| dbpprop:abstract
|
- Reasoning is the cognitive process of looking for reasons for beliefs, conclusions, actions or feelings. Humans have the ability to engage in reasoning about their own reasoning. Different forms of such reflection on reasoning occur in different fields. In philosophy, the study of reasoning typically focuses on what makes reasoning efficient or inefficient, appropriate or inappropriate, good or bad. Philosophers do this by either examining the form or structure of the reasoning within arguments, or by considering the broader methods used to reach particular goals of reasoning. Psychologists and cognitive scientists, in contrast, tend to study how people reason, which cognitive and neural processes are engaged, how cultural factors affect the inferences people draw. The properties of logics which may be used to reason are studied in mathematical logic. The field of automated reasoning studies how reasoning may be modelled computationally. Lawyers also study reasoning.
- Päättely on ajattelua, joka tavallisesti etenee oletuksista johtopäätökseen. Usein päättelylle annetaan perusteluja. Päättelyn perusteiden ja todistusketjujen esittämistä kutsutaan argumentaatioksi. Argumentaatio rakentaa yhteyden päättelyn perusteiden ja päättelyn johtopäätöksen välille. Johtopäätös on väite, jonka puolesta päättelyssä argumentoidaan. Filosofian osa-aluetta, joka tutkii muodollisesti pätevää päättelyä, kutsutaan logiikaksi. Logiikan alueella perusteita, joista päättelyn johtopäätös johdetaan, kutsutaan premisseiksi. Logiikka ei tutki, kuinka ihmiset päättelevät, vaan sitä, kuinka ihmisten tulisi päätellä, jos halutaan että päättely on pätevää. Pätevässä päättelyssä oletusten totuus antaa halutun varmuuden johtopäätöksen totuudesta. Jos perusteet tai päättelyn lähtökohdat ovat epätosia, ei johtopäätöksen totuudesta voi olla varmuutta, vaikka päättely olisi muodollisesti moitteetonta. Perinteisesti päättely jaotellaan tekemällä ero dialektisen päättelyn, deduktiivisen päättelyn, induktiivisen päättelyn, hypoteettis-deduktiivisen päättelyn, analogiapäättelyn ja abduktiivisen päättelyn välille. Arkipäivässä ihmiset käyttävät erilaisia päättelytapoja usein tiedostamattaan.
- Le raisonnement est un processus cognitif qui permet d'obtenir de nouveaux résultats ou de vérifier un fait en faisant appel à différentes "lois" ou expériences, quel que soit leur domaine d'application : mathématique, système judiciaire, physique et chimique, pédagogie, etc.
- Een redenering (gedachtegang, betoog) is het proces waarmee men van een aantal argumenten, premissen of axioma's tot een standpunt of conclusie komt. Een redenering is meestal deductief (het toepassen van een algemene regel op een specifieke situatie) of inductief (het afleiden van een algemene regel uit een aantal specifieke situaties). Maar abductief redeneren (het zoeken van een zo goed mogelijke verklaring voor een aantal feiten) en analoog redeneren (van de ene specifieke situatie naar de andere specifieke situatie gaan en daar een waarschijnlijke conclusie uit trekken) bestaan ook. Een redenering is correct als het aan de voorwaarden geldigheid en gezondheid voldoet, anders is het een drogreden. De vorm van een klassieke deductieve redenering is het syllogisme. Er zijn verschillende types redeneringen. analogieredenering: er worden daarbij specifieke gevallen met elkaar vergeleken. generalisering: uit een voorbeeld wordt een algemene uitspraak afgeleid causaliteitsredenering: uit een oorzaak wordt een gevolg afgeleid of andersom autoriteitsredenering: iets is het geval omdat een autoriteit dat vindt (drogreden) eigenschap-oordeel-redenering: een oordeel wordt gerechtvaardigd doordat iets bepaalde kenmerken heeft. Het standpunt is daarbij een oordeel. doel-middel-redenering: een middel wordt als gewenst gebracht, omdat het tot een gewenst doel leidt
- Rozumowanie – proces myślowy polegający na uznaniu za prawdziwe danego przekonania lub zdania na mocy innego przekonania lub zdania uznanego za prawdziwe już uprzednio. W znaczeniu potocznym rozumowanie poprawne to rozumowanie wymagające zastosowania reguł logiki, oraz uznanych za prawdziwe aksjomatów - np. : praw nauki, systemów prawnych, dogmatów religijnych, regulaminów, zasad kulturowych, obyczaju, tradycji, czy autorytetu. Prócz rozumowań w dziejach filozofii wyróżnano także inne sposoby, za pomocą których ludzie uznają za prawdziwe jakieś przekonania - np. spontaniczne powstawanie przekonań, wpajanie przekonań na drodze wychowania, intuicja, przekonania wrodzone i przekraczające doświadczenie. Jednak to własnie rozumowania są drogą powstawania przekonań szczególnie istotną z punktu widzenia logiki, tj. taką, której poprawność można sprawdzać. Najczęściej dzieli się rozumowania na dedukcyjne (takie, w których wniosek wynika logicznie z przesłanek) i redukcyjne (takie, w których przesłanki, przede wszystkim przyczyny, stwierdza się na podstawie przyjętej tezy), przy czym dedukcyjne są niezawodne, zaś redukyjne zawodne. Poza tymi głównymi typami rozumowań jest jeszcze jednak wiele innych, jak rozumowane przez analogię i wnioskowanie statystyczne. Tadeusz Kotarbiński zwraca uwagę na fakt, że można wyróżnić przynajmniej trzy znaczenia polskiego słowa "rozumowanie", z których istotne dla logiki jest tylko znaczenie ostatnie. W pierwszym znaczeniu rozumowanie to każda praca umysłowa, czynności umysłu w opozycji do pracy fizycznej. W drugim znaczeniu, ujawniającym się w sporze racjonalizmu epistemologicznego z empiryzmem, rozumowanie to wszystkie czynności umysłowe z wyłączeniem obserwacji i doświadczenia. Rozumowanie jako pojęcie istotne dla logiki Kotarbiński definiuje jako przechodzenie od jednych sądów (racji, przesłanek w szerokim rozumieniu tego słowa) do innych (następstw, wniosków w szerokim rozumieniu tego słowa); logika zainteresowana jest formami rozumowania, nie zaś jego treścią.
- O Raciocínio é uma operação lógica discursiva e mental. Neste, o intelecto humano utiliza uma ou mais proposições, para concluir, através de mecanismos de comparações e abstrações, quais são os dados que levam às respostas verdadeiras, falsas ou prováveis. Das premissas chegamos a conclusões. Foi pelo processo do raciocínio que ocorreu o desenvolvimento do método matemático, este considerado instrumento puramente teórico e dedutivo, que prescinde de dados empíricos. Através da aplicação do raciocínio, as ciências como um todo evoluíram para uma crescente capacidade do intelecto em alavancar o conhecimento. Este é utilizado para isolar questões e desenvolver métodos e resoluções nas mais diversas questões relacionadas à existência e sobrevivência humana. O raciocínio, um mecanismo da inteligência, gerou a convicção nos humanos de que a razão unida à imaginação constituem os instrumentos fundamentais para a compreensão do universo, cuja ordem interna, aliás, tem um caráter racional, portanto, segundo alguns, este processo é a base do racionalismo. Logo, resumidamente, o raciocínio pode ser considerado também um dos integrantes dos mecanismos dos processos cognitivos superiores da formação de conceitos e da solução de problemas, sendo parte do pensamento.
- Рассуждение, в логике имеет двоякое значение — общее и специальное. В общем значении рассуждением называется деятельность рассудка; иногда рассуждение является синонимом понятия мышления. В специальном значении понятие рассуждение используется для обозначения анализа, умственного взвешивания доводов в пользу какого-либо положения, причём предполагается, что эти доводы излагаются связно и методично, так что могут служить достаточным основанием для вывода доказываемого положения. Всякое рассуждение естественно распадается на несколько частей; во-первых, на отчётливое и ясное определение темы или положения, которое составляет отправную точку и доказательство которого представляет конечную цель рассуждения; во-вторых — и это главный момент рассуждения — перечисление и анализ доводов, говорящих в пользу доказываемого положения. Для того чтобы рассуждение было всесторонним, необходимо взвесить не только доводы за, но и разобрать instantia contraria, то есть необходимо показать, что все факты и положения, говорящие против доказываемого положения, имеют лишь кажущееся значение и могут быть с этим положением согласованы. Наконец, третий и последний момент всякого рассуждения — самый вывод или конечный результат его. Центр тяжести всякого рассуждения лежит в уменье находить доводы за и против и анализировать их. Диалектика понятий, то есть всестороннее рассмотрение их и выведение одного понятия из другого, является могучим орудием рассуждения.
- Міркування — зіставлення думок, пов’язання їх задля відповідних висновків, логічне мислення. Можна розглядати міркування як аналіз і синтез даних, та їх оцінку. Хоча знання фактів і є точкою відліку у вивченні суспільних наук, людина повинна володіти і здатністю до логічного мислення-міркування, адже саме міркування наповнює факти, проблеми і поняття змістом: міркуючи над засвоєним знанням, людина приходить до більш повного розуміння предмета. Міркування є також предметом логіки. Логічне мислення — здатність мислити точно й послідовно, не допускаючи протиріч в своїх міркуваннях, та вміння викривати логічні помилки. Ці якості мислення мають велике значення в будь-якій області наукової та практичної діяльності, у тому числі і в роботі юриста, яка потребує точності мислення, обґрунтованості висновків. Міркування, в яких відсутні строга логіка, а натомість присутні непослідовність і протиріччя, ускладнюють справу, — і можуть стати причиною судової помилки.
- 推理是「使用理智從某些前提(premises)產生結論」的行動。以下三種推理是屬於哲學、邏輯、心理學和人工智能等學門所感興趣的領域。
|
| rdfs:comment
|
- Reasoning is the cognitive process of looking for reasons for beliefs, conclusions, actions or feelings. Humans have the ability to engage in reasoning about their own reasoning. Different forms of such reflection on reasoning occur in different fields. In philosophy, the study of reasoning typically focuses on what makes reasoning efficient or inefficient, appropriate or inappropriate, good or bad.
- Päättely on ajattelua, joka tavallisesti etenee oletuksista johtopäätökseen. Usein päättelylle annetaan perusteluja. Päättelyn perusteiden ja todistusketjujen esittämistä kutsutaan argumentaatioksi. Argumentaatio rakentaa yhteyden päättelyn perusteiden ja päättelyn johtopäätöksen välille. Johtopäätös on väite, jonka puolesta päättelyssä argumentoidaan. Filosofian osa-aluetta, joka tutkii muodollisesti pätevää päättelyä, kutsutaan logiikaksi.
- Le raisonnement est un processus cognitif qui permet d'obtenir de nouveaux résultats ou de vérifier un fait en faisant appel à différentes "lois" ou expériences, quel que soit leur domaine d'application : mathématique, système judiciaire, physique et chimique, pédagogie, etc.
- Een redenering (gedachtegang, betoog) is het proces waarmee men van een aantal argumenten, premissen of axioma's tot een standpunt of conclusie komt. Een redenering is meestal deductief (het toepassen van een algemene regel op een specifieke situatie) of inductief (het afleiden van een algemene regel uit een aantal specifieke situaties).
- Rozumowanie – proces myślowy polegający na uznaniu za prawdziwe danego przekonania lub zdania na mocy innego przekonania lub zdania uznanego za prawdziwe już uprzednio. W znaczeniu potocznym rozumowanie poprawne to rozumowanie wymagające zastosowania reguł logiki, oraz uznanych za prawdziwe aksjomatów - np. : praw nauki, systemów prawnych, dogmatów religijnych, regulaminów, zasad kulturowych, obyczaju, tradycji, czy autorytetu.
- O Raciocínio é uma operação lógica discursiva e mental. Neste, o intelecto humano utiliza uma ou mais proposições, para concluir, através de mecanismos de comparações e abstrações, quais são os dados que levam às respostas verdadeiras, falsas ou prováveis. Das premissas chegamos a conclusões. Foi pelo processo do raciocínio que ocorreu o desenvolvimento do método matemático, este considerado instrumento puramente teórico e dedutivo, que prescinde de dados empíricos.
- Рассуждение, в логике имеет двоякое значение — общее и специальное. В общем значении рассуждением называется деятельность рассудка; иногда рассуждение является синонимом понятия мышления.
- Міркування — зіставлення думок, пов’язання їх задля відповідних висновків, логічне мислення. Можна розглядати міркування як аналіз і синтез даних, та їх оцінку.
- 推理是「使用理智從某些前提(premises)產生結論」的行動。以下三種推理是屬於哲學、邏輯、心理學和人工智能等學門所感興趣的領域。
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
