| dbpedia-owl:abstract
|
- In der Philosophie versteht man unter Entelechie (entelecheia) die Eigenschaft von etwas, sein Ziel in sich selbst zu haben. Der Ausdruck Entelechie ist aus drei Bestandteilen (en-tel-echeia) zusammengesetzt: en (in), tel von telos (Ziel), echeia von echein (haben/halten). Der Begriff wurde von Aristoteles in der Metaphysik IX, 8 eingeführt. Er bezeichnet die Form, die sich im Stoff verwirklicht, besonders im Sinne einer dem Organismus innewohnenden Kraft, die ihn zur Selbstverwirklichung bringt. Der Sache nach tritt der Begriff der Entelechie überall auf, wo teleologisches Denken herrscht, so bei Thomas von Aquin, in der Monadenlehre von Leibniz, bei Goethe und im Vitalismus, insbesondere bei Driesch .
- La entelequia es un término filosófico definido por Aristóteles. El término tiene su origen en la palabra griega έντελέχεια (entelecheia), combinación de enteles (‘completo’), telos (‘fin’, ‘propósito’) y echein (‘tener’). La palabra fue creada por el mismo Aristóteles, siendo posible traducirla como ‘tener el fin en sí misma’.
- In philosophy, Potentiality and Actuality are principles of a dichotomy which Aristotle used throughout his philosophical works to analyze motion, causality, ethics, and physiology in his Physics, Metaphysics, Ethics and De Anima (which is about the human psyche). The concept of potentiality, in this context, generally refers to any "possibility" that a thing can be said to have. Aristotle did not consider all possibilities the same, and emphasized the importance of those that become real of their own accord when conditions are right and nothing stops them. Actuality, in contrast to potentiality, is the motion, change or activity that represents an exercise or fulfillment of a possibility, when a possibility becomes real in the fullest sense. These concepts, in modified forms, remained very important into the middle ages, influencing the development of medieval theology in several ways. Going further into modern times, while the understanding of nature (and, according to some interpretations, deity) implied by the dichotomy lost importance, the terminology has found new uses, developing indirectly from the old. This is most obvious in words like "energy" and "dynamic" (words brought into modern physics by Leibniz) but also in examples such as the biological concept of an "entelechy".
- Aktuaalisuus ja potentiaalisuus ovat Aristoteleen metafysiikan ja luonnontieteen peruskäsitteitä, jotka liittyvät muutokseen. Potentiaalisuus tarkoittaa olion kykyä, mahdollisuutta tai voimaa tulla joksikin joskus tulevaisuudessa. Aristoteleen ajattelussa potentiaalisuus samaistui usein kontingenssiin, jota hän piti aitona mahdollisuutena. Aktuaalisuus tarkoittaa olion nykyhetkistä tilaa. Aristoteleen mukaan kaikki se, mitä oliosta voi koskaan tulla tai miksi se voi muuttua sen olemassaolon aikana, täytyy olla sisäänrakennettuna olioon itseensä, eli olla oliossa potentiaalisuutena. Kun potentiaalisuus aktualisoituu, potentiaalisena "piilossa" ollut mahdollisuus tai ominaisuus tulee olevaksi tai näkyväksi. Puhdasta potentiaalisuutta Aristoteleelle edusti kaikki aine. Kun aine saa muodon, se tulee aktuaaliseksi. Kaiken muutoksen mallina Aristoteleella oli orgaaninen kasvu, jossa kaikki kehittyi kohti teleologista päämääräänsä. Esimerkiksi poika on potentiaalisesti mies, ja puun siemen on potentiaalisesti puu.
- Il termine entelechia è stato coniato da Aristotele per designare la sua particolare concezione filosofica di una realtà che ha iscritta in se stessa la meta finale verso cui tende ad evolversi. È infatti composto dai vocaboli en + telos, che in greco significano "dentro" e "scopo", a significare una sorta di "finalità interiore". Aristotele parlò di entelechia in contrapposizione alla teoria platonica delle idee, per indicare come ogni ente si sviluppi a partire da una causa finale interna ad esso, e non da ragioni ideali esterne come affermava invece Platone che le situava nel cielo iperuranio. Entelechia è quindi la tensione di un organismo a realizzare se stesso secondo leggi proprie, passando dalla potenza all'atto. È noto infatti come, secondo Aristotele, il divenire si possa considerare pienamente spiegato quando se ne individuino le sue quattro cause: Causa Materiale, Causa Formale, Causa Efficiente e Causa Finale. Per designare il compimento del fine Aristotele usò appunto il termine entelechia che indica lo stato di perfezione, di qualcosa che ha raggiunto il suo fine.
- Entelechie (van het Grieks entelecheia)) is oorspronkelijk een term van Aristoteles waarmee hij de menselijke ziel benoemt als eerste werkelijkheid van het natuurlijke lichaam. Later zou de vitalistische filosoof Hans Driesch (1867 – 1941) deze aristotelische term gebruiken in de neovitalistische biologie voor een mogelijke doelgerichte onstoffelijke kracht die werkzaam zou zijn binnen het organisme. Sinds de Verlichting werd het binnen de biologie gebruikelijker om een mechanistische en materialistische verklaring te bieden voor alle levensprocessen. Door de nog gebrekkige instrumentaria van de 19e eeuw was het echter eerst niet eenvoudig de vaak zeer complexe levensprocessen op een geloofwaardige wijze te verklaren. Dit riep de vraag op of er misschien toch niet-stoffelijke mechanismen een rol konden spelen. Binnen de filosofie van het Idealisme leidde dit tot een primair spirituele interpretatie van het organisme dat alleen de uiterlijke verschijningsvorm zou zijn van een bewustzijn; maar de meeste biologen vonden deze oplossing weer te buitenissig. Een andere probleem van de vroege materialistische biologie was dat die zich vaak beperkte tot een radicaal atomisme en reductionisme dat volgens velen geen recht deed aan de ingewikkelde samenhang van de biologische processen en de vele werkelijkheidsniveaus waarop ze beschreven konden worden. Sommige biologen, in navolging van Hans Driesch, wilden daarom een onstoffelijk principe in het organisme aannemen. Dit werd entelechie genoemd, dus een telecheia, doelgerichte kracht, die immanent, en, was in het organisme. De aanhangers van dit principe, de zogenaamde neovitalisten, wilden hiermee niet een puur metafysische factor invoeren, zoals bij het idealisme, maar dichter bij de observeerbare werkelijkheid blijven door zich te onthouden van hypotheses over bewustzijnselementen en hun principe te zien als een natuurkracht waarvan de eigenschappen empirisch ontdekt konden worden. Toen dat laatste niet echt lukte, ontstond er een vorm die aannam dat entelechie niets anders is dan een aan het atomisme superieure beschrijving van de observeerbare werkelijkheid in meer holistische termen die wél recht doen aan de samenhang van de deelfenomenen binnen het organisme.
- Entelechia (gr. entelecheia od én télos échein - dosłownie ucelowienie) - termin Arystotelesa. Twierdził on, że każdy istniejący byt, dzięki swojej przybranej formie posiada własną entelechię, czyli ucelowioną duszę, nadającą rzeczy jedność. Entelechia w ciele nieorganicznym to określony stosunek w jakim mieszają się jego elementy. Entelechia w organizmach żywych to ontologiczny początek ruchu wewnętrznego, traktowanego przez Arystotelesa za przejaw życia, mający trzy postaci: roślinną - odżywianie się i rozmnażanie; zwierzęcą - możliwość odbierania bodźców ze środowiska i poruszania się; ludzką - rozum.
- Энтеле́хия (греч. ἐντελέχια «осуществленность», от ἐντελής, «законченный» и ἔχω, «имею») — в философии Аристотеля — внутренняя сила, потенциально заключающая в себе цель и окончательный результат; например, сила, благодаря которой из грецкого ореха вырастает дерево. Душа есть, по Аристотелю, первая энтелехия организма, в силу которой тело, располагающее лишь «способностью» жить, действительно живёт, пока оно соединено с душою. В дальнейшем в традициях Аристотеля рассматривали душу как энтелехию, например, Гёте, Вильгельм Вундт, Ханс Дриш.
- A entelequia é um termo da filosofia criado por Aristóteles. Tem a sua origem na palavra grega έντελέχεια (entelékheia), combinação de enteles (completo), telos (fim, propósito) e echein (ter). Derivou depois no termo em latim entelechía, origem da palavra em português. Aristóteles usou-a com o significado do ser "em ato", plenamente realizado, por oposição ao modo de ser "em potência". Foi também usado por Leibniz para significar as substâncias simples, as mónades criadas.
- Enteleki (av grekiskans ἐντελέχεια "förverkligande", "fullkomning") är ett aristoteliskt begrepp och avser ett förverkligande av något som tidigare endast hade en potentiell möjlighet. Enteleki kan syfta på en typ av teleologisk faktor som får ett organiskt väsen att utveckla sig i enlighet med sin egenart.
- La distinction entre acte et puissance, ainsi que la notion d'entéléchie, remontent à Aristote.
|
| rdfs:comment
|
- La entelequia es un término filosófico definido por Aristóteles. El término tiene su origen en la palabra griega έντελέχεια (entelecheia), combinación de enteles (‘completo’), telos (‘fin’, ‘propósito’) y echein (‘tener’). La palabra fue creada por el mismo Aristóteles, siendo posible traducirla como ‘tener el fin en sí misma’.
- A entelequia é um termo da filosofia criado por Aristóteles. Tem a sua origem na palavra grega έντελέχεια (entelékheia), combinação de enteles (completo), telos (fim, propósito) e echein (ter). Derivou depois no termo em latim entelechía, origem da palavra em português. Aristóteles usou-a com o significado do ser "em ato", plenamente realizado, por oposição ao modo de ser "em potência". Foi também usado por Leibniz para significar as substâncias simples, as mónades criadas.
- Enteleki (av grekiskans ἐντελέχεια "förverkligande", "fullkomning") är ett aristoteliskt begrepp och avser ett förverkligande av något som tidigare endast hade en potentiell möjlighet. Enteleki kan syfta på en typ av teleologisk faktor som får ett organiskt väsen att utveckla sig i enlighet med sin egenart.
- In der Philosophie versteht man unter Entelechie (entelecheia) die Eigenschaft von etwas, sein Ziel in sich selbst zu haben. Der Ausdruck Entelechie ist aus drei Bestandteilen (en-tel-echeia) zusammengesetzt: en (in), tel von telos (Ziel), echeia von echein (haben/halten). Der Begriff wurde von Aristoteles in der Metaphysik IX, 8 eingeführt.
- In philosophy, Potentiality and Actuality are principles of a dichotomy which Aristotle used throughout his philosophical works to analyze motion, causality, ethics, and physiology in his Physics, Metaphysics, Ethics and De Anima (which is about the human psyche). The concept of potentiality, in this context, generally refers to any "possibility" that a thing can be said to have.
- Aktuaalisuus ja potentiaalisuus ovat Aristoteleen metafysiikan ja luonnontieteen peruskäsitteitä, jotka liittyvät muutokseen. Potentiaalisuus tarkoittaa olion kykyä, mahdollisuutta tai voimaa tulla joksikin joskus tulevaisuudessa. Aristoteleen ajattelussa potentiaalisuus samaistui usein kontingenssiin, jota hän piti aitona mahdollisuutena. Aktuaalisuus tarkoittaa olion nykyhetkistä tilaa.
- Il termine entelechia è stato coniato da Aristotele per designare la sua particolare concezione filosofica di una realtà che ha iscritta in se stessa la meta finale verso cui tende ad evolversi. È infatti composto dai vocaboli en + telos, che in greco significano "dentro" e "scopo", a significare una sorta di "finalità interiore".
- Entelechie (van het Grieks entelecheia)) is oorspronkelijk een term van Aristoteles waarmee hij de menselijke ziel benoemt als eerste werkelijkheid van het natuurlijke lichaam. Later zou de vitalistische filosoof Hans Driesch (1867 – 1941) deze aristotelische term gebruiken in de neovitalistische biologie voor een mogelijke doelgerichte onstoffelijke kracht die werkzaam zou zijn binnen het organisme.
- Entelechia (gr. entelecheia od én télos échein - dosłownie ucelowienie) - termin Arystotelesa. Twierdził on, że każdy istniejący byt, dzięki swojej przybranej formie posiada własną entelechię, czyli ucelowioną duszę, nadającą rzeczy jedność. Entelechia w ciele nieorganicznym to określony stosunek w jakim mieszają się jego elementy.
- Энтеле́хия (греч. ἐντελέχια «осуществленность», от ἐντελής, «законченный» и ἔχω, «имею») — в философии Аристотеля — внутренняя сила, потенциально заключающая в себе цель и окончательный результат; например, сила, благодаря которой из грецкого ореха вырастает дерево. Душа есть, по Аристотелю, первая энтелехия организма, в силу которой тело, располагающее лишь «способностью» жить, действительно живёт, пока оно соединено с душою.
- La distinction entre acte et puissance, ainsi que la notion d'entéléchie, remontent à Aristote.
|
