| dbpprop:abstract
|
- Marcus Fabius Quintilianus (ca. 35 – ca. 100) was a Roman rhetorician from Hispania, widely referred to in medieval schools of rhetoric and in Renaissance writing. In English translation, he is usually referred to as Quintilian, although the alternate spellings of Quintillian and Quinctilian are occasionally seen, the latter in older texts.
- Quintilian, mit vollem Namen Marcus Fabius Quintilianus, war ein berühmter römischer Lehrer der Rhetorik.
- Marc Fabi Quintilià fou un retòric romà nascut a Calagurris (es discuteix que fora romà d'origen). Va marxar jove a Roma tornant a Hispània amb Galba quan aquesta encara no era Emperador, actuant en el Tribunal superior de la Tarraconense, tornant després a Roma amb Galba (ara ja Emperador) on es va convertir en el mes destacat orador del fòrum. És probable que tingués com deixeble a Tàcit. L'emperador Vespasià li va concedir una subvenció al costat d'altres retòrics grecs i llatins. L'Emperador Domicià li va encarregar l'educació dels fills de Tit Flavi Climent, al qual pensava llegar l'Imperi, i el va nomenar cònsol. Va perdre a la seva dona quan només tenia 19 anys i li va deixar 2 fills, un que va morir als 5 anys i un que va morir amb deu anys. Segurament es va casar per segona vegada amb la filla d'un personatge de nom Tutili amb la que va tenir una filla que es va casar amb Noni Celer i va ser dotada esplèndidament per Plini el jove en agraïment als ensenyaments rebuts del pare. La seva obra principal és De Institution Oratoria Libri XII o Institutiones Oratoriae mentre que d'altres es discuteix la seva paternitat.
- Marcus Fabius Quintilianus byl římský řečník a učitel rétoriky. O jeho životě se ví velmi málo jistých dat. Jisté je prakticky pouze to, že se narodil v dnešním Španělsku. Odtamtud se poměrně brzy dostal do Říma a tam se proslavil. Marcus Fabius Quintilianus ve svém díle definoval ideál řečníka, řečník by měl podle něj dobře znát teorie, měl by absolvovat cvičení a mít praxi v řečnění. Velký důraz kladl na morálku, domníval se, že rétor by měl být čestný a důstojný člověk a že nesmí nabádat lid ke špatným věcem a činům. Quintilianus přikládal rétorice velkou důležitost a byl přesvědčen, že v budoucnosti bude mít mnohem větší význam. Z tohoto důvodu prosazoval výchovu k jazykové kultuře. V mládí studoval v Římě řečnictví a kolem roku 60 se vrátil do Hispanie (dnešní Španělsko), kde působil jako řečník a učitel. V roce 68 byl povolán do Říma, kde působil jako soudní obhájce a učitel rétoriky. Brzy si zde získal takové jméno, že ho císař Vespasian jmenoval státním učitelem výmluvnosti, kde působil 20 let. Do jeho školy chodilo mnoho studentů, mezi nimi i Plinius mladší. Po 20 letech strávených vyučováním rétoriky se uchýlil do soukromí a sepsal obšírné dílo o výchově řečníka (Institutio oratoria). Poté byl opět povolán a to k výchově vnuků sestry císaře Domitiana, synů Flavia a Clementa, kteří byli ustanoveni jako dědici trůnu.
- Marcus Fabius Quintilianus o Marco Fabio Quintiliano, fue un retórico y pedagogo hispanorromano.
- Marcus Fabius Quintilianus oli roomalainen asianajaja ja retoriikan opettaja. Hän julkaisi puhetaidon oppikirjan Institutiones oratoriae.
- Quintilien (en latin Marcus Fabius Quintilianus) est un rhéteur et pédagogue latin du I siècle apr. J. -C.
- Marcus Fabius Quintilianus római rétor, tanár Apja is retorikával foglalkozott. Rómában tanult, tanítói és mesterei: Remmius Palaemon, Gnaeus Domitius Afer és Julius Africanus. Tanulmányai végeztével (Kr. u. 60 körül) visszatért szülőhazájába, ahol rétorként működött. Nyolc évvel később Galba, Hispania Tarraconensis helytartója magával vitte Rómába. E tény arra utal, hogy ekkorra már híres szónoknak számított. Amikor később Vespasianus rendezte a tanárok állami helyzetét, s évi 100 000 sestertiusban állapította meg a fizetésüket, elsőként Quintilianus kapott állami járandóságot nyilvános tanári működéséért. Minden bizonnyal sok előkelő tanítványa volt, többek között Ifjabb Plinius is. Domitianus őt bízta meg adoptált gyermekeinek, Flavius Clemens fiainak nevelésével, akik a császár nővérének, Domitillának az unokái voltak. Nagy hírét tükrözik Martialis sorai is, amelyek a római ifjúság legnagyobb tanítójának s a római nép dicsőségének nevezik, Juvenalisnál pedig neve egyértelműen a gazdag és befolyásos rétort jelenti. Amikor Kr. u. 91-ben húszévi tanítói működés után visszavonult, Domitianustól megkapta a consuli címet, feltehetőleg Flavius Clemens közbenjárására. Mindez azt bizonyítja, hogy az Idősebb Pliniushoz és Frontinushoz hasonlóan Quintilianus is bejáratos volt a Flavius-uralkodóházhoz. Mindezen sikerek azonban nem ellensúlyozták szerencsétlen magánéletét. Felesége 19 éves korában hunyt el (Kr. u. 87 táján), miután két fiúnak adott életet, akik közül az egyik ötévesen, a másik tízévesen halt meg. Ifjabb Plinius egy levelének tanúsága szerint Kr. u. 100-ban már nem élt. Első munkáját „De causis corruptae eloquentiae" (Az ékesszólás hanyatlásának okairól) címmel írta abban az időben, amikor kisebbik fia meghalt (kb. Kr. u. 88-ban). Utalásaiból nyilvánvaló, hogy e munkájában a témát a stílus szempontjából vizsgálja: a hanyatlást technikai és stilisztikai okokra vezeti vissza. Védőügyvédként törvényszéki beszédeket is mondott, ezek közül az egyiket, a Naevius Arpinianus ügyében mondottat ki is adta. E művei elvesztek, ugyanúgy, mint az a két kötetből álló retorika, amelyet előadásai alapján tanítványai adtak ki. Fennmaradt viszont két deklamációgyüjtemény a neve alatt, az egyik: „Declamationes maiores" (Nagy deklamációk) 19 hosszabb darabból áll, a másik: „Declamationes minores" (Kis deklamációk) 145 kisebb beszédvázlatból. A kézirati hagyomány és az ókori utalások ellenére valószínű, hogy a nagy deklamációkat nem ő írta, szerzőségét tartalmi és stílusjegyek kizárni látszanak. A kis deklamációk viszont származhatnak az I-II. századból, így lehetnek az ő művei. Legjelentősebb munkáját, amelynek halhatatlanságát is köszönheti, az „Institutio oratoria"-t (Szónoklattan) nyugdíjba vonulása után, tanítványai és tisztelői unszolására kezdte írni, majd kiadójának, Tryphónnak sürgetésére Kr. u. 94-94 körül kiadta. E mű a legnagyobb szabású ókori retorikatankönyv, módszerességében és alaposságában a mai egyetemi tankönyvekhez mérhető. A szerző célja az, hogy széles körű elméleti és gyakorlati ismereteket közöljön a szónokok neveléséről. E cél érdekében a korábbi szerzőktől eltérően a kisgyermekek oktatásával és a hét szabad művészet egyéb tárgyaival (grammatika, zene, geometria) is foglalkozik, majd a retorikaoktatás elkezdésének módját, a rétor kiválasztását tárgyalja. Ezután tárgyalja az inventiót, a stílus és az emlékezőtehetség kérdéseit stb. Mint a Flaviusok korának ideológusa a Nero korában szétzilált nevelést kívánta új, egységes alapokra helyezni. A későbbi korokban keveset forgatták művét, ismerte Fortunatianus, Cassiodorus és Szent Jeromos. A középkorban a humanisták fedezték fel újra.
- マルクス・ファビウス・クインティリアヌス（またはクインティリアーヌス、Marcus Fabius Quintilianus, Quintilian, or Quintillian, Quinctilian, 35年頃 - 100年頃）はヒスパニア出身のローマ帝国の修辞学者。中世、ルネサンス期の著作に広く言及されている。
- Marcus Fabius Quintilianus (±35 - ±100) was een Romeins retoricus wiens De Institutione oratoria nog steeds geldt als een standaardwerk op het gebied van de retorica (kunst der welsprekendheid). Quintilianus werd geboren rond het jaar 35 in Calagurris, dat tegenwoordig Calahorra heet en in Spanje ligt. Zijn vader was eveneens rhetor (leraar in de welsprekendheid). Hij kreeg zijn opleiding in Rome van onder meer Gnaius Domitius Afer. Na zijn opleiding werd hij advocaat in Spanje. Met Galba, die een poging deed om keizer van Rome te worden, trok hij in 68 naar Rome. Galba's poging slaagde, maar hij kwam een half jaar later bij een staatsgreep om het leven. Na Galba's dood bleef Quintilianus in Rome. In 71 werd hij hoogleraar in de retorica. Deze leerstoel was door keizer Vespasianus ingesteld en werd goed betaald. Tot zijn leerlingen behoorde Plinius de Jongere. Hij bleef hoogleraar tot 92. Daarna wijdde hij zich aan het schrijven van zijn handboek Institutio Oratoria. In zijn persoonlijk leven was hij weinig gelukkig: zijn vrouw en 2 zonen overleden allemaal jong. Naast Institutio oratoria is er weinig van zijn werk bewaard gebleven. In de middeleeuwen waren er van dit werk alleen versies in omloop waarvan grote delen ontbraken. Poggio Bracciolini ontdekte een volledig werk in een klooster in Sankt Gallen. Het ontdekken van de volledige tekst leidde tot een enorme stijging van de populariteit van Quintilianus en hij heeft veel humanisten beïnvloed.
- Marcus Fabius Quintilianus var en romersk retoriker fra Hispania. Han bli vanligvis referert til som kun Quintilianus, i engelske sammenhenger som Quintilian. Han ble utstrakt lest i retorikkskoler i middelalderen og referert til i skrifter under renessansen. Han er mest kjent for sitt verk Institutio Oratoria. Erasmus av Rotterdam og Philipp Melanchthon leste ham og Martin Luther sa om Quintilianus at «han er den eneste som gir unge menn, ja voksne menn, en fullgod vandel».
- Marcus Fabius Quintilianus – rzymski retor i pedagog w dziedzinie teorii wymowy. Pierwszy płatny z kasy państwowej nauczyciel retoryki. Kwintylian urodził się w Calagurris (obecnie Calahorra w Hiszpanii) i z zawodu był adwokatem. Najprawdopodobniej także jego ojciec był retorem. W wieku lat pięćdziesięciu ożenił się z młodziutką dziewczyną, która jednak po kilku latach małżeństwa zmarła, pozostawiając dwóch synów (obaj zmarli w wieku dziecięcym). Został kierownikiem pierwszej państwowej szkoły retorycznej, założonej przez Wespazjana. Natomiast cesarz Domicjan zaangażował Kwintyliana na nauczyciela synów swojej siostrzenicy, Domitilli. Jego najważniejsze dzieło w 12 księgach O kształceniu mówcy (łac. Institutionis oratoriae libri XII) zawiera nie tylko teorię wymowy, ale i uwagi o wychowaniu oraz ideał nauczyciela. Rękopis z pełnym dziełem Kwintyliana odkrył włoski humanista w 1416 r. Według Kwintyliana, mowa powinna uczyć, bawić i motywować. Aby poprawnie zbudować mowę, należy uwzględnić następujące elementy: inventio – zebranie materiału; dispositio – skomponowanie materiału; elocutio – nadanie odpowiedniej formy stylistycznej; memoria – zapamiętanie mowy; actio – wygłoszenie mowy. Dobry mówca powinien być dobrze wykształcony, znać teorię wymowy, a także mieć nieposzlakowane zasady moralne. Za wzór wymowy stawiał Cycerona (który skądinąd był też najsławniejszym rzymskim teoretykiem wymowy i to na jego pracach przeważnie bazował Kwintylian). Kwintylian dowodził, że wychowanie zbiorowe przynosi o wiele więcej korzyści niż nauczanie prywatne, argumentując to tym między innymi, że przyszły mówca będzie żył wśród ludzi, więc jak najwcześniej powinien się do tego przyzwyczajać. Zwracał uwagę na zawierane w szkole przyjaźnie, które łączą ludzi na całe życie. W szkole uczniowie uczą się nie tylko od nauczyciela, ale i od siebie nawzajem. Te i inne jego wywody przyczyniły się do upowszechnienia idei zbiorowego nauczania w Rzymie. Przedstawiona przez niego pierwsza teoria szkoły publicznej powinna spełniać następujące warunki: odpowiednio dostosowany do wieku uczniów program nauczania dobry nauczyciel stosowanie przemienności lekcji robienie przerw między lekcjami zapewnienie uczniom wypoczynku Kwintylian został obdarzony godnością konsula przez Domicjana za zasługi w dziedzinie nauczania. Warto wspomnieć, że do uczniów jego należał Pliniusz Młodszy.
- Marcus Fabius Quintilianus foi professor de Retórica na Roma Antiga.
- Marcus Fabius Quintilianus a fost alături de Cicero unul dintre renumiţii oratori şi scriitori latini. Originar din Hispania, este un punct de referinţă important pentru şcolile medievale de retorică şi în literatura renascentistă.
- Марк Фабий Квинтилиан (лат. Marcus Fabius Quintilianus, ок. 35, Каллагурис, совр. Калаорра, Испания — ок. 96) — римский ритор (учитель красноречия), автор «Наставлений оратору» (Institutio oratoria) — самого полного учебника ораторского искусства, дошедшего до нас от античности. Эту книгу изучали во всех риторических школах, наряду с сочинениями Цицерона. Квинтилиан стал не только выразителем вкусов высшего римского общества, но и реформатором литературного стиля, исследователем проблем латинского языка. Лоренцо Валла в своём сочинении «О сравнении Цицерона с Квинтилианом» (не сохранившемся) не побоялся поставить его выше «бога гуманистов» — Цицерона.
- Marcus Fabius Quintilianus, född omkring 35, död 95, var en romersk retoriker. Han är mest känd för sitt verk "Institutio Oratoria". Quintilianus blev känd för en större läsekrets under medeltiden, och han inspirerade dåtiden kanske främst inom pedagogik, men även inom retorik. Erasmus av Rotterdam och Melanchthon läste honom och Martin Luther sa om Quintilianus att "han är den ende som ger yngligar - ja, vuxna män - en fullgod vandel".
- Марк Фабій Квінтиліан (лат. Marcus Fabius Quintilianus) — найвідоміший із римських педагогів, ритор (вчитель красномовства), автор «Повчання оратору» — найповнішого підручника ораторського мистецтва, який дійшов до нас з античності. Цю книгу вивчали в усіх риторичних школах, як давньоримських, так і середньовічних, нарівні з творами Цицерона, на неї посилалися у творах доби Відродження. Квінтиліан став не тільки виразником уподобань римського суспільства, але й реформатором літературного стилю, дослідником проблем латинської мови. Квінтиліану належить прогресивна думка, що всі діти мають певні позитивні задатки від природи, а задача вихователя — розвинути їх.
|
| rdfs:comment
|
- Marcus Fabius Quintilianus (ca. 35 – ca. 100) was a Roman rhetorician from Hispania, widely referred to in medieval schools of rhetoric and in Renaissance writing. In English translation, he is usually referred to as Quintilian, although the alternate spellings of Quintillian and Quinctilian are occasionally seen, the latter in older texts.
- Quintilian, mit vollem Namen Marcus Fabius Quintilianus, war ein berühmter römischer Lehrer der Rhetorik.
- Marc Fabi Quintilià fou un retòric romà nascut a Calagurris (es discuteix que fora romà d'origen). Va marxar jove a Roma tornant a Hispània amb Galba quan aquesta encara no era Emperador, actuant en el Tribunal superior de la Tarraconense, tornant després a Roma amb Galba (ara ja Emperador) on es va convertir en el mes destacat orador del fòrum. És probable que tingués com deixeble a Tàcit.
- Marcus Fabius Quintilianus byl římský řečník a učitel rétoriky. O jeho životě se ví velmi málo jistých dat. Jisté je prakticky pouze to, že se narodil v dnešním Španělsku. Odtamtud se poměrně brzy dostal do Říma a tam se proslavil. Marcus Fabius Quintilianus ve svém díle definoval ideál řečníka, řečník by měl podle něj dobře znát teorie, měl by absolvovat cvičení a mít praxi v řečnění.
- Marcus Fabius Quintilianus o Marco Fabio Quintiliano, fue un retórico y pedagogo hispanorromano.
- Marcus Fabius Quintilianus oli roomalainen asianajaja ja retoriikan opettaja. Hän julkaisi puhetaidon oppikirjan Institutiones oratoriae.
- Quintilien (en latin Marcus Fabius Quintilianus) est un rhéteur et pédagogue latin du I siècle apr. J. -C.
- Marcus Fabius Quintilianus római rétor, tanár Apja is retorikával foglalkozott. Rómában tanult, tanítói és mesterei: Remmius Palaemon, Gnaeus Domitius Afer és Julius Africanus. Tanulmányai végeztével (Kr. u. 60 körül) visszatért szülőhazájába, ahol rétorként működött. Nyolc évvel később Galba, Hispania Tarraconensis helytartója magával vitte Rómába. E tény arra utal, hogy ekkorra már híres szónoknak számított.
- マルクス・ファビウス・クインティリアヌス（またはクインティリアーヌス、Marcus Fabius Quintilianus, Quintilian, or Quintillian, Quinctilian, 35年頃 - 100年頃）はヒスパニア出身のローマ帝国の修辞学者。中世、ルネサンス期の著作に広く言及されている。
- Marcus Fabius Quintilianus (±35 - ±100) was een Romeins retoricus wiens De Institutione oratoria nog steeds geldt als een standaardwerk op het gebied van de retorica (kunst der welsprekendheid). Quintilianus werd geboren rond het jaar 35 in Calagurris, dat tegenwoordig Calahorra heet en in Spanje ligt. Zijn vader was eveneens rhetor (leraar in de welsprekendheid). Hij kreeg zijn opleiding in Rome van onder meer Gnaius Domitius Afer. Na zijn opleiding werd hij advocaat in Spanje.
- Marcus Fabius Quintilianus var en romersk retoriker fra Hispania. Han bli vanligvis referert til som kun Quintilianus, i engelske sammenhenger som Quintilian. Han ble utstrakt lest i retorikkskoler i middelalderen og referert til i skrifter under renessansen. Han er mest kjent for sitt verk Institutio Oratoria. Erasmus av Rotterdam og Philipp Melanchthon leste ham og Martin Luther sa om Quintilianus at «han er den eneste som gir unge menn, ja voksne menn, en fullgod vandel».
- Marcus Fabius Quintilianus – rzymski retor i pedagog w dziedzinie teorii wymowy. Pierwszy płatny z kasy państwowej nauczyciel retoryki. Kwintylian urodził się w Calagurris (obecnie Calahorra w Hiszpanii) i z zawodu był adwokatem. Najprawdopodobniej także jego ojciec był retorem. W wieku lat pięćdziesięciu ożenił się z młodziutką dziewczyną, która jednak po kilku latach małżeństwa zmarła, pozostawiając dwóch synów (obaj zmarli w wieku dziecięcym).
- Marcus Fabius Quintilianus foi professor de Retórica na Roma Antiga.
- Marcus Fabius Quintilianus a fost alături de Cicero unul dintre renumiţii oratori şi scriitori latini. Originar din Hispania, este un punct de referinţă important pentru şcolile medievale de retorică şi în literatura renascentistă.
- Марк Фабий Квинтилиан (лат. Marcus Fabius Quintilianus, ок. 35, Каллагурис, совр. Калаорра, Испания — ок. 96) — римский ритор (учитель красноречия), автор «Наставлений оратору» (Institutio oratoria) — самого полного учебника ораторского искусства, дошедшего до нас от античности.
- Marcus Fabius Quintilianus, född omkring 35, död 95, var en romersk retoriker. Han är mest känd för sitt verk "Institutio Oratoria". Quintilianus blev känd för en större läsekrets under medeltiden, och han inspirerade dåtiden kanske främst inom pedagogik, men även inom retorik. Erasmus av Rotterdam och Melanchthon läste honom och Martin Luther sa om Quintilianus att "han är den ende som ger yngligar - ja, vuxna män - en fullgod vandel".
- Марк Фабій Квінтиліан (лат. Marcus Fabius Quintilianus) — найвідоміший із римських педагогів, ритор (вчитель красномовства), автор «Повчання оратору» — найповнішого підручника ораторського мистецтва, який дійшов до нас з античності.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
