| dbpprop:abstract
|
- The Roman Empire was the post-Republican phase of the ancient Roman civilization, characterised by an autocratic form of government and large territorial holdings in Europe and around the Mediterranean. The term is used to describe the Roman state during and after the time of the first emperor, Augustus. The nearly 500-year-old Roman Republic, which preceded it, had been weakened by several civil wars. Several events are commonly proposed to mark the transition from Republic to Empire, including Julius Caesar's appointment as perpetual dictator (44 BC), the victory of Octavian at the Battle of Actium (2 September 31 BC), and the Roman Senate's granting to Octavian the honorific Augustus (4 January 27 BC). The Latin term Imperium Romanum (Roman Empire), probably the best-known Latin expression where the word imperium denotes a territory, indicates any part of the world under Roman rule. Roman expansion began in the days of the Republic, but reached its zenith under Emperor Trajan. At this territorial peak, the Roman Empire controlled approximately 6,500,000 km² of land surface. Because of the Empire's vast extent and long endurance, Roman influence upon the language, religion, architecture, philosophy, law, and government of nations around the world lasts to this day. In the late 3rd century AD, Diocletian established the practice of dividing authority between two emperors, one in the western part of the empire and one in the east, in order to better administer the vast territory. For the next century this practice continued, with occasional periods in which one emperor assumed complete control. However, after the death of Theodosius in 395, no single emperor would ever again hold genuine supremacy over a united Roman Empire. The Western Roman Empire collapsed in 476 as Romulus Augustus was forced to abdicate by Odoacer. The Eastern Roman or Byzantine Empire endured until 1453 with the capture of Constantinople by the Ottoman Turks led by Mehmed II. Therefore, it is difficult to give an exact date when the Roman Empire ceased to exist.
- Der Begriff Römisches Reich bezeichnet allgemein das von der Stadt Rom bzw. dem römischen Staat beherrschte Gebiet in der Zeit zwischen etwa dem 6. Jahrhundert v. Chr. und dem 5. bzw. 6. Jahrhundert n. Chr. , wobei sich die Herrschaftsform im Laufe der Zeit von der Königsherrschaft zur Republik und schließlich zum Kaiserreich wandelte. In diesem Gebiet mit seinen vielen Völkern, Sprachen und Religionen breitete es sich als Staat, als Gesellschaftsform und als universalistische Idee aus (imperium sine fine – „grenzenloses Reich“). Eine eindeutige Abgrenzung ist weder zur vorrömischen Epoche noch zum Byzantinischen Reich möglich. Zum Zeitpunkt seiner größten Ausdehnung, zu Zeiten Kaiser Trajans, erstreckte sich das Römische Reich auf drei Kontinente: Über die Gebiete rund um das Mittelmeer, über Gallien und große Teile Britanniens und über die Gebiete rund ums Schwarze Meer. Damit beherrschte Rom den gesamten Mittelmeerraum. Der Handel, die Künste und die Kultur erreichten während der Zeit des Römischen Reiches in Teilen seines Gebietes eine erste Hochblüte, die damalige Lebensqualität und der entsprechende Bevölkerungsstand sollten in Europa und Nordafrika erst Jahrhunderte später wieder erreicht werden. Das Reich übte einen großen Einfluss auf die von ihm beherrschten Gebiete, aber auch auf die Gebiete jenseits seiner Grenzen aus. In seiner östlichen Hälfte mischte sich dieser Einfluss mit griechisch-hellenistischen und orientalischen Elementen. Der Westen dagegen wurde latinisiert. Latein wurde zur Amtssprache des Reichs, in Teilen von ihm blieben aber auch andere Sprachen erhalten. Die Sprache der Römer ist über Jahrhunderte in ganz Europa bis in die Zeit des Barock die Sprache der Gebildeten gewesen. In der Römisch-katholischen Kirche ist das Lateinische bis zum Zweiten Vatikanischen Konzil die Sprache der Messe geblieben. Noch heute werden in vielen Wissenschaften, etwa in der Medizin und der Biologie, lateinische Fachausdrücke verwendet und neu geschaffen. Aus dem Lateinischen entstanden die modernen romanischen Sprachen Europas. Sehr viele lateinische Lehnwörter finden sich zudem in den germanischen und den slawischen Sprachen. Neben den romanischen Sprachen ist vor allem das Rechts- und Staatswesen Europas, insbesondere das Zivilrecht, maßgeblich vom römischen Erbe geprägt.
- L'imperi Romà, successor de la República Romana, va controlar el món mediterrani i bona part de l'Europa occidental a partir del segle III. L'últim emperador de la part occidental de l'Imperi va ser deposat el 476. La part oriental va anar perdent territori, però va subsistir ininterrompudament fins el 1453, quan els turcs otomans van prendre Constantinoble. Els governants de diversos estats successors dels Imperis Occidental o Oriental van utilitzar títols adoptats de l'imperi Romà fins a l'època moderna.
- El Imperio romano fue una etapa de la civilización romana en la Antigüedad clásica caracterizada por una forma de gobierno autocrática. El nacimiento del imperio viene precedido por la expansión de su capital, Roma, que extendió su control en torno al Mar Mediterráneo. Bajo la etapa imperial los dominios de Roma siguieron aumentando, llegando a su máxima extensión durante el reinado de Trajano, abarcando desde el Océano Atlántico al oeste hasta las orillas del Mar Negro, el Mar Rojo y el Golfo Pérsico al este, y desde el desierto del Sahara al sur hasta las tierras boscosas a orillas de los ríos Rin y Danubio y la frontera con Caledonia al norte. Su superficie máxima estimada sería de unos 6,14 millones de km². El término es la traducción de la expresión latina Imperium Romanum, que no significa otra cosa que el dominio de Roma sobre dicho territorio. Polibio fue uno de los primeros cronistas en documentar la expansión de Roma aún como República. Durante casi tres siglos antes de César Augusto, Roma había adquirido numerosos dominios en forma de provincias directamente bajo administración senatorial o bajo gestión consular, y también mediante pactos de adhesión como protectorados de estados aliados. Su principal competidora en aquella época fue la ciudad púnica de Cartago cuya expansión rivalizaba con la de Roma y por ello fue la primera gran víctima de la República. Las Guerras Púnicas obligaron a Roma a salir de sus fronteras naturales, la península Itálica, y poco a poco adquirió nuevos dominios que debía administrar, como Sicilia, Cerdeña, Córcega, Hispania, Iliria, etc. Los dominios de Roma se hicieron tan extensos que pronto fueron difícilmente gobernables por un Senado incapaz de moverse de la capital ni de tomar decisiones con rapidez. Asimismo, un ejército creciente reveló la importancia que tenía poseer la autoridad sobre las tropas, de cara a obtener réditos políticos. Así fue como surgieron personajes ambiciosos cuyo objetivo principal fue el poder. Este fue el caso de Julio César, quien no sólo amplió los dominios de Roma conquistando la Galia, sino que desafió la autoridad del Senado romano. El Imperio romano como sistema político surgió tras las guerras civiles que siguieron a la muerte de Julio César, en los momentos finales de la República romana. Se alzó como mandatario absoluto en Roma, haciéndose nombrar Dictator (dictador). Tal osadía no agradó a los miembros del Senado romano, que conspiraron contra él asesinándole durante los Idus de marzo en las mismas escalinatas del Senado, restableciendo así la república, pero su retorno sería efímero. El precedente no pasó desapercibido para el joven hijo adoptivo de César, Octavio Augusto, quien sería enviado años más tarde a combatir contra la ambiciosa alianza de Marco Antonio y Cleopatra. A su regreso victorioso, la implantación del sistema político imperial sobre un imperio territorial que de hecho ya existía, resulta inevitable, aun manteniendo las formas republicanas. Augusto aseguró el poder imperial con importantes reformas y una unidad política y cultural (civilización grecorromana) centrada en los países mediterráneos, que mantendrían su vigencia hasta la llegada de Diocleciano, quien trató de salvar un imperio que caía hacia el abismo. Fue éste último quien, por primera vez, dividió el imperio para facilitar su gestión. El imperio se volvió a unir y a separar en diversas ocasiones siguiendo el ritmo de guerras civiles, usurpadores y repartos entre herederos al trono hasta que, a la muerte de Teodosio I el Grande, quedó definitivamente dividido. Finalmente en 476 el hérulo Odoacro depuso al último emperador de Occidente, Rómulo Augústulo. El senado envía las insignias a Constantinopla, la capital de Oriente, formalizándose así la capitulación del imperio de Occidente. El imperio oriental proseguiría varios siglos más bajo el nombre de Imperio Bizantino, hasta que en 1453 Constantinopla cayó bajo el poder otomano. El legado de Roma fue inmenso, tanto es así que varios fueron los intentos de restauración del imperio, al menos en su denominación. Destaca el intento de Justiniano I, por medio de sus generales Narsés y Belisario, el de Carlomagno así como el del propio Sacro Imperio Romano Germánico, pero ninguno llegó jamás a reunificar todos los territorios del Mediterráneo como una vez lograra la Roma de tiempos clásicos. Con el colapso del Imperio de Occidente finaliza oficialmente la Edad Antigua dando inicio la Edad Media.
- Rooman valtakunta (usein antiikin Rooma) oli antiikin aikaisen Rooman kaupunkivaltion pohjalta kasvanut laaja imperiumi, joka käsitti koko Välimeren alueen. Varhaisimmat merkit asutuksesta Rooman kaupungin alueella ovat pronssikaudelta noin 1300-luvulta eaa.. Kaupungistuminen lienee alkanut 700-luvulla eaa.. Rooma kehittyi vuosisatojen aikana Välimeren ympäröiväksi maailmanvallaksi. Vuonna 395 valtakunta jakautui kahtia, Länsi- ja Itä-Rooman valtakunniksi, joista Länsi-Rooma kuitenkin kukistui jo vuonna 476, jolloin sen viimeinen keisari syrjäytettiin. Rooman valtakunnan yhdistämisyritykset Itä-Rooman johdolla päättyivät islamin nousuun 600-luvulla. Silti Itä-Rooma eli Bysantti oli olemassa, joskin alueeltaan huomattavasti pienentyneenä Konstantinopolin turkkilaisvaltaukseen saakka 1453.
- L'Empire romain est la période poste-républicaine de la Civilisation de la [[Rome Antique, caractérisée par une forme [[Autocratie|autocratique du gouvernement et une grande exploitation territoriale en [[Europe et tout autour de la [[Méditerranée. L’expression utilisée pour décrire l’Etat Romain pendant et après l’époque du premier empereur, Auguste. L'Empire romain succède à la [[République romaine vieille de 500 ans (509 av. J. -C. – 27 av. J. -C. ) affaiblie par la guerre civile. En effet, elle fut affaiblie par le conflit entre [[Caius Marius|Marius et Sylla ainsi que par la guerre civile opposant [[Jules César à [[Pompée et [[Marcus Junius Brutus|Marcus Brutus. Plusieurs évènements sont communément proposé pour marquer la transition entre la République et l’Empire. L’arrivée de Caïus Iulius Caesar, au poste de [[dictateur perpétuel en 44; la victoire d'[[Auguste|Octave (ou Octavien) à la [[bataille d'Actium le 2 septembre 31 av. J. -C. ; ou encore lorsque le Sénat gratifie Octave du titre d'[[Auguste (titre)|Auguste (empereur) le 16 janvier 27 av. J. -C. Le terme [[latin d’[[Imperium Romanum (Roman Empire), est probablement la plus connue. Quand le mot imperium dénote un territoire, toute les partie du monde étant sous la loi romaine. L’expansion romaine commence à l’époque de la Républque, mais atteint son apogée sous l’empereur [[Trajan. A ce pic territorial, l’Empire Romain contrôlait approximativement 6.500.000 Km² de surface de territoire. Parce que l’Empire Romain, était vaste et dura dans le temps, l’influence de Rome sur les langues, la religion, l’architecture, la philosophie, la loi et le mode de gouvernement a travers le monde dure jusqu’à ce jour. A la fin du IIIe siècle de notre ère (par souci de Laïcité), Dioclétien établit la pratique de la division de l’autorité entre deux empereurs, un dans la partie occidentale de l’Empire (La partie occidentale décline et disparaît durant le V et le VI siècle siècles) et l’autre dans sa partie Orientale, afin de mieux gérer le vaste territoire. Durant les siècles suivants la pratique continua, avec à quelques occasions, la présence d’un seul empereur assumant un contrôle complet de l’Empire. Cependant après la mort de théodosius en 395, jamais plus aucun empereur unique n'eut la suprématie sur l’empire. L’[[Empire romain d'Occident s’éffondra le 4 septembre [[476, étant donné que c'est la date à laquelle [[Romulus Augustus fut contraint à abdiquer par [[Odoacre. L’Empire Romain D’Orient ou l’Empire Byzantin continua d’exister jusqu’en [[1453 avec la prise de Constantinople par le Turc Ottoman de Mehmed II. C’est la raison pour laquelle, il est difficile de donner une date exacte pour la fin de l’Empire.
- Fájl:She-wolf suckles Romulus and Remus. jpg A mondabeli anyafarkas Romulust és Remust szoptatja A Római Birodalom az ókori Róma által létrehozott államalakulat volt a Földközi-tenger medencéjében. Örökségét közvetlenül a Keletrómai (Bizánci) Birodalom vitte tovább, melynek fővárosa Konstantinápoly, de kulturális hatásai a mai napig érezhetőek az európai élet számos területén. Római Birodalomról kétféle értelemben beszélhetünk. Amennyiben a birodalmiságot önálló államszervezeti jelenségként fogjuk fel, kritériumainak a rómaiak állama a i. e. 3. századra már megfelelt, miután egyesítette Itáliát, és „külföldön” kezdett hódítani. Amennyiben a birodalmat pusztán a császárság szinoním kifejezésének tekintjük, úgy Római Birodalomról Augustus principatusának kialakításától, szorosan véve i. e. 27-től beszélhetünk. Maguk a rómaiak az általuk meghódított területekre már a köztársasági államforma idején is alkalmazták az Imperium Romanum kifejezést. A Római Birodalom legnagyobb kiterjedése idején a birodalom kb. 5 900 000 km² kiterjedésű hatalmas szárazföldi területet uralt. Ekkor a rómaiak kezében volt Itália, az Alpok, a Duna legalább egyik partvidéke végig a folyam mentén, a mai Franciaország, Nagy-Britannia nagy része, az Ibériai-félsziget, Észak-Afrika a mai Marokkótól egészen Egyiptomig, a Közel-Kelet egészen Mezopotámiáig, Kis-Ázsia, a teljes Balkán és a Kárpát-medence nyugati és keleti része, illetve függő területek a Fekete-tenger északi partvidékén. Ezzel a Római Birodalom Nyugat-Eurázsia lakosságának kb. a felét foglalta magában és az ókori közel-keleti, európai, illetve afrikai birodalmak történetében a legnagyobb kiterjedésű volt, amit csak a Hun Birodalom múlt felül az ókor legvégén. A Római Birodalom maradandó hatást gyakorolt a nyugati civilizációra, a kultúrára, vallásra, politikai fejlődésre és művészetre. A birodalom egészében elterjedt hivatalos nyelv, a latin köznyelvi változatából alakultak ki Európa újlatin nyelvei, amelyek a gyarmatosítások során más kontinenseken is elterjedtek: legfontosabbak közülük (a beszélők száma szerinti sorrendben) a spanyol, a portugál, a francia, az olasz és a román. Európa újlatin nyelvű országait összefoglalva a Romania névvel is illetik. A többi európai nyelv is nagyszámú latin jövevényszót tartalmaz. A római jog képezi a modern európai jog alapjait.
- L'Impero romano (in latino Imperium Romanum) è lo Stato romano consolidatosi nell'area euro-mediterranea tra il I secolo a.C. e il IV secolo. Le due date che generalmente identificano l'inizio e la fine di un'entità statuale unica sono il 27 a.C. , primo anno del principato di Ottaviano, con il conferimento del titolo di Augusto, e il 395, allorquando, alla morte di Teodosio I, l'impero viene suddiviso in una pars occidentalis e in una orientalis. L'Impero romano d'Occidente si fa terminare per convenzione nel 476, anno in cui Odoacre depone l'ultimo imperatore legittimo, Romolo Augusto. La vita dell'Impero romano d'Oriente si protrarrà invece fino al momento della conquista di Costantinopoli da parte degli Ottomani nel 1453.
- ローマ帝国（ローマていこく、羅: Imperium Romanum）は、オクタウィアヌスがアウグストゥスの尊称を戴いた紀元前27年からの古代ローマを指す。 広義には、共和政ローマからの古代ローマも含む。また後世にいう「東ローマ帝国」も自称は単に「ローマ帝国」である。シルクロードの西の起点であり、中国の文献では大秦の名で呼ばれていた。大秦王安敦とは、皇帝マルクス・アウレリウス・アントニヌスのことである。漢字表記は羅馬帝国、羅馬と略す。 帝国の滅亡年については、ローマ帝国が東西に分裂した395年、西ローマ帝国が事実上滅亡した476年、西ローマ帝国が完全に滅亡した480年、エドワード・ギボンが『ローマ帝国衰亡史』東ローマ帝国が滅亡したと示した1453年など、諸説がある。詳細はローマ帝国の滅亡の項目を参照のこと。
- Het Romeinse Rijk was het rijk dat zich vanaf de 6e eeuw v. Chr. uit de stadstaat Rome ontwikkelde en op zijn hoogtepunt in de 2e eeuw na Chr. alle landen rond de Middellandse Zee en een groot deel van het Midden-Oosten en West-Europa omvatte. De Romeinse geschiedenis wordt traditioneel in drie perioden onderverdeeld: koningstijd republiek keizertijd Over de vroege geschiedenis van Rome is vrijwel niets met zekerheid bekend. In 390 v. Chr. werd Rome geplunderd door de Galliërs, waarbij eventuele vroegere geschiedschrijving verloren is gegaan. In West-Europa bleef het rijk bestaan tot 476, toen de 'barbaarse' generaal Odoaker de macht van Rome overnam. Het oostelijk deel van het rijk, ook wel het Byzantijnse Rijk genoemd, bleef nog tot 1453 bestaan. Dat het rijk ten onder is gegaan, wordt wel toegeschreven aan imperial overstretch. Het rijk was te groot geworden om met de middelen van communicatie en transport van die tijd effectief bestuurd en verdedigd te worden.
- [[Fil:Forum Romanum panorama 2. jpg|thumb|450px|Romerriket utviklet seg rundt det sentrale området Forum Romanum i [[Roma i [[Italia. [[Fil:She-wolf suckles Romulus and Remus. jpg|thumb|I følge legenden ble Roma grunnlagt av [[Romulus og [[Remus i [[753 f. Kr. , som skal ha blitt oppfostret av en ulv. [[Fil:Roman Republic Empire map. gif|thumb|Område under romersk kontroll Oppslagsordet «Romerne» viderekobles hit. Dette er også en forkortelse for [[Paulus' brev til romerne Romerriket var en sivilisasjon som vokste ut fra [[Bystat|bystaten [[Roma, grunnlagt på den italienske halvøy i det [[8. århundre f. Kr. Gjennom dets tolv århundres levetid skiftet den romerske sivilisasjonen fra å være [[monarki, [[republikk, til å bli [[Det romerske keiserrike|keiserrike. Det skulle komme til å dominere Vest-Europa og hele området rundt Middelhavet gjennom erobring og assimilasjon. Sivilisasjonen bukket under gjennom barbariske invasjoner i det 5. århundret, kjennetegnet som [[Romerrikets nedgang og begynnelsen på [[Middelalderen. Den romerske sivilisasjonen er ofte gruppert i den [[klassiske antikken sammen med [[antikkens Hellas, en sivilisasjon som inspirerte mye av kulturen i antikkens Roma. Romerriket bidro sterkt i utviklingen av lov, krig, kunst, litteratur, arkitektur, og språk i den vestlige verden, og dets historie fortsetter den dag i dag å påvirke verden.
- Cesarstwo Rzymskie – starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego, powstałe z przekształcenia Republiki Rzymskiej w system monarchiczny. Przyjmuje się, że początkiem cesarstwa jest rok 27 p.n.e. , kiedy Gajusz Oktawiusz otrzymał od senatu tytuł augusta (wywyższony przez bogów). Potwierdzało to pozycję Oktawiana jako najważniejszej osoby w państwie i przyniosło definitywny koniec republice rzymskiej.
- O Império Romano é a fase da história da [[Roma Antiga caracterizada por uma forma [[autocracia|autocrática de governo. O Império Romano sucedeu a [[República Romana que durou quase 500 anos ([[509 a.C. – [[27 a.C. ) e tinha sido enfraquecida pelo conflito entre [[Caio Mário e [[Sulla e pela [[guerra civil de [[Júlio César contra [[Pompeu.
- Imperiul Roman este termenul utilizat în mod convenţional pentru a descrie statul roman în secolele de după reorganizarea sa din ultimele trei decade î. Hr. , sub Octavian (Caesar Augustus). Ultimul împărat din Italia a fost detronat în 476, dar pe atunci, regiunile din estul imperiului erau administrate de un alt împărat, ce se afla la Constantinopol. Imperiul Roman de Răsărit (Bizantin) a continuat să existe, deşi îşi micşora încet-încet teritoriul, până la dispariţia sa efectivă, în 1453, când Constantinopolul a fost cucerit de otomani. Statele succesoare din vest şi din est foloseau titluri preluate din practicile romane chiar şi în perioada modernă. Influenţa Imperiului Roman în limbă, guvernare, drept, arhitectură, precum şi în multe alte aspecte ale vieţii de zi cu zi devine inevitabilă. Vezi Cultura Romană.
- Ри́мская импе́рия (лат. Imperium Romanum, Res publica Romana, Βασιλεία Ῥωμαίων) — c 30/27 до н. э. по 476 г. , один из важнейших периодов истории Древнего Рима, когда он достиг наибольшего процветания в большинстве сфер. Файл:Roman Empire. png Римская республика в 133 до н. э. и 44 до н. э. , Римская империя в 14 и 117 гг. Хотя официально все правители этого времени титуловались императорами (imperatores), в истории принято делить имперский период на принципат и доминат, когда ряд императоров потребовали также титула dominus — «господин». Империя раскололась на Западную Римскую и Восточную Римскую, последняя из которых вскоре превратилась в самостоятельное государство — Византию. Падение Западной Римской империи 4 сентября 476 г. можно считать концом собственно Римской империи. Главное содержание этого периода составляет процесс всестороннего объединения античного мира. Оно совершалось уже Римской республикой, но было тогда материальным, заключалось в факте завоевания и подчинения; теперь этот процесс одухотворяется и усложняется (дифференцируется). Он проявляется: в уподоблении (ассимиляции) завоевателей и покорённых, римского и провинциального элементов; в изменении самой объединяющей власти; в объединении частей с целым посредством впервые созданной для этой цели государственной администрации; в объединении юридических правовых идеалов и в объединении нравственных идеалов. Этот процесс объединения, плодотворный и прогрессивный, достигает своего полного развития к концу II в. Но он имеет и обратную сторону: он сопровождается понижением культурного уровня и исчезновением свободы, что проявляется в III в. Между тем совершается религиозное объединение античного мира на почве христианства, торжество которого над язычеством наполняет IV в. Последствия этого торжества неблагоприятны для колыбели и столицы Римской империи. В начале V в. происходит взятие Рима варварами, которые затем отовсюду вторгаются в римские провинции и уничтожают римскую государственную власть. В новом дуализме на римской почве зарождается новый исторический период. Успех социального объединения и ассимиляции разнородных национальных элементов провинций особенно наглядно проявляется в истории самих императоров, личная судьба и характер которых становится самым видным фактором в истории империи. В длинной веренице и иногда быстром чередовании императоров проявляется слабая сторона принципата, созданного Августом и основанного на комбинации республиканской магистратуры с военной монархией. Магистратура может быть основана на избрании или на назначении; монархия требует наследственности. В истории принципата мы видим действие обоих принципов вперемешку, нередко в ущерб друг другу, иногда в оригинальной комбинации, на основании чисто римского института усыновления: император усыновляет своего преемника. Правильное проявление обоих принципов прерывается произвольным вторжением той вооружённой силы, которая должна была служить охраной империи и императорской власти.
- Romerska riket eller Romarriket avser vanligtvis kejsartiden, tiden efter år 31 f. Kr. som avlöste den romerska republiken (Se tabell till höger) men ibland det romerska imperiet, Imperium Romanum, som helhet. Skillnaden mellan de två låg framför allt i styrelseskicket, även republiken kontrollerade lydstater. Båda hade staden Rom som sitt centrum. Under sin erövring av Europa var romarriket oftast känt under förkortningen SPQR. Under sin höjdpunkt omfattande det romerska riket med romarna cirka en fjärdedel av jordens dåvarande befolkning, vilket gör romerska riket till det relativt sett mest folkrika imperium som någonsin existerat. Under många år gjorde historiker en distinktion mellan principatet, perioden från Augustus till den romerska krisen under 200-talet under dominatet, och perioden från Diocletianus till slutet på Västrom. Enligt denna distinktion ska under principatet diktaturens verklighet ha hållits dold bakom en republikliknande kuliss; medan dominatet (dominus, "mästare") öppet exponerade sin makt med gyllene kronor och överlastade kejserliga ritualer. Idag vet vi att verkligheten var mer nyanserad: Delar av den romerska administrationen levde vidare i det bysantinska riket mer än tusen år efter att de skapats och att kejserligt majestät knappast var okänt i kejsartidens inledning. Det romerska riket kontrollerade alla de hellenistiska länderna kring Medelhavet och hela det keltiska Västeuropa. När imperiet delades upp i två administrativa delar, Västrom och Östrom, återspeglade det skillnaden mellan dessa kulturella områden. När Odovakar tog makten över den västra halvan hade den redan börjat förändras i sin egen riktning. Kyrkan hade övertagit stora delar av administrationen och den välgörenhet som tidigare hade ombesörjts av den sekulära regimen. Den östra halvan, med sitt centrum i Konstantin den stores huvudstad Konstantinopel, förblev den romerska statens hjärta ända fram till 1453 då det bysantinska riket inkorporerades i det Osmanska riket. Det romerska riket har haft utomordentligt stor påverkan på styrelseskick, lagar och monumental arkitektur hos många efterföljande kulturer i väst. Under lång tid har romerska titlar använts av deras efterträdare som gjort anspråk på att härska över ett imperium. Bland annat frankerna, Tysk-romerska riket, det första och andra bulgariska imperiet, Ryska/Kiev dynastier och Tyska riket. En vers i romarnas nationella hjältesaga Aeneiden, skriven av skalden Vergilius på 100-talet f. Kr. , lyder: Din lott, romare, är att styra de övriga folken!
- Roma İmparatorluğu, Roma Cumhuriyeti'nin Augustus liderliğinde M. Ö. 1. yüzyılda yeniden örgütlenmesiyle kurulan antik Roma devletidir. Uzun yıllar Akdeniz çevresinde hüküm süren Roma İmparatorluğu, Kavimler Göçü'yle başlayan karışıklıklardan sonra M.S. 395 tarihinde doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrıldı. Batı kısmı 476 yılında Kavimler Göçü'nde Avrupa'ya gelen Kuzey Kavimlerinin saldırıları sonucunda yıkılmış, doğu kısmı da varlığını Doğu Roma İmparatorluğu veya Bizans İmparatorluğu olarak 1453'de Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u fethine kadar sürdürmüştür. "Roma İmparatorluğu" ünlü Latince Imperium Romanum'un Türkçe'sidir. Bu deyişte imperium sözcüğü bir bölge, vilayet anlamında kullanılmaktadır. Roma İmparatorluğu dünyanın Romalıların egemenliği altında kalan kısmı için kullanılan bir isimdi, denilebilir. Aslında Roma kent sınırlarının aşılması ve yayılma politikası imparatorluk döneminden çok önce başlamıştı. Roma İmparatorluğu en geniş olduğu dönemde yaklaşık 5.900.000 km büyüklüğündeydi. Avrupa tarihinin "klasik antikite" dönemindeki en geniş imparatorluğuydu. Augustus'un otokrasisinden yüzyıllar önce Roma zaten İtalyan Yarımadası'nı aşmış, önemli rakiplerini yenilgiye uğratmıştı. Augustus'un reformları Roma devletini bir imparatorluğa çevirmiş, 3. yüzyılın sonlarındaki Diokletian reformuna kadar sistem büyük oranda değişmeden devam etmiştir. Diokletian reformu imparatorluğu tetrarşiye dönüştürmüştür. Her ne kadar Diokletian'ın sunduğu politik sistem kısa bir süre boyunca varlığını korusa da, imparatorluğun ikiye bölünmesine yol açmıştır. Bu da Roma'nın egemenliğinin iki yüzyıl daha boyunca, Doğu ve Batı Roma İmparatorluğu olarak sürdürmesine olanak sağlamıştır. Batı İmparatorluğunun geleneksel çöküş tarihi 4 Eylül 476'dır. Yaklaşık binyıl sonra, 1453'te, daha çok Bizans İmparatorluğu olarak anılan Doğu Roma İmparatorluğu Osmanlıların egemenliğine geçmiştir. Augustus'tan Batı imparatorluğunun çöküşüne kadar Roma Batı Avrasya'da egemen olmuş, nüfusun yarısını barındırmıştır.
- Ри́мська або Ромейська імпе́рія — державне, військово-політичне утворення, яке зародилося на основі [[Стародавній Рим|міста-держави Риму близько 27 р. до н. е. і виросло до всесвітньої імперії, щоб потім пережити період розпаду бл. 475 року н. е. , змінити форми свого існування, пережити втрату значної частини своїх земель і юридично проіснувати аж до початку XIX ст. , коли імперія формально була розпущена. Імперія відіграла важливу роль в житті людства, особливо населення Європи.
- 羅馬帝國（前27年—395年），正式名称元老院与罗马人民，中國古書稱為大秦、扶菻和驪軒，是古代罗马文明的一个阶段，理论上是共和制，实际上是一个专制的政体。 罗马帝国可以用来表示所有在罗马统治之下的土地。罗马的扩张使罗马超出了一个城邦的概念，成为一个帝国。罗马疆域的全盛时期是图拉真在位末年，罗马帝国此时总共控制了大约590万平方公里的土地，是世界古代史上最大的国家之一。 屋大维建立帝国後，创立元首制，称奥古斯都。罗马帝国一般被分为前期帝国（前27年—192年）和后期帝国（193年—476年）两个阶段。前期帝国经朱里亚·克劳狄王朝、弗拉维王朝，至安敦尼王朝（五賢帝時代）达到全盛。国家稳定、社会繁荣，被称之为罗马的黄金时期。后期帝国从三世纪危机起，经伊利里亚诸帝、戴克里先的四帝共治、君士坦丁大帝的帝国，至狄奧多西一世死後将帝国正式分为两部分（395年）。西部在内忧外患中衰落，在476年奥多亚克废黜最后一个西罗马帝国皇帝罗慕路·奥古斯都路斯，西罗马帝国灭亡。而东部帝国直到1453年为鄂圖曼土耳其帝國所灭，史学家多称其為东罗马帝国或拜占庭帝国。
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
