| dbpprop:abstract
|
- Shona (or chiShona) is a Bantu language, native to the Shona people of Zimbabwe and southern Zambia; the term is also used to identify peoples who speak one of the Shona language dialects, namely Zezuru, Karanga, Manyika, Ndau and Korekore. Shona is a principal language of Zimbabwe, along with Ndebele and the official language, English. Shona is spoken by a large percentage of the people in Zimbabwe and spoken by a substantial number of people in Mozambique. Other countries that host Shona language speakers are Zambia and Botswana. The total number of Shona speakers is at least 10,000,000 or more. Shona is a written standard language with an orthography and grammar that was codified during the early 20th century and fixed in the 1950s. The first novel in Shona, Solomon Mutswairo's Feso, was published in 1957. Shona is taught in the schools but is not the general medium of instruction in other subjects. It has a literature and is described through monolingual and bilingual dictionaries (chiefly Shona - English). Modern Shona is based on the dialect spoken by the Karanga people of Masvingo Province, the region around Great Zimbabwe, and Zezuru people of central and northern Zimbabwe. However, all Shona dialects are officially considered to be of equal significance and are taught in local schools. Shona is a member of the great family of Bantu languages. In Guthrie's zonal classification of Bantu languages, zone S10 designates a dialect continuum of closely related varieties, including Shona proper, Manyika, Nambya, and Ndau, spoken in Zimbabwe and central Mozambique; Tawara and Tewe, found in Mozambique; and Ikalanga of Botswana. Shona speakers most likely moved into present day Zimbabwe during the great Bantu expansion.
- Shona (mit Klassenpräfix ChiShona, nach deutscher Orthografie oft „das Schona“) ist eine in Simbabwe (ca. 70 % der Bevölkerung) und Mosambik verbreitete Bantusprache.
- El shona (ChiShona) es una lengua bantú, nativa de Zimbabwe. Es oficial en ese país junto con el inglés y el idioma ndebele. También se habla en Mozambique, Zambia y Botswana. En total suman 7 millones de hablantes. El shona es una lengua escrita estándar con una ortografía y gramática que fue codificada durante el siglo XX y fijada a principios de la década de 1950. La primera novela en shona, fue Feso, de Solomon Mutswairo y se publicó en 1957. Se enseña en las escuelas, pero en general no es el medio de instrucción en otras materias. Tiene una literatura y se describe a través de diccionarios monolingües y bilingües (principalmente shona<->Inglés). El shona moderno se basa en el dialecto hablado por los karanga (el ikalanga) de la provincia de Masvingo, la región en torno a Gran Zimbabwe, y los zezuru, del centro y norte de Zimbabwe. Sin embargo, todos los dialectos shona son considerados oficialmente de la misma importancia y se enseñan en las escuelas locales. La lengua shona es miembro de la gran familia de las lenguas bantúes. En la zona de clasificación de las lenguas bantúes de Guthrie, la zona S10 designa un dialecto continuo de variedades estrechamente relacionadas, incluidos el propio shona, el manyika, el nambya, y el ndau, hablados en el centro de Mozambique y Zimbabwe; Tawara y Tewe, que se encuentra en Mozambique, y el ikalanga en Botswana. Los hablantes de shona se han movido hoy en día a Zimbabwe durante la gran expansión bantú. El shona tiene cinco vocales: a, e, i, o, u; y posee un rico inventario consonántico, cuya particularidad probablemente son los característicos "sonidos silbados" transcritos como "zv" (posiblemente uno de los más frecuentes; zvakanaka por ejemplo, muy bien), "dzv", "sv" y "tsv". Se trata de un idioma tonal, aunque el tono no está representado en la ortografía.
- Šona tai shona on eräs nigeriläis-kongolainen kieli. Se on Zimbabwen virallinen kieli yhdessä englannin ja ndebelen kanssa. Zimbabwen lisäksi kielellä on puhujia ainakin Mosambikissa, Sambiassa ja Botswanassa. Yhteensä šonaa puhuu äidinkielenään vähintään 7 000 000 ihmistä. Šonan kieli on kooste šonan murteista, jotka ovat zezuru, karanga, manyika, korekore ja ndau. Šona on siitä tyypillinen bantukieli, että siinä on vain yksi äänne r:n ja l:n paikalla, joka on šonassa r. Tämä näkyy esimerkiksi englannista lainatuissa sanoissa, kuten rori (engl. lorry).
- Le shona (ou chiShona) est une langue du Zimbabwe. Ce terme est également utilisé pour identifier les populations du sud de l'Afrique parlant une des langues du groupe shona. Le shona proprement dit est une langue officielle du Zimbabwe, les autres langues officielles étant le ndébélé et l'anglais. Plus de 80% de la population du Zimbabwe pratiquent la langue shona, soit environ 6 millions de personnes (1989). Le shona est aussi parlé au Mozambique, en Zambie et au Botswana. Le nombre total de locuteurs est au moins de 7 millions (UBS 1990). L'orthographe et la grammaire du shona ont été codifiées au début du XX siècle et fixées dans les années 1950. Le shona est enseigné à l'école, mais n'est pas utilisé comme langue d'enseignement des autres disciplines. Il possède une littérature, et il existe des dictionnaires shona et des dictionnaires bilingues (principalement shona-anglais). Le shona moderne est basé sur le dialecte parlé par l'ethnie zezuru du centre du Zimbabwe. La langue shona fait partie de la grande famille des langues bantoues.
- Lo shona è una lingua bantu parlata nello Zimbabwe e nel Mozambico da circa 10 milioni di parlanti. . È presente anche in Zambia e Botswana. Come lingua bantu, appartiene alle Lingue niger-kordofaniane ed è la lungua più diffusa nello Zimbabwe, dove vi sono numerosi dialetti. La base della lingua standard proviene dalle parlate Zezuru e Karanga. Alla fine del XIX secolo, è stata introdotta per questa lingua una scrittura basata sull'alfabeto latino.
- Shona (of ChiShona) is een groep van talen die wordt gesproken in Zuidelijk Afrika, met name Zimbabwe. De term wordt gebruikt om de taal aan te duiden die Bantoe-stammen (onder andere de Shona) in Zuidelijk Afrika spreken. Het totaal aantal sprekers van Shona is tenminste 7.000.000. Shona als zodanig is een officiële taal van Zimbabwe, samen met Ndebele en Engels. Andere talen die in Zimbabwe worden gesproken zijn Venda, Nambya, Shangaan, Kalanga, Suthu en Tsonga. In Zimbabwe zijn er zo'n 6 225 000 (SIL 1989) Shona sprekers, meer dan 80% van de haar bevolking. Shona wordt ook gesproken door een substantieel aantal inwoners van Mozambique. Andere landen waar relatief veel Shona sprekers wonen zijn Zambia met ongeveer 30.222, en Botswana met 11.000. Shona kent een geschreven standaard met een gecodificeerde orthografie en grammatica. Het wordt onderwezen op school, maar is niet het algemene medium voor onderwijs in andere vakken. Het wordt ook gebruikt in literatuur, de media en wordt beschreven in één- en tweetalige woordenboeken (voornamelijk Shona - Engels). Shona is lid van een grotere familie van Bantoetalen. In Guthrie's classificatie in zone's van Bantoetalen, geeft zone S10 het dialect continuum aan dat gewoonlijk Shona wordt genoemd, omvattend: Karanga, Zezuru, Manyika, Korekore, Nambya en Ndau, gesproken in Zimbabwe; Tawara, Tewe en Ndau in Mozambique; en Ikalanga in Botswana. Shona sprekers zijn waarschijnlijk in het huidige Zimabwe gekomen tijdens de grote Bantoe expansie. De term 'shona' wordt ook gebruikt voor de beeldhouwkunst uit Zimbabwe, waarbij vooral serpentijnsteen bewerkt wordt.
- Język shona – język z rodziny bantu, używany jako główny język Zimbabwe, a także w Mozambiku, Zambii i Botswanie, liczba mówiących sięga ok. 11 mln.
- Chixona ou chichona, ou simplesmente xona ou chona em português (ChiShona em outras línguas) é o nome dado a um grupo de línguas africanas faladas principalmente na metade norte do Zimbabwe (por exemplo nas províncias de Mashonaland Central, Mashonaland Este e Mashonaland Oeste, cujos nomes referem os seus falantes), no leste da Zâmbia e nas províncias de Manica, Tete e Sofala de Moçambique. Esta língua pertence à família das línguas bantas e é falada por um número de pessoas da ordem dos dez milhões (como primeira ou segunda língua). Este grupo de línguas é aparentado aos grupos Nguni, xiChope, seTswana Tswa-Ronga e xiVenda, todas importantes línguas na subregião. A língua shona propriamente dita é dominante no Zimbabwe e é ensinada nas escolas, embora não seja uma língua oficial. Outras línguas deste grupo são o xiManyka, a principal língua da província de Manica em Moçambique e da de Manicaland, no Zimbabwe e o xiNdau, uma das línguas da província de Sofala.
- Шо́на — язык группы банту, распространённый в Южной Африке, главным образом в Зимбабве (где его носители составляют большинство). Раньше шона мог называться каранга. Вместе с ндебеле и английским шона — официальный язык Зимбабве. Носители шона составляют около 80 % населения Зимбабве (данные SIL International, 1989). По последним данным Ethnologue, всего носителей различных диалектов шона около 10 млн. Шона имеет письменную традицию: первые попытки стандартизации относятся к началу XX века, а современная орфография была закреплена в 1950-е годы. Первый роман на шона — «Фесо» Соломона Мутсвайро вышел в 1957 году. Шона преподаётся в школах как предмет, но обучение на нём не ведётся. Существуют научные работы о шона, словари (главным образом шона-английские). Литературный шона основан на диалектах каранга и зезуру (центр и север страны), однако по закону все диалекты равны и преподаются в местных школах. По классификации М. Гасри шона относится к зоне S.10, которая представляет собой большой диалектный континуум, куда кроме шона входят также языки или диалекты маньика, намбья и ндау (Зимбабве и Центральный Мозамбик), тавара и теве (Мозамбик) и икаланга. Особенностью шона является наличие лабиодентальных согласных (похожи на свист): zv (zvakanaka 'очень хорошо'), dzv, sv, tsv. Шона различает тоны, но не обозначает их на письме.
- Shona är ett bantuspråk som talas av mer än 80% av befolkningen i Zimbabwe (omkring 6 225 000 personer, enligt SIL International 1989). Även denna folkgrupp kallas shona. Shona är ett officiellt språk i Zimbabwe tillsammans med ndebele och engelska. Shona talas också av ett stort antal invånare i Moçambique. Andra länder med shonatalare är Zambia och Botswana. Det totala antalet shonaspråkiga är minst 7 000 000 (UBS 1990). Shona är ett skrivet standardspråk med en ortografi och grammatik som kodifierades i början av 1900-talet och fastställdes på 1950-talet. Den första romanen på shona, Solomon Mutswairos Feso, publicerades 1957. Shona lärs ut i skolan men är inte det allmänna undervisningsspråket i andra ämnen. Det nutida shona är baserat på dialekten som talas av karangafolket i Masvingoprovinsen, området runt stora Zimbabwe, och zezurufolket i centrala och norra Zimbabwe. Alla shonadialekter anses dock vara lika betydande och lärs ut i lokala skolor. I Guthries zonklassifiering av bantuspråken ingår shona i zon S10, som syftar på ett dialektkontinuum av nära besläktade varieteter, däribland shona, manyika, nambya och ndau, som talas i Zimbabwe och centrala Moçambique, tawara och tewe i Moçambique, samt ikalanga i Botswana. Shonatalarna flyttade troligen in i nuvarande Zimbabwe under den stora bantuexpansionen. Shona har fem vokaler: a, e, i, o, u, samt en stor uppsättning konsonanter. Det är ett tonspråk, men ton markeras inte i skrift.
|
| rdfs:comment
|
- Shona (or chiShona) is a Bantu language, native to the Shona people of Zimbabwe and southern Zambia; the term is also used to identify peoples who speak one of the Shona language dialects, namely Zezuru, Karanga, Manyika, Ndau and Korekore. Shona is a principal language of Zimbabwe, along with Ndebele and the official language, English. Shona is spoken by a large percentage of the people in Zimbabwe and spoken by a substantial number of people in Mozambique.
- Shona (mit Klassenpräfix ChiShona, nach deutscher Orthografie oft „das Schona“) ist eine in Simbabwe (ca. 70 % der Bevölkerung) und Mosambik verbreitete Bantusprache.
- El shona (ChiShona) es una lengua bantú, nativa de Zimbabwe. Es oficial en ese país junto con el inglés y el idioma ndebele. También se habla en Mozambique, Zambia y Botswana. En total suman 7 millones de hablantes. El shona es una lengua escrita estándar con una ortografía y gramática que fue codificada durante el siglo XX y fijada a principios de la década de 1950. La primera novela en shona, fue Feso, de Solomon Mutswairo y se publicó en 1957.
- Šona tai shona on eräs nigeriläis-kongolainen kieli. Se on Zimbabwen virallinen kieli yhdessä englannin ja ndebelen kanssa. Zimbabwen lisäksi kielellä on puhujia ainakin Mosambikissa, Sambiassa ja Botswanassa. Yhteensä šonaa puhuu äidinkielenään vähintään 7 000 000 ihmistä. Šonan kieli on kooste šonan murteista, jotka ovat zezuru, karanga, manyika, korekore ja ndau.
- Le shona (ou chiShona) est une langue du Zimbabwe. Ce terme est également utilisé pour identifier les populations du sud de l'Afrique parlant une des langues du groupe shona. Le shona proprement dit est une langue officielle du Zimbabwe, les autres langues officielles étant le ndébélé et l'anglais. Plus de 80% de la population du Zimbabwe pratiquent la langue shona, soit environ 6 millions de personnes (1989). Le shona est aussi parlé au Mozambique, en Zambie et au Botswana.
- Lo shona è una lingua bantu parlata nello Zimbabwe e nel Mozambico da circa 10 milioni di parlanti. . È presente anche in Zambia e Botswana. Come lingua bantu, appartiene alle Lingue niger-kordofaniane ed è la lungua più diffusa nello Zimbabwe, dove vi sono numerosi dialetti. La base della lingua standard proviene dalle parlate Zezuru e Karanga. Alla fine del XIX secolo, è stata introdotta per questa lingua una scrittura basata sull'alfabeto latino.
- Shona (of ChiShona) is een groep van talen die wordt gesproken in Zuidelijk Afrika, met name Zimbabwe. De term wordt gebruikt om de taal aan te duiden die Bantoe-stammen (onder andere de Shona) in Zuidelijk Afrika spreken. Het totaal aantal sprekers van Shona is tenminste 7.000.000. Shona als zodanig is een officiële taal van Zimbabwe, samen met Ndebele en Engels. Andere talen die in Zimbabwe worden gesproken zijn Venda, Nambya, Shangaan, Kalanga, Suthu en Tsonga.
- Język shona – język z rodziny bantu, używany jako główny język Zimbabwe, a także w Mozambiku, Zambii i Botswanie, liczba mówiących sięga ok. 11 mln.
- Chixona ou chichona, ou simplesmente xona ou chona em português (ChiShona em outras línguas) é o nome dado a um grupo de línguas africanas faladas principalmente na metade norte do Zimbabwe (por exemplo nas províncias de Mashonaland Central, Mashonaland Este e Mashonaland Oeste, cujos nomes referem os seus falantes), no leste da Zâmbia e nas províncias de Manica, Tete e Sofala de Moçambique.
- Шо́на — язык группы банту, распространённый в Южной Африке, главным образом в Зимбабве (где его носители составляют большинство). Раньше шона мог называться каранга. Вместе с ндебеле и английским шона — официальный язык Зимбабве.
- Shona är ett bantuspråk som talas av mer än 80% av befolkningen i Zimbabwe (omkring 6 225 000 personer, enligt SIL International 1989). Även denna folkgrupp kallas shona. Shona är ett officiellt språk i Zimbabwe tillsammans med ndebele och engelska. Shona talas också av ett stort antal invånare i Moçambique. Andra länder med shonatalare är Zambia och Botswana. Det totala antalet shonaspråkiga är minst 7 000 000 (UBS 1990).
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
