| dbpprop:abstract
|
- Not to be confused with Shah Mohammad Reza Pahlavi, his son. Rezā Shāh, also Rezā Shāh Pahlavi, (March 16, 1878 – July 26, 1944), was the Shah of the Imperial State of Iran from December 15, 1925 until he was forced to abdicate by the Anglo-Soviet invasion of Iran in September 16, 1941. In 1925, Reza Shah overthrew Ahmad Shah Qajar, the last Shah of the Qajar dynasty, and founded the Pahlavi Dynasty. He established an authoritarian government that valued nationalism, militarism, secularism and anti-communism combined with strict censorship and state propaganda. Known as quite intelligent despite his lack of formal education, Reza Shah introduced many socio-economic reforms, reorganizing the army, government administration, and finances. To his supporters his reign brought "law and order, discipline, central authority, and modern amenities - schools, trains, buses, radios, cinemas, and telephones". However, his attempts of modernisation have been criticised for being "too fast" and "superficial", and his reign a time of "oppression, corruption, taxation, lack of authenticity" with "security typical of police states. " . Although for many Iranian nationalists he is considered the father of modern Iran.
- Reza Schah Pahlavi (persisch رضاشاه پهلوی&lrm); Reza Schah der Große, geboren als Reza Chan bzw. Reza Khan (persisch رضا خان&lrm), begann seine militärische Laufbahn als einfacher Soldat in der persischen Kosakenbrigade und stieg bis zu deren Oberkommandierenden (Sardar Sepah) auf. Seine politische Laufbahn begann er als Verteidigungsminister im Kabinett von Seyyed Zia al Din Tabatabai. Später wurde er unter Ahmad Schah Premierminister und nach dessen Ablösung Schah von Persien.
- Reza I de l'Iran va regnar com a xa de l'Iran des de 1925 fins 1941. A l'edat de setze anys, Reza Pahlavi va allistar-se a la brigada cosaca que operava a l'Iran, i va arribar a esdevenir-ne general. Des de 1917, Gran Bretanya estava usant Pèrsia com a plataforma per intervenir a Rússia i afavorir-hi els contrarevolucionaris, la qual cosa va dur a una ocupació del país per forces bolxevics. El 1920, el general Reza Pahlavi prengué Teheran a l'exèrcit soviètic i, el 1921, hi dissolgué el parlament del xa Ahmad Qajar. El 1923, Reza Pahlavi es proclamà primer ministre i obligà el xa a exiliar-se; segons sembla, el seu objectiu era instaurar una república, però tant el clero com els nobles feudals rebutjaren el projecte. Al final, consolidà el seu poder aconseguint que el 12 de desembre de 1925 el Majlis -parlament iranià- el proclamès xa -Reza I-, cosa que va donar origen a la dinastia dels Pahlavi. Reza I fou un monarca autoritari que, basant-se en un sistema militarista, nacionalista, anticomunista i laïcista, va engegar un procés de modernització, comptant principalment amb l'ajuda d'Alemanya; per això, durant la II Guerra Mundial va alinear-se amb el Tercer Reich. L'agost de 1941, dos mesos després de l'atac de Hitler contra l'URSS, soviètics i britànics ocuparen l'Iran per evitar el subministrament de petroli a Alemanya i obligaren Reza I a abdicar a favor del seu fill Mohammad Reza Pahlavi. En el seu exili, Reza I fou obligat a residir sempre en territori britànic, per això, va estar-se primer a Maurici, després a Durban i, finalment, a Johannesburg, on va morir el 1944.
- Rezá Šáh Pahlaví byl důstojník kozácké brigády kádžárovských šáhů, předseda vlády Persie a v letech 1925–1941 perský, resp. íránský šáh. Jeho otcem byl mázandaránský důstojník Abbás Alí Chán, matkou Abbásova druhá žena Núš Afarín. Rezá Šáh založil poslední dynastii šáhů na půdě Íránu, vládnoucí až do roku 1979.
- Reza Shah, también conocido como Reza Pahlavi, llamado asimismo Reza Jan o Reza Savad-Koohi (en persa رضا پهلوی - Rezâ Pahlavi), nombrado Su Majestad Imperial, fue Shah de Persia desde el 15 de diciembre de 1925 hasta 1935, al tiempo que cambió el nombre de su nación por Irán, y Shah de Irán desde 1935 hasta el 16 de septiembre de 1941. Fue el primer monarca de la dinastía Pahlavi y un gran propulsor de la modernización de su país. Durante la Segunda Guerra Mundial, sus posturas favorables hacia la Alemania nazi fueron la causa de la preocupación del Reino Unido y la Unión Soviética, quienes invadieron el país. Murió en Sudáfrica exiliado. Su hijo Mohammad Reza Pahlevi fue proclamado sah de Irán después de su abdicación.
- Šaahi Reza Pahlavi oli Persian šaahi vuosina 1925-1935 ja Iranin šaahi vuosina 1935-1941. 21. helmikuuta 1921 Reza Pahlavi suoritti sotilasvallankaappauksen ja kaatoi vanhan hallitsevan Qajar-dynastian jota hallitsi silloin šaahi Ahmad Shah Qajar . 25. huhtikuuta 1926 hän kruunautti itsensä šaahiksi. Reza Pahlavin 16-vuotisen hallitsijakauden aikana Persiasta tuli moderni länsimaalainen valtio. Uudet päällystetyt tiet tulivat ja Trans-Iranin rautatie valmistui. Nykyaikainen koulutusjärjestelmä otettiin käyttöön. Hallintoa muutettiin länsimaisten valtioiden perustuslakimallin mukaiseksi. Oikeusjärjestelmää länsimaalaistettiin ja tuomioistuinjärjestelmä otettiin käyttöön. Laaja teollistaminen toteutettiin. 21. maaliskuuta 1935 hän vaati kansainvälistä yhteisöä käyttämään Persiasta nimeä Iran, jota maan persialaiset olivat käyttäneet sassanidien dynastian ajoista lähtien. Iran oli 1900-luvun alussa englantilaisten ja venäläisten etupiireihinsä jakama vasallivaltio. Šaahi Reza Pahlavin aikakaudella maa sai itsenäisyyttä. Toisessa maailmansodassa Neuvostoliitto ja Iso-Britannia hyökkäsivät Iraniin ja miehittivät maan. Taustalla olivat šaahin tekemät öljykaupat saksalaisten kanssa, sekä Neuvostoliiton eteläisen avustuslinjan rakentaminen. Neuvostoliitto ja Iso-Britannia syrjäyttivät Reza Pahlavin ja nostivat valtaistuimelle hänen poikansa Mohammad Reza Pahlavin. Neuvostoliitto ja Iso-Britannia toivoivat että nuori šaahi olisi yhteistyöhaluisempi liittoutuneiden kanssa kuin isänsä. Reza Pahlavi ajettiin maanpakoon Mauritiuksen saarelle. Hän kuoli Johannesburgissa, Etelä-Afrikassa.
- Reza Khan Mir Panj (en persan رضا شاه پهلوی), né à Alasht le 16 mars 1878, mort à Johannesburg le 26 juillet 1944, est connu sous le nom de Reza Shah Pahlavi. Il régna comme Chah en Iran de 1925 à 1941. Officier cosaque issu d'une lignée de militaires, il devient successivement commandant suprême des corps armés et chef du gouvernement de l'empire perse sous le règne d'Ahmad Shah, dernier souverain Qadjar. La Constituante ayant voté la déchéance du jeune monarque le 12 décembre 1925, Reza Khan est aussitôt élu et intrônisé par le Parlement. Proclamé Shahanshah ("Roi des Rois"), il est couronné le 25 avril 1926. Contrairement aux Qadjar, la nouvelle dynastie n'est pas turcophone mais persophone. La dynastie Pahlavi a également un caractère non-tribal marqué.
- Nel febbraio del 1921, Reza Khan Mirpanj (رضا خان میرپنج), questo era il suo nome e grado, compì un colpo di stato assieme a Seyyed Zyadeddin Tabatabai, che divenne il primo ministro. Reza era un comandante militare che era salito nei ranghi fino a comandare la Brigata Cosacca addestrata dai Russi, diventando noto come Reza Khan Sardar Sepah (رضا خان سردار سپه). Successivamente, divenne ministro della guerra. Lo Scià Ahmad Qajar infine, lo nominò suo primo ministro il 26 ottobre 1923, prima di venire deposto. Il suo dominio venne formalizzato quando venne proclamato Scià dall'Assemblea iraniana il 12 dicembre 1925. Egli prestò giuramento imperiale il 15 dicembre 1925, divenendo così il primo Scià della dinastia Pahlavi. Dal matrimonio con Taj al-Moluk nacque suo figlio e successore Mohammad Reza Pahlavi. Nel 1922 Reza Khan si sposò per la terza volta, con Turan (Qamar al-Molk) Amir Soleimani. Da questo matrimonio nacque un altro figlio (Gholam Reza), e Reza Khan divorziò poco dopo, nel 1923. Partendo con le sue truppe da Qazvin, 150 chilometri ad ovest di Teheran, il Generale Reza Khan catturò i punti nevralgici della capitale senza quasi incontrare resistenza e costrinse il governo a dimettersi. Il suo primo incarico fu quello di comandante dell'esercito, che in seguito combinò con quello di ministro della guerra, assumendo allo stesso tempo il titolo di Sardar Sepah. Fino al 1923 ci furono dei primi ministri civili, ma il futuro monarca incrementò ben presto i suoi poteri. Nel 1923 divenne primo ministro, e subito dopo che l'ultimo Scià della dinastia Qajar, Ahmad Scià, venne deposto e lasciò il paese per l'Europa, il 12 dicembre 1925, il Majlis d'Iran, riunito come assemblea costituente, votò per l'incoronazione di Reza Khan come nuovo Scià di Persia. Il 25 aprile 1926, iniziò una nuova era, quando Reza Shah pose sul suo capo la corona imperiale iraniana. Allo stesso tempo, suo figlio Mohammad Reza venne proclamato principe ereditario. Durante i 16 anni di regno di Reza Scià, vennero costruite importanti strade e venne costruita la ferrovia trans-iraniana, venne introdotto un sistema di istruzione moderno e venne fondata l'Università di Teheran. Per la prima volta si ebbe un invio sistematico di studenti iraniani in Europa. L'industrializzazione della nazione venne accelerata. I suoi conseguimenti furono grandi, ma per la metà degli anni '30, lo stile di governo dittatoriale di Reza Scià provocò insoddisfazione in Iran. Preoccupati che Reza Scià fosse sul procinto di allineare la sua nazione ricca di petrolio con la Germania nazista, durante la seconda guerra mondiale, il Regno Unito e l'Unione Sovietica occuparono l'Iran e costrinsero Reza Khan ad abdicare in favore del figlio. Reza Scià andò in esilio, prima a Mauritius, e quindi a Johannesburg, dove morì nel 1944.
- レザー・シャー（رضا پهلویReza Shah, Reza Pahlavi, Rez̤ā Pahlavī, 1878年3月16日 - 1944年7月26日）は、イランのパフラヴィー朝の創始者（在位：1925年 - 1941年）。即位前はレザー・ハーンと名乗る。レザーは8代イマーム・アリー・リダーに由来する名で、アラビア語／前近代ペルシア音ではリダー・ハーンとなる。
- Reza Sjah Pahlavi was de sjah van Iran (Perzië) van 1925 tot 1941.
- Sjah Reza Pahlavi,, var sjah i Persia fra 1925 til 1935 og sjah i Iran (da landet ble omdøpt til Iran, navnet som alltid hadde blitt brukt av dets befolkning) fra 1935 til 1941. Den 21. februar 1921 gjennomførte Reza Khan Mirpanj (رضا خان میرپنج), som da var hans navn og rangering, et statskupp sammen med Seyyed Zia'eddin Tabatabaee, som ble statsminister. General Reza Khan hadde marsjert med sine tropper fra Qazvin, 150 kilometer vest for Teheran, og erobret nøkkeldeler av hovedstaden nesten uten motstand og tvunget regjeringen til å gå av. Han var en militær kommandør som hadde steget fra rekkene for å lede den russisk-trente kosakkbrigaden og ble kjent som Reza Khan Sardar Sepah (رضا خان سردار سپه). Han ble senere krigsminister i april 1921. Ahmed Shah Qajar utnevnte ham til slutt til statsminister 26. oktober 1923 og dro til Europa. Parlamentet avsatte qajar-dynastiet i 1925 og Reza Khans styre ble formalisert da han ble utropt til sjah av en grunnlovsforsamling 12. desember 1925. Han avla sin imperielle ed den 15. desember 1925 og ble dermed den første sjahen av pahlavi-dynastiet. Fra sitt ekteskap med Taj al-Molouk fikk han sin sønn og etterfølger Muhammed Reza Pahlavi. I 1922 giftet Reza Pahlavi seg for tredje gang, med Turan (Qamar al Molk) Amir Soleimai. Fra dette ekteskapet fikk han sønnen Gholam Reza, og Reza Khan skilte seg fra henne kort tid etterpå, i 1923. 25. april 1926 begynte en ny epoke da sjah Reza satte den keiserlige kronen på sitt eget hode. Samtidig ble hans sønn Muhammed Reza utropt til kronprins av Persia. Under sjah Rezas seksten år lange styre, ble betydelige veier og den Transiranske jernbanen bygget, moderne utdanning ble introdusert og Universitetet i Teheran ble etablert. Regjeringen sponset europeisk utdannelse for mange iranske studenter. Sjah Reza støttet en sterk industrialiseringspolitikk for å sikre at landet ikke skulle bli helt avhengige av olje- og landbruksinntekter. 21. mars 1935 ba han det internasjonale samfunnet formelt slutte å bruke navnet Persia som hadde vært brukt i vesten siden antikken, og i stedet bruke Iran som den offisielle navnet. Hans fikk gjennomført mye, men innen midten av 1930-tallethadde sjah Rezas diktatoriske herskerstil ført til intens misnøye i Iran. Under første verdenskrig hadde Storbritannia ignorert protester fra qajar-herskerne og stasjonert tropper i provinsen Khuzestan. Under andre verdenskrig ønsket britene igjen å stasjonere tropper i Khuzestan. Sjah Reza protesterte mot denne utfordrongen av den sentrale regjeringens autoritet. Britene tolket hans avslag som en favorisering av Tyskland. Av frykt for at sjah Reza var i ferd med å stille seg på Tyskland sin side under krigen, okkuperte Storbritannia og Sovjetunionen Iran og tvang sjah Reza til å trekke seg til fordel for sin sønn (se også den persiske korridor). Sjahen reiste i eksil, først til Mauritius, så til Johannesburg i Sør-Afrika, hvor han døde i 1944.
- Reza Szah Pahlawi - szach Iranu od 15 grudnia 1925 do 16 września 1941 roku, założyciel dynastii Pahlawi.
- Reza Xá Pahlavi (رضا پهلوی em persa), posteriormente conhecido como Reza Xá, o Grande (Reza Xá-e Kabir) foi xá do Irã de 1925 a 1941. Primeiro monarca da dinastia Pahlavi, é considerado o responsável por um grande impulso modernizante de seu país.
- Реза Пехлеви или Реза шах Великий (перс. رضا پهلوی — Rezâ Pahlavi) — шаханшах Ирана с 15 декабря 1925. Первый из династии Пехлеви. Пришёл к власти в 1925 году, свергнув Каджарскую династию. Внёс вклад в модернизацию страны. В 1935 году потребовал, чтобы иностранные государства стали официально использовать самоназвание государства — Иран, вместо употреблявшегося до того названия Персия. В 1941 в ходе Второй мировой войны попытался отказать Великобритании и СССР в размещении их войск на территории Ирана, после чего был принуждён военной силой союзников к отречению 16 сентября 1941. Его сын Мохаммед Реза Пехлеви перенёс останки отца в Иран и воздвиг ему роскошный мавзолей, однако после исламской революции по распоряжению аятолл мавзолей был разрушен. Файл:Reza Shah MoW. jpg
- Den här artikeln handlar om Reza Shah (1878-1944). Se även Reza Pahlavi II. Reza Shah, född 16 mars 1878 i Reza i norra Iran, död 26 juli 1944, var en iransk militär och shah. Som ung gick han med i kosackarmen, efter en tid blev han general Reza Khan (herre). Storbritannien och Ryssland hade delat upp landet i varsitt intresseområde. Den regerande Qajar-dynastin störtades av Reza Khan som tog makten. I april 1926, krönte han sig själv till Reza Shah Pahlavi (efternamnet Pahlavi valde han själv). Moderniseringsprocessen hade västerländska modeller som förebild men favoriserade också den förislamiska tiden i Irans historia. Han förbjöd bland annat den officiella användningen av främmande ord, särskilt arabiska, i persiskan. Tanken var att förstärka den iranska identiteten. Reza Shah genomförde även andra övergripande sociala reformer i Iran. En av hans mest omtalade reformer var kvinnors frigörelse från att bära slöja vilket var ett första steg i kvinnors jämställdhet i Iran. Han var shah av Iran fram tills de allierade tog över Iran 1941, då han tvingades att abdikera. Han gick i exil i Johannesburg, Sydafrika, där han avled 26 juli 1944. Reza Pahlavi var gift med Tadj ol-Molouk och efterträddes av sin son Mohammad Reza Pahlavi.
|
| rdfs:comment
|
- Not to be confused with Shah Mohammad Reza Pahlavi, his son. Rezā Shāh, also Rezā Shāh Pahlavi, (March 16, 1878 – July 26, 1944), was the Shah of the Imperial State of Iran from December 15, 1925 until he was forced to abdicate by the Anglo-Soviet invasion of Iran in September 16, 1941. In 1925, Reza Shah overthrew Ahmad Shah Qajar, the last Shah of the Qajar dynasty, and founded the Pahlavi Dynasty.
- Reza Schah Pahlavi (persisch رضاشاه پهلوی&lrm); Reza Schah der Große, geboren als Reza Chan bzw. Reza Khan (persisch رضا خان&lrm), begann seine militärische Laufbahn als einfacher Soldat in der persischen Kosakenbrigade und stieg bis zu deren Oberkommandierenden (Sardar Sepah) auf. Seine politische Laufbahn begann er als Verteidigungsminister im Kabinett von Seyyed Zia al Din Tabatabai.
- Reza I de l'Iran va regnar com a xa de l'Iran des de 1925 fins 1941. A l'edat de setze anys, Reza Pahlavi va allistar-se a la brigada cosaca que operava a l'Iran, i va arribar a esdevenir-ne general. Des de 1917, Gran Bretanya estava usant Pèrsia com a plataforma per intervenir a Rússia i afavorir-hi els contrarevolucionaris, la qual cosa va dur a una ocupació del país per forces bolxevics.
- Rezá Šáh Pahlaví byl důstojník kozácké brigády kádžárovských šáhů, předseda vlády Persie a v letech 1925–1941 perský, resp. íránský šáh. Jeho otcem byl mázandaránský důstojník Abbás Alí Chán, matkou Abbásova druhá žena Núš Afarín. Rezá Šáh založil poslední dynastii šáhů na půdě Íránu, vládnoucí až do roku 1979.
- Reza Shah, también conocido como Reza Pahlavi, llamado asimismo Reza Jan o Reza Savad-Koohi (en persa رضا پهلوی - Rezâ Pahlavi), nombrado Su Majestad Imperial, fue Shah de Persia desde el 15 de diciembre de 1925 hasta 1935, al tiempo que cambió el nombre de su nación por Irán, y Shah de Irán desde 1935 hasta el 16 de septiembre de 1941. Fue el primer monarca de la dinastía Pahlavi y un gran propulsor de la modernización de su país.
- Šaahi Reza Pahlavi oli Persian šaahi vuosina 1925-1935 ja Iranin šaahi vuosina 1935-1941. 21. helmikuuta 1921 Reza Pahlavi suoritti sotilasvallankaappauksen ja kaatoi vanhan hallitsevan Qajar-dynastian jota hallitsi silloin šaahi Ahmad Shah Qajar . 25. huhtikuuta 1926 hän kruunautti itsensä šaahiksi. Reza Pahlavin 16-vuotisen hallitsijakauden aikana Persiasta tuli moderni länsimaalainen valtio. Uudet päällystetyt tiet tulivat ja Trans-Iranin rautatie valmistui.
- Reza Khan Mir Panj (en persan رضا شاه پهلوی), né à Alasht le 16 mars 1878, mort à Johannesburg le 26 juillet 1944, est connu sous le nom de Reza Shah Pahlavi. Il régna comme Chah en Iran de 1925 à 1941. Officier cosaque issu d'une lignée de militaires, il devient successivement commandant suprême des corps armés et chef du gouvernement de l'empire perse sous le règne d'Ahmad Shah, dernier souverain Qadjar.
- Nel febbraio del 1921, Reza Khan Mirpanj (رضا خان میرپنج), questo era il suo nome e grado, compì un colpo di stato assieme a Seyyed Zyadeddin Tabatabai, che divenne il primo ministro.
- レザー・シャー（رضا پهلویReza Shah, Reza Pahlavi, Rez̤ā Pahlavī, 1878年3月16日 - 1944年7月26日）は、イランのパフラヴィー朝の創始者（在位：1925年 - 1941年）。即位前はレザー・ハーンと名乗る。レザーは8代イマーム・アリー・リダーに由来する名で、アラビア語／前近代ペルシア音ではリダー・ハーンとなる。
- Reza Sjah Pahlavi was de sjah van Iran (Perzië) van 1925 tot 1941.
- Sjah Reza Pahlavi,, var sjah i Persia fra 1925 til 1935 og sjah i Iran (da landet ble omdøpt til Iran, navnet som alltid hadde blitt brukt av dets befolkning) fra 1935 til 1941. Den 21. februar 1921 gjennomførte Reza Khan Mirpanj (رضا خان میرپنج), som da var hans navn og rangering, et statskupp sammen med Seyyed Zia'eddin Tabatabaee, som ble statsminister.
- Reza Szah Pahlawi - szach Iranu od 15 grudnia 1925 do 16 września 1941 roku, założyciel dynastii Pahlawi.
- Reza Xá Pahlavi (رضا پهلوی em persa), posteriormente conhecido como Reza Xá, o Grande (Reza Xá-e Kabir) foi xá do Irã de 1925 a 1941. Primeiro monarca da dinastia Pahlavi, é considerado o responsável por um grande impulso modernizante de seu país.
- Реза Пехлеви или Реза шах Великий (перс. رضا پهلوی — Rezâ Pahlavi) — шаханшах Ирана с 15 декабря 1925. Первый из династии Пехлеви. Пришёл к власти в 1925 году, свергнув Каджарскую династию. Внёс вклад в модернизацию страны.
- Den här artikeln handlar om Reza Shah (1878-1944). Se även Reza Pahlavi II. Reza Shah, född 16 mars 1878 i Reza i norra Iran, död 26 juli 1944, var en iransk militär och shah. Som ung gick han med i kosackarmen, efter en tid blev han general Reza Khan (herre). Storbritannien och Ryssland hade delat upp landet i varsitt intresseområde. Den regerande Qajar-dynastin störtades av Reza Khan som tog makten.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
