| dbpprop:abstract
|
- The Roman roads were essential for the growth of the Roman Empire. Roman roads enabled the Romans to move armies and trade goods and to communicate news. The Roman road system spanned more than 250,000 miles (400,000 km) of roads, including more than 50,000 miles (80,500 km) of paved roads. When Rome reached the height of her supremacy, no fewer than 29 great military highways radiated from the city. Hills were cut through and deep ravines filled in. At one point, the Roman Empire was divided into 113 provinces traversed by 372 great road links. In Gaul alone, no less than 13,000 miles (21,000 km) of road are said to have been improved, and in Britain at least 2,500 miles (4,000 km). The Romans became adept at constructing roads, which they called viae. They were intended for carrying material from one location to another. It was permitted to walk or pass and drive cattle, vehicles, or traffic of any description along the path. The viae differed from the many other smaller or rougher roads, bridle-paths, drifts, and tracks. By the laws of the Twelve Tables, the minimum width of a via was fixed at 8 feet (2.4m) where it was straight, and 16 feet (4.9 m) where it turned. The Roman road networks were important both in maintaining the stability of the empire and for its expansion. The legions made good time on them, and some are still used millennia later. In later antiquity, these roads played an important part in Roman military reverses by offering avenues of invasion to the 'barbarians'.
- Drogi rzymskie należą do jednych z ważniejszych osiągnięć inżynierskich Rzymu. Budowana przez Rzymian sieć umożliwiała łatwiejsze przemieszczanie legionów, ułatwiała handel i pozwalała na szybsze przekazywanie informacji za pomocą zorganizowanej wzdłuż dróg poczty państwowej. Liczne odcinki rzymskich dróg przetrwały do dnia dzisiejszego. Pierwsze drogi powstawały już w IV w. p.n.e. Prowadziły one do sąsiednich miast w Lacjum i Etrurii. Były to między innymi prowadząca do Ostii - Via Ostiensis, prowadząca do Laurentum - Via Laurentina i Via Ardeatina, którą można było dotrzeć do Ardei. Nie były one jednak jeszcze właściwymi drogami rzymskim. Ich nawierzchnię tworzyła ubita ziemia, a same drogi dopasowywały się do ukształtowania terenu. Pierwszą prawdziwie rzymską drogą była rozpoczęta w 312 p.n.e. przez cenzora Appiusza Klaudiusza Caecusa, Via Appia, łącząca Rzym z Kapuą. Drogę wytyczono w taki sposób, by skrócić odległość do minimum, tak więc całymi kilometrami biegnie ona w linii prostej, a nad doliną Arriccia przez potężny wiadukt. W kolejnych stuleciach chęć uzyskania jak najkrótszej odległości była cechą charakterystyczną rzymskiego budownictwa drogowego. Zmuszała ona budowniczych do budowania licznych mostów, wiaduktów, nasypów, przekopów i tuneli. Innym precedensem jaki wprowadziła Via Appia było nazywanie drogi od nazwiska urzędnika, który nakazał jej budowę (zwyczaj ten stał się powszechny około sto lat po rozpoczęciu budowy drogi do Kapui). Z czasem rzymskie drogi przekształciły się w ogromny system komunikacyjny, który razem ze szlakami morskimi scalał imperium rozciągające się na tysiące kilometrów na trzech kontynentach. Do końca II w. (na przestrzeni 5 stuleci) rzymscy inżynierowie zbudowali ok. 48 500 mil rzymskich (71,7 tys. km) dróg bitych. Niespełna 100 lat później inwentaryzacja sporządzona za cesarza Dioklecjana wykazała istnienie na obszarze imperium 372 dróg o łącznej długości 53 000 mil rzymskich (ponad 78,3 tys. km). Technika budowania dróg została przejęta od Etrusków i udoskonalona. W pierwszej kolejności niwelowano (wyrównywano) teren i wykonywano wykop. Wzdłuż drogi budowano rowy odwadniające, a sama droga miała wyprofilowane spadki umożliwiające odpływ wody z nawierzchni. W przypadku budowy dróg na terenach podmokłych układano stelaż z krzyżujących się drewnianych bali, a całość usztywniano wbitymi w ziemię palami. Budowa dróg wiązała się z licznymi wyzwaniami inżynieryjnymi (mosty, pokonywanie pasm górskich), z którymi rzymscy budowniczowie radzili sobie w mistrzowski sposób. Konstrukcja dróg składała się z kilku warstw. W wykopie układano warstwę kamieni łączonych zaprawą. Na tak przygotowanej podbudowie układano drugą warstwę mniejszych kamieni (tłucznia), też łączoną zaprawą, a na niej żwir z zaprawą. Na samym wierzchu droga była wyrównywana warstwą żwiru wymieszanego z piaskiem. Do budowy dróg używano zazwyczaj materiałów dostępnych w najbliższej okolicy. Zamiast zaprawy stosowano też popioły wulkaniczne. W czasach późniejszych drogi były wykładane płytami kamiennymi. Tak więc konstrukcja rzymskiej drogi jest podobna do dróg współczesnych, składających się z trzech zasadniczych warstw: podbudowy, warstwy nośnej i użytkowej. Rzymskie drogi, w zależności od przeznaczenia, miały różną szerokość: najszersze drogi miały nawet 15 m szerokości, ale najczęściej nie przekraczały 5 m, pobudowano też wiele dróg o szerokości około 3,5 m, która pozwalała na minięcie się dwóch wozów. Drogi te stanowiły sieć połączeń w skali cesarstwa. drogi o znaczeniu lokalnym, o szerokości 1,20 m drogi dla pieszych i konnych, o szerokości 60 cm ścieżki o szerokości 30 cm Przy drogach ustawiane były kamienie milowe (mila rzymska to 1478,5 m) informujące o odległości do konkretnych miejsc, były to zatem dzisiejsze tablice drogowe. Na skrzyżowaniach umieszczano kapliczki poświęcone larom, a wzdłuż dróg powstały liczne stacje pocztowe i zajazdy. Układ dróg na Półwyspie Apenińskim przyczynił się do powstania powiedzenia: "Wszystkie drogi prowadzą do Rzymu". W sposób urzędowy potwierdził to powiedzenie Oktawian August, umieszczając na Forum Romanum złoty kamień milowy (milliarium aureum) w formie pokrytej pozłacaną blachą kolumny. Stała ona w miejscu, gdzie krzyżowały się Via Aurelia, Ostiensis, Flaminia, Salaria i Appia łączące Rzym z wszystkimi prowincjami imperium.
- Antik Roma yollari Roma İmparatorluğu'nun buyuyup gelismesinde zorunlu bir unsur olmusdu. Bu yollar nedeniyle Romalilar ordulari icin emniyetle ve hizla buyuk alanlar icinde hareket alani saglamislardir. Bu yollar ayni zamanda haberlesme iletisim icin elzem olmuslardir. Iktisadi bakimdan ise antik Roma yollari Roma yiyecek ve emtia ticaretinin gelismesinde ve cok genis bir alanda Roma mallarinin yayilip dagiltila bilmesine yol acmistir. Roma imparatorlugu'nun en paralak zamanlarinda antik Roma yollari agi 85.004 km ik karayollarini kapsmaktaydi ve 372 baglantidain olusmaktaydi. Latince viae adi verilen antik Roma yollarinin yapimi askeri, ticari ve siyasal nedenlerle gerekmis ve Romalilar bu yollar ag sistemini yapip ve sonra bakimini saglamakta buyuk deneyim kazanmislardir. Antik Roma yollari bir mahallden diger mahalle asker ve askeri malzeme tasimak icin yapilmakla beraber bu yollar ana tasit olarak atli araba icin yapilmisti. Roma askeri lejyonlari bu yollar nedeniyle cabuk ve emniyetli olarak ulke icinden Roma sinirlarina gidebilmekte idiler. Boylelikle bu yollar imparatorlugun emniyetini nve istikrarini saglamak icin en buyuk unsur olmuslardir. Diger taraftan Orta Caglara girmeden Roma Impartorlugu'nun cokusune de bir amil olmuslardir Romalilarin dusmanlari olan babbar kavimler bu yollardan Roma topraklarina gelip yerlesip idaresini ellerine gecirmislerdir. Roma imparatorlugu'nun ortadan kalkmasi ile birlikte bu yollarin cogu bin, iki bin yil ayni guzergahtan iletisimi saglamaya devam etmislerdir.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
