| dbpprop:abstract
|
- A Prince-Bishop is a bishop who is a territorial Prince of the Church on account of one or more secular principalities, usually pre-existent titles of nobility held concurrently with their inherent clerical office. If the see is an archbishopric, the correct term is prince-archbishop; the equivalent in the regular clergy is a prince-abbot. In the West, with the decline of imperial power from the 4th century onwards in the face of the barbarian invasions, sometimes Christian bishops of cities took the place of the Roman commander, made secular decisions for the city and led his own troops when necessary. Later relations between a prince-bishop and the burghers were not invariably cordial. As cities demanded charters from emperors or kings and declared themselves independent of the secular territorial magnates, friction intensified between burghers and bishops. In the Byzantine Empire, the still autocratic Emperors passed general legal measures assigning all bishops certain rights and duties in the secular administration of their dioceses, but that was part of a caesaropapist development putting the Eastern Church in the service of the Empire, with its Ecumenical Patriarch almost reduced to the Emperor's minister of religious affairs. The Russian empire went even further, abolishing its own patriarchy and placing the church under direct control of the secular government.
- Ein Fürstbischof war ein Bischof, der in Personalunion mit seiner geistlichen Macht auch weltliche Herrschaft über ein Territorium ausübte, dem er als Landesherr vorstand. Im Heiligen Römischen Reich Deutscher Nation verschwand die Funktion de facto mit dessen Auflösung im Jahre 1806. In Montenegro überdauerte der Titel bis zur Gründung des Vorläuferstaates von Jugoslawien im Jahre 1918.
- Príncep-bisbe era el títol d'un bisbe que tenia també l'autoritat civil d'un territori, del qual era el senyor. A Anglaterra, Macedònia, Polònia, Andorra i Montenegro era una situació de fet, quan un bisbe local va adquirir molt de poder gràcies a la posició estratègica de la seva diòcesi. Ans al contrari, al Sacre Imperi Romanogermànic, la funció feia part de l'estructura política de l'imperi fins a la seva desaparició el 1806. Molts principats bisbals es trobaven a posicions estratègiques, sovint prop de la frontera. Tot i que de fet molts prínceps-bisbes no respectaven gaire l'obligació de celibat, de dret, els seus fills mai no podien esdevenir hereus. Així, l'emperador mantenia el control dels governadors d'aquests territoris i podia evitar el risc que passessin a cases reials enemigues pel joc de casaments estratègics. N'hi havia una trentena dels quals els més coneguts eren El Principat de Lieja (980-1795) El Bisbat d'Utrecht (1024-1528) L'arquebisbat de Colònia L'arquebisbat de Trèveris (mig del segle X-1803) L'arquebisbat de Magúncia (mig del segle X-1803) L'arquebisbat de Salzburg (mig del segle X-1803) El bisbat de Cambrai (907-1677) i també els bisbats d'Augsburg, Basilea, Münster, Osnabrück, Ratisbona, Estrasburg, Trento i Worms. Al cap del Principat de Stavelot-Malmedy es trobava un «príncep-abat» amb les mateixes prerrogatives d'un príncep-bisbe, que de vegades formava una unió personal amb el príncep de Lieja. Després de la transformació del principat bisbal de Montenegro al 1860, només roman un «copríncep-bisbe» a Andorra: el bisbe d'Urgell.
- Ruhtinaspiispa on Saksassa aiemmin käytössä ollut arvonimi, jonka valtio myönsi sellaisille katolisille piispoille, jotka olivat myös Pyhän saksalais-roomalaisen keisarikunnan (962–1806) valtakunnanruhtinaita. Myöhemmin arvonimeä kantoivat Breslaun piispa, jotkin itävaltalaiset piispat ja unkarilaisen Esztergomin arkkipiispa. Ensimmäisen maailmansodan jälkeen arvonimeä käytettiin enää vain Itävallassa.
- Prince-évêque est le titre de noblesse que portaient les évêques qui gouvernaient une principauté du Saint Empire romain germanique ou avaient reçu le titre de prince du Saint Empire. On connaît par exemple les princes-évêques de Cambrai, Cologne, Mayence, Trève, Liège, Strasbourg, Metz, Bâle, Genève, Sion, Salzbourg, Osnabrück, Riga, Münster et Utrecht. Les plus puissants princes ecclésiastiques d'Empire étaient les trois archevêques électeurs de Mayence, Cologne et Trèves. Le premier était le plus important des électeurs : la Bulle d'Or de 1356 stipulait qu'il était le dernier des sept à voter, sa voix était donc déterminante en cas de partage à égalité des six premiers votes. Il procédait également au sacre du nouvel empereur. Ces grands dignitaires étaient souvent des chefs temporels plus que spirituels et il n'était pas rare qu'ils ne fussent même pas prêtres. Ainsi Ferdinand de Bavière, prince-archevêque de Cologne au temps de la guerre de Trente Ans, qui était frère du duc Maximilien I de Bavière, était également évêque de Freising, de Hildesheim, de Liège, de Münster et de Paderborn mais n'était pas prêtre. Il faut cependant distinguer titulature (découlant de l'élection canoniale) et pouvoir d'ordre (conféré par la consécration épiscopale) : un laïc peut théoriquement être nommé évêque (et administrer le temporel d'un diocèse) avant d'être consacré et d'y dispenser les sacrements propres aux évêques (confirmation, ordination des prêtres, etc.). D'autant plus qu'à cette époque la nomination des évêques était encore laissée à l'appréciation des chapitres. La principauté de Stavelot-Malmedy avait par ailleurs pour souverain un prince-abbé. La totalité de ces principautés ecclésiastiques fut supprimée au début du XIX siècle, lorsque Napoléon organisa la Confédération du Rhin. L'évêque de Durham (en Angleterre), portait le titre de prince-évêque, du fait de son rôle de gardien du palatinat de Northumbrie face aux Écossais. Le titre fut porté jusqu'en 1836. Le dernier prince-évêque au monde est sans doute l'évêque d’Urgell, co-prince d'Andorre. Il n'était jusqu'en 1620 que le co-seigneur d'Andorre, dont le statut fut alors élevé à celui de principauté.
- Un principe vescovo era un vescovo che univa al suo ruolo religioso il potere temporale su di un territorio (che non necessariamente coincideva esattamente con la diocesi su cui esercitava l'autorità religiosa). L'investitura religiosa era però necessaria per l'esercizio del potere temporale. Nel Sacro Romano Impero questa figura scomparve di fatto solo con lo scioglimento dell'Impero, nell'anno 1806. In Montenegro questo titolo sopravvisse fino alla nascita dello stato jugoslavo, nel 1918.
- Prins-bisschop of vorst-bisschop was de titel van een bisschop die gelijktijdig ook het wereldlijk gezag uitoefende over een bepaald territorium, waarvan hij dan de hoogste landsheer was. Deze situatie kwam voor in Engeland, Macedonië, Polen, Andorra en Montenegro, telkens waar een plaatselijke bisschop door het strategisch belang van zijn stad een grote macht had weten te verwerven. Het ging hier dus min of meer om toeval. In het Heilige Roomse Rijk daarentegen vormden een vijftigtal prinsbisdommen een onderdeel van de rijksorganisatie (naast vele honderden andere vorstendommen). De prinsbisdommen verdwenen allemaal samen met de afschaffing van dat Rijk in 1806; vele waren al geseculariseerd bij de Reichsdeputationshauptschluss van 1803. Van 980 tot 1795 vormde het prinsbisdom Luik een zelfstandige enclave in de Nederlanden als vorstendom binnen het Duitse Rijk, oorspronkelijk samen met meer dan dertig andere prinsbisdommen, daaronder Utrecht en de keurvorstendommen van Keulen, Mainz en Trier. Deze drie keurvorsten en de prins-bisschoppen van Salzburg, Maagdenburg, Besançon en Bremen waren (op bepaalde momenten) ook aartsbisschop. Andere bekende prinsbisdommen zijn die van Augsburg, Bazel, Münster, Osnabrück, Regensburg, Straatsburg, Trente en Worms. Sommige waren gastheer van belangrijke kerkelijke concilies; zie onder andere het concordaat van Worms of het concilie van Trente. Op en rond Rijksdagen in Augsburg, Regensburg en Worms kwam het tot de zogenaamde godsdienstgesprekken over de reformatie. Andere, zoals de prins-bisschop van Münster, hadden een zekere inbreng in de Nederlandse geschiedenis. Een bekende prins-bisschop was Bernhard von Galen van Münster, die in Groningen als Bommen Berend bekend staat. Het prinsdom Stavelot-Malmedy had tot zijn verdwijning in de Franse tijd een vorst-abt aan het hoofd, vaak in personele unie met de prinsbisschop van Luik. De laatste heersende prins-bisschop was die van Montenegro, tot het land in 1860 een gewoon vorstendom werd. In Montenegro regeerde een bisschop van de Servisch-orthodoxe Kerk als vorst-bisschop en vazal van de Turkse sultan. De titel en waardigheid waren erfelijk binnen de familie Njegosh en de (ongehuwde) bisschoppen werden opgevolgd door hun neven. Sinds bisschoppen geen wereldlijk gezag meer bekleden, wordt de titel alleen nog in een historische context gebruikt.
- En fyrstbiskop (tysk Fürstbischof) var i Det tysk-romerske rike en biskop som samtidig var en riksfyrste med personlig stemme i riksdagen. Fyrstbiskopen var geistlig hersker over et fyrstbispedømme (Fürstbistum) og samtidig verdslig hersker over et riksumiddelbart territorium som ble kalt høystift (Hochstift). Høystiftet var ofte av mye mindre utstrekning enn fyrstbispedømmet, men kunne ha anselige størrelser (f. eks. over 10 000 km² i Salzburgs tilfelle). De respektive betegnelsene for erkebiskoper var fyrsterkebiskop, fyrsterkebispedømme og erkestift (Fürsterzbischof, Fürsterzbistum, Erzstift). Også en del abbeder, abbedisser og proster var riksumiddelbare; disse ble kalt riksprelater. Fyrstbiskopene var en av Det tysk-romerske rikets viktigste grunnsøyler. Således var fyrsterkebiskopene av Mainz, Trier og Köln rikets fremste kurfyrster. Fyrstbiskopene ble ofte også regnet for å være keiserens viktigste støttespillere. Biskopenes fyrstestatus gikk tilbake til de tysk-romerske herskernes politikk i tidlig middelalder: I motsetning til de mektige verdslige fyrstefamiliene hadde ikke biskoper dynastiske interesser. Ofte ble biskopene til og med utnevnt av keiserne. I begynnelsen av Det tysk-romerske rike fantes det rundt 92 fyrst(erke)biskoper, dvs. samtlige biskoper innen riket var riksfyrster. Tallet ble gradvis redusert, delvis fordi bispedømmene havnet utenfor riket, delvis fordi fyrstbiskopene mistet riksumiddelbarheten, delvis fordi bispedømmene ble protestantiske og stemmene deres ble overtatt av verdslige herskere. Den eneste protestantiske biskopen som forble riksfyrste, var fyrstbiskopen av Lübeck. Før napoleonskrigene (dvs. rundt 1792) fantes det ennå fem fyrsterkebispedømmer og 24 fyrstbispedømmer (se listen). Fire av disse ble annektert av franske tropper mellom 1794 og 1799. Resten ble, med unntak av Regensburg, sekularisert gjennom Reichsdeputationshauptschluss i 1803.
- Um príncipe-bispo era um bispo, que na união pessoal com seu poder espiritual desempenhava também o domínio secular sobre um território, que ele presidia como governante. Se a sé episcopal é um Arcebispado, a expressão correta é príncipe-arcebispo; o equivalente no clero regular é um príncipe-abade. No Ocidente, com o declínio do poder imperial a partir do século IV em diante, em face das invasões bárbaras, por vezes os bispos cristãos das cidades exerceram a função de comandantes romanos, tomando decisões seculares para a cidade e comandando suas próprias tropas, quando necessário. Mais tarde, as relações entre o príncipe-bispo e a burguesia não foram sempre cordiais. Como as cidades exigiam dos imperadores e reis cartas de privilégios e declararam-se independentes dos magnatas que detinham o poder territorial secular, intensificou-se o atrito entre burgueses e bispos. No Império Bizantino, os imperadores ainda autocráticos editaram medidas legais gerais atribuindo a todos os bispos determinados direitos e deveres na administração secular de suas dioceses, mas que fazia parte de um desenvolvimento cesaropapista colocando a Igreja Oriental a serviço do Império, com o seu Patriarca Ecumênico quase que reduzido a ministro do imperador para assuntos religiosos. O Império Russo foi ainda mais longe, abolindo o seu próprio patriarcado e colocando a Igreja sob controle direto do governo secular.
- Князь-епископ — епископ, который помимо осуществления священнических функций обладал светской властью на определённой территории и являлся сувереном соответствующего территориального образования — церковного княжества. Князья-епископы особенно характерны для Священной Римской империи, в которой церковные княжества являлись важной опорой государственной власти, а их правители обладали статусом имперских сословий и пользовались полной самостоятельностью во внутренних делах. Князья-епископы также существовали в Англии, Франции,Черногории и некоторых других странах. В настоящее время правами князя-епископа в отношении Андорры обладает епископ Уржельский.
- Furstbiskop kallades en biskop som var furste i det tysk-romerska riket samt inom sitt stift och på riksdagen utövade furstliga rättigheter. Fortfarande i början av 1900-talet bar några biskopar titeln furstbiskop.
|
| rdfs:comment
|
- A Prince-Bishop is a bishop who is a territorial Prince of the Church on account of one or more secular principalities, usually pre-existent titles of nobility held concurrently with their inherent clerical office. If the see is an archbishopric, the correct term is prince-archbishop; the equivalent in the regular clergy is a prince-abbot.
- Ein Fürstbischof war ein Bischof, der in Personalunion mit seiner geistlichen Macht auch weltliche Herrschaft über ein Territorium ausübte, dem er als Landesherr vorstand. Im Heiligen Römischen Reich Deutscher Nation verschwand die Funktion de facto mit dessen Auflösung im Jahre 1806. In Montenegro überdauerte der Titel bis zur Gründung des Vorläuferstaates von Jugoslawien im Jahre 1918.
- Príncep-bisbe era el títol d'un bisbe que tenia també l'autoritat civil d'un territori, del qual era el senyor. A Anglaterra, Macedònia, Polònia, Andorra i Montenegro era una situació de fet, quan un bisbe local va adquirir molt de poder gràcies a la posició estratègica de la seva diòcesi. Ans al contrari, al Sacre Imperi Romanogermànic, la funció feia part de l'estructura política de l'imperi fins a la seva desaparició el 1806.
- Ruhtinaspiispa on Saksassa aiemmin käytössä ollut arvonimi, jonka valtio myönsi sellaisille katolisille piispoille, jotka olivat myös Pyhän saksalais-roomalaisen keisarikunnan (962–1806) valtakunnanruhtinaita. Myöhemmin arvonimeä kantoivat Breslaun piispa, jotkin itävaltalaiset piispat ja unkarilaisen Esztergomin arkkipiispa. Ensimmäisen maailmansodan jälkeen arvonimeä käytettiin enää vain Itävallassa.
- Prince-évêque est le titre de noblesse que portaient les évêques qui gouvernaient une principauté du Saint Empire romain germanique ou avaient reçu le titre de prince du Saint Empire. On connaît par exemple les princes-évêques de Cambrai, Cologne, Mayence, Trève, Liège, Strasbourg, Metz, Bâle, Genève, Sion, Salzbourg, Osnabrück, Riga, Münster et Utrecht. Les plus puissants princes ecclésiastiques d'Empire étaient les trois archevêques électeurs de Mayence, Cologne et Trèves.
- Un principe vescovo era un vescovo che univa al suo ruolo religioso il potere temporale su di un territorio (che non necessariamente coincideva esattamente con la diocesi su cui esercitava l'autorità religiosa). L'investitura religiosa era però necessaria per l'esercizio del potere temporale. Nel Sacro Romano Impero questa figura scomparve di fatto solo con lo scioglimento dell'Impero, nell'anno 1806. In Montenegro questo titolo sopravvisse fino alla nascita dello stato jugoslavo, nel 1918.
- Prins-bisschop of vorst-bisschop was de titel van een bisschop die gelijktijdig ook het wereldlijk gezag uitoefende over een bepaald territorium, waarvan hij dan de hoogste landsheer was. Deze situatie kwam voor in Engeland, Macedonië, Polen, Andorra en Montenegro, telkens waar een plaatselijke bisschop door het strategisch belang van zijn stad een grote macht had weten te verwerven. Het ging hier dus min of meer om toeval.
- En fyrstbiskop (tysk Fürstbischof) var i Det tysk-romerske rike en biskop som samtidig var en riksfyrste med personlig stemme i riksdagen. Fyrstbiskopen var geistlig hersker over et fyrstbispedømme (Fürstbistum) og samtidig verdslig hersker over et riksumiddelbart territorium som ble kalt høystift (Hochstift). Høystiftet var ofte av mye mindre utstrekning enn fyrstbispedømmet, men kunne ha anselige størrelser (f. eks. over 10 000 km² i Salzburgs tilfelle).
- Um príncipe-bispo era um bispo, que na união pessoal com seu poder espiritual desempenhava também o domínio secular sobre um território, que ele presidia como governante. Se a sé episcopal é um Arcebispado, a expressão correta é príncipe-arcebispo; o equivalente no clero regular é um príncipe-abade.
- Князь-епископ — епископ, который помимо осуществления священнических функций обладал светской властью на определённой территории и являлся сувереном соответствующего территориального образования — церковного княжества.
- Furstbiskop kallades en biskop som var furste i det tysk-romerska riket samt inom sitt stift och på riksdagen utövade furstliga rättigheter. Fortfarande i början av 1900-talet bar några biskopar titeln furstbiskop.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
