| dbpprop:abstract
|
- Polysynthetic languages are highly synthetic languages, i.e. , languages in which words are composed of many morphemes. Not all languages can be easily classified as being completely polysynthetic. Morpheme and word boundaries are not always clear cut, and languages may be highly synthetic in one area but less synthetic in other areas (compare verbs and nouns in Southern Athabaskan languages).
- kk'o- aɬts'eeyh- y- ee- 'oyh umher Wind es (OBJEKT) IMPERFEKTIV „Der Wind weht es herum. “ Schön zu erkennen sind folgende Aspekte polysynthetischer Sprachen: das Präpronominalpräfix kk'o- „umher“, die Markierung des Patiens am Verb durch das Pronominalpräfix y- „es“ und die Inkorporation der Nominalform aɬts'eeyh „Wind“.
- Las lenguas polisintéticas son lenguas aglutinantes en grado sumo. O sea, lenguas en las que las palabras están compuestas por muchos morfemas. Una lengua sintética tiene más de un morfema por palabra, eso ocurre en la mayor parte de las lenguas, pero una lengua polisintética tiene tal grado de unión morfológica, que normalmente se emplea para expresar que se produce, en cierta forma, la incorporación, tal como la unión de verbos y nombres en una misma palabra. Por lo menos, el número, la persona y tipo de sustantivo de tanto el sujeto como el complemento directo están marcados en el verbo de alguna forma, lo que permite que el orden de las palabras sea muy libre.
- Polysynteettiset kielet inkorporoivat lekseemejä kompositionaalisiksi yhdyssanoiksi. Se tarkoittaa, että yksi tällainen sana sisällöltään vastaa muiden kielten kokonaista lausetta. Polysynteettisiä kieliä ovat esimerkiksi inuktitut, grönlanti ja ketšua.
- Une langue polysynthétique est, en typologie morphologique, une langue hautement synthétique, dans laquelle chaque mot est composé de nombreux morphèmes. Les mots de ces langues sont souvent très longs; ils peuvent même correspondre à des phrases entières d'autres langues moins synthétiques. Dans de nombreuses langues considérées comme polysynthétiques, les verbes ont des formes multiples destinées à refléter le sujet et le complément d'objet. Une telle variété de formes peut être obtenue par divers procédés. L'un d'entre eux, connu sous le nom d'incorporation, permet de former un mot unique en combinant ensemble plusieurs morphèmes lexicaux. Cependant, toutes les langues polysynthétiques ne sont pas incorporantes, et toutes les langues incorporantes ne sont pas polysynthétiques.
- 抱合語（ほうごうご、包合語とも書く）は言語類型論における言語の分類の1つ。単語、特に動詞に他の多数の意味的または文法的な単位が複合され、文に相当する意味を表現しうるような言語を指し、これに該当する言語はシベリアからアメリカ大陸にかけて特に多く分布する。 しかし厳密には以下のような異なる2つの意味に用いられる： Polysynthetic language の意味。 Incorporating language の意味。 1のPolysynthetic languageとは、動詞が多数の形態素から形成される言語をいう。 2のIncorporating languageとは、単なる人称接辞などではなく、それ自体で意味を持つ多数の語彙的形態素（英語: Lexeme、たとえば、目的語、手段を表す語、副詞など）が動詞に複合される言語をいう。すなわち動詞が抱合（Incorporation）により新たな語幹を形成する（多くの場合は意味がやや変化する）。 歴史的には1の概念が先に認識されたが、当初は1と2の違いは認識されなかった。Polysyntheticの語は、フランスの言語学者デュポンソーPierre Étienne Duponceauが1819年にアメリカ先住民の言語について書いたものが初出で、その後ヴィルヘルム・フォン・フンボルトおよびアウグスト・シュライヒャーが言語類型の1つとして用いた。一方エドワード・サピアは1921年にSynthesis（総合、統合）によって言語を分類することを提案し、多くの形態素によって動詞のSynthesisが行われる言語（その対極は孤立語である）をPolysynthetic languageと呼んで、Incorporating languageと区別した。実際、PolysyntheticでかつIncorporatingである言語もあるが、どちらか一方の性質しか持たない言語（たとえばPolysyntheticだがIncorporatingではないエスキモー語など）も多い。こうして2つの概念は分離され、現在、2を抱合語、1を複総合的あるいは複統合的言語と呼ぶことが多い。 一般に抱合語とされているアイヌ語を例にとると usa-oruspe a-e-yay-ko-tuyma-si-ram-suy-pa これは単語としては2つであるが、各形態素を直訳すれば いろいろ-うわさ 私(主語)-について-自分-で-遠く-自分の-心-揺らす-反復 つまり「いろいろのうわさについて、私は遠く自分の心を揺らし続ける＝思いをめぐらす」という意味になる。2番目の動詞は語幹suy（揺らす）に様々なものがついて形成されており、1の意味の抱合語（正確には複総合的言語）に該当する。このうちa（1人称）、e（について）、yay（自分）、ko（で）、si（自分の）、pa（反復）は文法的機能しか持たない接辞であるが、tuyma（遠く）とram（心）はそれ自体で意味を持つ副詞および名詞であって、これらが動詞に加わって「思いめぐらす」という意味の新たな動詞語幹を形成している。この点では2の意味の抱合語に該当する。 もちろん、複統合的あるいは抱合的といってもその程度は様々である。動詞に関しては高度に複統合的だが名詞に関してはそうでない（あるいはその逆）という言語も多い。 また抱合語と呼ばれない言語にも抱合的現象がみられる。たとえば英語では、手段+動詞からなる抱合（"breastfeed"）や、直接目的語+動詞からなる抱合（"babysit"）がみられる。また"understand"は語源的には副詞+動詞である（この造語法はラテン語やドイツ語など印欧語に多くみられる）。日本語でも「横切る」「よみがえる（黄泉から帰る意）」など複合的動詞の例がある。ただし抱合と単なる複合との境界は曖昧である。 膠着語には動詞に多数の接辞がつく（総合的な)ものもある。たとえば日本語「行か-せ-られ-ませ-ん-でし-た」には多くの接辞が含まれる。ただし日本語では述語が人称などを明示しないので、一般には文に相当する意味を表現できるわけではない。 次にいくつかの例を示す。 以下の例は英語版、に基づいています。
- Een polysynthetische taal is een taal die in zeer hoge mate synthetisch is. Dit houdt niet alleen in dat er zeer veel gebonden morfemen zijn, maar ook dat deze morfemen meer dan één betekenis kunnen vertegenwoordigen, de zogeheten portmanteaumorfemen. De betekenis van één enkel woord komt daarvoor vaak overeen met die van een hele zin in andere taalfamilies. De term "polysynthetisch" werd voor het eerst gebruikt door Peter Stephen DuPonceau om de oorspronkelijke talen van Noord-Amerika te beschrijven. De grens tussen een synthetische en een polysynthetische taal is niet altijd even scherp, bijvoorbeeld doordat de grens tussen een morfeem en een cliticum niet altijd duidelijk is. Ook worden verschillende lexicale categorieën - zoals het zelfstandig naamwoord en het werkwoord - in dezelfde taal soms anders behandeld (zoals in de Zuid-Athabaskische talen). Sommige taalkundigen onderscheiden bovendien nog de oligosynthetische talen. Vrijwel alle polysynthetische talen kennen polypersonalisme, de representatie van meerdere argumenten in de vorm van het werkwoord. Polypersonalisme wordt vaak verward met incorporatie; deze laatste term verwijst alleen naar het samenvoegen van lexemen. Dit is niet typisch voor polysynthetische talen. Er bestaat geen haarscherpe definitie van wat een polysynthetische taal nou precies kenmerkt. De taalkundige Mark Baker trachtte door middel van het programma Principes en parameters van Noam Chomsky aan te tonen dat in een polysynthetische taal ofwel het syntactische hoofd van een zin altijd minstens één grammaticale markeerder in de vorm van een affix bevat, ofwel het bijbehorende argument in het hoofd ingecorporeerd is. Dit bleek inderdaad op te gaan voor sommige talen zoals het Mohawk en Nahuatl, maar niet voor andere die ook als polysynthetisch worden beschouwd, zoals het Inuktitut. De analyse van Baker is dus niet algemeen aanvaard. In plaats daarvan worden polysynthetische talen nu ruwweg in twee groepen ingedeeld op grond van de manier waarop de morfemen functioneren:
- Języki polisyntetyczne - jedna z odmian struktury języków według typologii morfologicznej. W językach takich znika w praktyce różnica między wyrazem a zdaniem (nawet złożonym), np. w jupik: Anisaxtuxtyfkagatapixnakakjagaka Zdarzyło się, że chciałem go ostatecznie zmusić do chodzenia i przynoszenia śniegu. Wyraz języka polisyntetycznego składa się z jednego lub kilku rdzeni niosących informację leksykalną, oraz z afiksów niosących informację gramatyczną. W takich językach nie ma ściśle określonej kategorii części mowy, ponieważ każdy morfem znaczeniowy posiada szerokie pole znaczeniowe precyzowane przez licznie dołączane morfemy gramatyczne, i pełni funkcję czasownikową lub rzeczownikową wyłącznie w zależności od użytych morfemów gramatycznych. Niekiedy trudno powiedzieć nawet, czy dany morfem to rdzeń czy afiks. Języki polisyntetyczne można zaliczyć do typu aglutynacyjnego lub fleksyjnego w zależności od tego, czy afiksy mają tylko jedną funkcję, czy też wiele. Istnieją również języki polisyntetyczne, w których informację gramatyczną przenosi głównie kolejność morfemów semantycznych, jak ma to miejsce w językach izolujących. Polisyntezie zazwyczaj towarzyszy inkorporacja rzeczowników. Pojęcie polisyntezy wprowadził Peter Stephen DuPonceau w 1819 roku. Przykłady języków polisyntetycznych to: język abchaski, język ajnuski, język czukocki, język eskimoski, język mohawk, język nahuatl, języki majańskie. Tendencje polisyntetyczne występują również w niektórych dialektach arabskich, a także w baskijskim i językach bantu. Przykład z dialektu egipskiego: ma-bi-t-gib-u-ha-lnā-š [negacja]-[tryb oznajmujący]-[2sg]-przyprowadzić-[liczba mnoga]-ją-nam-[negacja] Wy nie przyprowadzacie jej do nas
- As línguas polissintéticas são línguas cujas palavras contêm um alto número de morfemas. Alguns exemplos de línguas polissintéticas são o groenlandês, algumas línguas da família tupi-guarani e diversas línguas do Cáucaso.
- Полисинтети́ческие языки́ — языки, в которых предложение стремится превратиться в одно слово. Известные примеры полисинтетических языков — чукотско-камчатские, эскимосско-алеутские и многие языковые семьи Северной Америки. В абхазо-адыгских языках при очень простой системе существительного, система глагола является полисинтетической. К полисинтетическим относится искусственный (плановый) язык ифкуиль. Термин «полисинтетические языки» введён Эдуардом Сепиром.
- De polysyntetiska språken är en undertyp av de syntetiska språken, det vill säga språk där enskilda ord ändrar form för att kunna användas i olika grammatiska sammanhang. I polysyntetiska språk bakas en stort antal separata morfem samman till ett enda långt ord. Detta till skillnad från andra syntetiska språktyper: agglutinerande språk där en mängd affix fogas till en ordstam, och flekterande språk där en mängd relaterade ordformer används för att uttrycka grammatiska roller, men där varje given form representerar ett helt komplex av grammatiska särdrag. Många indianspråk och papuanska språk är polysyntetiska. Några exempel på polysyntetiska språk: Inuktitut Mohawk Ainu Yupik Cherokesiska Sora Tjuktjiska
- 多式綜合語（又稱編插語）是綜合語的一種，擁有極高的綜合語特性。多式綜合語的詞，都由許多的詞素組成。
|
| rdfs:comment
|
- Polysynthetic languages are highly synthetic languages, i.e. , languages in which words are composed of many morphemes. Not all languages can be easily classified as being completely polysynthetic. Morpheme and word boundaries are not always clear cut, and languages may be highly synthetic in one area but less synthetic in other areas (compare verbs and nouns in Southern Athabaskan languages).
- kk'o- aɬts'eeyh- y- ee- 'oyh umher Wind es (OBJEKT) IMPERFEKTIV „Der Wind weht es herum. “ Schön zu erkennen sind folgende Aspekte polysynthetischer Sprachen: das Präpronominalpräfix kk'o- „umher“, die Markierung des Patiens am Verb durch das Pronominalpräfix y- „es“ und die Inkorporation der Nominalform aɬts'eeyh „Wind“.
- Las lenguas polisintéticas son lenguas aglutinantes en grado sumo. O sea, lenguas en las que las palabras están compuestas por muchos morfemas. Una lengua sintética tiene más de un morfema por palabra, eso ocurre en la mayor parte de las lenguas, pero una lengua polisintética tiene tal grado de unión morfológica, que normalmente se emplea para expresar que se produce, en cierta forma, la incorporación, tal como la unión de verbos y nombres en una misma palabra.
- Polysynteettiset kielet inkorporoivat lekseemejä kompositionaalisiksi yhdyssanoiksi. Se tarkoittaa, että yksi tällainen sana sisällöltään vastaa muiden kielten kokonaista lausetta. Polysynteettisiä kieliä ovat esimerkiksi inuktitut, grönlanti ja ketšua.
- Une langue polysynthétique est, en typologie morphologique, une langue hautement synthétique, dans laquelle chaque mot est composé de nombreux morphèmes. Les mots de ces langues sont souvent très longs; ils peuvent même correspondre à des phrases entières d'autres langues moins synthétiques. Dans de nombreuses langues considérées comme polysynthétiques, les verbes ont des formes multiples destinées à refléter le sujet et le complément d'objet.
- Een polysynthetische taal is een taal die in zeer hoge mate synthetisch is. Dit houdt niet alleen in dat er zeer veel gebonden morfemen zijn, maar ook dat deze morfemen meer dan één betekenis kunnen vertegenwoordigen, de zogeheten portmanteaumorfemen. De betekenis van één enkel woord komt daarvoor vaak overeen met die van een hele zin in andere taalfamilies.
- Języki polisyntetyczne - jedna z odmian struktury języków według typologii morfologicznej. W językach takich znika w praktyce różnica między wyrazem a zdaniem (nawet złożonym), np. w jupik: Anisaxtuxtyfkagatapixnakakjagaka Zdarzyło się, że chciałem go ostatecznie zmusić do chodzenia i przynoszenia śniegu. Wyraz języka polisyntetycznego składa się z jednego lub kilku rdzeni niosących informację leksykalną, oraz z afiksów niosących informację gramatyczną.
- As línguas polissintéticas são línguas cujas palavras contêm um alto número de morfemas. Alguns exemplos de línguas polissintéticas são o groenlandês, algumas línguas da família tupi-guarani e diversas línguas do Cáucaso.
- Полисинтети́ческие языки́ — языки, в которых предложение стремится превратиться в одно слово. Известные примеры полисинтетических языков — чукотско-камчатские, эскимосско-алеутские и многие языковые семьи Северной Америки.
- De polysyntetiska språken är en undertyp av de syntetiska språken, det vill säga språk där enskilda ord ändrar form för att kunna användas i olika grammatiska sammanhang. I polysyntetiska språk bakas en stort antal separata morfem samman till ett enda långt ord.
- 多式綜合語（又稱編插語）是綜合語的一種，擁有極高的綜合語特性。多式綜合語的詞，都由許多的詞素組成。
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
