| dbpprop:abstract
|
- Plutarco Elías Calles was a Mexican general and politician. He was president of Mexico from 1924 to 1928, but he continued to be the de facto ruler from 1928-1935, a period known as the maximato. Calles is most noted for his oppression of Catholics which led to the Cristero War, a civil war between Catholic rebels and government forces that erupted as a reaction against his anticlerical policies, and for founding the Partido Nacional Revolucionario (National Revolutionary Party, or PNR), which eventually became the Institutional Revolutionary Party (PRI) – which governed Mexico for more than 70 years.
- Plutarco Elías Calles war ein mexikanischer Politiker und Offizier. Er war indianischer Herkunft. Calles war von 1924-1928 Staatspräsident von Mexiko. Er verfocht die Rechte des Staates gegen die wirtschaftliche und politische Einflussnahme der USA und der ausländischen Erdölgesellschaften. Im Innern wandte er sich gegen die Großgrundbesitzer und die einflussreiche katholische Kirche. 1926 erließ er die sog. Ley Calles mit drastischen Beschränkungen der Freiheit der katholischen Kirche, beispielsweise Zölibatsverbot, Verbot vieler Ordensgemeinschaften usw. Parallel dazu wurde eine kurz zuvor gegründete Nationalkirche stark gefördert, um die Beziehungen der katholischen Bevölkerung zum Vatikan zu unterbrechen. Diese Umstände führten zu einem sehr blutigen Bürgerkrieg, die Guerra Cristera (1926-1929). Nach 1928 war er noch mehrfach Staatsminister. So 1929 als er als Kriegs- und Marineminister die aufkommende Revolution bekämpfte. Im Jahre 1929 gründete er die Partei PRI 1936 wurde Calles von Präsident Lázaro Cárdenas ins Exil gedrängt. Er lebte fünf Jahre in den USA und versuchte 1941 nach seiner Rückkehr vergeblich wieder in der Politik Fuß zu fassen. Calles war Freimaurer der Loge Helios in Guaymas im mexikanischen Staat Sonora.
- Francisco Plutarco Elías Campuzano va ser un mestre, militar i polític mexicà; millor conegut com Plutarco Elías Calles, el «Cap Màxim de la Revolució». Elías Calles va ser un destacat militar i polític de l'estat de Sonora; fill d'un buròcrata alcohòlic vingut a menys, la seva mare va morir quan tenia tres anys i va quedar sota la tutela dels seus oncles materns en Hermosillo. Va treballar com a administrador d'un hotel en Guaymas, en un molí a Fronteras, periodista, i mestre i inspector d'escoles. En 1911 va ser nomenat comissari de Agua Prieta, on va sufocar un aixecament magonista. En 1912 es va sumar a les forces del govern de Francisco I. Madero per enfrontar la rebel·lió de Pascual Orozco. A la caiguda de Madero, en 1913 es va unir al constitucionalisme encapçalat per Venustiano Carranza i va estar sota el comandament de Álvaro Obregón. En finalitzar la lluita contra Victoriano Huerta, va enfrontar amb èxit els atacs de Francisco Villa a Sonora, des d'Agua Prieta. En 1915, va ser nomenat governador interí de Sonora. Després va ser nomenat secretari de Foment i Treball en el gabinet del president Venustiano Carranza. En 1920 es va adherir a la campanya electoral de Álvaro Obregón. En triomfar el Pla d'Agua Prieta, va ocupar la secretaria de Guerra al govern de Adolfo de la Huerta i, posteriorment la de secretari de Governació al govern d'Obregón.
- Francisco Plutarco Elías Campuzano, mejor conocido como Plutarco Elías Calles, el «Jefe Máximo de la Revolución», fue un maestro, militar y político mexicano que se desempeñó como Presidente de los Estados Unidos Mexicanos en el cuatrienio de 1924 a 1928; figura clave en la historicidad de México. Hijo de un burócrata alcohólico venido a menos, su madre murió cuando tenía tres años y quedó bajo la tutela de sus tíos maternos en Hermosillo. Trabajó como cantinero, administrador de un hotel en Guaymas, en un molino en Fronteras, periodista, y maestro e inspector de escuelas. En 1911 fue nombrado comisario de Agua Prieta, donde sofocó un levantamiento magonista. En 1912 se sumó a las fuerzas del gobierno de Francisco I. Madero para enfrentar la rebelión de Pascual Orozco. A la caída de Madero, en 1913 se unió al constitucionalismo encabezado por Venustiano Carranza y estuvo bajo el mando de Álvaro Obregón. Al finalizar la lucha contra Victoriano Huerta, enfrentó con éxito los ataques de Francisco Villa a Sonora, desde Agua Prieta. En 1915 fue nombrado gobernador interino de Sonora. Después fue nombrado secretario de Fomento y Trabajo en el gabinete del presidente Venustiano Carranza. En 1920 se adhirió a la campaña electoral de Álvaro Obregón. Al triunfar el Plan de Agua Prieta, ocupó la Secretaría de Guerra en el gobierno de Adolfo de la Huerta y posteriormente la de secretario de Gobernación en el gobierno de Obregón. Favorito de Obregón, en 1924 es elegido presidente de la República. Durante su gobierno creó el Banco de México, ordenó la construcción de carreteras, creó la primera línea aérea, fundó los bancos Ejidal y Agrícola, restauró la Escuela de Agronomía de Chapingo y fundó la Escuela Médico-Veterinaria, construyó presas, sistemas de riego y numerosas escuelas rurales. Durante su mandato también se inicia la llamada Guerra Cristera debido, entre otras cosas, al artículo 27 de la Constitución y porque la iglesia debía registrarse para poder ser oficial y pagar cuota al gobierno. Calles hizo cumplir dichas medidas por medio de la fuerza, lo que agravó el conflicto, que no terminaría hasta 1929. Álvaro Obregón se reeligió como presidente de México y, durante la celebración de su triunfo, fue asesinado en 1928. Es importante destacar que, en un contexto que era propicio para que Calles extendiera su mandato, él optó por iniciar lo que llamó en su último informe de Gobierno, "la etapa de las instituciones". Gracias a ello, se procedió conforme a lo dispuesto por la Constitución por lo que el Congreso de la Unión designó presidente interino a Emilio Portes Gil, quien convocó a nuevas elecciones para 1929. El mensaje ante el Congreso no dejaba de ser, sin embargo, una paradoja en sí mismo, pues si bien Calles hablaba de la necesidad de dejar de ser un país de caudillos para convertirnos en un país de instituciones, él mismo se convirtió en un caudillo arquetípico. El 4 de marzo de 1929, Calles funda el Partido Nacional Revolucionario (PNR) antecesor del PRI. Este partido nació como una federación de partidos políticos regionales, grupos políticos diversos, generales y caudillos sobrevivientes de la lucha armada. El primer candidato presidencial del PNR fue Pascual Ortiz Rubio, quien resultó electo presidente en 1929. Desde entonces hasta su expulsión del país en 1936, Plutarco Elías Calles jugó un papel clave en el manejo de la política en México. Entonces se le conoció como el Jefe Máximo de la Revolución y esta época se conoció como el Maximato (1928-1934). En 1932, Pascual Ortiz Rubio renuncia a la presidencia, luego de no soportar la injerencia de Calles en su administración. En su lugar es nombrado presidente interino el general Abelardo L. Rodríguez, quien se ocupa de los asuntos administrativos, y Calles de la política nacional. En esta época se modifica el artículo 3 de la Constitución para la enseñanza de la educación socialista. En 1934 Calles postula como candidato a la presidencia al general Lázaro Cárdenas, con el llamado Plan Sexenal. Cárdenas es elegido y Calles le impone gente de su confianza en el gabinete presidencial. La madrugada del 10 de abril de 1936, Cárdenas, acompañado por un cuerpo militar, saca a Calles de su casa (en piyama), y lo lleva hasta un avión del Ejército Mexicano que lo llevará hasta California. De esta manera Cárdenas expulsa del país a Calles y pide la renuncia de todos los callistas en su gobierno. Plutarco Elías Calles fija su residencia en San Diego, California y no regresa a México hasta que el presidente Manuel Ávila Camacho, al final de su mandato, le permite de nuevo residir en el país adonde regresa gravemente enfermo. Murió el 19 de octubre de 1945 en la Ciudad de México.
- Plutarco Elías Calles fut Président du Mexique de 1924 à 1928.
- È stato Presidente del Messico dal 1º dicembre 1924 al 30 novembre 1928. Ha fondato il Partito Nazionale Rivoluzionario (PNR) - che successivamente cambiò nome in Partito Rivoluzionario Istituzionale (PRI), che governò il Messico per più di 70 anni. Nato come Plutarco Elías Campuzano nel 1877 a Guaymas, nello stato di Sonora, passò i primi anni della sua vita in povertà. Preso il nome Calles dallo zio che lo adottò in seguito alla morte della madre, Maria de Jesús Campuzano. Negli anni seguenti svolse numerosi lavori, e iniziò l'attività politica come sostenitore di Francisco Madero, sotto cui diventò inizialmente ufficiale di polizia, scalando negli anni seguenti molto velocemente le gerarchie militari, fino ad arrivare nel 1915 al rango di generale. Nel 1915 divenne quindi governatore di Sonora, e si fece conoscere come uno dei politici più riformisti della sua generazione. Nel 1919, Venustiano Carranza promosse Calles a Ministro del Commercio, Industria e Lavoro. Nel 1920 si alleò con Álvaro Obregón contro Carranza, e venne successivamente nominato da Obregón Ministro dell'Interno. Si iscrisse al Partito Laburista, e nel 1924 venne eletto presidente, succedendo ad Obregón.
- Plutarco Elías Calles, geboren Francisco Plutarco Elías Campuzano, was een Mexicaans politicus en militair. Hij was president van Mexico van 1924 tot 1928, en ook in de acht jaren daarna was hij de feitelijke machthebber in Mexico. Calles was een van de belangrijkste leiders in de reorganisatie van het land na de Mexicaanse Revolutie. Hij is vooral bekend om het conflict tussen de staat en de Rooms-Katholieke Kerk tijdens zijn regering en de oprichting onder zijn hoede van de Nationale Revolutionaire Partij (PNR), die het land onder verschillende namen tot 2000 zou blijven besturen.
- Plutarco Elías Calles var en meksikansk politiker. Han var president i Mexico fra den 1. desember 1924 til den 30. november 1928
- Plutarco Elías Calles – polityk meksykański, prezydent Meksyku w latach 1924-1928. Założyciel Partii Narodowo-Rewolucyjnej, przekształconej w 1946 r. w Partię Rewolucyjno-Instytucjonalną, która rządziła Meksykiem w latach 1929-2000. Calles urodził się jako Plutarco Elías Campuzano w 1877 r. w Guyamas, w prominentnej rodzinie o hiszpańskich korzeniach. Jego ojciec Plutarco Elias Lucero był jednym z najbardziej znanych ludzi w Sonorze. Jednak młodemu Plutarco życie upływało w biedzie, swoje przyszłe nazwisko przejął po swoim wuju, który wychowywał go po śmierci matki. Calles początkowo imał się różnych prac, był m. in. barmanem, nauczycielem. Jego polityczna kariera zaczęła się, gdy został zwolennikiem Francisco Madero, dzięki któremu osiągnął stanowisko komisarza policji. W czasie walk o władzę pomiędzy poszczególnymi stronnictwami podczas rewolucji meksykańskiej zawsze stawał po stronie silniejszego, szybko awansował i obejmował coraz ważniejsze stanowiska. W 1915 r. został już generałem. Krążyła także o nim plotka że był zdeklarowanym masonem, jednak w jego osobistych dokumentach nie znajduje to potwierdzenia. W 1915 r. został gubernatorem swojego rodzinnego stanu – Sonory, dał się tam poznać jak zagorzały zwolennik radykalnych reform (m. in. ustawodawstwo socjalne, wyrzucenie księży katolickich itp.). W 1919 r. z nadania Venustiano Carranzy został mianowany sekretarzem handlu, przemysłu i pracy w jego gabinecie. W 1920 r. zdradził Carranzę i sprzymierzył się z jego konkurentem Álvaro Obregónem. Po zamordowaniu Carranzy Calles został sekretarzem spraw wewnętrznych w gabinecie Obregóna. W tym czasie przebiegle walczył o głosy wyborców (szczególnie robotników przemysłowych) i wkupił się w łaski Obregóna. W 1924 r. został wybrany na prezydenta kraju. W czasie swojej kadencji wprowadził rygorystyczne przepisy antykościelne. Jego niechęć do kompromisu z katolikami doprowadziła do wybuchu rozruchów a później już regularnych walk z rebelianckim ruchem tzw. Cristeros. Katolickie powstanie Cristeros trwało od 1926 do 1929 r. , kiedy to obydwie strony za namową amerykańskiego ambasadora w Meksyku doszły do porozumienia. W okresie rządów Callesa doszło do ukształtowania się specyficznego systemu władzy nazywanego Maximato (sam Calles był nazywany Jefe Máximo – najwyższym szefem). Mógł on istnieć dzięki poparciu najbogatszych przemysłowców i finansistów nazywanych Callistas, którzy całkowicie kontrolowali gospodarkę kraju. W 1928 r. na prezydenta kraju został wybrany Obregón, którego zamordował katolicki fanatyk. W tym momencie mimo zakończenia swojej kadencji Calles praktycznie sprawował nadal rządy w Meksyku. Było to możliwe dzięki założeniu całkowicie wiernej mu Partido Revolucionario Institucional (PRI) – Partii Rewolucyjno-Instytucjonalnej. Kolejni prezydenci: Emilio Portes Gil, Pascual Ortiz Rubio i Abelardo Rodríguez byli tylko marionetkami w rękach Callesa, który oficjalnie od 1929 r. był ministrem wojny. W 1934 r. Calles wybrał na prezydenckiego kandydata PNR Lázaro Cárdenasa, myślał bowiem, że będzie mógł nim łatwo manipulować tak jak to czynił z poprzednikami na najwyższym urzędzie. W tym samym roku wprowadził ustawę „o wolnym i socjalistycznym wychowaniu młodzieży”, której główne tezy brzmiały: Każde dziecko od piątego roku życia należy do państwa. Wszystko zło pochodzi od kleru. Bóg nie istnieje, religia jest mitem, biblia kłamstwem. Nie potrzebujemy uznawać żadnych "bożków", tj. ani rodziców, ani osób tak zwanych "godnych szacunku" Sam Calles, początkowo socjalista, coraz bardziej w swoich poglądach zbaczał w kierunku narodowego socjalizmu (czytał nawet Mein Kampf). Próbował zahamować wcielenie w życie reform Cárdenasa, który jednak pokrzyżował jego plany – 9 kwietnia 1936 r. Calles został aresztowany wraz ze swoimi współpracownikami, a następnie deportowany do Stanów Zjednoczonych. Callesowi pozwolono wrócić do Meksyku dopiero w 1941 r. , gdy rządził już umiarkowany Manuel Ávila Camacho. Po powrocie do kraju Calles zamieszkał w mieście Meksyk. Tam też zmarł 19 października 1945 r.
- Plutarco Elías Calles foi presidente do México entre 1924 e 1928 e fundador do Partido Nacional Revolucionário (PNR) antecessor do Partido Revolucionário Institucional (PRI). Seu nome de batismo era Francisco Plutarco Elías Campuzano, mas após ficar órfão de pai a partir dos 4 anos de idade, passou a usar o segundo apelido de seu padrasto. Fez os seus estudos em Hermosillo. Trabalhou numa cantina, foi gerente de hotel e de um moinho, professor e inspector escolar antes de iniciar a sua carreira militar e política.
- Plutarco Elías Calles, född 25 september 1877 i Guaymas, Sonora död 19 oktober 1945, mexikansk politiker, president 1924-1928. Mexikos 57e president. Under hans mandatperiod ombildades 1925 Banco de México och det sk. cristero-upproret startar och håller på i 5 år.
- Plutarco Elías Calles, devrim ordularını modernleştiren ve daha sonra Meksika devlet başkanı olan askeri ve siyasi önder. Meksika'nın başlıca siyasi partisi olan ve adı 1938'de Meksika Devrimi Partisi (PRM), 1946'da ise Kurumsal Devrimci Parti (PRI) olarak değiştirilen Ulusal Devrimci Parti'nin (PNR) kurucusudur. Bir ilkokul öğretmeni olarak çalışmaya başlayan Calles, 1910'da Porfirio Diaz'ın diktatörlüğüne karşı Francisco Modero'nun açtığı mücadeleye katıldı. Son derece yetenekli bir örgütleyici ve önder olan Calles önce Modero'yu öldüren Victoriano Huerta'ya, daha sonra da Pancho Villa ve onun isyancı kuvvetlerine karşı verilen savaşlarda general olarak görev aldı. Calles 1917'de Sonora valisi oldu. Devlet başkanı Venustiano Carranza'nın yönetiminde ticaret, çalışma ve sanayi bakanlığı yaptıktan sonra Alvaro Obregon'un adaylığını desteklemek için görevinden istifa etti.1920'de Carranza'nın devrilmesinde etkili oldu.1920'de Adolfo de la Huerta geçici hükümetinde dışişleri bakanlığı, 1920-1924 arasında da devlet başkanı Obregon'un yönetiminde içişleri bakanlığı görevlerinde bulundu. Calles 1924'te devlet başkanı seçildi. Gittikçe muhafazakarlaşmasına karşın tarım, çalışma ve eğitim reformlarını destekledi. Yönetimi sırasında Katolik Kilisesi ve ABD ile önemli sorunlar çıktı. Rahip sayısını sınırlandıran ve kilise okullarını yasaklayan anayasa maddelerini uyguladı. Sonuçta kilise, anlaşmazlığın 1929'da hakem yoluyla çözümüne değin, üç yıl boyunca halka açık hiçbir ayin yapmadı. Calles'in yabancıların toprak sahipliğini kısıtlayan ve petrol sanayisini düzenleyen yasayı onaylaması ise ABD'yi kızdırdı. Devlet başkanı seçilen Obregon 1928'de öldürülünce Calles, bunu izleyen 6 yıl boyunca üç kukla devlet başkanı arkasındaki gerçek yönetici oldu. Calles'in dayanağı 1929'da örgütlediği PNR idi; PNR'nin bir adayı desteklemesi, seçilmekle eşanlamlıydı. Bu altı yılda devrimin aşırı radikal yönleri düzenli olarak törpülendi. Ama, 1934'te solcu gruplar PNR'yi kontrol etmeye başladığında, Calles onların devlet başkanı adayı Lazaro Cardenas'ı desteklemek zorunda kaldı. Bu ittifak sonunda bozulup açık bir çatışmaya dönüşünce, Calles sürgüne gitmek zorunda kaldı.1941'de Meksika'ya dönmesine izin verilene değin Kaliforniya'da yaşadı.
|
| rdfs:comment
|
- Plutarco Elías Calles was a Mexican general and politician. He was president of Mexico from 1924 to 1928, but he continued to be the de facto ruler from 1928-1935, a period known as the maximato.
- Plutarco Elías Calles war ein mexikanischer Politiker und Offizier. Er war indianischer Herkunft. Calles war von 1924-1928 Staatspräsident von Mexiko. Er verfocht die Rechte des Staates gegen die wirtschaftliche und politische Einflussnahme der USA und der ausländischen Erdölgesellschaften. Im Innern wandte er sich gegen die Großgrundbesitzer und die einflussreiche katholische Kirche. 1926 erließ er die sog.
- Francisco Plutarco Elías Campuzano va ser un mestre, militar i polític mexicà; millor conegut com Plutarco Elías Calles, el «Cap Màxim de la Revolució». Elías Calles va ser un destacat militar i polític de l'estat de Sonora; fill d'un buròcrata alcohòlic vingut a menys, la seva mare va morir quan tenia tres anys i va quedar sota la tutela dels seus oncles materns en Hermosillo.
- Francisco Plutarco Elías Campuzano, mejor conocido como Plutarco Elías Calles, el «Jefe Máximo de la Revolución», fue un maestro, militar y político mexicano que se desempeñó como Presidente de los Estados Unidos Mexicanos en el cuatrienio de 1924 a 1928; figura clave en la historicidad de México. Hijo de un burócrata alcohólico venido a menos, su madre murió cuando tenía tres años y quedó bajo la tutela de sus tíos maternos en Hermosillo.
- Plutarco Elías Calles fut Président du Mexique de 1924 à 1928.
- È stato Presidente del Messico dal 1º dicembre 1924 al 30 novembre 1928. Ha fondato il Partito Nazionale Rivoluzionario (PNR) - che successivamente cambiò nome in Partito Rivoluzionario Istituzionale (PRI), che governò il Messico per più di 70 anni. Nato come Plutarco Elías Campuzano nel 1877 a Guaymas, nello stato di Sonora, passò i primi anni della sua vita in povertà. Preso il nome Calles dallo zio che lo adottò in seguito alla morte della madre, Maria de Jesús Campuzano.
- Plutarco Elías Calles, geboren Francisco Plutarco Elías Campuzano, was een Mexicaans politicus en militair. Hij was president van Mexico van 1924 tot 1928, en ook in de acht jaren daarna was hij de feitelijke machthebber in Mexico. Calles was een van de belangrijkste leiders in de reorganisatie van het land na de Mexicaanse Revolutie.
- Plutarco Elías Calles var en meksikansk politiker. Han var president i Mexico fra den 1. desember 1924 til den 30. november 1928
- Plutarco Elías Calles – polityk meksykański, prezydent Meksyku w latach 1924-1928. Założyciel Partii Narodowo-Rewolucyjnej, przekształconej w 1946 r. w Partię Rewolucyjno-Instytucjonalną, która rządziła Meksykiem w latach 1929-2000. Calles urodził się jako Plutarco Elías Campuzano w 1877 r. w Guyamas, w prominentnej rodzinie o hiszpańskich korzeniach. Jego ojciec Plutarco Elias Lucero był jednym z najbardziej znanych ludzi w Sonorze.
- Plutarco Elías Calles foi presidente do México entre 1924 e 1928 e fundador do Partido Nacional Revolucionário (PNR) antecessor do Partido Revolucionário Institucional (PRI). Seu nome de batismo era Francisco Plutarco Elías Campuzano, mas após ficar órfão de pai a partir dos 4 anos de idade, passou a usar o segundo apelido de seu padrasto. Fez os seus estudos em Hermosillo.
- Plutarco Elías Calles, född 25 september 1877 i Guaymas, Sonora död 19 oktober 1945, mexikansk politiker, president 1924-1928. Mexikos 57e president. Under hans mandatperiod ombildades 1925 Banco de México och det sk. cristero-upproret startar och håller på i 5 år.
- Plutarco Elías Calles, devrim ordularını modernleştiren ve daha sonra Meksika devlet başkanı olan askeri ve siyasi önder. Meksika'nın başlıca siyasi partisi olan ve adı 1938'de Meksika Devrimi Partisi (PRM), 1946'da ise Kurumsal Devrimci Parti (PRI) olarak değiştirilen Ulusal Devrimci Parti'nin (PNR) kurucusudur. Bir ilkokul öğretmeni olarak çalışmaya başlayan Calles, 1910'da Porfirio Diaz'ın diktatörlüğüne karşı Francisco Modero'nun açtığı mücadeleye katıldı.
|