| dbpprop:abstract
|
- The Paris Commune was a government that briefly ruled Paris, from March 28 (more formally, from March 26) to May 28, 1871. It existed before the split between anarchists and socialists had taken place, and it is hailed by both groups as the first assumption of power by the working class. Debates over the policies and outcome of the Commune contributed to the break between those two political groups. In a formal sense, the Paris Commune was simply the local authority, the city council (in French, the "commune"), which exercised power in Paris for two months in the spring of 1871. However, the conditions in which it was formed, its controversial decrees, and its tortured end makes its tenure one of the more important political episodes of the time.
- Als Pariser Kommune (frz. La Commune de Paris) wird der spontan gebildete, revolutionäre Pariser Stadtrat vom 18. März 1871 bis 28. Mai 1871 bezeichnet, der gegen den Willen der konservativen Zentralregierung versuchte, Paris nach sozialistischen Vorstellungen zu verwalten. Ihre Mitglieder werden Kommunarden (frz. communards, Sg. communard) genannt. Die Pariser Kommune gilt als Vorbild für die Rätedemokratie.
- El terme de la Comuna de París es referia originalment al govern de París durant la Revolució Francesa. No obstant això, en l'actualitat el terme comunament es refereix al govern socialista que va dominar breument a París des del 18 de març de 1871 fins al 28 de maig del mateix any. En sentit estricte, la Comuna de París de 1871 va ser simplement l'autoritat local («commune» en francès és un consell d'un poble o districte) que va exercir el poder a París durant dos mesos en la primavera de 1871. No obstant això, les condicions en la qual va ser formada, els seus controvertits decrets i el seu cruel final la fan un dels més importants episodis polítics de l'època (30.000 executats, 38.000 empresonats i 7.000 deportats). En diverses ciutats de França com Marsella, Lió, Saint-Etienne, Tolosa de Llenguadoc, Narbona, Grenoble i Llemotges, altres comunes foren proclamades a partir del 3 de març de 1871, però totes elles van ser reprimides ràpidement. Per en Karl Marx, aquesta és la primera insurrecció proletària autònoma.
- Pařížská komuna byla dočasným státním zřízením ve Francii. Byla inspirována myšlenkami Karla Marxe o jednotě a pospolitosti. Právě pro tyto ideály se uskutečnil neúspěšný pokus o „diktaturu proletariátu“. Šlo o boj mezi buržoazií, která měla potřebu upevnit si moc, a socialisty, kteří už odmítali snášet neúnosné pracovní podmínky a život na hranici bídy, někdy i za ní. Bezprostředním důvodem vypuknutí povstání byla v té době zuřící Prusko-francouzská válka, která Francii velmi výrazně vyčerpávala, a která také skončila její drtivou porážkou. Povstání trvalo 72 dní. Socialisté si na svou obranu vytvořili ozbrojenou Národní gardu. Tu chtěla vláda 17. – 18. března zlikvidovat, proto povolala na pomoc vojsko. Vojáci však odmítli útočit proti vlastním krajanům, a proto nezasáhli. K dovršení všeho se vojsko spojilo s Národními gardami a 18. března vyhlašuje Pařížskou komunu. Vláda prchá z Paříže do Versailles. 26. března 1871 se konaly volby do rady Komuny - socialisté chtějí být legitimní vládou. Jejich program kromě jiného obsahuje tyto body: Národní garda bude nahrazena policií a armádou Odstranění stávajícího státního systému Zavedení nových orgánů moci Zavedení volených a sesaditelných úředníků Zavedení sociálních opatření ve prospěch pracujících Bezplatné vyučování Řešení bytové politiky Spoluúčast dělníků při vedení podniku Vyhlášení rovnoprávnosti žen Komuny vznikají ve všech větších městech, jako je Lyon, Toulouse, Marseille, zatímco venkov se spíše distancuje. V dubnu 1871 se uprchnuvší vláda chystá znovu zaútočit, ovšem Paříž je obklíčena Prusy. V květnu se situace vyhrotila, což dokumentovala hromadná poprava, kterou revolucionáři uskutečnili 24. května 1871. Mezi 64 mrtvolami se nacházelo i tělo arcibiskupa Georgese Darboye. Když byla v květnu 1871 podepsána ve Versailles dohoda ohledně válečných reparací, které byly nejvyšší v dějinách válek, dohodla se versaillská vláda na spolupráci s Prusy a s jejich pomocí porazila Komunu 29. května. Francouzské oddíly od Versailles vedl budoucí prezident Mac-Mahon. Byl zaveden teror proti komunardům, jehož výsledkem bylo 30 000 mrtvých. Poslední část komunardů byla popravena u zdi hřbitova Père Lachaise. Další tisíce lidí byly odsouzeny na galeje – nucené práce v koloniích. V době Pařížské komuny byl znovu zaveden Francouzský revoluční kalendář.
- La Comuna de París fue un breve gobierno popular y federativo que gobernó París del 18 de Marzo al 28 de Mayo de 1871. Unos la consideran de orden socialista, otros anarquista, según si el que comenta es uno u otro. Marx la describe como una reivindicación de los ideales socialistas, a lo que Bakunin responde que al no depender ella de una vanguardia y al no haberle tomado el poder al Estado o intentado crear un estado revolucionario, la comuna era anarquista. En un sentido formal, la Comuna de París de 1871 fue simplemente la autoridad municipal que ejerció el poder en esa ciudad durante los dos primeros meses de la primavera de 1871. Pero las condiciones en las que ella se formó, sus controvertidos decretos y su sangriento final hacen de ella un interesante episodio de la historia contemporánea.
- Pariisin kommuuni viittasi alun perin Pariisin hallitukseen Ranskan suuren vallankumouksen aikaan. Nykyään termi liitetään useimmin sosialistiseen hallintoon, joka lyhytaikaisesti hallitsi Pariisia 26. maaliskuuta—30. toukokuuta 1871. Kommuunin jäsenistä käytetään nimitystä kommunardit.
- La Commune de Paris désigne une période insurrectionnelle à Paris qui dura deux mois environ, du 18 mars 1871 jusqu'à la « semaine sanglante » (21 - 28 mai). Cette insurrection contre le gouvernement issu de l'Assemblée nationale, qui venait d'être élue au suffrage universel, établit une organisation proche de l'autogestion pour gérer la ville. Dans plusieurs autres villes de France, des communes furent proclamées à partir du 23 mars 1871, mais elles furent toutes rapidement réprimées. Pour Karl Marx, c'est la première insurrection prolétarienne autonome.
- A párizsi kommün blanqui–proudhoni szocialista államszervezet, melyet 1871. március 28-án kiáltottak ki Párizsban, és május 21. és május 28. között vertek le. A kommün kikiáltását sok munkástüntetés előzte meg. Március 28-án megválasztották a kommün (Párizsi Községtanács) tagjait. A kormány kilenc bizottságból állt (a magyar Frankel Leó volt a közmunkabizottság elnöke). Úgy gondolták, hogy Franciaország a „községtanácsok szövetsége” lesz majd. Számos szociális intézkedést hoztak (nyolcórás munkaidő, a gyárak államosítása). A porosz hadsereg és a versailles-i kormánycsapatok együttes túlereje azonban felülkerekedett a párizsi munkásság erőin, így a kommünt leverték, az elfogott kommünárdokat kivégezték.
- Il termine Comune di Parigi si riferiva in origine al governo di Parigi durante la Rivoluzione Francese. Tradizionalmente, il termine fa riferimento al governo socialista che diresse Parigi dal 18 marzo (più formalmente dal 26 marzo) al 28 maggio 1871. In senso proprio, la "Comune di Parigi" era l'autorità locale (il consiglio cittadino o distrettuale - in francese commune) che esercitò il potere a Parigi per due mesi nella primavera del 1871. Ma le condizioni in cui si venne a formare, i suoi decreti controversi e la sua fine tormentata, lo rendono uno dei più importanti avvenimenti politici dell'epoca.
- パリ・コミューン（仏: Commune de Paris、英: Paris Commune）は、1871年3月26日にパリで民衆が蜂起して誕生した革命政府である。世界初の労働者階級の自治による民主国家と評される。パリ・コミューンの誕生は後の社会主義・共産主義の運動にも大きな影響をおよぼした。短期間のうちに実行に移された数々の革新的な政策は、今日の世界にも多大な影響をあたえ続けている。 同年3月3日からマルセイユ、リヨン、サン・テティエンヌ、トゥールーズ、ナルボンヌ、グルノーブル、リモージュなどの地方都市でも同様のコミューンの結成が宣言されたが、いずれも短期間で鎮圧された。 「パリ・コミューヌ」「パリ＝コミューヌ」と表記されることもある。
- De Commune van Parijs was een revolutionaire regering die heerste over de stad Parijs van 18 maart 1871 totdat ze bloedig werd neergeslagen op 28 mei van datzelfde jaar. Op het moment dat de opstand in Parijs uitbrak resideerde de legitieme Franse regering in Versailles, na tijdens de Frans-Duitse Oorlog in ballingschap in Tours en Bordeaux gevestigd te zijn geweest. Het leiderschap van de Commune was democratisch gekozen op 26 maart en werd geïnstalleerd op 28 maart. In de dagen dat de Commune de stad regeerde werden ingrijpende hervormingen doorgevoerd: zo werd het leger vervangen door een nationale garde van burgers, de kerk en staat werden gescheiden, en de middenstand werd gesteund door kwijtschelding van schulden. In de beweging waren uiteenlopende groepen revolutionairen actief, waaronder anarchisten, marxisten, blanquisten en republikeinse liberalen. De Commune vond haar einde in de semaine sanglante (bloedige week) van 21–28 mei 1871, waarin de revolutie van de Parijzenaars bloedig werd onderdrukt door het Franse regeringsleger. Enkele tienduizenden revolutionairen vonden de dood. Bij de begraafplaats Père-Lachaise staat de mur des fédérés waar 147 leden van de Commune zonder proces gefusilleerd werden.
- Pariskommunen var det revolusjonære folkestyret som ble opprettet i Paris i protest mot den nasjonale regjering ved slutten av Den fransk-preussiske krig. Kommunen ble opprettet 18. mars og eksisterte i 72 dager frem til 28. mai 1871. Man hadde hatt noe tilsvarende også i 1792. Pariskommunen av 1871 bygget blant annet på anarkistiske og marxistiske ideer. Det var dessuten her begrepet nasjonalisme oppsto.
- Komuna Paryska – zryw rewolucyjny ludności Paryża, przede wszystkim inteligencji i robotników. Trwała od 18 marca do 28 maja 1871 roku. W zależności od punktu widzenia uważana za ostatnią rewolucję romantyczną, przez anarchistów za nie do końca konsekwentną próbę likwidacji państwa, a przez marksistów za przykład dyktatury proletariatu.
- A Comuna de Paris foi o primeiro governo operário da história, fundado em 1871 na capital francesa por ocasião da resistência popular ante à invasão alemã. A história moderna registra algumas experiências de regimes comunais, impostos como afirmação revolucionária da autonomia da cidade. A mais importante delas - a Comuna de Paris - veio no bojo da insurreição popular de 18 de março de 1871. Durante a guerra franco-prussiana, as províncias francesas elegeram para a Assembléia Nacional uma maioria de deputados monarquistas francamente favorável à capitulação ante a Prússia. A população de Paris, no entanto, opunha-se a essa política. Thiers, elevado à chefia do Gabinete conservador, tentou esmagar os insurretos. Estes, porém, com o apoio da Guarda Nacional, derrotaram as forças legalistas, obrigando os membros do governo a abandonar precipitadamente a capital francesa, onde o comitê central da Guarda Nacional passou a exercer sua autoridade. A Comuna de Paris - considerada a primeira República Proletária da história - adotou uma política de caráter socialista, baseada nos princípios da Primeira Internacional. O poder comunal manteve-se durante cerca de 40 dias. Seu esmagamento revestiu-se de extrema crueldade. De acordo com a Barsa mais de 20.000 communards foram executados pelas forças de Thiers. O governo durou oficialmente de 26 de março a 28 de maio, enfrentando não só o invasor alemão como também tropas francesas, pois a Comuna era um movimento de revolta ante ao armistício assinado pelo governo nacional após a derrota na Guerra Franco-Prussiana. Os alemães tiveram ainda que libertar militares franceses feitos prisioneiros de guerra, para auxiliar na tomada de Paris.
- О Парижской коммуне во время Великой французской революции см. Парижская коммуна (1789—1794) Парижская коммуна — революционное правительство Парижа во время событий 1871 года, когда вскоре после заключения перемирия с Пруссией во время Франко-прусской войны в Париже начались волнения, вылившиеся в революцию и установление самоуправления, длившегося 72 дня (с 18 марта по 28 мая). Во главе Парижской коммуны стояли объединённые в коалицию социалисты и анархисты; представители обоих течений считали Парижскую коммуну первым образцом диктатуры пролетариата в истории. Собственно слово коммуна означает территориальную единицу и орган местного самоуправления; в этом качестве коммуна Парижа существовала и организовывалась и раньше, но после событий 1871 года это название без уточнений закрепилось именно за ними.
- Pariskommunen (fr. La commune de Paris) eller endast Kommunen (La commune), namn på den olagliga revolutionära stadsstyrelsen i Paris våren 1871.
- Paris Komünü, Paris’te 18 Marttan (aslında resmen 26 Mart) 28 Mayıs 1871’e uzanan kısa sürede iktidarda olan sosyalist idare için kullanılır. Bu terimi aslında Fransız Devrimi sırasındaki Hôtel de Ville (Paris Belediye Sarayı)'da kurulmuş Paris hükümeti için de kullanılmıştı. 1871 Paris Komünü resmi anlamda 1871 baharı boyunca iki ay iktidarda kalmış yerel bir yönetimdir. Fakat içinde şekillendiği koşullar, tartışmalarla yürüyen kararları ve acılı sonu onu zamanının en önemli politik dönemlerinden biri yapmaktadır.
- Паризька комуна — два періоди правління у Франції: Паризьке муніципальне правління 1789-1794, що було встановлено після взяття Бастилії і протрималося до падіння Робесп'єра в 1794 Тимчасовий національний уряд 18 березня - травень 1871 р. , сформований, коли Париж був оточений німцями під час Франко-прусської війни. Він складався із соціалістів і лівих республіканців і вважається першим соціалістичним урядом в історії. Обраний у Версалі праві Національні збори намагалися роззброїти Національну гвардію: уряд втратив владу, коли війська Версаля захопили Париж, було убито 20-30 тис. людей.
- 巴黎公社（法语：La Commune de Paris）是一个在1871年3月18日（正式成立的日期为同年的3月28日）到5月28日期间短暂地统治巴黎的政府。由于评价者意识形态的不同，对它的描述也存在很大分歧，有人认为它是无政府主义；也有人认为它是社会主义的早期实验；更有被认为標誌當代世界政治左翼運動崛起光輝起始里程碑，影響廣大深遠。马克思认为它是对他的共产主义理论的一个有力证明，而俄罗斯无政府主义之父巴枯寧则对此持反对意见，因为它既没有依赖于一个先锋队，也没有掌控国家或者企图建立一个新的革命政府，所以它实际上还是无政府主义。
|
| rdfs:comment
|
- The Paris Commune was a government that briefly ruled Paris, from March 28 (more formally, from March 26) to May 28, 1871. It existed before the split between anarchists and socialists had taken place, and it is hailed by both groups as the first assumption of power by the working class. Debates over the policies and outcome of the Commune contributed to the break between those two political groups.
- Als Pariser Kommune (frz. La Commune de Paris) wird der spontan gebildete, revolutionäre Pariser Stadtrat vom 18. März 1871 bis 28. Mai 1871 bezeichnet, der gegen den Willen der konservativen Zentralregierung versuchte, Paris nach sozialistischen Vorstellungen zu verwalten. Ihre Mitglieder werden Kommunarden (frz. communards, Sg. communard) genannt. Die Pariser Kommune gilt als Vorbild für die Rätedemokratie.
- El terme de la Comuna de París es referia originalment al govern de París durant la Revolució Francesa. No obstant això, en l'actualitat el terme comunament es refereix al govern socialista que va dominar breument a París des del 18 de març de 1871 fins al 28 de maig del mateix any.
- Pařížská komuna byla dočasným státním zřízením ve Francii. Byla inspirována myšlenkami Karla Marxe o jednotě a pospolitosti. Právě pro tyto ideály se uskutečnil neúspěšný pokus o „diktaturu proletariátu“. Šlo o boj mezi buržoazií, která měla potřebu upevnit si moc, a socialisty, kteří už odmítali snášet neúnosné pracovní podmínky a život na hranici bídy, někdy i za ní.
- La Comuna de París fue un breve gobierno popular y federativo que gobernó París del 18 de Marzo al 28 de Mayo de 1871. Unos la consideran de orden socialista, otros anarquista, según si el que comenta es uno u otro. Marx la describe como una reivindicación de los ideales socialistas, a lo que Bakunin responde que al no depender ella de una vanguardia y al no haberle tomado el poder al Estado o intentado crear un estado revolucionario, la comuna era anarquista.
- Pariisin kommuuni viittasi alun perin Pariisin hallitukseen Ranskan suuren vallankumouksen aikaan. Nykyään termi liitetään useimmin sosialistiseen hallintoon, joka lyhytaikaisesti hallitsi Pariisia 26. maaliskuuta—30. toukokuuta 1871. Kommuunin jäsenistä käytetään nimitystä kommunardit.
- La Commune de Paris désigne une période insurrectionnelle à Paris qui dura deux mois environ, du 18 mars 1871 jusqu'à la « semaine sanglante » (21 - 28 mai). Cette insurrection contre le gouvernement issu de l'Assemblée nationale, qui venait d'être élue au suffrage universel, établit une organisation proche de l'autogestion pour gérer la ville.
- A párizsi kommün blanqui–proudhoni szocialista államszervezet, melyet 1871. március 28-án kiáltottak ki Párizsban, és május 21. és május 28. között vertek le. A kommün kikiáltását sok munkástüntetés előzte meg. Március 28-án megválasztották a kommün (Párizsi Községtanács) tagjait. A kormány kilenc bizottságból állt (a magyar Frankel Leó volt a közmunkabizottság elnöke). Úgy gondolták, hogy Franciaország a „községtanácsok szövetsége” lesz majd.
- Il termine Comune di Parigi si riferiva in origine al governo di Parigi durante la Rivoluzione Francese. Tradizionalmente, il termine fa riferimento al governo socialista che diresse Parigi dal 18 marzo (più formalmente dal 26 marzo) al 28 maggio 1871. In senso proprio, la "Comune di Parigi" era l'autorità locale (il consiglio cittadino o distrettuale - in francese commune) che esercitò il potere a Parigi per due mesi nella primavera del 1871.
- De Commune van Parijs was een revolutionaire regering die heerste over de stad Parijs van 18 maart 1871 totdat ze bloedig werd neergeslagen op 28 mei van datzelfde jaar. Op het moment dat de opstand in Parijs uitbrak resideerde de legitieme Franse regering in Versailles, na tijdens de Frans-Duitse Oorlog in ballingschap in Tours en Bordeaux gevestigd te zijn geweest. Het leiderschap van de Commune was democratisch gekozen op 26 maart en werd geïnstalleerd op 28 maart.
- Pariskommunen var det revolusjonære folkestyret som ble opprettet i Paris i protest mot den nasjonale regjering ved slutten av Den fransk-preussiske krig. Kommunen ble opprettet 18. mars og eksisterte i 72 dager frem til 28. mai 1871. Man hadde hatt noe tilsvarende også i 1792. Pariskommunen av 1871 bygget blant annet på anarkistiske og marxistiske ideer. Det var dessuten her begrepet nasjonalisme oppsto.
- Komuna Paryska – zryw rewolucyjny ludności Paryża, przede wszystkim inteligencji i robotników. Trwała od 18 marca do 28 maja 1871 roku. W zależności od punktu widzenia uważana za ostatnią rewolucję romantyczną, przez anarchistów za nie do końca konsekwentną próbę likwidacji państwa, a przez marksistów za przykład dyktatury proletariatu.
- A Comuna de Paris foi o primeiro governo operário da história, fundado em 1871 na capital francesa por ocasião da resistência popular ante à invasão alemã. A história moderna registra algumas experiências de regimes comunais, impostos como afirmação revolucionária da autonomia da cidade. A mais importante delas - a Comuna de Paris - veio no bojo da insurreição popular de 18 de março de 1871.
- О Парижской коммуне во время Великой французской революции см.
- Pariskommunen (fr. La commune de Paris) eller endast Kommunen (La commune), namn på den olagliga revolutionära stadsstyrelsen i Paris våren 1871.
- Paris Komünü, Paris’te 18 Marttan (aslında resmen 26 Mart) 28 Mayıs 1871’e uzanan kısa sürede iktidarda olan sosyalist idare için kullanılır. Bu terimi aslında Fransız Devrimi sırasındaki Hôtel de Ville (Paris Belediye Sarayı)'da kurulmuş Paris hükümeti için de kullanılmıştı. 1871 Paris Komünü resmi anlamda 1871 baharı boyunca iki ay iktidarda kalmış yerel bir yönetimdir.
- Паризька комуна — два періоди правління у Франції: Паризьке муніципальне правління 1789-1794, що було встановлено після взяття Бастилії і протрималося до падіння Робесп'єра в 1794 Тимчасовий національний уряд 18 березня - травень 1871 р.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
