| dbpprop:abstract
|
- An oxbow lake is a U-shaped body of water formed when a wide meander from the mainstem of a river is cut off to create a lake. This landform is called an oxbow lake for the distinctive curved shape that results from this process. In Australia, an oxbow lake is called a billabong. By itself, the word oxbow can also mean a U-shaped bend in a river or stream, whether or not it is cut off from the main stream.
- Mrtvé rameno nebo staré rameno je označení pro část vodního toku, obvykle řeky, která byla dříve říčním korytem, ale postupně se od něj úplně oddělila. Koryto z obou stran uzavřené, voda stagnuje. Mohou nebo nemusí být napájeny spodní vodou a jejich velikost podle dostupnosti vody kolísá. Vznikají v důsledku změn průběhu koryta, propojování meandrů, oddělování částí toku mělčinami apod. Vzniklá oddělená říční ramena pak představují druh říčního jezera, která obvykle zarůstají a s řekou se spojují v období záplav. Z mrtvého ramene někdy mohou vzniknout tůně. Tento typ říčních jezer má obvykle tvar srpu nebo pentle.
- Juolua on lampi tai järvi, joka on muodostunut joen tai muun virran mutkasta, kun meanderointi on vähitellen aiheuttanut sen joutumisen erilleen. Siitä käytetään syntytapansa aiheuttaman, tyypillisesti makkaramaisen muotonsa takia usein myös nimitystä makkarajärvi.
- Un bras-mort est la partie relictuelle d'un ancien méandre ou d'une tresse qui ont été isolés d'un fleuve ou d'un delta. Selon son âge, la saison et le contexte météorologique, il peut être encore en eau ou asséché, Les bras-morts peuvent être à sec ou en eau, toute l'année ou périodiquement. Ils sont parfois brutalement mais brièvement inondés lors des crues, ou au contraire se comportent comme des cours d’eau phréatiques (alimentés par la nappe), quand le substrat est perméable. Sur le long terme, ils tendent à se combler, mais après un certain temps, et à plusieurs reprises, ils peuvent à nouveau être occupés par le fleuve au grè de ses errements et du stade successionnel. Les processus d'érosion et de sédimentation y diffèrent fortement de ce qu'ils sont dans le cours d'eau originel.
- 郡山市郊外を流れる阿武隈川、河川改修前の河道跡三日月湖が残る。 ファイル:An oxbow lake in Hokkaido, Japan. jpg 北海道雨竜郡雨竜町にある三日月湖。1977年撮影。国土交通省『国土画像情報(カラー空中写真)』より作成。 三日月湖(みかづきこ)とは、蛇行する河川が長期の侵食などの影響により河道を変えた際、旧河道が取り残されて池や湖となったものである。河跡湖(かせきこ)とも呼ばれる。
- Een hoefijzermeer is een meer dat ontstaan is door het afsnijden van een meander van een rivier. Meanders hebben als gevolg van erosie in de buitenbocht een natuurlijke neiging om steeds wijder te worden. Na verloop van tijd kan het gebeuren dat de rivier de lus van een meander afsnijdt en deze van de rivier geïsoleerd wordt. Hierdoor ontstaat een meer, dat vaak ruwweg de vorm van een hoefijzer heeft.
- Starorzecze (jezioro przyrzeczne, paleomeander) – jezioro leżące na dnie doliny rzecznej, będące fragmentem jej byłego koryta i odcięte wałem przykorytowym od obecnego nurtu. Ma ona zwykle sierpowaty kształt. Starorzecza powstają najczęściej w dolinach rzek meandrujących przez odcięcie szyi meandru. Ulegają one jednak szybkiemu zanikowi przez zamulanie i zasypywanie osadami z wezbrań rzeki i wzrost roślinności. Ostatecznie może pozostać błotniste zagłębienie zawierające torf. W przyrodzie nie ma ani jednego naturalnego koryta rzecznego, które miałoby prostolinijny przebieg na całej długości rzeki. Każdy ciek tworzy zakola i meandry. Raz wytrącona z prostolinijnego biegu woda podlega sile odśrodkowej w tym kierunku, w którym przemieszcza się nurt rzeki. Procesy związane ze zmianami koryt rzecznych wywołane są procesami erozji rzecznej. Ich działalność polega na pogłębianiu i poszerzaniu koryta. Charakterystycznym elementem środowiska w rozwoju każdej rzeki są pozostałości po jej dawnym korycie, czyli tzw. starorzecza. Powstają one w sposób naturalny, jaki i dzięki regulacjom prowadzonym na rzekach. Warunki powstania starorzeczy są ściśle powiązane z procesami erozji. Przewaga erozji bocznej nad erozją denną na danym odcinku rzeki powoduje odcięcie meandrów, tworząc zbiorniki zwane starorzeczami. Nieregulowana rzeka płynie po terenie płaskim wieloma odnogami w sposób bardzo kręty, tworząc głębokie pętle - zakola; brzeg wklęsły jest rozmywany, wypukły - namywany, wysokie wody skracają sobie drogę - kształtują nowe, prostsze koryta, pozostawiając częściowo, a czasem całkowicie odcięte starorzecze. Istoty wpływ na kształtowanie się starorzeczy mają takie czynniki jak: budowa geologiczna, hydrologiczny rzeki, a także parametry geomorfometryczne i glebowe oraz zagospodarowanie zlewni. Starorzecza, które powstały naturalnie często nie mają stałego połączenia z rzeką i zwane są jeziorami rzecznymi. Są one przeważnie niewielkimi i płytkimi akwenami, dzięki czemu szybko ulegają procesowi sukcesji, zarastają roślinnością i zanikają z powierzchni ziemi. Starorzecza powstające na skutek działalności hydrotechnicznej w czasie prostowania koryt rzecznych z reguły są połączone z jednej strony z wodami rzeki. Połączenie to bierze udział w wymianie wody między zbiornikiem, a rzeką. Meandry odcięte antropogenicznie od rzeki i starorzecza przekształcone w wyniku prac regulacyjnych noszą nazwę zbiorników poregulacyjnych. Starorzecza tworzą całkiem odmienny typ biotopu wodnego w porównaniu z korytem rzeki. Przez większość roku są to zbiorniki nieprzepływowe o niewielkiej wymianie wód z wyjątkiem wezbrań powodziowych, mają znacznie bardziej przejrzystą toń na skutek sedymentacji drobnej zawiesiny pomimo zazwyczaj wysokiej trofii ich wód. Wody starorzeczy są też wyraźnie cieplejsze od wody korytowej. Te czynniki powodują, że w starorzeczach bardzo szybko rozwijają się zbiorowiska roślinności wodnej i higrofilnej wód stojących (co często doprowadza do szybkiego procesu ich wypłycania), w tym jeśli chodzi o bentos - zespoły pelofilne. Mogą one też stanowić role schronień dla różnych organizmów, w tym ryb chcących odpocząć w spokojniejszej wodzie, planktonu preferującego spokojniejszy nurt, rolę bogatych żerowisk, wylęgarni i odchowalni wielu organizmów, w tym wielu ryb, głównie fitofilnych, wreszcie - zasilają w pokarm (wynoszony z nich przez wodę) główny nurt rzeki. Ogólnie środowisko starorzeczy wzbogaca wachlarz warunków, a więc i różnorodność, a także bogactwo życiowe rzeki. Po wielkich wodach, gdy główny nurt może być prawie pozbawiony organizmów, środowiska te dostarczają ich rzece i umożliwiają szybkie odradzanie się bioceznoz. Sukcesyjnemu wypłycaniu starorzeczy w sposób naturalny może zapobiegać ich przepłukanie i wyniesienie osadu dennego przez wody powodziowe. Największym zagrożeniem dla zachowania starorzeczy i ich biocenoz stanowi obwałowanie i ich regulacja. W wyniku działalności człowieka większość dolin rzecznych przestała pełnić naturalne funkcje w środowisku. Regulacja rzek w większości przypadków wiązała się z przebudową koryta rzeki, polegającą na wyprostowaniu, a tym samym skróceniu jej biegu oraz na pogłębieniu koryta. W przekształconych dolinach zahamowana zostaje dynamika naturalnych procesów fluwialnych związanych z regularnymi zalewami przez tzw. wielkie wody, które mogłyby "odświeżyć" starorzecza położone za zawalu oraz powstrzymać procesy ich zamulania. Te nieduże zbiorniki wodne często są traktowane jako odbieralniki różnego rodzaju zanieczyszczeń lub wręcz jako wysypiska śmieci. Dlatego wiele z nich wymaga renaturyzacji. W celu biologicznej aktywacji starorzeczy należy podjąć działania techniczne - wykopy, poszerzenia i pogłębienia fragmentów starorzeczy, a także florystyczne - nasadzenia roślinności, stworzenie ekotonowych stref buforowych w celu zmniejszenia zasilania starorzeczy biogenami spływającymi ze zlewni. Zabudowa rzeki i jej doliny, w której wykorzystuje się różnego rodzaju roślin powinna być stosowana w celach: ochrony koryta przed erozją, umocnienia skarp, regulowania kierunków i rozkładu przepływów na terenach zalewowych. Roślinność przybrzeżna ma także zdolność kumulowania i w czasie suszy powolnego oddawania wody ze swoich systemów korzeniowych. Należy rozważyć zorganizowaną gospodarkę rybacką, a ograniczyć intensywną presję kłusowniczą. Pracami renaturyzacyjnymi powinny zostać objęte przede wszystkim starorzecza położone najbliżej rzeki oraz te, których stan jest jeszcze gwarancją na ożywienie i przywrócenie witalności.
- Файл:Starorzecze1. jpg Старица Файл:Kregi-Countryside-2005. JPG Заросшая старица Файл:SonghuaRiver ASTER 20020401. jpg Вид меандрирующего русла на фотографии со спутника. В речной долине видны серповидные старицы Ста́рица, староре́чье, курья́ — участок прежнего русла реки. Старица, как правило, имеет серповидную или петлеобразную форму. Обычно старицы образуются при спрямлении меандрирующего русла, когда в половодье или паводки воды, идущие по пойме, способны промыть более короткий путь. Также старицы образуются при достижении меандрирующей рекой полной степени развития таким образом, что соседние излучины смыкаются друг с другом. Иногда старицы бывают вытянутой формы. Такая форма стариц образуется при других типах русловых процессов, например, при пойменной многорукавности. После спрямления река начинает течь по новой, а прежнее, более длинное, русло превращается в старицу. Постепенно входы в старицу заносятся песком и илом. Старица некоторое время сохраняется как озеро, а затем превращается в сырой луг или болото, либо высыхает. Наиболее крупная из существующих уже длительное время стариц — Узбой, древнее русло Амударьи, имеющее протяжённость свыше полутысячи километров.
- En korvsjö är en bågformad insjö som bildas av meandrande vattendrag, när ett meandernäs genombryts och den omgivande meanderbågen så småningom isoleras från vattenflödet. Korvsjöar bildas endast av vattendrag som flyter fram över ett flackt landskap. Exempel på större vattendrag i Sverige som bildar korvsjöar är Klarälven, Lögdeälven och Öreälven.
|
| rdfs:comment
|
- An oxbow lake is a U-shaped body of water formed when a wide meander from the mainstem of a river is cut off to create a lake. This landform is called an oxbow lake for the distinctive curved shape that results from this process. In Australia, an oxbow lake is called a billabong. By itself, the word oxbow can also mean a U-shaped bend in a river or stream, whether or not it is cut off from the main stream.
- Mrtvé rameno nebo staré rameno je označení pro část vodního toku, obvykle řeky, která byla dříve říčním korytem, ale postupně se od něj úplně oddělila. Koryto z obou stran uzavřené, voda stagnuje. Mohou nebo nemusí být napájeny spodní vodou a jejich velikost podle dostupnosti vody kolísá. Vznikají v důsledku změn průběhu koryta, propojování meandrů, oddělování částí toku mělčinami apod.
- Juolua on lampi tai järvi, joka on muodostunut joen tai muun virran mutkasta, kun meanderointi on vähitellen aiheuttanut sen joutumisen erilleen. Siitä käytetään syntytapansa aiheuttaman, tyypillisesti makkaramaisen muotonsa takia usein myös nimitystä makkarajärvi.
- Un bras-mort est la partie relictuelle d'un ancien méandre ou d'une tresse qui ont été isolés d'un fleuve ou d'un delta. Selon son âge, la saison et le contexte météorologique, il peut être encore en eau ou asséché, Les bras-morts peuvent être à sec ou en eau, toute l'année ou périodiquement.
- Een hoefijzermeer is een meer dat ontstaan is door het afsnijden van een meander van een rivier. Meanders hebben als gevolg van erosie in de buitenbocht een natuurlijke neiging om steeds wijder te worden. Na verloop van tijd kan het gebeuren dat de rivier de lus van een meander afsnijdt en deze van de rivier geïsoleerd wordt. Hierdoor ontstaat een meer, dat vaak ruwweg de vorm van een hoefijzer heeft.
- Starorzecze (jezioro przyrzeczne, paleomeander) – jezioro leżące na dnie doliny rzecznej, będące fragmentem jej byłego koryta i odcięte wałem przykorytowym od obecnego nurtu. Ma ona zwykle sierpowaty kształt. Starorzecza powstają najczęściej w dolinach rzek meandrujących przez odcięcie szyi meandru. Ulegają one jednak szybkiemu zanikowi przez zamulanie i zasypywanie osadami z wezbrań rzeki i wzrost roślinności.
- Файл:Starorzecze1. jpg Старица Файл:Kregi-Countryside-2005. JPG Заросшая старица Файл:SonghuaRiver ASTER 20020401. jpg Вид меандрирующего русла на фотографии со спутника. В речной долине видны серповидные старицы Ста́рица, староре́чье, курья́ — участок прежнего русла реки.
- En korvsjö är en bågformad insjö som bildas av meandrande vattendrag, när ett meandernäs genombryts och den omgivande meanderbågen så småningom isoleras från vattenflödet. Korvsjöar bildas endast av vattendrag som flyter fram över ett flackt landskap. Exempel på större vattendrag i Sverige som bildar korvsjöar är Klarälven, Lögdeälven och Öreälven.
|