| dbpedia-owl:abstract
|
- Das Sassanidenreich war das zweite persische Großreich, das sich in der Spätantike etwa über die Gebiete der heutigen Staaten Iran und Irak sowie einige ihrer Randgebiete erstreckte. Es existierte zwischen dem Ende des Partherreichs und der arabischen Eroberung Persiens, also von 224 bis zur Schlacht von Nehawend im Jahr 642 beziehungsweise bis zum Tod des Großkönigs Yazdegerd III. im Jahr 651. Das Sas(s)anidenreich, das in der Forschung gelegentlich auch als Neupersisches Reich bezeichnet wird, war über Jahrhunderte hinweg eine bedeutende Großmacht und ein Rivale des römischen bzw. oströmischen Reiches. Außer kriegerischen Auseinandersetzungen gab es aber auch zahlreiche friedliche Kontakte zwischen Römern und Sassaniden, die sich in vielerlei Hinsicht gegenseitig beeinflussten. Der Name des Reiches leitet sich von der letzten vorislamischen persischen Dynastie der Sas(s)aniden ab. Diese wiederum führten ihre Herkunft auf einen historisch kaum fassbaren Stammvater zurück, einen gewissen Sasan, der laut den Angaben später Quellen um 200 n. Chr. Oberpriester im Tempel der Anahita in Istakhr gewesen ist. Im mittelalterlichen Schāhnāme wird die Dynastie nach Papak bzw. Bābak, dem Vater Sasans, auch als „Dynastie der Babakiden“ bezeichnet. Mit sehr wenigen Ausnahmen gehörten bis zum Schluss sämtliche spätantiken Großkönige der Familie der Sassaniden an. (Die etymologisch korrektere Schreibweise Sasaniden hat sich in der jüngeren Forschung weitgehend durchgesetzt. ) In der modernen Geschichtswissenschaft wird der Begriff Sassaniden außer auf das Herrschergeschlecht auch auf die Bevölkerung ihres Reiches angewandt.
- El Imperio sasánida (en persa medio, Erānshahr o Iranshæhr, "Dominios de los iranios" en español) es el nombre que recibe el segundo Imperio persa durante su cuarta dinastía irania. La dinastía sasánida fue fundada por Ardacher I tras derrocar al último rey arsácida, Artabán IV de Partia, y terminó cuando el último Shahanshah (Rey de reyes) sasánida Yazdgerd III perdió una prolongada guerra de 14 años contra el primero de los califatos islámicos. El territorio del Imperio persa sasánida comprendía los actuales países de Irán, Irak, Armenia, Afganistán y partes del este de Turquía y Siria, además de parte de Pakistán, el Cáucaso, Asia Central y Arabia. Además, durante el gobierno de Cosroes II, se anexionaron al imperio los territorios de los actuales Egipto, Israel, Jordania, Líbano y los Territorios Palestinos, llegando a ejercer un "protectorado" sobre territorios actualmente correspondientes a Omán y Yemen. El periodo sasánida, que comprende todo el periodo final de la antigüedad clásica e incluso la sobrevive unos siglos, se considera uno de los periodos históricos más importantes e influyentes de la historia de Irán. En muchos aspectos, el periodo sasánida alcanzó los mayores logros de la cultura persa, y constituyó el último gran imperio iranio antes de la conquista islámica de Persia y la adopción del islam como religión en todo el territorio. Persia tuvo una importante influencia sobre la civilización romana. Esta influencia cultural se extendió mucho más allá de los territorios fronterizos de ambos imperios, llegando hasta la Europa occidental, África, China e India, y jugó un papel fundamental en la formación del arte medieval europeo y asiático. Esta influencia llegó también hasta el incipiente mundo islámico. La cultura aristocrática y exclusiva de la dinastía sasánida transformó la conquista islámica de Irán en un ‘renacimiento’ persa. Gran parte de lo que posteriormente sería conocido como ‘cultura islámica’ (arquitectura, escritura y otras habilidades) fueron adoptadas por el amplio mundo islámico a partir de los persas sasánidas.
- Sassanidien dynastia (ساسانیان, Ṣāṣānīyān) oli persialainen hallitsijasuku, joka hallitsi Persiaa ja suuria alueita lähi-idässä toisen Persian valtakunnan aikana vuosina 226–651. Sassanidien dynastian perusti Ardašir I, kun hän oli lyönyt viimeisen Parthian arsakidisukuisen kuninkaan Artabanos IV:n. Dynastia päättyi, kun shaahi Yazdegerd III hävisi 14-vuotisen taistelun umaijadien kalifaatille, ensimmäiselle islamilaiselle valtakunnalle. Valtakunnan alueeseen kuului alueita nykyisestä Iranista, Irakista, Armeniasta, Afganistanista, Turkista, Syyriasta, Pohjois-Intiasta, Pakistanista, Kaukasiasta, Keski-Aasiasta ja Arabiasta, sekä Khosrau II:n aikana Egyptistä, Jordaniasta, Israelista ja Libanonista. Sassanidit kutsuivat valtakuntaansa nimellä Erānshahr ايرانشهر (Iranshaehr), iranilaisten valtakunta. Myöhäisantiikin käsittävää sassanidikautta on pidetty kulttuurillisesti edistyneenä aikakautena ja se oli viimeinen merkittävä Persian imperiumi ennen islamin ekspansiota alueelle. Valtakunnan kulttuurillinen vaikutus oli merkittävä myös sen rajojen ulkopuolella, aina Roomassa, Kiinassa, Intiassa ja Afrikassa saakka. Sassanidikulttuuri vaikutti myös ajallisesti eteenpäin sitä seuranneeseen islamilaiseen kulttuuriin, jolle periytyivät muun muassa sassanidien arkkitehtuuri, kirjallisuus ja muut taidot.
- The Sassanid Empire (also spelled Sasanid Empire, Sassanian Empire, or Sasanian Empire), known to its inhabitants as Ērānshahr and Ērān in Middle Persian and resulting in the New Persian terms Iranshahr and Iran, was the last pre-Islamic Persian Empire, ruled by the Sasanian Dynasty from 224 to 651. The Sassanid Empire, which succeeded the Parthian Empire, was recognized as one of the two main powers in Western Asia and Europe, alongside the Roman Empire and its successor, the Byzantine Empire, for a period of more than 400 years. The Sassanid empire was founded by Ardashir I, after the fall of the Arsacid Empire and the defeat of the last Arsacid king, Artabanus IV. It lasted until Yazdegerd III lost control of his empire in a series of invasions from the Arab Caliphate. During its existence, the Sassanid Empire encompassed all of today's Iran, Afghanistan, Iraq, Syria, the Caucasus (Armenia, Georgia, Azerbaijan, and Dagestan), southwestern Central Asia, part of Turkey, certain coastal parts of the Arabian Peninsula, the Persian Gulf area, and areas of southwestern Pakistan, even stretching into India. The native name for the Sassanid Empire in Middle Persian is Eran Shahr which means Aryan Empire. The vexilloid of the Sassanid Empire was the Derafsh Kaviani. The Sassanid era, during Late Antiquity, is considered to have been one of Persia's/Iran's most important and influential historical periods, and constituted the last great Iranian empire before the Muslim conquest and the adoption of Islam. In many ways, the Sassanid period witnessed the peak of ancient Persian civilization. Persia influenced Roman civilization considerably during the Sassanid period. The Sassanids' cultural influence extended far beyond the empire's territorial borders, reaching as far as Western Europe, Africa, China and India. It played a prominent role in the formation of both European and Asian medieval art.
- I Sasanidi (termine ormai preferito a Sassanidi) furono l'ultima dinastia indigena a governare la Persia prima della conquista islamica.
- サーサーン朝（サーサーンちょう、Sassanid、アラビア語 ساسانيون Sāsāniyūn 、ペルシア語 ساسانيان Sāsāniyān 、226年 - 651年）はイラン高原・メソポタミアなどを支配した王朝・帝国。しばしばササン朝ペルシア、ササン朝ペルシャ、ササン朝ペルシア帝国、ササン朝ペルシャ帝国とも呼ばれる。単にペルシア帝国またはペルシャ帝国といった場合はこの王朝かアケメネス朝を指すことが多い。 首都はクテシフォン（現在のイラク）。ゾロアスター教を国教とし、アケメネス朝ペルシャの復興を目標とした。その支配領域はエーラーン・シャフル Ērān Šahr と呼ばれ、おおよそアナトリア東部、アルメニアからアムダリア川西岸、アフガニスタン周辺まで及んだ。ペルシアを支配した勢力の中で、ゾロアスター教を国教とした最後の国である。
- De dynastie van de Sassanieden vormde het koningshuis van het Perzische rijk van de 3e eeuw tot de 7e eeuw. Op 24 april 224 versloegen de Sassanieden onder leiding van Ardashir I het rijk van de Parthen in de Slag bij Hormizdgan. De overwinning van de Sassanieden brak de macht van de toen heersende Parthische dynastie van de Arsaciden. Deze slag wordt algemeen gezien als de bevestiging van de macht van de Sassanieden. Ardashir liet zich in 226 tot 'Koning der Koningen' (sjahansjah) kronen.
- Sasanide-dynastiet var navnet som ble gitt til kongene i Persia under det andre persiske imperiet, fra 224 inntil 651, da den siste sasanide-sjahen, Yazdegird III, tapte en 14-årig kamp for å drive ut umajjad-kalifatet, det første av de islamske imperiene.
- Sasanidzi – dynastia panująca w Iranie w latach 224-651 naszej ery. Za jej protoplastę uznawany jest Sasan, pasterz (wg innych źródeł arcykapłan Anahity), będący podobno potomkiem Achemenidów. Jego syn, Papak zjednoczył Fars (Persję właściwą). Jego następca Ardaszir I wypowiedział posłuszeństwo partyjskiemu królowi królów Artabanowi IV. W 224 roku pokonał go pod Hormizdeganem, kładąc kres panowaniu partyjskiej dynastii Arsacydów. W 226 r. opanował Mezopotamię i rok później ogłosił się "Wielkim Królem, Królem Królów". Do około 239 roku opanował całe imperium partyjskie i stłumił wszelkie przejawy posłuszeństwa wobec Partów. Rządy dynastii Sasanidów pod kilkoma istotnym względami różniły się od wcześniejszych panujących w Iranie. Po pierwsze w stopniu dotychczas niespotykanym nawiązywali oni do tradycji Achemenidów (którzy w międzyczasie w zbiorowej pamięci stali się półlegendarnymi Kejanidami) i innych czysto irańskich, przeciwstawiając je greckim i rzymskim - to jest opierali się na ideologii o charakterze nacjonalistycznym. Po drugie, przynajmniej od czasu śmierci Szapura I, coraz silniejsze były związki państwa z zoroastryzmem, który stał się niejako religią oficjalną, i w związku z tym doszło do prześladowania innych wyznań, chociaż nigdy nie przybrało ono charakteru systematycznego. Po trzecie wreszcie stopniowo dochodziło do coraz większej centralizacji rządów, która osiągnęła szczyt za panowania Chosrowa I. Pierwszym okresem potęgi dynastii było panowanie jej drugiego władcy, Szapura I, który w roku 244 pokonał cesarza Gordiana III, a następnie zmusił do zawarcia korzystnego dla siebie pokoju jego następcę, Filipa Araba. Szczytowym momentem wojen Szapura z Rzymem było zniszczenie całej armii rzymskiej i wzięcie do niewoli cesarza Waleriana ok. r. 260. Po śmierci Szapura I nastąpił jednak okres zamętu, po części spowodowany niepokojami religijnymi wynikającymi z ekspansji nowo powstałego manicheizmu, jak i chrześcijaństwa, które to religie zdawały się podważać fundamenty państwa, pierwsza poprzez radykalizm swej doktryny, druga poprzez związki z Rzymem. To wtedy Sasanidzi nadali liczne przywileje zoroastryjskiemu klerowi, który wydawał się silną gwarancją stabilności władzy. Poza tym krajem wstrząsały wojny domowe pomiędzy członkami dynastii wspieranymi przez poszczególne odłamy arystokracji. Państwo powróciło do siły za długich rządów Szapura II, który stoczył szereg zwycięskich wojen z Rzymem. Potem nastąpił jednak długotrwały kryzys, trwający właściwie aż do roku 531. Początkowo wynikał on z brutalnej walki jaką prowadziła arystokracja i kler przeciwko monarchii, chcąc uzyskać jak najwięcej niezależności kosztem jej władzy. Kolejni władcy ginęli w wyniku spisków i zajęci tłumieniem ciągłych rebelii oraz strachem przed nimi nie byli w stanie rządzić efektywnie. W drugiej połowie V wieku jednak głównym problemem stało się zagrożenie zewnętrzne ze strony koczowniczego ludu Heftalitów. Peroz I został przez nich pokonany i zabity, a jego syn, Kawad I, im zawdzięczał powrót na tron, ale w zamian musiał płacić roczny trybut. Te klęski stały się impulsem do przeprowadzenia reform, które rozpoczął Kawad, a kontynuował jego następca, Chosrow I. Objęły one zarówno wojsko jak i administrację, a w szczególności system podatkowy, który stał się bardziej racjonalny i sprawiedliwy. To właśnie te reformy pozwoliły Chosrowowi I rozbić Heftalitów w przymierzu z Turkami, skutecznie przeciwstawić się tym ostatnim kiedy zwrócili się oni przeciwko Iranowi oraz toczyć zwycięskie wojny z Bizancjum. Panowanie Chosrowa I, którego sprawiedliwość stała się wręcz przysłowiowa, posiadającego szerokie intelektualne zainteresowania, było w historii Iranu okresem rozkwitu w każdej sferze, zarówno militarnej, jak i gospodarczej oraz kulturalnej. Jego następca, Hormizd IV, został obalony przez Bahrama Czobina, wodza sławnego ze swoich zwycięstw nad Turkami. Jednak wkrótce syn Hormizda, Chosrow II Parwiz, prowadząc ze sobą bizantyjską armię pokonał Bahrama i zabił go. Wnuk wielkiego Chosrowa I po zdobyciu władzy oddał się głównie swojemu zamiłowaniu do luksusu i zmysłowych uciech. Po śmierci cesarza Maurycjusza, któremu zawdzięczał tron, Chosrow ogłosił się jego mścicielem, i rozpoczął długotrwała wojnę z Bizancjum. Sasanidzki władca zdobył Syrię, Palestynę i Egipt, a jego wojska dotarły aż pod Konstantynopol. Jednak od roku 622 pod wodzą cesarza Herakliusza wojska bizantyjskie po kolei rozbijały wyczerpane długoletnią wojną irańskie armie, wykorzystując możliwość transportu morzem, nad którym cały czas panowała bizantyjska flota, oraz sojusz z Chazarami. Ostatecznie Chosrow był zmuszony sformować armię z niewolników i kucharzy, którą w 627 roku Herakliusz doszczętnie rozbił pod dawną stolicą Asyrii Niniwą. Wkrótce potem Chosrow został obalony i stracony. Imperium ogarnęła wojna domowa, po której ostatecznie władcą został ośmioletni wnuk Chosrowa II, Jezdegerd III. Kraj był kompletnie zdezorganizowany, liczni możnowładcy stali się właściwie na wpół niezależnymi władcami - zaniedbano nawet sieć irygacyjną, tak że niektóre pola uprawne stały się bagnami. Na tak wyniszczone państwo uderzyli niedawno zjednoczeni przez Mahometa Arabowie, i wkrótce zadali irańskiej armii szereg klęsk, w tym dwie najważniejsze: pod Al-Kadisijją w roku 637 oraz Nihawandem w roku 642. Ostatecznie Jezdegerd zginął w roku 651 w Merwie, a wraz z nim "era perskiej suwerenności tak samo jak odrębnej kultury dobiegła końca, a ślady po ostatnim reprezentancie starożytnej cywilizacji Bliskiego Wschodu zaginęły".
- O Império Sassânida, conhecido pelos seus habitantes como Ērānshahr e Ērān, império persa pré-islâmica, governado pela dinastia sassânida entre 224 e 651 d.C. A dinastia extinguiu-se quando o último xá sassânida, Yazdegerd III, perdeu uma luta de catorze anos contra o Califado, o primeiro dos impérios islâmicos. O território do Império Sassânida, governado desde a capital Ctesifonte, ocupava todo o território dos atuais Irã, Iraque, Azerbaijão, Armênia, Geórgia, o leste da Turquia, Síria, Líbano, Israel, Turcomenistão, Afeganistão, Tadjiquistão, e toda costa do Golfo Pérsico do Kuwait, Arábia Saudita, Bareine, Emirados Árabes Unidos, Omã, Iêmen, nordeste do Egito, parte do Paquistão e extremo oeste da Índia. Os sassânidas davam a seu império o nome de Irã (ver a discussão sobre etimologia no artigo Pérsia). A era sassânida é considerada um dos períodos mais importantes e influentes da história da Pérsia. Em muitos sentidos, aquela época constituiu o auge da civilização persa e foi o último grande Império Persa antes da conquista muçulmana e da adoção do islamismo. A influência dos sassânidas afetou culturas muito além de suas fronteiras, como a Europa Ocidental, a África, a China e a Índia, e foi passada ao mundo islâmico. A cultura singular e aristocrática da dinastia, chefiada por monarcas dinâmicos, transformou a conquista islâmica do Irã numa espécie de renascença persa: muito do que viria posteriormente a ser identificado com a cultura, a arquitetura e a literatura islâmicas veio da Pérsia sassânida.
- Сасаниды, империя Сасанидов — государство, образовавшееся на территории современных Ирака и Ирана в результате падения власти парфянской, этнически чуждой большинству населения империи династии Аршакидов и прихода к власти третьей иранской династии Сасанидов. Существовало с 224 по 651 год. Сами Сасаниды называли свою державу Эраншахр ( — Eranshahr) «Государством иранцев». Династия Сасанидов была основана Ардаширом I Папаканом после победы над парфянским царём Артабаном V из династии Аршакидов). Последним сасанидским шахиншахом (Царём царей) был Йездигерд III, потерпевший поражение в 14-летней борьбе с Арабским халифатом. Наибольшего расцвета империя достигла при Хосрове I Ануширване, наибольшего (но кратковременного) расширения границ в правление Хосрова II Парвиза (Абарвеза, Апарвеза, «Победоносного») — внука Хосрова I Ануширвана и сына Ормизда III, и включала земли нынешних Ирана, Ирака, Азербайджана, Армении, Афганистана, восточную часть современной Турции и части нынешних Индии, Сирии, Пакистана; частично территория сасанидского государства захватывала Кавказ, Центральную Азию, Аравийский полуостров, Египта, земли нынешних Иордании, Израиля и Палестины, расширив Сасанидский Иран (хотя и кратковременно) почти до пределов державы Ахеменидов. В середине VII века империя Сасанидов была уничтожена и поглощена Арабским халифатом.
- Sasaniderna var den sista inhemska dynastin att styra Persien före den arabisk-muslimska invasionen. Den sasanidiska epoken sträckte sig mellan 226, när partherna besegrades, och 640, med Ktesifon som huvudstad. Huvudstaden föll för araberna redan 636. Statsreligionen var zoroastrism och dynastins beteckning kommer av Sassan, en förfader till Ardashir I, den förste sasanidiske härskaren.
- 薩珊王朝或薩桑王朝（波斯語：ساسانیان；英語：Sassanid Empire）是最後一個前伊斯蘭時期的波斯帝國，國祚始自公元224年，651年亡。薩珊王朝的居民稱薩珊王朝為埃蘭沙赫爾或埃蘭。薩珊王朝取代了被視為西亞及歐洲兩大勢力之一的安息帝國，與羅馬帝國及後繼的拜占庭帝國共存了超過400年。 在安息帝國衰敗及其末代君王阿爾達班五世陣亡後，阿爾達希爾一世建立了薩珊王朝。薩珊王朝一直統治到阿拉伯帝國入侵，伊嗣俟三世被迫逃亡為止。薩珊王朝統治時期的領土包括當今伊朗、阿富汗、伊拉克、叙利亞、高加索地區、中亞西南部、土耳其部分地區、阿拉伯半島海岸部分地區、波斯灣地區、巴基斯坦西南部，控制範圍甚至延伸到印度。薩珊王朝在當地被稱為埃蘭沙赫爾，在中古波斯語裡意指雅利安帝國。 古典時代晚期的薩珊王朝被認為是伊朗或波斯其中一個最重要及最有影響力的歷史時期，它是在伊斯蘭對波斯的征服及伊斯蘭教流行之前最後一個伊朗大帝國。從很多方面來說，薩珊王朝統治時期見證了古波斯文化發展至巔峰狀態，它在很多程度上影響了羅馬文化。薩珊王朝的文化影響力遠遠超出了它的邊界，影響力遍及西歐、非洲、中國及印度，對歐洲及亞洲中世紀藝術的成形起著顯著的作用。
- Les Sassanides règnent sur l'Iran de 224 jusqu'à l'invasion musulmane des Arabes en 651. Cette période constitue un âge d'or pour l'Iran tant sur le plan artistique que politique et religieux. Ce fut l'une des deux grandes puissances en Asie occidentale pendant plus de 400 ans. Fondée par Ardashir qui mit en déroute le dernier roi parthe, Artaban V, elle prit fin lors de la défaite du dernier Roi des Rois Shahanshah, Yazdgard III (632-651). Ce dernier, après 14 ans de lutte, ne parvient pas à repousser le califat arabe, le premier des empires islamiques. Le territoire de l'Empire Sassanide englobait la totalité de l'Iran, Irak, Arménie, Caucase sud (y compris le Daghestan du sud), l'Asie Centrale du sud-ouest, l'Afghanistan occidental, des fragments de Turquie, de Syrie, une partie de la côte de la péninsule arabe, la région du Golfe Persique et des fragments du Pakistan occidental. Les Sassanides appelèrent leur empire Eranshahr, « l'Empire Iranien ». On considère l'ère sassanide comme l'une des périodes les plus importantes de l'histoire de l'Iran. Sous bien des aspects, elle représente l'accomplissement au plus haut degré de la civilisation perse et fut le dernier grand empire iranien avant la conquête musulmane de la Perse et l'adoption de la religion musulmane. La Perse sassanide eut un impact certain sur la civilisation romaine et les Romains considéraient les Perses sassanides comme leurs égaux; en témoignent les lettres de l'empereur romain au Shahanshah : « A mon frère... » Leur influence culturelle s'étendit bien au-delà des frontières de l'empire pour atteindre l'Europe de l'Ouest, l'Afrique, la Chine et l'Inde, et joua un rôle dans la formation de l'art médiéval européen et asiatique. Cette influence se perçoit aussi dès l'apparition du monde islamique et lors de la conquête de l'Iran par les musulmans. La culture aristocratique et unique de la dynastie en est la preuve. Modèle:Référence insuffisante.
|
