| dbpedia-owl:abstract
|
- Die persische Sprache ist eine plurizentrische Sprache in Zentral- und Südwestasien. Sie gehört zum iranischen Zweig der indogermanischen Sprachfamilie und ist Amtssprache in Afghanistan, Iran und Tadschikistan. Der Sprachcode ist bzw. oder . Persisch ist die wichtigste indogermanische Sprache in West- und Zentralasien und wird von 60–70 Millionen Menschen als Muttersprache und von weiteren 50 Millionen als Zweitsprache gesprochen. Etwa 39 Millionen Muttersprachler leben im Iran, weitere 17 Millionen in Afghanistan und 15 Millionen in Zentralasien (vor allem in Tadschikistan und in Usbekistan) und auf dem Indischen Subkontinent. Daneben gibt es bedeutende persischsprachige Gemeinden im Irak und in den Golfstaaten. Weitere kleine Sprachinseln gibt es unter anderem in Georgien, in Aserbaidschan und im Pamir-Gebirge. Aufgrund der hohen Zahl iranischer und afghanischer Auswanderer und Flüchtlinge haben sich besonders in den letzten Jahrzehnten auch in Europa und in den USA persischsprachige Gemeinden entwickelt. Traditionell wird diese Sprache in den europäischen Ländern als Persisch bezeichnet – benannt nach der alten persischen Kernprovinz Fārs (Pārs) im Süden Irans. Der Eigenname der Sprache lautete in der Sassanidenzeit Pārsīk oder Pārsīg und seit der arabisch-islamischen Eroberung Persiens Fārsī . Zudem kam für die neupersische Schriftsprache die Bezeichnung Fārsī-e Darī – „die Sprache des königlichen Hofes“ – auf, von der die heute in Afghanistan, Pakistan und Indien gebräuchliche Kurzform Darī abgeleitet ist. Die neupersischen Dialekte Zentralasiens werden seit der Sowjet-Ära als „Tadschikische Sprache“ bezeichnet. Das Neupersische entwickelte sich im Mittelalter zur bedeutendsten Gelehrten- und Literatursprache der östlichen islamischen Welt und hatte so großen Einfluss auf die benachbarten Turksprachen, Paschtu, Brahui sowie auf die Sprachen Nordindiens, insbesondere auf Urdu. Viele persische Wörter wurden auch in europäische Sprachen übernommen. Im Deutschen kennt man unter anderem die Wörter „Basar“ (bazaar), „Scheck“, „Karawane“, „Pistazie“, „Schach“, „Paradies“, „Schal“ und „Magier“. Die persische Literatur gehört zu den bekanntesten und einflussreichsten der Welt, und hat mit Dichtern wie Rumi, Omar Khayyam, Hafis, Saadi, Nezami, Dschami oder Ferdousi, die u. a. auch europäische Dichter wie Goethe beeinflusst haben, Weltruhm erlangt.
- Persian is an Iranian language within the Indo-Iranian branch of the Indo-European languages. It is widely spoken in Iran (and in the Iranian diaspora). The Persian language, whose native names are پارسیPārsi (Dari Persian), is classified by most linguists as a continuation of Middle Persian, the official religious and literary language of Sassanid Persia, itself a continuation of Old Persian, the language of Persian Empire in the Achaemenid era. Persian is a pluricentric language and its grammar is similar to that of many contemporary European languages. Persian has had a considerable influence on neighboring languages, particularly the Turkic languages in Anatolia, Caucasus, and Central Asia neighboring Iranian languages, as well as Armenian, Arabic and other languages. Also to a lesser extent exerted an influence on South Asian languages, especially Urdu, as well as Hindi, Punjabi, Sindhi, Saraiki, Sylheti, Bengali, Oriya.
- El persa (فارسی fārsī) ó farsi, es una lengua hablada en Irán, aunque podemos encontrar comunidades persahablantes en Afganistán, Tayikistán, Uzbekistán, Omán, Emiratos Árabes e incluso en India, sin contar con los miles de persas que hay en diáspora. Tiene más de 100 millones de hablantes nativos. Pertenece a la familia de lenguas indoeuropeas. Su tipología es Sujeto Objeto Verbo. El nombre de este idioma en español es persa. La ISO, la Academia de la Lengua y la Literatura Persa, y otras muchas fuentes denominan de esta manera a la lengua. La palabra "fārsí" es la actual designación del idioma tanto en persa como en árabe, y fue originalmente la forma arábiga para expresar "pārsī", el antiguo nombre del idioma, debido a la carencia del fonema /p/ en árabe estándar.
- Persia (paikallinen nimitys farsi فارسی) on indoeurooppalainen kieli, jota puhutaan Iranissa, Tadžikistanissa, Afganistanissa ja Bahrainissa. Persiaa kirjoitetaan arabialaisin kirjaimin. Kirjaimisto on mukautettu vastaamaan persian kielen fonologiaa, ja se eroaa arabiasta vähän samaan tapaan kuin pohjoismainen merkistö tavallisista latinalaisista aakkosista. Persia on arabian jälkeen muslimimaailman tärkein sivistyskieli, ja se on jättänyt jälkensä sekä turkkiin että Intian niemimaan alkuperäiskieliin. Sen kirjallinen historia ulottuu kauas islamia edeltäneelle ajalle, muinaiseen Persian valtakuntaan asti. Muinaisessa Persiassa puhuttiin useita eri iranilaiskieliä, kuten nykyisessä Iranissa, ja poliittisten muutosten myötä niistä nousi viralliseksi "persian kieleksi" milloin mikäkin. Esimerkiksi zarathustralaisten uskonnon pyhä kirja, Zend Avesta, on kirjoitettu avestan kielellä, joka kuuluu itäisiin iranilaiskieliin ja joka on siksi pikemminkin jaghnobin ja sogdin kuin nykyisen farsin kielen muinaismuoto. Nykypersian historian katsotaan alkavan noin vuodesta 900, jolloin persiaa alettiin kirjoittaa arabialaisilla kirjaimilla. Koska arabialainen aakkosto merkitsee vokaalit varsin epätarkasti, monien murteiden puhujat voivat käyttää samaa kirjakieltä. Persiaa kirjoitetaan kuitenkin myös heprealaisilla aakkosilla (ns. džidi eli juutalaispersia), ja Tadžikistanissa siirryttiin neuvostovallan aikana kyrillisiin kirjaimiin, jolloin myös luotiin paikallisiin murteisiin perustuva kirjakieli, tadžikki. Tämä sisältää runsaasti venäläistä laina-ainesta sekä uzbekkilaisia vaikutteita, koska suuri osa, mahdollisesti enemmistö, tadžikeista on perinteisesti osannut myös uzbekkia. Persiaa on mahdollista kirjoittaa myös latinalaisin kirjaimin. Tätä varten on kehitetty jo 1950-luvun alussa erityinen UniPers-oikeinkirjoitus, joka kuvaa kielen äänteet varsin hyvin. UniPers-oikeinkirjoitusta on käytetty monissa persian kielen oppikirjoissa ulkomaalaisille, mutta se ei ole onnistunut kehittymään yksinomaiseksi standardiksi. 1980-luvulta lähtien myös ulkomaille muuttaneiden iranilaisten keskuudessa on kehitelty oman kielen kirjoittamista latinalaisin kirjaimin.
- Il persiano, conosciuto anche come fārsì (فارسی, termine locale), con i suoi dialetti tagico e dari, è una lingua parlata in Iran, Tagikistan, Afghanistan e Uzbekistan. Ha lo status di lingua ufficiale nei primi tre paesi ed è la lingua che ha dato origine alla letteratura persiana, ampiamente diffusa sin dal medioevo anche al di fuori dei territori iranici. Ci sono più di 75 milioni di parlanti nativi. Appartiene alla famiglia delle lingue indoeuropee. È del tipo Soggetto Oggetto Verbo.
- ペルシア語（ペルシアご、Template:Rtl-lang; Fārsī）は、イランを中心とする中東地域で話される言語。ペルシャ語、ファルシ語ともいう。
- Het Perzisch, is de officiële taal van Iran (Perzië), Afghanistan en Tadzjikistan en wordt door miljoenen mensen in Oezbekistan gesproken. Het behoort net als het Nederlands tot de Indo-Europese taalfamilie en binnen deze taalfamilie is het een onderdeel van de tak van de Iraanse of Arische talen. Nederlandstaligen gebruiken ook wel "Farsi" als aanduiding voor de taal. Farsi is de inheemse naam van het Perzisch in al zijn vormen en dialecten en zodoende geen Nederlands woord of naam. . Soms wordt echter de term Farsi gehanteerd om de "officiële" versie van de taal aan te duiden zoals die in Iran gesproken wordt, ter onderscheiding van het Dari zoals dat in Afghanistan een van de voertalen is en dat daarvan enigszins verschilt..
- Persisk eller farsi er et indoeuropeisk språk som snakkes i Iran, Afghanistan og Tadsjikistan, samt av minoriteter i blant annet Usbekistan, Turkmenistan, Aserbajdsjan, Georgia og Russland. Det er del av den iranske grenen av indoiranske språk. Persisk og varianter av persisk har offisiell status i Iran, Afghanistan og Tadsjikistan. Persisk har vært et middel for litteratur og vitenskapelige bidrag til den muslimske verden så vel som til den vestlige. Det har hatt innflytelse på flere nabospråk, inkludert de tyrkiske språkene i Sentralasia, Kaukasus og Anatolia. Det har hatt en mindre innflytelse på arabisk og andre mesopotamske språk. I femhundre år før det britiske kolonistyret var persisk i utstrakt bruk som et andrespråk på Det indiske subkontinent; det ble et kultur- og utdanningsspråk i flere hoff i India, og ble det «offisielle språket» under Mogulriket. Det var ikke før i 1843 at engelsk ble dominerende. Bevis på persisks innflytelse i regionen kan ses i måten det har påvirka urdu, hindi, marathi, bengali og sindhi.
- Język perski (nowoperski, farsi, per. فارسی) – język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 50 mln mówiących, zamieszkujących głównie Iran (40 mln), Afganistan (7 mln) i Irak (200 tys.). Jest on jednocześnie lingua franca dla blisko 80 mln mieszkańców Środkowego Wschodu. Do najważniejszych odmian języka perskiego, klasyfikowanych także jako odrębne języki, zalicza się: gilani, mazandarani, luri, bahtiari (Iran), hazaragi i aimak (Afganistan) oraz gurani (Irak). Natomiast tadżycki, również klasyfikowany jako odmiana perskiego lub odrębny język, uznany został za oficjalny język Tadżykistanu. Język perski jako język urzędowy Iranu funkcjonuje pod nazwą farsi = 'język perski', a jako język urzędowy Afganistanu - dari = 'język dworski' lub kabuli = 'język kabulski'. Kwestią dyskusyjną dla wielu językoznawców pozostaje status dari - czy jest to dialekt perskiego, czy też osobny, bardzo bliski perskiemu, język. Rozwój języka perskiego można podzielić na trzy epoki: staroperska (VI-IV w. p.n.e. ) - zabytki języka staroperskiego zapisane pismem klinowym, średnioperska (III w. p.n.e. - VIII w. n.e. ) - epoka języka pahlawi, nowoperska (od IX w. n.e. ) - z językiem perskim zapisywanym alfabetem arabskim - zwłaszcza w kaligrafii nastaligh i szakaste. Nie można jednak przedstawić tego rozwoju w postaci prostej. Jest to raczej linia łamana, ponieważ ani średnioperski nie jest bezpośrednim kontynuantem staroperskiego; ani nowoperski nie kontynuuje w pełni średnioperskiego. Sytuacja ta jest wynikiem skomplikowanych zjawisk społeczno-kulturowo-politycznych.
- O persa, também conhecido como parse, fársi ou pársi, é uma língua iraniana pertencente ao ramo indo-iraniano das línguas indo-europeias. É amplamente falado no Irã, no Afeganistão, Tajiquistão, Paquistão, Uzbequistão e, em menor escala, na Armênia, Turcomenistão, Azerbaijão e no Barein. Também conhecido localmente como Dari or Fārsi-ye-Dari, é definido pela maior parte dos linguistas como uma continuação do persa médio, a língua literária e religiosa oficial da Pérsia sassânida, que por sua vez sucedeu o persa antigo, língua do Império Persa durante o período aquemênida. O persa é uma língua pluricêntrica, e sua gramática é semelhante à de muitos idiomas europeus contemporâneos. A língua persa foi o principal meio de difusão para as contribuições literárias e científicas na metade oriental do mundo islâmico. O persa teve uma influência considerável nos idiomas vizinhos, especialmente nas línguas turcomanas da Ásia Central, Cáucaso e Anatólia, nas línguas iranianas vizinhas, bem como no armênio, árabe e outros. Também influenciou alguns idiomas da Ásia Meridional, especialmente o urdu, bem como, em menor escala, o hindi, o punjabi, o sindi, o saraiki, o sylheti e o bengali.
- Перси́дский язы́к (фарси́, زبان فارسی) — ведущий язык иранской группы, обладающий богатой многовековой литературной традицией, включающей признанные шедевры мировой литературы. Возник как продолжение среднеперсидского языка в эпоху исламизации Ирана после арабского завоевания и испытал сильное воздействие арабского языка. Современный фарси обладает статусом единственного государственного и официального языка в Исламской республике Иран. Близкородственные варианты классического персидского языка также являются государственными в Афганистане и в Таджикистане. В многочисленных разговорных формах широко распространён в Иране в качестве родного языка персов (персоязычных иранцев), составляющих около 58 % населения страны (более 40 млн чел. ), а также в качестве второго языка межэтнического общения, языка литературы, СМИ и прочих сфер жизни для представителей других народов страны. Небольшие персоязычные группы распространены также в странах Персидского залива: Бахрейне, Ираке, Омане, Йемене, ОАЭ. В своих восточных разговорных вариациях, считающихся диалектами таджикского и дари, язык широко распространён в Афганистане и Таджикистане, а также в прилегающих регионах Пакистана и Узбекистана. В той или иной степени и в Армении. На протяжении многих веков начиная с X—XII вв. фарси выполнял функции языка международного общения и языка культуры и науки на большом пространстве востока исламского мира и оказал значительное влияние на все языки региона от Турции, Кавказа и Крыма до Центральной Азии и Индии. Литературный фарси оказал заметное влияние на развитие тюркских языков как в Средней Азии, так и в Европе. Письменность языков фарси и дари — персидский алфавит, созданный на основе арабского письма, дополненного несколькими знаками для звуков, отсутствующих в арабском языке. Для таджикского языка используется кириллица.
- Persiska språket heter på persiska فارسی (fârsi). Det finns även en äldre, alternativ form پارسی (pârsi). Det är denna som ligger till grund för stammen pers- i den svenska benämningen persiska. Språket tillhör den indoiranska förgreningen av den indoeuropeiska språkfamiljen. Iran är det land där persiskan bildades och det är statsbärande språk i Iran och modersmål för ungefär 70 % procent av befolkningen i landet. Persiskan är ett språk som influerat och påverkat många andra språk i Asien (Indien, Turkiet, Armenien etc är några exempel) men även länder inom Europa har många persiska lånord. Ord som t. ex. sjal, schack och paradis har persiskt ursprung. En språkform som är så nära besläktad med standardpersiskan att den som regel betraktas som en persisk dialekt talas av en betydande del av befolkningen i Afghanistan. Denna språkform benämns dari (fârsi dari) och kan allmänt sägas vara en aning mera konservativ än standardpersiskan. Skillnaden mellan språkformerna kan liknas vid skillnaden mellan rikssvenskan och finlandssvenskan. Dari talas som modersmål av cirka hälften av den afghanska befolkningen och är även det dominerande språket i huvudstaden Kabul. I Tadzjikistan är tadzjikiska officiellt språk. Även denna språkform står persiskan mycket nära och betraktas emellanåt som en persisk dialekt. Tadzjikiskan skrivs dock med det kyrilliska alfabetet och har en något annorlunda struktur, i synnerhet när det gäller vokalerna. Skillnaden mellan språkformerna kan liknas vid skillnaden mellan svenska och norska. Vidare talas persiska (inklusive dari och tadzjikiska) av minoriteter i många av grannländerna, såsom Uzbekistan, Qatar, Förenade arabemiraten och Irak, liksom av mycket stora grupper av utvandrade iranier och afghaner i framför allt USA (närmare 3 miljoner), Kanada och Västeuropa. I Sverige talas persiska av omkring 120 000 personer. Språkets markanta utbredning utanför Iran under de senaste decennierna beror till stor del på att persisktalande har emigrerat från Iran på grund av den sociala och politiska situationen i landet. Persiska var 2004 det fjärde vanligaste språket att blogga på, det beräknades samma år finnas mer än 75 000 persiskspråkiga bloggar.
- 波斯语 屬於印欧语系印度-伊朗語族，是一种在伊朗、阿富汗和塔吉克斯坦等国家使用的具有悠久传统的语言。随着移民从这些国家流入到周边地区，很多国家现在都有说波斯语的社群。 由于历史与宗教的原因，现代波斯语中，有近60%的词汇来自属于闪含语系的阿拉伯语。波斯语用阿拉伯字母拼写。
- Le persan, est une langue parlée en Iran (plus de 70 millions de locuteurs), en Afghanistan (16 millions), et au Tadjikistan (7 millions) en tant que langue officielle, ainsi qu'au Bahreïn (minorité iranophone) et en Ouzbékistan (minorité tadjik). Il compte au total plus de 75 millions de locuteurs et appartient au groupe indo-iranien de la famille des langues indo-européennes. C'est une langue du type « sujet-objet-verbe ». De nos jours, les langues persanes s’écrivent surtout au moyen de l'alphabet perso-arabe, variante de l'alphabet arabe, bien qu'elles n'offrent aucune parenté avec celle-ci, dont elles diffèrent tant sur le plan de la grammaire que de la phonologie. Au Tadjikistan et en Ouzbékistan où elle a été cyrillisée, la langue tadjike s’écrit en caractères cyrilliques. Il est appelé farsi en Iran et en Afghanistan (ce qui est une forme arabisée de parsi — l'alphabet arabe ne comporte pas de consonne p), parsi, hazara et tadjik (un dialecte d'Asie centrale) ou dari (appellation locale en Afghanistan).
|
| rdfs:comment
|
- Il persiano, conosciuto anche come fārsì (فارسی, termine locale), con i suoi dialetti tagico e dari, è una lingua parlata in Iran, Tagikistan, Afghanistan e Uzbekistan. Ha lo status di lingua ufficiale nei primi tre paesi ed è la lingua che ha dato origine alla letteratura persiana, ampiamente diffusa sin dal medioevo anche al di fuori dei territori iranici. Ci sono più di 75 milioni di parlanti nativi. Appartiene alla famiglia delle lingue indoeuropee. È del tipo Soggetto Oggetto Verbo.
- ペルシア語（ペルシアご、Template:Rtl-lang; Fārsī）は、イランを中心とする中東地域で話される言語。ペルシャ語、ファルシ語ともいう。
- 波斯语 屬於印欧语系印度-伊朗語族，是一种在伊朗、阿富汗和塔吉克斯坦等国家使用的具有悠久传统的语言。随着移民从这些国家流入到周边地区，很多国家现在都有说波斯语的社群。 由于历史与宗教的原因，现代波斯语中，有近60%的词汇来自属于闪含语系的阿拉伯语。波斯语用阿拉伯字母拼写。
- Die persische Sprache ist eine plurizentrische Sprache in Zentral- und Südwestasien. Sie gehört zum iranischen Zweig der indogermanischen Sprachfamilie und ist Amtssprache in Afghanistan, Iran und Tadschikistan. Der Sprachcode ist bzw. oder . Persisch ist die wichtigste indogermanische Sprache in West- und Zentralasien und wird von 60–70 Millionen Menschen als Muttersprache und von weiteren 50 Millionen als Zweitsprache gesprochen.
- Persian is an Iranian language within the Indo-Iranian branch of the Indo-European languages. It is widely spoken in Iran (and in the Iranian diaspora). The Persian language, whose native names are پارسیPārsi (Dari Persian), is classified by most linguists as a continuation of Middle Persian, the official religious and literary language of Sassanid Persia, itself a continuation of Old Persian, the language of Persian Empire in the Achaemenid era.
- El persa (فارسی fārsī) ó farsi, es una lengua hablada en Irán, aunque podemos encontrar comunidades persahablantes en Afganistán, Tayikistán, Uzbekistán, Omán, Emiratos Árabes e incluso en India, sin contar con los miles de persas que hay en diáspora. Tiene más de 100 millones de hablantes nativos. Pertenece a la familia de lenguas indoeuropeas. Su tipología es Sujeto Objeto Verbo. El nombre de este idioma en español es persa.
- Persia (paikallinen nimitys farsi فارسی) on indoeurooppalainen kieli, jota puhutaan Iranissa, Tadžikistanissa, Afganistanissa ja Bahrainissa. Persiaa kirjoitetaan arabialaisin kirjaimin. Kirjaimisto on mukautettu vastaamaan persian kielen fonologiaa, ja se eroaa arabiasta vähän samaan tapaan kuin pohjoismainen merkistö tavallisista latinalaisista aakkosista.
- Het Perzisch, is de officiële taal van Iran (Perzië), Afghanistan en Tadzjikistan en wordt door miljoenen mensen in Oezbekistan gesproken. Het behoort net als het Nederlands tot de Indo-Europese taalfamilie en binnen deze taalfamilie is het een onderdeel van de tak van de Iraanse of Arische talen. Nederlandstaligen gebruiken ook wel "Farsi" als aanduiding voor de taal. Farsi is de inheemse naam van het Perzisch in al zijn vormen en dialecten en zodoende geen Nederlands woord of naam. .
- Persisk eller farsi er et indoeuropeisk språk som snakkes i Iran, Afghanistan og Tadsjikistan, samt av minoriteter i blant annet Usbekistan, Turkmenistan, Aserbajdsjan, Georgia og Russland. Det er del av den iranske grenen av indoiranske språk. Persisk og varianter av persisk har offisiell status i Iran, Afghanistan og Tadsjikistan. Persisk har vært et middel for litteratur og vitenskapelige bidrag til den muslimske verden så vel som til den vestlige.
- Język perski (nowoperski, farsi, per. فارسی) – język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 50 mln mówiących, zamieszkujących głównie Iran (40 mln), Afganistan (7 mln) i Irak (200 tys.). Jest on jednocześnie lingua franca dla blisko 80 mln mieszkańców Środkowego Wschodu. Do najważniejszych odmian języka perskiego, klasyfikowanych także jako odrębne języki, zalicza się: gilani, mazandarani, luri, bahtiari (Iran), hazaragi i aimak (Afganistan) oraz gurani (Irak).
- O persa, também conhecido como parse, fársi ou pársi, é uma língua iraniana pertencente ao ramo indo-iraniano das línguas indo-europeias. É amplamente falado no Irã, no Afeganistão, Tajiquistão, Paquistão, Uzbequistão e, em menor escala, na Armênia, Turcomenistão, Azerbaijão e no Barein.
- Перси́дский язы́к (фарси́, زبان فارسی) — ведущий язык иранской группы, обладающий богатой многовековой литературной традицией, включающей признанные шедевры мировой литературы. Возник как продолжение среднеперсидского языка в эпоху исламизации Ирана после арабского завоевания и испытал сильное воздействие арабского языка. Современный фарси обладает статусом единственного государственного и официального языка в Исламской республике Иран.
- Persiska språket heter på persiska فارسی (fârsi). Det finns även en äldre, alternativ form پارسی (pârsi). Det är denna som ligger till grund för stammen pers- i den svenska benämningen persiska. Språket tillhör den indoiranska förgreningen av den indoeuropeiska språkfamiljen. Iran är det land där persiskan bildades och det är statsbärande språk i Iran och modersmål för ungefär 70 % procent av befolkningen i landet.
- Le persan, est une langue parlée en Iran (plus de 70 millions de locuteurs), en Afghanistan (16 millions), et au Tadjikistan (7 millions) en tant que langue officielle, ainsi qu'au Bahreïn (minorité iranophone) et en Ouzbékistan (minorité tadjik). Il compte au total plus de 75 millions de locuteurs et appartient au groupe indo-iranien de la famille des langues indo-européennes. C'est une langue du type « sujet-objet-verbe ».
|
