| dbpprop:abstract
|
- The Proto-Indo-European language (PIE) is the unattested, reconstructed common ancestor of the Indo-European languages, spoken by the Proto-Indo-Europeans. The existence of such a language has been accepted by linguists for over a century, and there have been many attempts at reconstruction. Nevertheless, many disagreements and uncertainties remain.
- Die indogermanische Ursprache (Protoindoeuropäisch, PIE; auch Indoeuropäisch oder Urindogermanisch oder indogermanische Grundsprache), ist die gemeinsame Vorläuferin der indogermanischen Sprachen, wie sie vor vielleicht 5000 Jahren vermutlich in der Nähe des Schwarzen Meeres gesprochen wurde. Es ist eine der großen Leistungen der Sprachwissenschaftler seit dem Beginn des 19. Jahrhunderts, aus der Betrachtung der Gemeinsamkeiten und der systematischen Unterschiede der indogermanischen Sprachen untereinander eine plausible Beschreibung der Gestalt dieser Ursprache extrapoliert zu haben. Der Erwerb der Sprachfähigkeit durch die Menschheit lag zur Zeit der indogermanischen Ursprache viele Jahrtausende zurück; die Benennung der rekonstruierten Sprache als „indogermanische Ursprache“ impliziert daher keinesfalls, dass die Sprache in irgendeiner Hinsicht „archaisch“ oder „primitiv“ gewesen sei. Ebenso wenig handelt es sich bei ihrer Rekonstruktion um den Versuch, die sogenannte „Welt-Ursprache“ zu finden.
- El protoindoeuropeu (a vegades conegut simplement com a indoeuropeu) és una llengua extinta que hom suposa l'origen de totes les indoeuropees, reconstruïda mitjançant el mètode comparatiu, sobretot a partir de les semblances entre el sànscrit, el grec clàssic i el llatí, i posteriorment, a més, amb les reconstruccions de les altres llengües del grup com l'antic germànic, o llengües força arcaiques que encara es parlen avui com el lituà. Determinats estudiosos afirmen que prové del nostràtic. L'indoeuropeu es podria datar abans o cap al 3000 aC. Més endavant, cap al 2000 aC, ja es troben característiques de diferenciació notables entre les llengües nascudes d'aquesta llengua, per exemple amb la separació de la branca anatòlica. Interpretant les dades lingüístiques i arqueològiques descobertes durant la segona meitat del segle XX, sembla que els suposats parlants d'aquesta llengua, els protoindoeuropeus, van viure a la prehistòria a les estepes a l'oest dels Urals, entre el Mar Caspi i el Mar Negre. Eren un poble nòmada que va domesticar el cavall, i que es va dividir en diverses tribus, fet que explicaria la fragmentació lingüística.
- Praindoevropský jazyk (též protoindoevropský, praindoevropština, protoindoevropština, indoevropština, v německé lingvistice se používá většinou pojmu indogermánština) používá se i zkratka PIE) je hypotetický předek všech indoevropských jazyků. Ačkoli většina jazykovědců nepochybuje o někdejší existenci tohoto jazyka, stále existují spory o podobě a vzniku.
- El proto-indoeuropeo es la protolengua, lengua madre hipotéticamente reconstruida, que habría dado origen a las lenguas indoeuropeas. La reconstrucción lingüística se lleva a cabo sobre la evidencia de las consideradas como lenguas indoeuropeas descendientes, que le sobrevivieron, mediante el método comparativo. Técnicamente se reserva el nombre protoindoeuropeo para designar a la reconstrucción más temprana que se ha hecho del indoeuropeo común. Se acepta la fragmentación del IE hacia el 3000 a. C. o un poco más tarde. Esta reconstrucción lingüística se efectúa mediante el llamado método comparativo a partir de las evidencias de similaridades entre el sánscrito, el griego clásico, el latín, el germánico y demás lenguas indoeuropeas. El protoindoeuropeo no debe confundirse con el pre-protoindoeuropeo, parcialmente accesible mediante reconstrucción interna y que habría sido el antecesor del protoindoeuropeo propiamente dicho.
- Indoeurooppalainen kantakieli on muinainen kieli, josta nykyiset indoeurooppalaiset kielet ovat kehittyneet. Substantiiveilla oli kolme sukua, maskuliini, feminiini ja neutri; kolme lukua, yksikkö, kaksikko ja monikko sekä seitsemän tai kahdeksan sijamuotoa. Verbeillä oli neljä modusta: indikatiivi, imperatiivi, konjunktiivi ja optatiivi. Vokaalivaihtelut olivat kielelle tyypillisiä. Indoeurooppalaista kantakieltä puhuttiin 7 000–3 500 eaa. Kielestä ei tunneta kirjallisia muistomerkkejä, vaan tiedot siitä perustuvat myöhempien indoeurooppalaisten kielten avulla tehtyihin historiallis-vertaileviin rekonstruointeihin.
- L'indo-européen commun, proto-indo-européen ou seulement indo-européen (souvent abrégé en IE), est une langue préhistorique, sans témoignage écrit, supposée être à l'origine de toutes les langues dites « indo-européennes ». Elle a été très partiellement reconstruite à partir de la comparaison entre les langues, actuelles ou anciennes, qui en sont issues. Notre connaissance de l'indo-européen repose donc sur la linguistique comparée, et notamment sur la phonétique historique. On peut reconstruire quelques aspects de phonologie de lexique et de morphologie. Des recherches actuelles tentent de retrouver quelques points de syntaxe.
- Az indoeurópai alapnyelv, vagy rövidítve IE, az indoeurópai nyelvek feltételezett közös őse. A modern nyelvészet egyik legnagyobb eredményeként könyvelik el e feltételezett nyelvállapot rekonstrukcióját, amit többek között a nyelvcsalád kiterjedtsége (több száz nyelv tartozik ide) és dokumentáltsága (ebbe a nyelvcsaládba tartoznak a legrégebbi írott emlékkel rendelkező nyelvek, például az ógörög, a szanszkrit, a hettita) tette lehetővé; ugyanakkor még mindig számos tisztázatlan kérdés vár válaszra, a nyelvészek több komoly alapkérdésben sem tudnak megegyezni. Az összes elmélet ismertetése, bemutatása rendkívül nehézkes és hosszadalmas, így itt csak a legnépszerűbbek kerülnek megemlítésre.
- Indoeuropeo è un termine impiegato in linguistica comparativa per indicare: se usato come sostantivo, la protolingua preistorica ricostruita, da cui si ritiene abbia avuto origine la maggior parte delle lingue antiche e moderne diffusesi in gran parte dell'Europa, dell'Iran, dell'India e in alcune regioni dell'Anatolia, dell'Asia centrale, fino ai confini della Cina occidentale -la nozione di indoeuropeo deriva appunto dalla fusione dei nomi delle due regioni estreme dell'area considerata, cioè l'Europa e l'India; se usato come aggettivo, il gruppo linguistico o famiglia che tutte queste lingue comprende. L'insieme di tribù che parlavano questa protolingua viene indicato complessivamente col nome di Indoeuropei. Con il più raro termine Indoeuropa si intendono di volta in volta: l'area dell'Eurasia interessata nell'età antica dalla diffusione delle lingue indoeuropee; il panorama linguistico complessivo delle lingue indoeuropee per come sono venute differenziandosi l'una dall'altra nello spazio e nel tempo. Nella linguistica tedesca viene usato di preferenza il termine Indogermanisch (e indogermanische Sprache), indogermanico ("lingua indogermanica"), creato sempre a partire dalla fusione dei nomi delle due regioni (l'India e la Germania) agli estremi dell'area geografica occupata anticamente dalla famiglia linguistica indoeuropea. Al posto del termine "indoeuropeo" molti studiosi oggi preferiscono servirsi del tecnicismo proto-indoeuropeo per indicare la proto-lingua ricostruita, definendo invece indoeuropee semplicemente le lingue storicamente attestate, che ne derivano. Altri, tuttavia, indicano con proto-indoeuropeo (calco sul tedesco Urindogermanisch) la fase più arcaica dell'evoluzione della proto-lingua, a cui si arriva per ricostruzione interna, distinguendola dall'indoeuropeo tardo (calco sul tedesco Spätindogermanisch), ricostruito comparando le fonti più arcaiche delle antiche lingue indoeuropee.
- インド・ヨーロッパ祖語（インドヨーロッパそご、印欧祖語、Proto-Indo-European language、PIE）とは、インド・ヨーロッパ語族の諸言語の共通の祖先とされる理論上の言語である。クルガン説によれば6000年前に中央アジアで、アナトリア説によれば9000年前にアナトリア高原で話されていた。英語・フランス語・ドイツ語・スペイン語・ロシア語・ギリシア語・ペルシア語・サンスクリット・ヒンディー語・ウルドゥー語などの言語はすべてこのインド・ヨーロッパ祖語から派生して成立したとされ、細部はともかく、その存在は定説となっている。 崩壊期の印欧祖語は豊富な接尾辞をもつ屈折語であったとされる。これは、印欧語族の諸言語同士の比較再構による推定による。印欧語族の言語は、屈折的語形変化の大部分を失ったものも多いが、英語も含めて依然全て屈折語である。しかし近年の内的再構とその形態素解析により、より古い段階の印欧祖語ではセム祖語のように語幹内の母音交替を伴う屈折が起こっていた可能性が極めて高いことが判明した。
- Het Proto-Indo-Europees (PIE) is de hypothetische voorouder van de Indo-Europese talen. Deze zou tot het 3e millennium voor Christus gesproken zijn in Anatolië en in het gebied rond de Kaspische zee, alvorens uiteen te vallen in vele Europese, Iraanse en Zuid-Aziatische talen. Schriftelijke bewijzen ervan zijn nooit gevonden, maar van het bestaan ervan wordt sinds een eeuw uitgegaan door taalkundigen. Er zijn vele pogingen ondernomen om deze te reconstrueren. Er zijn echter nog veel twistpunten en onduidelijkheden overgebleven.
- Urindoeuropeisk er et hypotetisk språk som er felles opphav for de indoeuropeiske språkene. Det er to hovedteorier om når det ble talt: Ifølge Kurganhypotesen ble oppstod det i det fjerde årtusen f. Kr. i et sydlige Russland, men ifølge Anatoliahypotesen så tidlig som det syvende årtusen f. Kr. i Anatolia. Språkets eksistens er generelt akseptert av lingvister, men det er stor debatt omkring mange av detaljene. Det er ikke bevart noen nedtegninger av språk, men ved hjelp av sammenlignende analyse av lydutviklingen i forskjellige indoeuropeiske språk har man rekonstruert mange røtter. Disse er hypotetiske, og skrives derfor alltid med en asterisk (*) foran.
- Język praindoeuropejski – prajęzyk, czyli wspólny przodek języków indoeuropejskich, niezaświadczony bezpośrednio, ale częściowo zrekonstruowany za pomocą metody porównawczej. Istnieje szereg różnych hipotez na temat datowania i lokalizacji języka praindoeuropejskiego. Najdawniejsze języki indoeuropejskie – już znacznie zróżnicowane – znane są z pierwszej połowy II tysiąclecia p.n.e. , a dane pośrednie wskazują, że rozpad wspólnoty indoeuropejskiej musiał nastąpić najpóźniej około 3000 p.n.e. Z kolei analiza odziedziczonego słownictwa pozwala przypuszczać, że społeczeństwo praindoeuropejskie istniało w okresie neolitu (przed upowszechnieniem się wytopu i obróbki metali) i że składało się z ludności rolniczo-pasterskiej. Najczęściej przyjmowana hipoteza Mariji Gimbutas lokalizuje Indoeuropejczyków na obszarze stepów Ukrainy i południowej Rosji, utożsamiając ich z ludnością kultury grobów jamowych. Ekspansja Indoeuropejczyków na terenie Europy wiązałaby się według tej koncepcji z najazdami ludów pasterskich z obszaru stepów czarnomorskich, twórców późnoneolitycznych kultur amfor kulistych i ceramiki sznurowej. Najnowsze badania archeologiczne kwestionują jednak wschodnie pochodzenie europejskich kultur późnego neolitu. Według alternatywnej koncepcji ludy indoeuropejskie wywodzą się z dorzecza środkowego Dunaju, gdzie w połowie VI tysiąclecia p.n.e. ukształtowała się kultura ceramiki wstęgowej, która w ciągu następnych stuleci skolonizowała środkową i północną Europę. Według jeszcze innej teorii, Indoeuropejczycy mieliby pochodzić z Półwyspu Bałkańskiego, dokąd ich przodkowie przywędrować mieli z obszarów Anatolii - jest to tak zwana hipoteza anatolijska, zaproponowana przez Colina Renfrewa. Wysuwane teorie na temat praojczyzny Indoeuropejczyków w Azji Mniejszej, północnej Europie czy Indiach nie tłumaczą dobrze historycznego rozprzestrzeniania się ludów indoeuropejskich ani ich związków z konkretnymi kulturami archeologicznymi. Należy podkreślić, że termin "Indoeuropejczycy" oznacza tu wspólnotę językową. Nie trzeba wiązać go jednoznacznie z określoną kulturą ani tym bardziej z określonymi cechami genetycznymi ("rasą"). Ludy indoeuropejskie zapewne często wchłaniały różne populacje nieindoeuropejskie, przejmując elementy ich kultury. Do ok. 1000 p.n.e. rozmaite ludy indoeuropejskie skolonizowały prawie całą Europę i znaczne obszary Azji (Azja Mniejsza, Azja Środkowa, część Indii).
- A língua proto-indo-europeia (PIE) é o ancestral comum hipotético das línguas indo-europeias. Embora a existência de tal língua tenha sido aceita pelos lingüístas durante muito tempo, tem havido ponderações sobre muitos detalhes específicos.
- Limba proto-indo-europeană (PIE) este strămoşul ipotetic al tuturor limbilor indo-europene, din care fac parte majoritatea limbilor europene. Populaţiile indo-europene ocupau iniţial, în urmă cu şase milenii, regiunea Caucazului şi a Mării Negre. O parte a acestor populaţii s-a îndreptat spre India (din această ramură fac parte populaţiile ce vorbesc limbile indice şi iranice), în timp ce alta s-a întins asupra teritoriului european. Specialiştii au constatat ca limbile în discuţie prezintă o serie de concordanţe între formele unor cuvinte având acelaşi sens. Pornind de la aceste concordanţe, în secolul trecut s-a creat o metodă, cunoscută sub numele de metoda istorico-comparativă, cu ajutorul căreia a fost stabilită înrudirea dintre limbile germanice, slave, latină şi greacă. Se presupune că a existat o epocă, numită indo-europeană comună, când numărul acestor concordanţe era foarte mare. Ulterior, datorită extinderii teritoriale, s-a produs o diversificare a limbilor indo-europene. Cel mai vechi text dintr-o astfel de limbă este unul în hitită din circa 1700 î. Chr.. Cum PIE nu a fost atestată direct, toate sunetele şi cuvintele au fost reconstruite folosind metoda comparativă. Convenţia standard este de a marca formele neatestate ale cuvintelor cu un asterisc. *wódr̥ = apă, *ḱwō = câine, *tréyes = trei, etc. Multe din cuvintele limbilor indo-europene moderne sunt derivate din aceste proto-cuvinte prin evoluţii fonetice, precum legea lui Grimm.
- Праиндоевропе́йский язы́к — гипотетический предок языков индоевропейской семьи, включая славянские, германские, романские и другие. Некоторые лингвисты относят праиндоевропейский язык к ностратической макросемье языков. Дискуссионным является вопрос о том, являются ли хетто-лувийские языки потомками праиндоевропейского языка, или же они представляли собой самостоятельную ветвь, близкородственную праиндоевропейскому языку, в связи с рядом грамматических и фонетических отличий (например, два рода существительных вместо трёх, некоторые отличия в системе падежных окончаний и др.).
- Urindoeuropeiska, protoindoeuropeiska (PIE) eller det indoeuropeiska urspråket kallas det urspråk som med varierande grad av säkerhet kan rekonstrueras utifrån lagar om fonetiska förändringar bland de indoeuropeiska språken. De tänkta talarna av detta språk benämns urindoeuropéer, och tiden för språkets splittring förläggs vanligen till mellan 3500 och 7000 år f. Kr.
- 原始印歐語是後世語言學家根據現時印歐語系諸語的特色，透過比較語言學的方法而倒推出來的假想語言。這種假想語言被認為是現時印歐語系諸語的共同祖先。雖然原始印歐語沒有得到直接證實，但其所有的發音和辭彙都通過比較法重構了出來。標準慣例是將未證實的形式用星號標記岀來：*wódr̥ (水，比較英語的water)、*ḱwṓn (狗，比較英語的dog)、*tréyes (三，陽性，比較今日英語沒有詞性的three)等。現代印歐語的很多詞都是從這些“原始詞”經過有規律的語音變化發展而來（比如格林定律）。 所有的印歐語都是屈折語，不過很多現代印歐語（包括近代英語），都已經失去了大多數屈折變化。通過比較重建法，有很大可能後期的原始印歐語是屈折語（後綴比前綴多）。然而，經過詞內重建和分析那些重建後看起來最古老詞的各種形態，最近語言學者發現早期原始印歐語很有可能是詞根屈折語，像原始閃米特語一樣。 其他一些學者認為，高加索語系和印歐語系是最近的近親，尤其是在格鲁吉亚和土耳其使用的西北高加索語言。雖然列出了一些事實證據，但這種假設並沒有得到廣泛的認同。
|
| rdfs:comment
|
- The Proto-Indo-European language (PIE) is the unattested, reconstructed common ancestor of the Indo-European languages, spoken by the Proto-Indo-Europeans. The existence of such a language has been accepted by linguists for over a century, and there have been many attempts at reconstruction. Nevertheless, many disagreements and uncertainties remain.
- Die indogermanische Ursprache (Protoindoeuropäisch, PIE; auch Indoeuropäisch oder Urindogermanisch oder indogermanische Grundsprache), ist die gemeinsame Vorläuferin der indogermanischen Sprachen, wie sie vor vielleicht 5000 Jahren vermutlich in der Nähe des Schwarzen Meeres gesprochen wurde. Es ist eine der großen Leistungen der Sprachwissenschaftler seit dem Beginn des 19.
- El protoindoeuropeu (a vegades conegut simplement com a indoeuropeu) és una llengua extinta que hom suposa l'origen de totes les indoeuropees, reconstruïda mitjançant el mètode comparatiu, sobretot a partir de les semblances entre el sànscrit, el grec clàssic i el llatí, i posteriorment, a més, amb les reconstruccions de les altres llengües del grup com l'antic germànic, o llengües força arcaiques que encara es parlen avui com el lituà.
- Praindoevropský jazyk (též protoindoevropský, praindoevropština, protoindoevropština, indoevropština, v německé lingvistice se používá většinou pojmu indogermánština) používá se i zkratka PIE) je hypotetický předek všech indoevropských jazyků. Ačkoli většina jazykovědců nepochybuje o někdejší existenci tohoto jazyka, stále existují spory o podobě a vzniku.
- El proto-indoeuropeo es la protolengua, lengua madre hipotéticamente reconstruida, que habría dado origen a las lenguas indoeuropeas. La reconstrucción lingüística se lleva a cabo sobre la evidencia de las consideradas como lenguas indoeuropeas descendientes, que le sobrevivieron, mediante el método comparativo. Técnicamente se reserva el nombre protoindoeuropeo para designar a la reconstrucción más temprana que se ha hecho del indoeuropeo común.
- Indoeurooppalainen kantakieli on muinainen kieli, josta nykyiset indoeurooppalaiset kielet ovat kehittyneet. Substantiiveilla oli kolme sukua, maskuliini, feminiini ja neutri; kolme lukua, yksikkö, kaksikko ja monikko sekä seitsemän tai kahdeksan sijamuotoa. Verbeillä oli neljä modusta: indikatiivi, imperatiivi, konjunktiivi ja optatiivi. Vokaalivaihtelut olivat kielelle tyypillisiä. Indoeurooppalaista kantakieltä puhuttiin 7 000–3 500 eaa.
- L'indo-européen commun, proto-indo-européen ou seulement indo-européen (souvent abrégé en IE), est une langue préhistorique, sans témoignage écrit, supposée être à l'origine de toutes les langues dites « indo-européennes ». Elle a été très partiellement reconstruite à partir de la comparaison entre les langues, actuelles ou anciennes, qui en sont issues.
- Az indoeurópai alapnyelv, vagy rövidítve IE, az indoeurópai nyelvek feltételezett közös őse.
- Het Proto-Indo-Europees (PIE) is de hypothetische voorouder van de Indo-Europese talen. Deze zou tot het 3e millennium voor Christus gesproken zijn in Anatolië en in het gebied rond de Kaspische zee, alvorens uiteen te vallen in vele Europese, Iraanse en Zuid-Aziatische talen. Schriftelijke bewijzen ervan zijn nooit gevonden, maar van het bestaan ervan wordt sinds een eeuw uitgegaan door taalkundigen. Er zijn vele pogingen ondernomen om deze te reconstrueren.
- Urindoeuropeisk er et hypotetisk språk som er felles opphav for de indoeuropeiske språkene. Det er to hovedteorier om når det ble talt: Ifølge Kurganhypotesen ble oppstod det i det fjerde årtusen f. Kr. i et sydlige Russland, men ifølge Anatoliahypotesen så tidlig som det syvende årtusen f. Kr. i Anatolia. Språkets eksistens er generelt akseptert av lingvister, men det er stor debatt omkring mange av detaljene.
- Język praindoeuropejski – prajęzyk, czyli wspólny przodek języków indoeuropejskich, niezaświadczony bezpośrednio, ale częściowo zrekonstruowany za pomocą metody porównawczej. Istnieje szereg różnych hipotez na temat datowania i lokalizacji języka praindoeuropejskiego. Najdawniejsze języki indoeuropejskie – już znacznie zróżnicowane – znane są z pierwszej połowy II tysiąclecia p.n.e.
- A língua proto-indo-europeia (PIE) é o ancestral comum hipotético das línguas indo-europeias. Embora a existência de tal língua tenha sido aceita pelos lingüístas durante muito tempo, tem havido ponderações sobre muitos detalhes específicos.
- Limba proto-indo-europeană (PIE) este strămoşul ipotetic al tuturor limbilor indo-europene, din care fac parte majoritatea limbilor europene. Populaţiile indo-europene ocupau iniţial, în urmă cu şase milenii, regiunea Caucazului şi a Mării Negre. O parte a acestor populaţii s-a îndreptat spre India (din această ramură fac parte populaţiile ce vorbesc limbile indice şi iranice), în timp ce alta s-a întins asupra teritoriului european.
- Праиндоевропе́йский язы́к — гипотетический предок языков индоевропейской семьи, включая славянские, германские, романские и другие. Некоторые лингвисты относят праиндоевропейский язык к ностратической макросемье языков.
- Urindoeuropeiska, protoindoeuropeiska (PIE) eller det indoeuropeiska urspråket kallas det urspråk som med varierande grad av säkerhet kan rekonstrueras utifrån lagar om fonetiska förändringar bland de indoeuropeiska språken. De tänkta talarna av detta språk benämns urindoeuropéer, och tiden för språkets splittring förläggs vanligen till mellan 3500 och 7000 år f. Kr.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
