| dbpprop:abstract
|
- The Roman currency during most of the Roman Republic and the western half of the Roman Empire consisted of coins including the aureus (gold), the denarius (silver), the sestertius (bronze), the dupondius (bronze), and the as (copper). These were used from the middle of the third century BC until the middle of the third century A.D. They were still accepted as payment in Greek influenced territories, even though these regions issued their own base coinage and some silver in other denominations, either called Greek Imperial or Roman provincial coins. During the third century, the denarius was replaced by the double denarius, now usually known as the antoninianus or radiate, which was then itself replaced during the monetary reform of Diocletian which created denominations such as the argenteus (silver) and the follis (silvered bronze). After the reforms Roman coinage consisted mainly of the gold solidus and small bronze denominations. This trend continued to the end of the Empire in the West. See also Byzantine currency.
- Unter römischer Währung versteht man die Gesamtheit der im antiken römischen Reich gebräuchlichen Zahlungsmittel.
- La moneda de Roma inicialment va ser la moneda de coure, anomenada lliura de coure. Una de les unitats monetàries romanes era l'as (1 as = 1/ 88 lliures), del qual Mommsen fixa el valor, el 1855, en 0,252 pessetes (3.020 asos = 216 tàlers = 762,09 pessetes). L'as és equivalent al sesterci (sorgit posteriorment com a moneda de plata), que Mommsen valora a la mateixa època en 0,2521 pessetes (3.360 sestercis = 240 tàlers = 847,06 pessetes). L'as doble era el dupondi. Des del 269 aC Roma va encunyar monedes de plata anomenades denaris (1 denari = 10 asos = ¾ de lliura de coure) i sestercis (1/4 de denari = 1 sesterci = 2,5 asos), que van substituir l'as. Pesaven 1,137 grams. Segles després, el sesterci es va encunyar en bronze. El comerç va estendre a l'ús del sistema monetari basat en l'or, encara que circulava la plata i hi havia una relació del valor or-plata fixat legalment. Però la moneda efectiva era la de plata. La moneda de plata va passar de 0,72 a 0,84 de lliura a la Segona Guerra Púnica, i no es va modificar en tres segles. Les monedes de coure s'utilitzaven per a les fraccions, per la qual cosa van desaparèixer del gran comerç, i després van deixar d'encunyar-se els asos. La lliura de plata es descomponia així: L'as greu (d'unes deu unces). El mig as (o semis). El terç d'as (o trient, de quatre unces). El quart d'as (o quadrant, de tres unces). El sisè d'as (o sextant, de dues unces). L'unça. (Les dues últimes ja havien desaparegut de la circulació) L'Estat feia circular monedes de coure amb un bany de plata, que s'havia d'acceptar pel seu valor nominal. Naturalment el que ho rebia no sabia si la moneda era de plata o no. Per sufragar certes despeses l'Estat va fer moltes tirades d'aquestes monedes, cosa que provocà una crisi monetària que va obligar a retirar-ne una gran part. Les monedes de plata i de bronze van ser introduïdes a la Hispània Citerior, però progressivament la moneda de plata va ser retirada i la de bronze va quedar com a única moneda. El valor de les monedes romanes encunyades en la Citerior estava fixat sobre la base del "diner" romà.
- Desde 269 a. C. Roma acuñó monedas de plata llamadas denarios (1 denario = 10 ases = ¾ de libra de cobre) y sestercios (1/4 de denario = 1 sestercio = 2,5 ases) que sustituyeron al as. Pesaban 1,137 gramos. Siglos después el sestercio se acuñó en bronce. El oro aún se empleaba de forma escasa. La relación entre el oro y la plata era de 1:11,91. La fortuna media de Roma en la época era la posesión de 70 talentos, unos 420.000 denarios o 1.680.000 sestercios.
- La monnaie romaine a constitué un système monétaire fondé sur le métal qui s'est étendu du Modèle:-sIVe jusqu'au XI siècle.
- La monetazione romana studia le monete emesse da Roma dalle prime forme premonetali alla caduta dell'Impero Romano
- De Romeinse munteenheid bestond gedurende de hele periode van de Romeinse Republiek en bestond uit verschillende valuta, waaronder: As Denarie Sestertie Ze werden gebruikt van het midden van de 3de eeuw v. Chr. tot de 3de eeuw n. Chr.
- Od panowania Oktawiana Augusta do panowania Karakalli aureus - moneta złota, 7,85 g (od panowania Nerona 7,28 g) denar - moneta srebrna 3,8 g (od panowania Nerona 3,41 g; za panowania Septymiusza Sewera nie zmieniano wagi, ale o połowę zmniejszono zawartość srebra z 93% do 47% — reztę wagi stanowiła miedź) (25 denarów = 1 aureus) quinarius - moneta srebrna 2 g (2 quinariusy = 1 denar) sestertius - moneta brązowa 25-30 g (2 sestertiusy = 1 quinarius) dupondius - moneta brązowa 12 g (2 dupondiusy = 1 sestertius) kwinkunks - moneta brązowa, /12 asa as - moneta miedziana 11 g (2 asy = 1 dupondius) semis - moneta brązowa 3-4 g (2 semisy = 1 as) quadrans - moneta miedziana 3 g (4 quadransy = 1 as) Podstawową jednostką był as, złoty aureus liczył 26*16=416 asów. W asach początkowo podawano wszystkie sumy (ceny, płace), później dla wygody większe sumy podawano w sestercach lub rzadziej denarach. Armia rzymska za Oktawiana liczyła w czasie pokoju 150000 żołnierzy. Legionista dostawał 228 denarów na rok, czyli 34,2 mln denarów rocznie kosztowało utrzymanie armii rzymskiej (1368000 aureusów, czyli 10,74 tony złota). Przeliczając, za wartość kilograma miedzi, można było dostać 12 denarów. Początkowo bicie monet brązowych było przywilejem senatu (oznaczenie S.C. ), a monet złotych i srebrnych przywilejem władcy. Później wszystkie monety były bite przez władcę. Ponadto niektóre miasta miały prawo do bicia własnych monet — zazwyczaj były to drachmy o wartości 1 denara. Od panowania Karakalli do panowania Dioklecjana Za panowania Karakalli zmniejszono wagę aureusa do 6,54 g i denara do 3,1 g. Wprowadzono także jednostki monetarne: złote binio wartości 2 aureusów i srebrny antoninian (antoninianus) wartości 2 denarów. Ceny i płace podawano w denarach lub antoninianiach. W III wieku legionista otrzymywał 10-15 antoninianów dziennie. Przykładowe ceny: zdrowy niewolnik - 800-1200 antoninianów koń - 250 antoninianów osioł - 145 antoninianów prosty miecz rzymski - 60 antoninianów buty - 12 antoninianów wino (1 pinta) - 4 antoniniany półkilowy bochenek chleba - 1 antoninianus lampa oliwna - 1 antoninianus złoty pierścień - 122 antoniniany mała łódź rybacka - 186 antoninianów W póxniejszych czasach wskutek kryzysu politycznego i gospodarczego doszło do poniższych zmian: zmniejszono wagę aureusa do niecałych 3 g, zaprzestano bicia binia, denara oraz wszystkich monet miedzianych i brązowych, zmniejszono wagę antoniniana do 3 g i zawartość srebra w tych monetach do 6%. Od panowania Dioklecjana do upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego Dioklecjan w 294 r. wprowadził nowy system monetarny: aureus — moneta złota, 5,45 g argenteus — moneta srebrna, 3,42 g (16 argenteusow = 1 aureus) „wielki” follis — moneta miedziana z dodatkiem 5% srebra, 10,23 g (5 „wielkich” follisów = 1 argenteus) follis z corona radiata („nowy antoninian”) — moneta brązowa, 3,89 g (2 follisy z corona radiata = 1 „wielki” follis; od 301 r. 4 follisy z corona radiata = 1 „wielki” follis) follis z wieńcem laurowym — moneta brązowa, 1,94 g (2,5 follisa z wieńcem laurowym = 1 follis z corona radiata) Od czasów Dioklecjana ceny i płace podawano w denarach (2 denary = 1 follis z wieńcem laurowym), ale nie były wybijane monety o wartości 1 denara. Czasami w roli tych monet stosowano dawne denary i semisy pochodzące z III w. i starsze, ale najczęściej tak ustalano ceny i płace, aby zawierały one parzystą liczbę denarów. Ponadto za Dioklecjana zniesiono prawa miast do bicia własnych monet. Po ustąpieniu Dioklecjana i za Konstantyna Wielkiego: aureus został zastąpiony przez solidus — monetę złotą o wadze 4,54 g, wprowadzono monety złote o wartościach 3/8, 1/3, 1/2, 1 1/2, 2, 3, 4 1/2 i 9 solidów, wprowadzono miliarens — monetę srebrną, 4,54 g, wprowadzono silikwę — monetę srebrną, 3,41 g, wycofano follisy brązowe i zmniejszono wagę follisa „wielkiego” do 1,5 g (1% srebra). Po śmierci Konstantyna Wielkiego: wprowadzono semiss — monetę złotą o wadze 2,27 g wartości 1/2 solida, wprowadzono tremiss — monetę złotą o wadze 1,51 g wartości 1/3 solida, wprowadzono maiorinusa — monetę miedzianą z 2,5%–3,5% srebra o wadze 5,45 g, monetę tę wybijano do czasów Teodozjusza Wielkiego, wprowadzono centenionalisa — monetę miedzianą z 2% srebra o wadze 2,72 g, monetę tę wybijano do czasów Teodozjusza Wielkiego, wprowadzono na kilka lat za panowania Juliana Apostaty „dużego” follisa — monetę miedzianą z 5% srebra o wadze 8,5 g (nie jest znana jej wartość w stosunku do innych monet — można przypuszczać, że jej wartość miała być zbliżona do wartości „wielkiego” follisa za Dioklecjana, czyli skoro wtedy za złotego aureusa dawano 80 „wielkich” follisów, to za Juliana miano za solida dawać około 80 „dużych” follisów), wprowadzono w 383 r. minimusa — monetę brązową o wadze około 1 g, zaczęto używać „follisów” — zapieczętowanych worków z minimusami odpowiadających określonej liczbie monet złotych lub srebrnych (wraz z inflacją rosła waga follisów i spadała liczba monet złotych oznaczających równowartość), ceny i płace od wprowadzenia minimusa podawano w tych monetach (lub w solidach przy większych sumach). Przeliczniki wartości monet w tym okresie: 1 solid = 2 semissy = 3 tremissy = 18 miliarensów = 36 silikw, 1 maiorinus = 2 centenionalisy = 4 minimusy. Nie istniał stały przelicznik pomiędzy powyższymi systemami (monet srebrnych i złotych oraz brązowych) — wynikało to z polityki władz Cesarstwa, które utrzymywały stałą wartość monet srebrnych i złotych (poprzez ścisłe sterowanie ich emisją), a do dużej inflacji dopuszczały w przypadku monet brązowych. Np. w 445 r. cesarz Walentynian III zarządził, żeby wymieniacze monet skupowali od mieszkańców Cesarstwa solidy płacąc 7000 minimusów za solida, a skarbiec Cesarstwa miał je od nich odkupywać po 7200 minimusów za solida. Takie ilości minimusów (7000 minimusów ważyło 7 kg) powodowały, że przy transakcjach posługiwano się „follisami” — np. jeśli „follis” ważył 1 librę (327,45 g), to zawierał 320 minimusów (minimus ważył odrobinę więcej niż 1 g), a zatem wymieniacz monet musiał dać za solida 21 takich worków i dorzucić 280 minimusów luzem, a od urzędników skarbowych otrzymałby 22 takie worki i 160 monet luzem, ale prawdopodobnie posługiwano się także „follisami” o masach stanowiących wielokrotności i podwielokrotności libry.
- As moedas romanas, em circulação durante a maior parte da República e do Império Romano do Ocidente, incluíam o áureo, de ouro; o denário (denarius), de prata; o sestércio (sestertius), de bronze; o dupôndio (dupondius), de bronze; e o asse (as), de cobre. Estas denominações foram utilizadas de meados do século II a.C. até meados do século III d.C. Durante o século III d.C. , o denário foi substituído pelo denário duplo, também conhecido como antoniniano (antoninianus), o qual, por sua vez, foi extinto pela reforma monetária de Diocleciano, que criou denominações tais como o argento (argenteus, "de prata") e o follis (bronze prateado). Após as reformas, as moedas em circulação passaram a ser, basicamente, o soldo (solidus), de ouro, e algumas denominações menores de bronze, até o fim do Império Romano do Ocidente. A autoridade para cunhar moeda pertencia, primordialmente, ao governo central em Roma, que emitia moedas de metal precioso. As províncias romanas podiam cunhar moedas de bronze (de menor valor, portanto). Algumas províncias orientais cunhavam moedas de prata, mas apenas para circular em seu território e para atender uma necessidade local. O conteúdo de metal precioso nas moedas romanas variou ao longo da história, geralmente para baixo. O mesmo ocorreu com o valor corrente da moeda. O áureo, que, devido ao seu alto valor, funcionava mais como unidade de conta do que como moeda de troca, valia 25 denários. Estima-se que, por volta do fim da República e do início do Principado, um denário equivalia ao salário diário de um trabalhador. Um denário valia 5 dupôndios ou 10 asses (em 118 a.C. , o valor do denário foi reajustado para 16 asses). Um dupôndio valia 2 asses; 1 sestércio, 4 asses. Sabe-se que durante o século I d.C. , um asse comprava o equivalente a meio quilo de pão ou um litro de vinho barato.
- Файл:Vecchi 051. jpg Медный асс, ок. 240—225 годов до н. э. Монетная система Древнего Рима — античная монетная система, развивавшаяся на территории Апеннинского полуострова начиная со второй половины IV века до н. э. в Римской Республике и впоследствии распространившаяся во всём Средиземноморье. Монетная система Древнего Рима оказала существенное влияние на формирование денежных систем поздней античности и раннего Средневековья в государствах Европы, Малой Азии и Ближнего Востока. Изначально «денежными» металлами у племён Средней Италии были медь и бронза, поэтому изначально возникшая в Риме монетная система основывалась на медном весовом фунте. Примерно в 338 году до н. э. начинают выпускаться первые медные литые монеты. Один либральный асс, вес которого равнялся одному фунту, делился на 12 унций. Файл:Carisia1a2. jpg Денарий Тита Каризия с изображением Юноны-Монеты и инструментами монетной чеканки (46 год до н. э. ) Принципиальная монетная реформа осуществляется в Риме около 269 года до н. э. , когда начинается систематическая чеканка серебряных денариев весом 4 скрупула (ок. 4,5 г), а стандартный вес асса методом секстарной редукции уменьшается в 6 раз (до 54,59 г). Один денарий был приравнен к 10 ассам. Кроме денария выпускались также его фракции: Следующая реформа была проведена в 217 года до н. э.. Вес асса был снова уменьшен и фактически он был приравнен по весу к унции (/12 либры). Вес денария был также снижен до 3,9 грамма и номиналы теперь соотносились в пропорции 1 денарий = 16 ассам. Чеканка золотых монет в эпоху Республики была эпизодична. К началу I века до н. э. серебряная монета создала устойчивую основу денежного обращения Римской Республики, вследствие чего появились условия для превращения медных номиналов в кредитные — в 89 года до н. э. вес асса был снова уменьшен вдвое, хотя приниматься он должен был по-прежнему как /16 часть денария (вес которого не изменился). Файл:Aureus Septimius Severus-193-leg XIIII GMV. jpg Ауреус Септимия Севера Существенные изменения в монетной системе происходят при Октавиане Августе, когда начинает систематически чеканиться золотой ауреус, приравненный к 25 денариям. В это же время осуществляется пересмотр системы медных номиналов: сестерций (4 асса) и дупондий (2 асса) чеканятся из аурихалка, а асс и квадранс — из бронзы. Таким образом, римская монетная система приобретает следующий вид: 1 ауреус = 25 денариям = 100 сестерциям = 200 дупондиям = 400 ассам. Со времени императора Нерона в связи с ухудшением экономической ситуации началась порча монеты — вес и проба ауреуса и денария стали негласно снижаться. Это подорвало доверие населения к денежной системе. Император Каракалла попытался исправить ситуацию, введя в обращение серебряный антониниан, равный при обмене 2 денариям, но и эта мера дала лишь временный эффект: к концу III века формально серебряные монеты стали чеканиться практически из меди, иногда лишь сверху покрытой серебром. Золотая чеканка находилась в столь же плачевном положении. Улучшения ситуации добился только император Константин I Великий, который начал выпуск высокопробного золотого солида весом 4,55 грамм (/72 фунта золота) и ввёл новый стандарт для серебряной чеканки, привязав стоимость серебряных монет к стоимости фунта золота: серебряный милиарисий стоил /1000 фунта золота, а силиква — /1728 фунта золота. После гибели Римской Империи эта система была унаследована Византией.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
