| dbpedia-owl:abstract
|
- Der Begriff Fürstentum bezeichnet das Herrschaftsgebiet eines Fürsten. Unter Fürstentümern verstand man bis zur Auflösung des Heiligen römischen Reiches deutscher Nation 1806 die Herrschaftsgebiete der reichsunmittelbaren Reichsstände mit einem Fürsten als Oberhaupt. In geistlichen Territorien war das geistliche Oberhaupt gleichzeitig auch das weltliche: Man spricht hierbei von einem Hochstift oder Fürstbistum beziehungsweise von einer Fürstabtei. Die geistlichen Fürstentümer wurden im Zuge der Säkularisation 1803 aufgehoben; die weltlichen Fürstentümer wurden entweder 1806 mediatisiert oder erlangten im Verband des Rheinbundes ihre Souveränität. Auch schon vor dem Reichsdeputationshauptschluss wurden diejenigen Fürstbistümer Fürstentümer genannt, deren Herrschaft von protestantischen Landesherrn ausgeübt wurden. In Preußen wurden diese ehemaligen geistlichen neuen Landesteile nur bis zur Verwaltungsreform 1816 Fürstentümer genannt (z. B. Fürstentum Paderborn). Der von einem ranghöheren Monarchen verliehene Fürstentitel war nicht mit einem Fürstentum verbunden. Heutzutage versteht man unter einem Fürstentum das rechtlich selbstständige Herrschaftsgebiet (Staat) eines adligen Monarchen im Fürstenrang. Dazu zählen die Fürstentümer Andorra (dessen einer Fürst ein Präsident und dessen anderer Fürst ein Bischof ist – vgl. Doppelherrschaft), Liechtenstein, und Monaco. Auch die von der Staatengemeinschaft nicht anerkannten Fürstentümer Sealand, Hutt River Province, Seborga und New Utopia beanspruchen diese Bezeichnung für sich.
- A principality (or princedom) is a monarchical feudatory or sovereign state, ruled or reigned over by a monarch with the title of prince or princess, or (in the widest sense) by a monarch with another title within the generic use of the term prince.
- Un principado es una forma de gobierno en la que el jefe de estado es un príncipe. Este modelo de gobierno se dio mucho en la Edad Media en los periodos que se abarcan del siglo XV al XVIII, los principados eran políticamente hablando, pequeñas regiones que dependían de la metrópolis medieval.
- Ruhtinaskunta on ruhtinaan hallitsema valtio tai muu alue. Ruhtinaaksi käännetään ranskan ja englannin prince (prinssi on suomeksi lähinnä kruununperijän arvonimi), saksan Fürst, italian principe ja venäjän knjaz (князь). Feodalistisessa arvojärjestyksessä nuo arvot ovat kuninkaan alapuolella. Magnus Dux, Großherzog, Grand Duke tai Veliki knjaz käännetään usein suuriruhtinaaksi, joskus suurherttuaksi tai kuninkaallisen kruununperijän arvonimenä usein prinssiksi tai prinsessaksi. Erzherzog käännetään lähes aina arkkiherttuaksi. Arvonimien feminiinit muodot käännetään muotoon ruhtinatar. Saksassa on käytetty keisarinvaaliin osallistumaan oikeutetuista ruhtinaista nimitystä Kurfürst, joka käännetään muotoon vaaliruhtinas (myös kuuriruhtinas). Ruotsin furste käännetään ruhtinaaksi ja furstinna ruhtinattareksi, storfurste suuriruhtinaaksi. Suomen suuriruhtinaskunta on ruotsiksi Storfurstendömet Finland.
- Il Principato è una forma di governo retta da un principe.
- 公国（こうこく）は、ヨーロッパにおいて、「公」を君主として有する国。「王国」が一般に「国王」を君主として有するのに対し、公国は公を君主として有する。英語の duchy （duke が治める国、領地）と principality （prince が治める国、領地）が「公国」と訳される。
- Een vorstendom of prinsdom is een door een vorst of prins geregeerde staat, of, in bredere zin, een zelfstandig heersergebied van een monarch. De naam wordt doorgaans alleen gebruikt voor landen met een vorst met een lagere rang dan koning aan het hoofd. Vorstendommen van allerlei slag bestonden vooral in de Middeleeuwen en de Vroegmoderne Tijd. In de Nederlanden was er het prinsbisdom Luik. Van 980 tot 1795 was dat een zelfstandig prinsdom met de prins-bisschop als vorst. In het Frans spreekt men van principauté épiscopale de Liège, meestal kortweg principauté de Liège. Andere prinsdommen waren het prinsdom Stavelot-Malmedy, dat beheerd werd door de prins-abt van Stavelot, en het Sticht Utrecht, dat beheerd werd door de bisschop van Utrecht. Door het opkomende nationalisme, de Franse Revolutie en de eenwording van Duitsland en Italië zijn de meeste graafschappen, hertogdommen en prinsdommen opgeheven. Voorbeelden van hedendaagse vorstendommen zijn Andorra; Liechtenstein en Monaco hebben nog hun eigen erfelijke vorst. Voor deze landen worden de woorden vorstendom en prinsdom doorgaans door elkaar gebruikt, voor Liechtenstein iets gemakkelijker vorstendom (Fürstentum), voor Monaco en Andorra iets gemakkelijker prinsdom (principauté). De Spaanse regio Asturië heeft vanwege historische redenen ook de titel prinsdom, en de Spaanse troonopvolger draagt de titel Prins van Asturië. Deze betiteling is echter puur symbolisch en staat los van de bestuursstructuur van Spanje. De niet-erkende staatjes Sealand, Hutt River, Tavolara en Seborga omschrijven zichzelf ook als vorstendommen.
- Et fyrstedømme er betegnelsen på en stat hvor monarken er en fyrste eller fyrstinne. Fyrstedømme brukes også noen ganger som et generelt navn på stater ledet av kongelige av lavere rang, slik som storhertugdømmer hvor monarken er en storhertug eller storhertuginne. Det er ikke lengre noe hertugdømme som er en selvstendig stat, men Luxembourg er et eksempel på et selvstendig storhertugdømme. Fyrstedømmer har eksistert i tidligere og moderne sivilisasjoner i Afrika, Asia, Europa og Oseania. Andorra, Liechtenstein, Monaco og Wales er fortsatt aktive fyrstedømmer. Frem til tidlig på 1900-tallet fantes det også fyrstedømmer i Frankrike, Tyskland, Italia, Portugal og Spania. Noen av disse var suverene stater, mens andre ikke var det.
- Księstwem określa się państwo, którego panujący monarcha nosi tytuł księcia lub księżnej. Określenie pojawiło się w średniowieczu. Księstwem określano także dzielnicę państwa podporządkowaną władcy zwierzchniemu.
- Um principado é um território governado por um príncipe. É distinto de um reino, normalmente porque tem um tamanho modesto, outras vezes porque não tem soberania total. Liechtenstein, Andorra, Mónaco são principados europeus e atuais estados independentes. Em contraste, os principados de Gales no Reino Unido e as Astúrias em Espanha não são estados atualmente. Em ambos os casos, o herdeiro ao trono do país é o príncipe titular do principado. Por vezes, a noção de território como principado é devida a fatores históricos: a Catalunha, por exemplo, mesmo que tenha sido um estado soberano que se estendia de Barcelona a Atenas, era conhecida como principado, apesar do seu governante ter o título de rei (do Reino de Aragão estendido como Império Aragonês). O que é um caso curioso, onde o poder governante tem um grau nominal inferior ao do território que governa. Na História da Rússia, o termo "principado", e por vezes, ducado, é usado para o termo Russo knyazhestvo, um território governado por um knyaz. No Brasil, o herdeiro do trono era chamado de Príncipe do Grão-Pará. Definido por lei pela Constituição brasileira de 1824, a honraria era concedida ao primogênito do então Príncipe Imperial do Brasil, até que este assumisse o trono ou falecesse. Outra forma possível de principado a ser catalogada, pela extensão territorial e pelas características políticas, é o emirado, a exemplo do Kuwait, do Qatar e dos Emirados Árabes Unidos. Nos dois primeiros, uma única família real governa o país; e no último onde sete famílias detêm o controle político de cada um dos sete emirados, sendo eleito dentre os sete emires, um presidente e um vice-presidente pelo colégio de emires, a cada cinco anos. Sealand, um território teóricamente independente, se auto-proclama um Principado, e seus "donos" proclamam-se príncipe e princesa.
- Ett furstendöme är ett självständigt, i regel mindre, landområde med en furste som statschef. Numera finns det endast tre självständiga furstendömen i Europa: Andorra, Liechtenstein och Monaco. Dessutom är Luxemburg ett storhertigdöme och självständigt land med storhertigar som furstar. Wales är ett furstendöme inom Storbritannien. I början av 1900-talet fanns småfurstendömen, som dock inte var egna länder utan delstater, i vissa delar av Frankrike, Italien, Portugal och Spanien. I Tyskland fanns fram till år 1918 ett stort antal furstendömen (samt storhertigdömen, kungariken med mera). De ingick efter Tysklands enande 1871 som (formellt) suveräna förbundsstater inom det Tyska riket. Före 1871 och från och med Wienkongressen var de även i realiteten suveräna stater. Före Tysk-romerska rikets avskaffande år 1806 (på grund av Napoleonkrigen) var furstendömenas innehavare formellt tysk-romerske kejsarens feodala vasaller i dennes egenskap av "tysk konung" och "romersk kejsare". "Furste" var en generellt benämning på dessa vasaller som kunde ha olika titlar såsom kung, furste, hertig, kurfurste, furstbiskop, lantgreve, greve, pfalzgreve, ärkebiskop m.m. de kunde vara antingen "riksomedelbara" eller inte. Icke riksomedelbara furstar och adelsmän fungerade som adel i de olika furstestaterna och inte direkt under kejsaren (vilka alltså inte innehade egna furstendömen). Dessutom skildes mellan riksfurstar (som hade ett furstendöme) och titulärfurstar. Många av dessa furstendömen, både andliga (religiösa) och världsliga, avskaffades under Napoleonkrigen, jämför mediatisering och sekularisering. I det medeltida Ryssland och Östeuropa fanns också furstendömen av vilka en del senare kallades storfurstendömen. Ursprungligen stod de under ledning av storfursten i Kiev. När Storbritannien hade kolonier i nuvarande Indien var inte hela Indien brittiskt, det fanns även formellt självständiga småfurstendömen som stod under brittiskt beskydd genom olika överenskomna avtal (ett slags vasallsystem enligt feodala principer, liksom även tidigare var fallet i Europa). Furstendöme är en form av monarki.
- Кня́жество — монархическое государственное образование, во главе которого стоит князь. Княжества наиболее типичны для периода феодальной раздробленности. В Древней Руси первые княжества возникли в IX—начале X веков. В XI—XII веках из Киевской Руси выделился ряд княжеств, которые в свою очередь дробились на уделы представителей княжеской семьи. Именовались они по стольному городу. Крупнейшие княжества назывались «великими». В конце XV—начале XVI веков княжества Северо-Восточной Руси были объединены вокруг Московского великого княжества в единое Русское централизованное государство. В других государствах княжества также являлись государственными образованиями, типичными для периода феодальной раздробленности. В Германии так называемые территориальные княжества продолжали существовать до её объединения и образования Германской империи. Некоторые княжества сохранились до новейшего времени.
- Une principauté est, au sens strict, un territoire gouverné par un prince. Elle peut être un État souverain et indépendant, autonome avec des liens de vassalité envers un autre État. Au sens large, une principauté est un terme impropre utilisé de nos jours pour connoter la large autonomie et la grande puissance par rapport au souverain de certains fiefs féodaux. Avec l'Ancien Régime, quand le titre de prince est créé, il ne s'agit que d'une distinction protocolaire sans effet sur le territoire dépendant de ce « prince ».
|
| rdfs:comment
|
- A principality (or princedom) is a monarchical feudatory or sovereign state, ruled or reigned over by a monarch with the title of prince or princess, or (in the widest sense) by a monarch with another title within the generic use of the term prince.
- Un principado es una forma de gobierno en la que el jefe de estado es un príncipe. Este modelo de gobierno se dio mucho en la Edad Media en los periodos que se abarcan del siglo XV al XVIII, los principados eran políticamente hablando, pequeñas regiones que dependían de la metrópolis medieval.
- Il Principato è una forma di governo retta da un principe.
- 公国（こうこく）は、ヨーロッパにおいて、「公」を君主として有する国。「王国」が一般に「国王」を君主として有するのに対し、公国は公を君主として有する。英語の duchy （duke が治める国、領地）と principality （prince が治める国、領地）が「公国」と訳される。
- Księstwem określa się państwo, którego panujący monarcha nosi tytuł księcia lub księżnej. Określenie pojawiło się w średniowieczu. Księstwem określano także dzielnicę państwa podporządkowaną władcy zwierzchniemu.
- Der Begriff Fürstentum bezeichnet das Herrschaftsgebiet eines Fürsten. Unter Fürstentümern verstand man bis zur Auflösung des Heiligen römischen Reiches deutscher Nation 1806 die Herrschaftsgebiete der reichsunmittelbaren Reichsstände mit einem Fürsten als Oberhaupt. In geistlichen Territorien war das geistliche Oberhaupt gleichzeitig auch das weltliche: Man spricht hierbei von einem Hochstift oder Fürstbistum beziehungsweise von einer Fürstabtei.
- Ruhtinaskunta on ruhtinaan hallitsema valtio tai muu alue. Ruhtinaaksi käännetään ranskan ja englannin prince (prinssi on suomeksi lähinnä kruununperijän arvonimi), saksan Fürst, italian principe ja venäjän knjaz (князь). Feodalistisessa arvojärjestyksessä nuo arvot ovat kuninkaan alapuolella. Magnus Dux, Großherzog, Grand Duke tai Veliki knjaz käännetään usein suuriruhtinaaksi, joskus suurherttuaksi tai kuninkaallisen kruununperijän arvonimenä usein prinssiksi tai prinsessaksi.
- Een vorstendom of prinsdom is een door een vorst of prins geregeerde staat, of, in bredere zin, een zelfstandig heersergebied van een monarch. De naam wordt doorgaans alleen gebruikt voor landen met een vorst met een lagere rang dan koning aan het hoofd. Vorstendommen van allerlei slag bestonden vooral in de Middeleeuwen en de Vroegmoderne Tijd. In de Nederlanden was er het prinsbisdom Luik. Van 980 tot 1795 was dat een zelfstandig prinsdom met de prins-bisschop als vorst.
- Et fyrstedømme er betegnelsen på en stat hvor monarken er en fyrste eller fyrstinne. Fyrstedømme brukes også noen ganger som et generelt navn på stater ledet av kongelige av lavere rang, slik som storhertugdømmer hvor monarken er en storhertug eller storhertuginne. Det er ikke lengre noe hertugdømme som er en selvstendig stat, men Luxembourg er et eksempel på et selvstendig storhertugdømme. Fyrstedømmer har eksistert i tidligere og moderne sivilisasjoner i Afrika, Asia, Europa og Oseania.
- Um principado é um território governado por um príncipe. É distinto de um reino, normalmente porque tem um tamanho modesto, outras vezes porque não tem soberania total. Liechtenstein, Andorra, Mónaco são principados europeus e atuais estados independentes. Em contraste, os principados de Gales no Reino Unido e as Astúrias em Espanha não são estados atualmente. Em ambos os casos, o herdeiro ao trono do país é o príncipe titular do principado.
- Ett furstendöme är ett självständigt, i regel mindre, landområde med en furste som statschef. Numera finns det endast tre självständiga furstendömen i Europa: Andorra, Liechtenstein och Monaco. Dessutom är Luxemburg ett storhertigdöme och självständigt land med storhertigar som furstar. Wales är ett furstendöme inom Storbritannien. I början av 1900-talet fanns småfurstendömen, som dock inte var egna länder utan delstater, i vissa delar av Frankrike, Italien, Portugal och Spanien.
- Кня́жество — монархическое государственное образование, во главе которого стоит князь. Княжества наиболее типичны для периода феодальной раздробленности. В Древней Руси первые княжества возникли в IX—начале X веков. В XI—XII веках из Киевской Руси выделился ряд княжеств, которые в свою очередь дробились на уделы представителей княжеской семьи. Именовались они по стольному городу. Крупнейшие княжества назывались «великими».
- Une principauté est, au sens strict, un territoire gouverné par un prince. Elle peut être un État souverain et indépendant, autonome avec des liens de vassalité envers un autre État. Au sens large, une principauté est un terme impropre utilisé de nos jours pour connoter la large autonomie et la grande puissance par rapport au souverain de certains fiefs féodaux.
|
