| dbpprop:abstract
|
- Nobility is a state-privileged status which is generally hereditary, but which may also be personal only. Titles of nobility are usually associated with present or former monarchies. The term originally referred to those who were "known" or "notable" and was applied to the highest social class in pre-modern societies. In the feudal system (in Europe and elsewhere), the nobility were generally those who held a fief, often land or office, under vassalage, i.e. , in exchange for allegiance and various, mainly military, services to the Monarch and at lower levels to another nobleman. It rapidly came to be seen as a hereditary caste, sometimes associated with a right to bear a hereditary title and, for example in pre-revolutionary France, enjoying fiscal and other privileges. While noble status formerly conferred significant privileges, today, in most Western countries, noble status is a purely honorary dignity. In the United Kingdom, where some peerage titles, until recently, guaranteed a seat in the Upper House of the Parliament, there are still some residual privileges. Nobility is a historical, social and often legal notion, distinct from socio-economic status which is mainly based on income and possessions. Being wealthy or influential does not automatically make one a noble, nor are all nobles wealthy and influential (aristocratic families have lost their fortunes in various ways, and the concept of the 'poor nobleman' is almost as old as nobility itself). Countries without a feudal tradition do not have a nobility as such. Various republics, including the United States, Mexico, and Italy have expressly abolished the granting of titles of nobility. Although many such societies have a privileged 'upper class' with great wealth and power, the status is not necessarily hereditary and does not entail a separate legal status, or different forms of address.
- Der Adel ist eine in den meisten Ländern Europas untergegangene privilegierte Gesellschaftsschicht. In feudalen Ständeordnungen war sie die herrschende soziale Schicht (Stand), gegründet auf Geburt, Besitz, Zuerkennung und gelegentlich auf Leistung. Sie hatte besondere Lebensformen und ein hoch entwickeltes Standesethos.
- La noblesa és un estat hereditari tradicional que existeix avui en molts països (principalment actuals o anteriors monarquies). El terme va referir originalment a les famílies o persones "conegudes" o "notables" (en llatí nobilis significa "conegut", "cèlebre"). El concepte de nobilitas s'aplicà en primer terme a les famílies conegudes per la seva antiguitat. Més tard, el terme s'aplicà a la classe social més alta (després de la monarquia) a les societats premodernes. Alguns títols nobiliaris europeus són; Rei Príncep Duc Marquès Comte Vescomte Comdor Baró Títols nobiliaris de Geòrgia. Eristhavi Aznauri
- Šlechta (též nobilita či aristokracie) je soubor jedinců, majících zvláštní právní výsady a nezřídka také nárok na šlechtický titul. Příslušnost k této skupině vychází z rodového principu a je proto zpravidla založena manželským původem po šlechtickém otci. Druhým hlavním způsobem je pak povýšení do šlechtického stavu panovníkem (zvláštním případem je automatické šlechtictví pro bratry papežů a jejich patrilineární potomky na základě buly Urbem Romam papeže Benedikta XIV. z roku 1746). Šlechta byla jednou z vládnoucích vrstev feudální společnosti, ve které svou moc zakládala na vlastnictví půdy, vojenské specializaci a výsadách, které jí zaručovaly významnou úlohu při řízení státu. K charakteristickým náležitostem, které ve středověku odlišovaly šlechtu od poddaných a částečně také od kléru, náležely erby a důraz na znalost předků. Šlechta měla různý podíl na celkovém počtu obyvatel. Zatímco ve Španělsku představovala asi 2 % obyvatelstva, v Polsku koncem 16. století šlechta představovala 9,1 % celkového počtu obyvatel a v oblasti Mazovska v okolí Varšavy dokonce 23,1 % (pro srovnání duchovní byli zastoupeni 0,2 %). Šlechta jako samostatný společenský stav často přetrvala i do moderní doby, kdy jsou však její výsady omezeny většinou jenom na právo používat titul. Šlechta se vyskytuje u prakticky všech národů, jak u evropských, tak i v Asii a v Americe. V Japonsku existovaly dvě třídy šlechty, vyšší daimyo, byla třídou dědičných vlastníků půdy, nižší samurajové byli válečníky. V Číně císař uděloval dědičné šlechtické tituly, přičemž v každé následující generaci potomek klesl o jeden stupeň níže.
- La Nobleza era una de los tres estamentos medievales y del Antiguo Régimen, junto con el clero y el tercer estado. Su carácter preponderante fue prácticamente abolido en la esfera política, ante la ausencia de legitimidad de su dominio, frente a los argumentos ilustrados. En el ámbito social su influencia se mantuvo, aun después de las Revoluciones burguesas y proletarias, no obstante las permanentes presiones por eliminar una distinción introducida entre seres humanos esencialmente iguales.
- Aateli (aatelisto) on eurooppalaiseen sääty-yhteiskuntaan kuuluva käsite. Se tarkoittaa syntyperänsä, maaomistuksensa ja osin myös ansioidensa perusteella etuoikeutettua yhteiskunnan kerrosta, jolla on oma säädynmukainen eetoksensa. Aateliuden kaltaisia ilmiöitä, aristokratiaa, on esiintynyt monissa muissakin kulttuureissa. Keskiajalla ja varhaisella uudella ajalla aateli oli ennen kaikkea maanomistaja- ja sotilassääty, ja sittemmin myös ylempi virkamiessääty. Aateli nautti aiemmin lain tai perinnäisoikeuden määräämiä, tavallisesti perinnöllisiä erioikeuksia. Uudenaikainen aateli sai alkunsa keskiajalla läänityslaitoksen yhteydessä. Aateli syntyi hallitsijalle uskollisista alamaisista, jotka saivat palkkiokseen verovapauksia ja läänityksiä. Aluksi aateluus oli henkilökohtainen arvo ja verovapaus, mutta sittemmin siitä kehittyi perinnöllinen, ja näin syntyi aatelissääty. Useimmissa maissa aateli on menettänyt valistusajan aatteiden vaikutuksesta erioikeutensa yhteiskunnan siirtyessä monarkiasta demokratiaan. Saksassa muutos tapahtui Weimarin tasavallan myötä 1919, Itävallassa aatelisto menetti etuoikeutensa 1920, Italiassa 1946, Puolassa 1918 ja Venäjällä 1917. Norjassa aatelisto lakkautettiin 1815, ja Tanskan aatelisto menetti erioikeutensa 1849. Tämän jälkeen aateluus on ollut luonteeltaan lähinnä symbolista. Suomessa ei aatelistoa tasavaltaisesta hallitusmuodosta huolimatta ole lakkautettu, joskin se on menettänyt kaikki erioikeutensa. Suomen aatelistoon kuuluvat suvut ja henkilöt on lueteltu aateliskalenterissa. Tämän lisäksi Suomessa asuu useita eurooppalaisia aatelissukuja, joita ei ole rekisteröity Suomen Ritarihuoneeseen. Ruotsissa ja Suomessa aateliston esimies ja puheenjohtaja on ollut maamarsalkka.
- La noblesse est le terme qui désigne primitivement les différentes institutions liées au métiers des armes et de la guerre, aussi bien en ce qui concerne ses personnels, que ses arts, ses mobiles et ses actions. Par extension, la noblesse désigne un sentiment ou une attitude chevaleresque ou désintéressée. Par la suite, la Noblesse (avec une majuscule) d'un pays ou d'une province désigne l'ensemble des familles dont les membres exercent ou peuvent exercer certaines fonctions de commandement militaire ou civil qui leur sont réservées (les emplois nobles). La Noblesse est une institution sociale que l'on rencontre dans la plupart des sociétés traditionnelles, dès lors que la fonction guerrière est organisée indépendamment des pouvoirs économiques et religieux, comme chez les Romains ou les Celtes avec la classe des chevaliers, mais aussi la plupart des anciens peuples d'Afrique et d'Amérique. Le recrutement des membres de la noblesse se faisait, comme dans la plupart des autres professions, en premier lieu par l'hérédité au sein de certains lignages familiaux, ensuite par le mérite au moyen de concours et de compétitions. Sous l'Ancien Régime, la noblesse a été plus ou moins ouverte selon les époques et les pays. En France, le pouvoir d'anoblir a d'abord appartenu à tous les seigneurs qui pouvaient armer des chevaliers, à partir du XV siècle uniquement réservé au roi. Elle constituait l'un des deux ordres privilégiés, après celui du Clergé. Ses membres avaient l'obligation d'occuper un certain nombre d'emplois onéreux (armée, magistrature, haute administration, arts libéraux), et l'interdiction d'exercer des professions lucratives (commerce, artisanat, banque). La noblesse a été abolie en France au début de la Révolution française, rétablie sous forme de distinctions héréditaires par le Premier Empire, puis à nouveau supprimée du droit positif avec la IIIe République (qui a cependant maintenu les titres). Cependant, le sociologue Pierre Bourdieu a introduit au XX siècle une notion à laquelle il donne le nom de « Noblesse d'État », désignant une organisation officieuse de la haute fonction publique en caste avec un recrutement héréditaire officieux . Des titres de noblesse existent toujours au XXI siècle dans de nombreux pays européens, dont le royaume de Belgique, les Pays-Bas, le Royaume-Uni, le Royaume de Suède, la France (où ils peuvent être officiellement enregistrés auprès du ministère de la Justice), l'Italie, l'Allemagne (en tant que partie du nom), le Royaume d'Espagne, la République de Saint-Marin, le Grand-Duché de Luxembourg (où aucun titre n'est porté par un citoyen luxembourgeois sauf le Grand-Duc, mais beaucoup par des membres cadets ou non dynastes de maisons souveraines d'Europes). Dans certains États qui ont conservé une royauté, il a pu exister une chambre pour la noblesse, la Chambre des Pairs. De nos jours, seul le Royaume-Uni possède encore une telle institution. L'expression « avoir du (ou le) » signifie être d'origine noble. Depuis la Révolution française, on utilise improprement les mots aristocrate et aristocratie pour désigner la noblesse et ses membres, bien que ces notions soient assez différentes, l'aristocratie désignant une forme d'exercice du pouvoir par une élite dans un domaine de compétence donné.
- A nemesség kiváltságokat jelentő rang és jogállás, illetve az ezekkel rendelkező társadalmi osztály volt Európa nagy részén. A középkorban és az újkorban a társadalom uralkodó csoportját alkotta és a fő politikai és gazdasági hatalmat birtokolta. Ma már inkább csak jelképes társadalmi jelentőségű öröklődő rang egyes európai országokban.
- Il termine nobiltà ha un duplice significato: indica sia uno status privilegiato riconosciuto dall'autorità, sia l'insieme dei soggetti che beneficiano di tale condizione. Con riferimento a quest'ultima accezione, lo storico Marc Bloch definisce nobiltà la classe dominante che abbia uno statuto giuridico suo proprio che confermi e materializzi la superiorità che essa pretende e, in secondo luogo, che tale statuto si perpetui per via ereditaria. È ammessa, a favore di alcune famiglie nuove, la possibilità di conquistarne l'accesso, anche se in numero ristretto e secondo norme regolarmente stabilite. Il governo retto dalla nobiltà è chiamato aristocrazia.
- 貴族（きぞく）とは、血統や門地のゆえに社会的特権を認められている人やその一族。またはその身分。多くは世襲されるが、特別な功績により新たに貴族になることもある。君主の一族を特に「皇族」「王族」「公族」などと称し、これを貴族に含めない用語法もある。
- De adel is een gesloten maatschappelijke klasse met een aanzienlijke positie in een standenmaatschappij. De huidige Europese adel is historisch ontstaan in standenmaatschappijen van voor de Franse Revolutie. In veel maatschappijvormen is een bevoorrechte klasse aan te wijzen en het voorkomen van een dergelijke klasse is van alle tijden. Ook de oude Grieken, de Romeinse republiek, Aziatische volkeren en Afrikaanse stammen kennen, onder verschillende namen, hun adel. De adel kenmerkt zich door: erfelijkheid; adeldom wordt verworven door geboorte. Men ontleent zijn adeldom meestal aan de vader. Nieuwe families en personen worden alleen bij uitzondering in de adelstand opgenomen; geslotenheid; de adel is een afzonderlijke en gesloten groep, zonder veel sociale mobiliteit. Men kan van een gesloten kaste spreken. Men trouwt onderling, en ook wanneer een buitenstaander de positie, leefwijze en rijkdom van de edelen heeft verworven, kan hij niet zonder meer edelman worden; voorrechten; de titels van de edelen en hun voorrechten werden in de wet vastgelegd. In Nederland en België heeft de adel geen bijzondere voorrechten meer, behalve dat de namen en titels zijn beschermd door de wet.
- Adel er betegnelsen på en samfunnsklasse som innehar særskilte juridiske privilegier, til dels egen honorær tittel og (tidligere ofte) en viss grad av skattefrihet. Ordet kommer av tysk «edel, egentlig, uforfalsket». Uttrykket ble alminnelig brukt fra 1600-tallet i Norden og er i norske kilder første gang belagt i 1513. Når begrepet brukes om tiden før 1500-tallet refererer det vanligvis til verdslig aristokrati, til forskjell fra geistlig aristokrati. I Europeisk middelalder var det en utbredt forestilling at samfunnet bestod av tre stender: De som sloss (adel), de som bad (geisligheten) og de som arbeidet (bønder og/eller borgere). Dette samfunnssynet var den dominerende frem til Den franske revolusjon og nedfelte seg i (nesten) samtlige europeiske staters konstitusjoner frem til 1800-tallet. En prinsipiell forutsetning for adels-institusjonen var synet om ulikhet for loven: Rettigheter og plikter var knyttet til hvilken sosialgruppe man tilhørte, ikke til individet som menneske. Denne gruppetilhørigheten gikk oftest i arv. Etter at én etter én stat innførte prinsippet om likhet for loven i løpet av de siste 200 år, har adelskap i de fleste europeiske land i stor grad blitt omdefinert til å bli en symbolsk/honorær tittel, i steden for å medføre økonomiske privilegier.
- Szlachta – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szeroko rozumiana warstwa szlachecka istniała we wszystkich społeczeństwach przedindustrialnych na całym świecie. W większości wypadków szlachta wywodziła się ze starszyzny plemiennej i kast wojowników społeczeństw plemiennych. Mimo braku kontaktów zadziwiająco podobne były stany szlacheckie w odległych krajach – np. europejską i japońską szlachtę łączy wiele analogii (rozwarstwienie stanu, elitarność, pojęcia honoru, służba wojskowa, herby) Chociaż samo określenie szlachta (l.p. szlachcic) stosowane bywało w średniowieczu, to czas przejścia stanu rycerskiego w szlachecki określa się zazwyczaj na schyłek średniowiecza i powstanie monarchii stanowych. Szlachta jako klasa społeczna istniała we wszystkich monarchiach i niektórych republikach europejskich, i większości pozaeuropejskich do czasów współczesnych. Również obecnie istnieje w państwach o ustroju monarchistycznym jako klasa o określonych prawem przywilejach, choć jej znaczenie ekonomiczne nie jest już tak duże jak dawniej. Podstawowymi cechami przynależności do szlachty było posiadanie odrębnego statusu prawnego, a plastyczną manifestacją przynależności do danego rodu szlacheckiego było sformalizowane prawo do używania herbu. Czasem (jak w pewnych okresach w Polsce) rodziny posiadające sformalizowany tytuł szlachecki miały wyłączne prawo do posiadania majątku ziemskiego i pewnych przywilejów w tym czysto honorowych, zazwyczaj dziedzicznie, choć znane jest także szlachectwo osobiste bez prawa dziedziczenia a także osobiste tytuły honorowe dostępne wyłącznie dla szlachty dziedzicznej (jak w Polsce). Istniały też grupy społeczne posiadające herby ale nie posiadające formalnego tytułu szlacheckiego, pretendujące do kategorii "niższa szlachta" jak np. angielska gentry (w Anglii gmin miał prawo posiadać majątki ziemskie). W większości krajów nazwiska szlachty wyróżniały się specjalnym tytułem, dodatkiem, czy formą. Wg obiegowej opinii Polsce są to nazwiska kończące się na -ski, -cki, (w gwarach niemazurzących -icz) podobnie w innych krajach słowiańskich. Nie jest to jednak prawdą gdyż końcówki te skazują tylko iż dane nazwisko powstała jako forma patronimiczna tak więc "Janowski" to po prostu "syn Jana" (ew. "ktoś pochodzący z Janowa) a "Ambroziewicz" to "syn Ambrożego". Taki sposób urabiania nazwisk owszem, występował w rodzinach szlacheckich ale bynajmniej nie był do nich ograniczony (porównaj rosyjskie otcziestwo oraz końcówka -sson w nazwiskach islandzkich). W krajach dawnego cesarstwa niemieckiego partykuła von lub zu przed nazwiskiem, we Francji – de, na Węgrzech końcówka -y (-i). Są liczne wyjątki od tych reguł, np. polskie nazwiska typu szlacheckiego używane przez rodziny chłopskie i mieszczańskie, podobnie w Niemczech, Włoszech i innych krajach. W Wielkiej Brytanii natomiast nazwisko osoby szlacheckiego pochodzenia, nie posiadającej żadnego tytułu niczym się nie wyróżnia. W niektórych krajach (np. w Polsce) szlachectwo zobowiązywało do służby wojskowej w pospolitym ruszeniu. Jest to związane z prawem feudalnym zobowiązującym baronów króla do służby rycerskiej w zamian za trzymane od niego feuda. Posiadanie majątku ziemskiego w praktyce bywało bardzo różne, w Polsce, dzielenie ziemi między spadkobierców prowadziło do przekształcania uboższej szlachty w szlachtę zagrodową, na zachodzie, gdzie częściej dziedziczono według prawa primogenitury młodsi synowie często nie posiadający własności ziemskiej, poświęcali się służbie wojskowej lub duchownej. Na drugim biegunie funkcjonowały olbrzymie majątki magnackie, składające się z kilkudziesięciu lub więcej wsi, miast, dysponujące własnymi armiami, nawet nazywane (np. w Polsce) "państwami". Od samego początku szlachta była stanem rozwarstwionym, na szlachtę wyższą, magnaterię lub arystokrację wyrosłą z wielkich panów feudalnych i szlachtę niższą wywodzącą się z szeregowego rycerstwa. Bywały liczne przypadki migracji między tymi warstwami, przez zubożenie, wzbogacenie, nadania dóbr i tytułów przez monarchę. Ponadto młodsi synowie bocznych gałęzi rodów arystokratycznych, w większości państw nie posiadający praw do dziedziczenia ziemi i tytułów zasilali szeregi niższej szlachty. Między innymi skutkiem tego wszędzie szerokie pojęcie szlachty obejmowało zarówno wyższa i niższą warstwę stanu. Faktycznie jednak istniały wielkie różnice w majątku i przywilejach, nawet w Rzeczypospolitej gdzie równość szlachecka była zagwarantowana prawem, istniała przepaść między obiema warstwami. W krajach Europy zachodniej te różnice podkreślały odrębne prawa i przywileje. Arystokracja – nazywana w Anglii i Francji parami, Hiszpanii i Portugalii grandami, w Niemczech Hochadel, Fürsten zasiadała w wyższej izbie parlamentu, piastowała najwyższe urzędy i godności. W niektórych krajach (Niemcy, Francja, Hiszpania) do arystokracji zaliczały się rody niegdyś suwerennych księstw i hrabstw. Warstwa wyższa była w wielu krajach (np. w Niemczech, Austrii, Rosji) szczelnie zamknięta, i niejednokrotnie przedstawiciele niższej szlachty obdarzeni przez władcę tytułem arystokratycznym nadal byli zaliczani do dawniejszej warstwy. Awans do niższej warstwy szlacheckiej dla osób spoza stanu był nieporównanie łatwiejszy. Władcy monarchii stanowych jednając sobie stronników w sporach z parlamentem nadawali często szlachectwo wyróżniającym się przedstawicielom mieszczaństwa czy chłopstwa. W niektórych państwach również najwyższa arystokracja miała prawo kreować nową szlachtę. Powodowało to dalsze rozwarstwienie stanu szlacheckiego, ponieważ zazwyczaj świeżo nobilitowani nie posiadali od razu pełni praw, zwykle przysługiwały one dopiero w trzecim pokoleniu. Prawa i przywileje, a także honorowa pozycja społeczna nie zawsze szła w parze z zamożnością, i wielokrotnie przedstawiciele starej szlachty byli dużo ubożsi od świeżo nobilitowanych mieszczan. Szczególnie stało się to widoczne w dobie powstawania kapitalizmu. Kresem jednego z klasycznych społeczeństw szlacheckich w Europie była Rewolucja Francuska, która odebrała szlachcie wszelkie przywileje a znaczną część starej francuskiej szlachty eksterminowała. Powstała w krajach opanowanych przez Napoleona możliwość awansu do nowej szlachty kontynuowana była także po jego upadku i w całej Europie. Powstała nowa klasa kapitalistów starała się kontynuować na swój sposób tradycje szlacheckie, zdobywając często nobilitacje, tytuły i kupując majątki ziemskie. W wielu krajach bogaci przemysłowcy, choć niejednokrotnie podniesieni do rangi baronów, hrabiów czy nawet książąt starali się wejść w koligacje małżeńskie ze starymi rodami szlacheckimi. Jednocześnie powstawanie kapitalizmu prowadziło często do pauperyzacji uboższej szlachty, co było szczególnie widoczne w Polsce. Po I wojnie światowej w byłych monarchiach istnienie odrębnego stanu szlacheckiego zostało zniesione, a nawet niekiedy (w Austrii) zakazano używania tytułów i partykuł szlacheckich. Jednak do dziś nawet w krajach demokratycznych pochodzenie z rodzin szlacheckich jest często uważane za powód do dumy. Owocuje to niekiedy pozytywnie, np. modą na badania i poszukiwania genealogiczne, wzrostem zainteresowania historią a zwłaszcza heraldyką. Czasami przybiera nieco karykaturalne formy, gdy różne komercyjne biura heraldyczne a nawet samozwańczy pretendenci do nieistniejących tronów nadają nowe herby i potwierdzenia rzekomego szlachectwa. W większości krajów, także u ustrojach republikańskich, potomkowie dawnej szlachty często nadal stanowią elitę, niejednokrotnie potwierdzając kulturą, inteligencją i honorem dawną zasadę, że "szlachectwo zobowiązuje". Jednocześnie przetrwały w Polsce niektóre przywary stanu szlacheckiego, stając się według wielu opinii polskimi wadami narodowymi. Szlacheckim pochodzeniem tłumaczony jest częsty wśród Polaków duch sobiepaństwa, pieniactwo czy pijaństwo. Również pozytywne cechy narodowe jak umiłowanie wolności, patriotyzm, tolerancja religijna, gościnność, bywają przypisywane szlachcie.
- Nobreza representa a classe social de maior estrato. Aos nobres pertenciam grande parte dos territórios conquistados, recebidos dos monarcas como prémio das vitórias nas batalhas. Beneficiavam de duas regalias muito importantes: a jurisdição privativa sobre os moradores dos seus domínios senhoriais e, por vezes, a isenção de tributos. Aos nobres associam-se os títulos nobiliárquicos segundo a importância, prestígio ou ascendência do indivíduo.
- Dvorianstvo este un termen prin care este denumită nobilimea rusă. O persoană din această clasă socială era denumită dvorianin. Acesta era un statut, o clasă socială, nu un titlu. Dvorianstvo este în general tradus prin "aristocraţie", dar mult mai corect ar fi folosirea termenului "curtean", statul nobilului rus diferind într-o oarecare măsură de cel al aristocraţilor din Europa Occidentală. Aristocraţii ruşi nu adăugau numelor lor prefixe specifice, aşa cum ar fi don sau von. Dar dvorianinii aveau dreptul la apelative oficiale care depindeau de rang: Înălţimea voastră (ваше благородие), Mult-prea înălţimea voastră (ваше высокоблагородие), Luminăţia voastră (ваше высокородие), etc. Termenul derivă din cuvântul rusesc dvor (двор) Curte. Spre deosebire de titlul de "boier", care era exclusiv ereditar, "dvorianstvo" putea fi obţinută. Un dvorianstvo nou înălţat în rang era în mod normal şi împropietărit cu o moşie. Pierderea moşiei nu ducea în mod automat la pierdrea statutului nobiliar. În ultima perioadă de existenţă a Imperiul Rus, celor mai importanţi oficiali ai imperiului le erau conferite în mod automat rangul dvorianstvo, fără a mai fi necesară şi acordarea de proprietăţi funciare.. Clasa socială a dvorianinilor îşi are originea în servituţile militare ale secolelor al XII-lea şi al XIII-lea. Împropietărirea cu moşii îşi are originea în practicile secolului al XIV-lea, iar, până în secolul al XVII-lea, această clasă reprezenta majoritatea proprietarilor de pământ. Petru cel Mare a fost cel care a dat statutul final al clasei dvorianinilor, după abolirea titlului de boier. Privilegiile dvorianinilor au fost legalizate în 1785 in Jalovannaia Gramota –Aşezământul Privilegiilor (Жалованная Грамота). Acest act a introdus o nouă organizare a nobilimii: fiecare gubernie şi uezd avea propria Adunare Nobiliară (дворянское собрание). Conducătorul acestei adunărie era Lider al dvorianstvo guberniei (uezdului) (губернский предводитель дворянства). Dvorianstvo fără moşie (беспоместное дворянство) erau cei înnobilaţi câtă vreme se aflau în serviciul statului, fără a fi primit şi o moşie în dar. Dvorianstvo ereditar (потомственное дворянство) era un statut social transferat soţiei, copiilor şi mai departe descendenţilor pe linie masculină. În mod excepţional, împăratul putea transfera dvorianstvo pe linii indirecte sau pe linie feminină, în scopul păstrării numelui unor familii importante. Dvorianstvo personal (личное дворянство) era un statut transferabil numai către soţie şi avea un prestigiu mai scăzut. Dvorianstvo de titlu (титулованное дворянство) era cea mai înaltă categorie. Aceasta era categoria cnejilor, baronilor şi conţilor. Ultimele două titluri au fost introduse de Petru cel Mare. Un baron sau un conte putea fi ori владетельный (действительный) – propriuzis, cel care avea o moşie în Imperiul Rus, sau титулярный – titular, cel căruia doar i se conferise acest statut, fără a fi împropietărit. Printre privilegiile dvorianstvo erau: dreptul de a avea un blazon, acesta fiind introdus la sfârşitul secolului al XVII-lea. dreptul de a stăpâni o moşie cu iobagi (până în 1861), libertatea de a nu fi recrutaţi, (între 1762-1874, mai târziu a fost introdus servicul militar obligatoriu pentru toţi cetăţenii Imperiului), libertatea de nu achita obligaţiile hotărâte de adunările zemstvelor (până în a doua jumătate a secolului al XIX-lea) şi de a fi reprezentaţi majoritar în aceste adunări (până la 75% dintre membrii adunării erau nobili, în condiţiile în care ei reprezentau în jur de 5% din populaţia ţinuturilor), dreptul de a fi primiţi în serviciul public, dreptul de a fi educaţi în instituţii de învăţământ privilegiate, dreptul la inviolabilitatea persoanei. Începând cu anul 1782, a fost introdus un model de uniformă pentru dvorianinii civili numită uniformă a serviciului civil (мундир статской службы), sau mai simplu uniformă civilă (статский мундир). Culorile uniformei difereau de teritoriu. Purtarea uniformei era obligatorie în locul în care persoana îşi exercita atribuţiile publice, la Curtea Imperială sau în alte locuri publice importante. După abolirea iobăgiei, poziţia economică a dvorianinilor a scăzut simţitor După Revoluţia din Octombrie, bolşevicii au abolit toate rangurile nobiliare.
- Дворя́нство — привилегированное сословие, возникшее в феодальном обществе. Понятие частично воспроизводится в буржуазном обществе. В широком смысле 1-ым дворянством именуют европейскую феодальную аристократию вообще. В этом смысле можно говорить о «французском дворянстве», «немецком дворянстве» и т. п.
- Adel, en samhällsgrupp som äger lagstadgade, vanligtvis ärftliga privilegier av ekonomisk, politisk och social karaktär. Adelskapet kan vara förenat med titlar och särskilda heraldiska rangtecken. Adelsprivilegier kan vara mycket betydande och innebära till exempel skattefrihet och företräde till statliga ämbeten, främst inom militären. En adelsman är en mansperson med en adlig titel. Motsvarigheten på damsidan är en adelsdam. Adelsdam är den kvinna som antingen är född i en adlig familj eller som genom giftermål blivit upptagen i en adelsätt.
- Asalet edebî eserlerde terbiye dışı, çirkin, bayağı, müstehcen, kaba ve argo sözlerden kaçınma. Edeb-i kelâm. Mümtâziyet. Tersi: Hasâset.
- Знать (шля́хта, дворя́нство) — історично вищій соціальний прошарок, суспільний стан, статус, що успадковується. Сьогодні й досі існує в деяких країнах — переважно в країнах, що є чи були монархіями. Термін спочатку відносився до тих хто був «знаний» (звідси — «знать») і застосовувався до представників найвищого соціального класу в феодальних суспільствах. У феодальній системі Європи і в інших місцях, знать — це ближнє оточення князя чи короля, ті, хто первісно належачі до «двору» голови держави або вищого феодалу. В Київський Русі це в першу чергу була князівська дружина. Слово «дворянин», «дворянство» з'являється в ужитку з 2-й половини XVII ст. в знач. "челядин князя" (см. Ф. Браун, Germanica Sievers 715), також є ср. польск. "dworzanin". Знать за службу престолу отримувала спадковий статус для членів родини, іноді це пов'язувалося з правом носити спадковий префікс пов'язаний з місцезнаходженням родинного маєтку (наприклад «de» чи «von» у Франції та Німеччині). Представники знаті, наприклад в дореволюційній Франції, мали фінансові і інші привілеї. Сьогодні, в більшості країн, «благородний статус» — або почесний титул не надає ніяких законних привілеїв. Деякі виключення до цього правила існують ще досі в Великобританії, де певні представники знаті ще мають окремі привілеї (наприклад, місце у Верхній Палаті Британського Парламенту, який називається Палата Лордів). Шляхетство є історичним, соціальним й іноді законним поняттям, яке не тотожне соціально-економічному статусу, який існував раніше. Багатство або політичний вплив не означають автоматичного набуття статусу знаті. Деякі країни не мають шляхетських титулів зовсім, тому що вони були відмінені законодавчо (наприклад Китай, Італія, країни колишнього соціалістичного табору та інші).
- 貴族最初指的是奴隶制社会和封建社會中，因权力、财产高于其他阶级而形成的上層階級。包括军事贵族、世俗贵族、宗教贵族。经过演变，贵族制度在一些国家延续下来，形成了稳定的贵族阶级。与平民阶级相比，贵族阶级享有更多的特权，拥有更大的政治权利。 貴族同其他阶级的最明显区别是拥有爵位。爵位可能是世襲的，也可能是非世袭的。
|
| rdfs:comment
|
- Nobility is a state-privileged status which is generally hereditary, but which may also be personal only. Titles of nobility are usually associated with present or former monarchies. The term originally referred to those who were "known" or "notable" and was applied to the highest social class in pre-modern societies. In the feudal system (in Europe and elsewhere), the nobility were generally those who held a fief, often land or office, under vassalage, i.e.
- Der Adel ist eine in den meisten Ländern Europas untergegangene privilegierte Gesellschaftsschicht. In feudalen Ständeordnungen war sie die herrschende soziale Schicht (Stand), gegründet auf Geburt, Besitz, Zuerkennung und gelegentlich auf Leistung. Sie hatte besondere Lebensformen und ein hoch entwickeltes Standesethos.
- La noblesa és un estat hereditari tradicional que existeix avui en molts països (principalment actuals o anteriors monarquies). El terme va referir originalment a les famílies o persones "conegudes" o "notables" (en llatí nobilis significa "conegut", "cèlebre"). El concepte de nobilitas s'aplicà en primer terme a les famílies conegudes per la seva antiguitat. Més tard, el terme s'aplicà a la classe social més alta (després de la monarquia) a les societats premodernes.
- Šlechta (též nobilita či aristokracie) je soubor jedinců, majících zvláštní právní výsady a nezřídka také nárok na šlechtický titul. Příslušnost k této skupině vychází z rodového principu a je proto zpravidla založena manželským původem po šlechtickém otci.
- La Nobleza era una de los tres estamentos medievales y del Antiguo Régimen, junto con el clero y el tercer estado. Su carácter preponderante fue prácticamente abolido en la esfera política, ante la ausencia de legitimidad de su dominio, frente a los argumentos ilustrados.
- Aateli (aatelisto) on eurooppalaiseen sääty-yhteiskuntaan kuuluva käsite. Se tarkoittaa syntyperänsä, maaomistuksensa ja osin myös ansioidensa perusteella etuoikeutettua yhteiskunnan kerrosta, jolla on oma säädynmukainen eetoksensa. Aateliuden kaltaisia ilmiöitä, aristokratiaa, on esiintynyt monissa muissakin kulttuureissa. Keskiajalla ja varhaisella uudella ajalla aateli oli ennen kaikkea maanomistaja- ja sotilassääty, ja sittemmin myös ylempi virkamiessääty.
- La noblesse est le terme qui désigne primitivement les différentes institutions liées au métiers des armes et de la guerre, aussi bien en ce qui concerne ses personnels, que ses arts, ses mobiles et ses actions. Par extension, la noblesse désigne un sentiment ou une attitude chevaleresque ou désintéressée.
- A nemesség kiváltságokat jelentő rang és jogállás, illetve az ezekkel rendelkező társadalmi osztály volt Európa nagy részén. A középkorban és az újkorban a társadalom uralkodó csoportját alkotta és a fő politikai és gazdasági hatalmat birtokolta. Ma már inkább csak jelképes társadalmi jelentőségű öröklődő rang egyes európai országokban.
- Il termine nobiltà ha un duplice significato: indica sia uno status privilegiato riconosciuto dall'autorità, sia l'insieme dei soggetti che beneficiano di tale condizione. Con riferimento a quest'ultima accezione, lo storico Marc Bloch definisce nobiltà la classe dominante che abbia uno statuto giuridico suo proprio che confermi e materializzi la superiorità che essa pretende e, in secondo luogo, che tale statuto si perpetui per via ereditaria.
- 貴族（きぞく）とは、血統や門地のゆえに社会的特権を認められている人やその一族。またはその身分。多くは世襲されるが、特別な功績により新たに貴族になることもある。君主の一族を特に「皇族」「王族」「公族」などと称し、これを貴族に含めない用語法もある。
- De adel is een gesloten maatschappelijke klasse met een aanzienlijke positie in een standenmaatschappij. De huidige Europese adel is historisch ontstaan in standenmaatschappijen van voor de Franse Revolutie. In veel maatschappijvormen is een bevoorrechte klasse aan te wijzen en het voorkomen van een dergelijke klasse is van alle tijden. Ook de oude Grieken, de Romeinse republiek, Aziatische volkeren en Afrikaanse stammen kennen, onder verschillende namen, hun adel.
- Adel er betegnelsen på en samfunnsklasse som innehar særskilte juridiske privilegier, til dels egen honorær tittel og (tidligere ofte) en viss grad av skattefrihet. Ordet kommer av tysk «edel, egentlig, uforfalsket». Uttrykket ble alminnelig brukt fra 1600-tallet i Norden og er i norske kilder første gang belagt i 1513. Når begrepet brukes om tiden før 1500-tallet refererer det vanligvis til verdslig aristokrati, til forskjell fra geistlig aristokrati.
- Szlachta – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szeroko rozumiana warstwa szlachecka istniała we wszystkich społeczeństwach przedindustrialnych na całym świecie. W większości wypadków szlachta wywodziła się ze starszyzny plemiennej i kast wojowników społeczeństw plemiennych. Mimo braku kontaktów zadziwiająco podobne były stany szlacheckie w odległych krajach – np.
- Nobreza representa a classe social de maior estrato. Aos nobres pertenciam grande parte dos territórios conquistados, recebidos dos monarcas como prémio das vitórias nas batalhas. Beneficiavam de duas regalias muito importantes: a jurisdição privativa sobre os moradores dos seus domínios senhoriais e, por vezes, a isenção de tributos. Aos nobres associam-se os títulos nobiliárquicos segundo a importância, prestígio ou ascendência do indivíduo.
- Dvorianstvo este un termen prin care este denumită nobilimea rusă. O persoană din această clasă socială era denumită dvorianin. Acesta era un statut, o clasă socială, nu un titlu. Dvorianstvo este în general tradus prin "aristocraţie", dar mult mai corect ar fi folosirea termenului "curtean", statul nobilului rus diferind într-o oarecare măsură de cel al aristocraţilor din Europa Occidentală.
- Дворя́нство — привилегированное сословие, возникшее в феодальном обществе. Понятие частично воспроизводится в буржуазном обществе. В широком смысле 1-ым дворянством именуют европейскую феодальную аристократию вообще.
- Adel, en samhällsgrupp som äger lagstadgade, vanligtvis ärftliga privilegier av ekonomisk, politisk och social karaktär. Adelskapet kan vara förenat med titlar och särskilda heraldiska rangtecken. Adelsprivilegier kan vara mycket betydande och innebära till exempel skattefrihet och företräde till statliga ämbeten, främst inom militären. En adelsman är en mansperson med en adlig titel. Motsvarigheten på damsidan är en adelsdam.
- Asalet edebî eserlerde terbiye dışı, çirkin, bayağı, müstehcen, kaba ve argo sözlerden kaçınma. Edeb-i kelâm. Mümtâziyet. Tersi: Hasâset.
- Знать (шля́хта, дворя́нство) — історично вищій соціальний прошарок, суспільний стан, статус, що успадковується. Сьогодні й досі існує в деяких країнах — переважно в країнах, що є чи були монархіями.
- 貴族最初指的是奴隶制社会和封建社會中，因权力、财产高于其他阶级而形成的上層階級。包括军事贵族、世俗贵族、宗教贵族。经过演变，贵族制度在一些国家延续下来，形成了稳定的贵族阶级。与平民阶级相比，贵族阶级享有更多的特权，拥有更大的政治权利。 貴族同其他阶级的最明显区别是拥有爵位。爵位可能是世襲的，也可能是非世袭的。
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
