan Kaukasuksen alueella.
- Les langues kartvéliennes forment une des trois famille de langues du Caucase avec les langues abkhazo-adygiennes et les langues nakho-daghestaniennes Ces langues sont parlées essentiellement en Géorgie. Le laze est aussi parlé en Turquie, à la frontière géorgienne.
- A dél-kaukázusi nyelvek (vagy kartvéli nyelvek) a kaukázusi nyelvek egy csoportja, amelynek beszélői főképp Grúziában, részben Törökországban, Iránban, Oroszországban és Izraelben élnek.
- De Zuid-Kaukasische talen vormen een van de taalfamilies die om geografische redenen doorgaans worden samengevat als Kaukasische talen. Ze worden ook wel aangeduid als Kartvelische (of Kartveelse) talen of Georgische talen. De Zuid-Kaukasische talen worden gesproken ten zuiden van de Grote Kaukasus, in Georgië en Turkije.
- Kartvelske eller sørkaukasiske språk er en språkfamilie som ifølge Ethnologue inneholder fem levende språk, og ett utdødd språk ifølge Linguist List. Alle språkene i familien snakkes i Georgia, mens noen av dem har brukere også i andre land. Språktreet for familien ser slik ut: Kartvelske språk Georgiske språk Georgisk Jødegeorgisk Gammelgeorgisk Zan Lazisk Mingrelsk Svanisk Georgisk og jødegeorgisk er de eneste språkene i familien som har en skrifttradisjon.
- Języki południowokaukaskie, kartwelskie – mała, licząca zaledwie 5 milionów użytkowników, rodzina językowa, obejmująca swym zasięgiem tereny Kaukazu Południowego, głównie Gruzji (gruz. Sa-katvel-o), od której zresztą pochodzi nazwa rodziny. Językami kartwelskimi posługuje się też rdzenna ludność, obecnie należącej do Turcji, Lazyki oraz zamieszkujący okolice obwodu zakatalskiego w Azerbejdżanie, gruzińscy Ingilojcy.
- As línguas caucasianas meridionais ou kartulianas são uma família de línguas que são faladas principalmente na Geórgia, com algumas comunidades de falantes na Turquia, Irã e Rússia. Este grupo é classificado dentro das línguas caucasianas em geral, mas as línguas caucasianas meridionais não formam geneticamente um mesmo filo com as línguas caucasianas do norte-centro e as do nordeste.
- Картве́льские языки́ (южнокавказские) — семья языков, распространённых на западе Закавказья (Южного Кавказа), в основном на территории Грузии. Генетические связи точно не установлены.
- Sydkaukasiska språk eller kartvelska språk är en språkfamilj i södra Kaukasien. Det är osäkert om den är besläktad med de övriga språkfamiljer som inräknas i begreppet kaukasiska språk. Det största sydkaukasiska språket är georgiskan. Övriga större språk är megreliska, svanetiska och laziska.
- Güney Kafkas dilleri ya da "Kartveli diller", Kafkas dillerine bağlı ve Kafkas Dağlarının güneyinde konuşulan Gürcüce, Megrelce, Lazca ve Svanca'dan oluşan dil ailesidir. Bu dillerden sadece Gürcüce'nin köklü bir edebiyat geleneği vardır. Gürcüce'nin yanı sıra, yazı dili gelişmemiş olan diğer Güney Kafkas dilleri de Gürcü alfabesiyle yazılır. Bunun yanında Türkiye ve Avrupadaki Lazlar için, Latin alfabesinden geliştirilmiş Laz alfabesi kullanılır.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
