| dbpprop:abstract
|
- Abu Ali al-Hasan al-Tusi Nizam al-Mulk was a celebrated Persian scholar and vizier of the Seljuq Empire. He was also for a short time the sole ruler of the Seljuk Empire.
- Nizam al-Mulk Abu Ali al-Hasan ibn Ali ibn Ishaq at-Tusi (arabisch نظام الملك، أبو علي الحسن بن علي بن إسحاق الطوسي, DMG Niẓām al-Mulk Abū ʿAlī al-Ḥasan ibn ʿAlī ibn Isḥāq aṭ-Ṭūsī; persisch خواجه نظامالملک طوسی Chodscha Nizam-al-Mulk Tusi; * 10. April 1018; † 14. Oktober 1092) war ein berühmter persischer Wesir unter den Seldschuken-Sultanen Alp Arslan und Malik Schah. Nizam al-Mulk wurde in Radkan bei Tūs in Chorasan geboren. Über seine Jugend ist nur wenig bekannt, unter anderem, dass seine Vater den Ghaznawiden als Finanzbeamter diente. Als die Seldschuken Chorasan im Jahre 1040 eroberten, floh Nizam al-Mulks Vater nach Ghazna. Nizam al-Mulk erhielt dort wahrscheinlich Arbeit innerhalb des Regierungsapparates. Er trat um das Jahr 1043 in die Dienste der Seldschuken und wurde 1063 von Alp Arslan zum Wesir berufen. Durch Nizam al-Mulks Politik erreichten die Seldschuken eine wirtschaftliche, kulturelle und wissenschaftliche Blüte. Er gründete eine Reihe von Medresen, nach seinem Titel Nizāmīya genannt, an die er die größten Gelehrten seiner Zeit berief. Die bedeutendste Nizāmīya befand sich in Bagdad, weitere unter anderem in Isfahan, Nischapur, Mossul, Basra und Herat. Nizam al-Mulk verfasste das Siyāsat-nāme, das „Buch der Staatskunst“. Seine Ermordung durch einen ismailitischen Assassinen und der kurz darauf folgende Tod Malik Schahs leiteten das Ende der Großseldschuken ein.
- Nizam al-Mulk: estadista iraní, visir de los sultanes selyúcidas Alp Arslan y su sucesor Malik Shah. Como muchos otros personajes del ámbito islámico medieval, ha pasado a la historia con un sobrenombre, que en su caso significa "el orden del poder monárquico" en árabe. Fue protector del matemático Omar Jayyam. Escribió un tratado de política, el Siyāset nāmeh o Libro del gobierno. Murió en atentado a manos de la llamada Secta de los Asesinos.
- Abu Ali al-Hasan al-Tusi Nizam al-Mulk oli maineikas persialainen oppinut ja seldžukkien visiiri. Tusissa, Iranissa syntynyt Nizam al-Mulk toimi seldžukkien visiirinä vuosina 1063-1092. Hän vaikutti suuresti seldžukkien valtio-organisaatioon ja perusti useita korkeampia oppilaitoksia, joiden ansiosta häntä pidetään yhtenä islamilaisen kulttuurin merkittävimmistä edistäjistä. Hän tuki vanhaa ystäväänsä tähtitieteilijä ja runoilija Omar Khaijamia muun muassa rakennuttamalla tälle observatorion. Vanhan käsityksen mukaan assassiinit murhasivat Nizam al-Mulkin 10. ramadania 1092. Toisen teorian mukaan hänet murhattiin seldžukkien sisäisen valtakamppailun johdosta.
- Nizam al-Mulk, grand politicien, vizir des sultans seldjoukides Alp Arslan et Malik Shah I. Il entra en 1063 au service d'Alp Arslan lorsque celui-ci accéda au trône et devint le tuteur de son fils Malik Shah I en 1072 après l'assassinat du premier et l'intronisation du second, alors âgé de 17 ans. Il rédigea un important « traité de gouvernement », le Siyasat-nameh et institua à Nichapur et à Bagdad Al madaress al Nizamiya des écoles chargées de diffuser la pensée sunite. Il fut tué en 1092 par la secte des Assassins, peut-être à l'instigation de Malik Shah I.
- Abu ʿAli al-Hasan al-Tusi, Niẓām al-Mulk (in persiano خواجه نظامالملک طوسی, ossia Khwāja Nizām al-Mulk Tusi, 1018 – 14 ottobre 1092) è stato un noto e apprezzato studioso e vizir persiano, selgiuchide. Per breve tempo fu addirittura il solo governante dell'Impero selgiuchide.
- ニザームルムルク(نظام الملك، ابو علي الحسن الطوسي, Nizam al-Mulk Abu Ali al-Hasan at-Tusi、1017年 - 1092年）は、セルジューク朝の政治家・宰相であり、学者でもある人物である。 ホラーサーン地方のトゥースで、地主の息子として生まれた（生年には1018年説もある）。ニザーム・アル・ムルクとは「王国の秩序」の意味。 セルジューク朝の第2代スルタン・アルプ・アルスラーンや第3代スルタン・マリク・シャーに傅役（アタベク）として、また宰相として仕え、彼らを良く補佐した。ニザームは政治手腕に優れ、宗教政策や教育政策に尽力する。特に1067年には彼の名にちなんで、バグダードにニザーミーヤ学院を設立する。1074年には天文台を、さらにウマル・ハイヤームに命じてジャラーリー暦という新暦（太陽暦）を作らせた。こうしてセルジューク朝はマリクとニザームの両人体制がうまく機能したこともあって、遊牧国家の面影を残す国から整備された帝国となり、最大版図を実現し全盛期を迎えることとなったのである。 政治家としてだけではなく、文化人としても一級者であり、『政治の書』を記している。また、1063年から1092年までの30年間、2代のスルタンにわたって厚い信任を受けて重用されたことから、『名宰相』と称された。 しかし1092年、マリクの妃テルケン・ハトゥンに些細なことから恨みを買って暗殺されてしまった。マリク・シャーの後継者として、ニザームはマリク・シャーの長男バルキヤールクを推したが、妃は自分の実子であるマフムードを推した（バルキヤールクとマフムードは異母兄弟）。この問題では、ニザームを敵対視していた大臣タージ・ウル・ムルクが妃側に着くなど、宮廷内に対立を引き起こした。一説によればこれはシーア派過激派のニザール派（暗殺教団）によるもので、彼がスンナ派の権威回復に努めシーア派を弾圧したことへの報復とも言われる。 彼の死後、セルジューク朝は混乱し、やがて世継ぎ争いの戦争続きで十字軍にも満足に対応できなくなるほど弱体化する。
- Abu Ali Hassan iban Ali Toesi, beter bekend onder zijn erenaam Nizam al-Moelk was een grootvizier onder de Seltsjoeken. Nizam was de zoon van een belastingcollecteur uit Toes in Khorasan in wat nu Iran is. Hij kreeg een opleiding in rechten. In 1060 was hij de vizier van Alp Arslan in Khorasan en na de dood van Seltsjoek in 1063 werd hij de grootvizier van het Seltsjoekenrijk. Nizam was verreweg de belangrijkste persoon voor het opzetten van een staatsysteem voor de Seltsjoeken. De Seltsjoeken kwamen oorspronkelijk als nomadische stammen uit Centraal-Azië en hadden hiermee geen ervaring. Nizam werd hoofd van de 'Grote Divan', het gehele staatsapparaat van het rijk. Door het rijk heen zette hij verschillende scholen op. De instituten voor hoger onderwijs gingen later in zijn eer Nizamiyya's heten en de lagere scholen gingen madrassa's heten. Ook de religieuze politiek werd door Nizam aangepakt. De Seltsjoeken waren soennitisch, met een sjafi'itisch en Hanafietisch karakter. Als Turks volk konden hun legitimiteit niet baseren op hun bloedband met Mohammed, waardoor de soenna en recht belangrijker werd dan het geloof zelf. De traditie van falsafa in de islam werd mede door zijn toedoen stop gezet. Op religieus-filosofisch gebied werd Nizam nauw samen met Ghazali. Ook met de dichter/wiskundige Omar Khayyám had al-Moelk contact. In 1092 werd Nizam vermoord door een strijder van de rivaliserende sjiitische Assassijnen.
- Abu Ali al-Hasan al-Tusi Nizam al-Mulk (نظام الملك، ابو علي الحسن الطوسي på arabisk) var en feiret persisk visir av seldsjukkene. Han ble født i byen Tus i Persia og tjente til å begynne med ghaznavide-sultanene. I 1059 var han hovedadministrator av hele Khorasan-provinsen. Senere, fra 1063, tjente han seldsjukkene som visir og forble i den posisjonen gjennom styrene til Alp Arslan og Malik Shah I. Han etterlot stor påvirkning på organiseringen av seldsjukkenes styreorganer og fikk tittelen Nizam al-Mulk som oversettes som «statens orden». Bortsett fra sin ekstraordinære innflytelsen som visir med full autoritet, er han også velkjent for sine fyldige beskrivelser av kongedømmet, kalt Siyasatnama og også for systematisk grunnlegging av et stort antall skoler for høyere utdanning i flere byer, de berømte Nizamiyyah-skolene, som ble oppkalt etter ham. Han ble drept i et attentat av et medlem av Hashshashin-sekten i 1092 nær Nahavand, Persia.
- Abu Ali al-Hasan at-Tusi Nizam al-Mulk, uczony i wezyr w państwie Seldżuków w czasie panowania sułtanów Alp Arslana i Malikszaha. Zwolennik centralizacji państwa i wzmacniania administracji poprzez organizację sieci szpiegowskiej i regularnej poczty. Swoje poglądy zawarł w Księdze rządzenia (Sijaset-name). Wiadomo również że wspierał uczonych, z jego inicjatywy zbudowano w latach 1074-75 pierwsze seldżuckie obserwatorium astronomiczne (nie jest jednak znana jego dokładna lokalizacja). Ponadto założył również pierwsze wielkie uniwersytety islamskie w tym najbardziej znany Nizamijja w Bagdadzie. Znany również jako przeciwnik nizarytów, zginął zasztyletowany przez jednego, który zbliżył się do wezyra w przebraniu sufiego.
- Абу Али Хасан ибн Али ат-Туси, больше известный как величайший из визирей Низам аль-Мулк, родился в 1018 году в Тусе, в семье крупного хорасанского землевладельца. Низам аль-Мулк придерживался ханифитского толка и одобрительно отзывался о шафиитском. Его визират продолжался двадцать семь лет. Султану Мелик-шаху было восемнадцать лет, когда умер его отец, султан Алп-Арслан. Малик-шах называл визиря Низам аль-Мулка «ходжэ Хасан». Титул «ходжэ» означает «наставник принцев». И действительно Низам ал-Мулк оказал большое влияние на становление Малик-шаха и верно служил ему до самой своей смерти, До назначения визирем Алп-Арслана он был секретарем наместника в Балхе. За тридцать лет службы Низам ал-Мулка в качестве визиря Сельджукидов укрепилось государство, наступила эпоха блестящих военных побед. Малик-шах с юных лет участвовал в походах отца, а затем сам одерживал победы — в 1071 году занял Иерусалим, а в 1076 году отвоевал Дамаск. Смерть настигла великого султана Джалал ад-дина ва-д-дин Абу Фатха Малик-шаха ибн Алп-Арслан ибн Дауд ибн Микил ибн Сельджук в пути, когда он выехал из Исфахана в Багдад. Внезапно он занемог и умер 19 ноября 1092 года. Это была жестокая война, жертвой которой стал и величайший визирь. Низам аль-Мулк был убит в октябре 1092 года в селении Сахна близ Нехавенда. Он направлялся в Багдад и остановился в Сахне на отдых. Визирь посетил кладбище, где были похоронены сподвижники Пророка, погибшие в битве при Нехавенде в 21 году хиджры. Когда Низам аль-Мулк увидел эти могилы, он воскликнул: «Какое счастье для человека, который будет лежать рядом с ними!» Однажды по навету, главы администрации султана, Малик-шах высказал визирю недовольство тем, что тот тратит на законоведов и чтецов Корана триста тысяч динаров в год. Низам ал-Мулк ответил султану следующее: «О султан вселенной! О владыка земли! Поистине, я старый человек. Если ты продашь меня, то цена мне будет не более трех динаров. Ты молод, но если станут продавать тебя, то и за тебя не дадут больше сотни динаров. Но Аллах даровал тебе, а от тебя и мне столько, сколь не дал никакой другой твари своей! Так разве не достойны те, кто несет веру в Аллаха и хранит в памяти Коран, трехсот тысяч динаров? И еще, вот ты тратишь ежегодно на сражающиеся войска во много раз больше этой суммы, хотя самый сильный и меткий воин не пустит стрелу далее чем на милу(1) и может ударить мечом лишь того, кто стоит перед ним. А я при помощи этих денег обеспечиваю для тебя войско, которое стрелами своих молитв достигает Небесного престола, и ничто не препятствует этим молитвам дойти до Аллаха!» Султан понял свою ошибку и просил визиря простить ему упрек. Со времени смерти Низам ал-Мулка до смерти султана Малик-шаха прошло всего тридцать шесть дней, а от смерти султана до гибели Тадж ал-Мулка — два месяца! Визирь Низам ал-Мулк был основателем медресе, известных под названием «низамийя». Они были построены в Багдаде, Нишапуре, Амуле, Мосуле, Басре, Герате, Дамаске, Джазират аль-Умара, Газне и Мерве, частью на личные средства визиря, частью на пожертвования. Первым профессором багдадской низамийи был Шейх Ибрахим ибн Али ибн Юсуф Исхак аль-Фирузбади аш-Ширази. Шейх Ибрахим пользовался величайшим авторитетом, а когда он умер, на его похоронах присутствовал халиф аль-Муктади. Низам ал-Мулк подробно рассматривает вопрос о титулах, видя в них дополнительную меру благоустроения государства. «Сиасет-намэ» содержит еще много интересных фактов из истории правлений, а также размышления, советы, наказы и предупреждения будущим владыкам. Жанр поучений был чрезвычайно распространен у арабов, потому что в них находили свое выражение опыт, мудрость и возвышенное знание.
- Abu Ali al-Hasan al-Tusi Nizām al-Mulk, född 1017, död 1092, var en persisk storvesir under seldjuksultanen Alp Arslan. Nizam föddes i en rik persisk familj och fick en gedigen grundutbildning. Efter avslutade studier fick Nizam anställning hos Alp Arslán redan innan dennes trontillträde. När det ägde rum 1063 blev Nizam storvesir och förmyndare för sultanens son Malik Shah, under vilkens regering (1072-92) han fick fortsatt förtroende som storvesir. Han avled samma år (1092) som Malik. Till skillnad från härskaren dog Nizam inte en naturlig död, utan blev mördad av assassinerna. Nizam var sunnitisk rättslärd inom den Shafitiska skolan. Han har för eftervärlden blivit mest känd som politisk teoretiker och författare till Siyāsat-nāme (”boken om styrelsen”). Boken som har sina rötter i en sassanidisk tradition är närmast en samling av konkreta råd till härskaren om hur denne skall utöva sin regering på bästa sätt. Den motsvarar alltså de medeltida europeiska furstespeglarna. Som goda förebilder för hur det goda härskandets teori skall omsättas i praktiken förekommer i Nizams bok frekvent de sassanidiska härskarna Ardashir och Khosru Anusharvan. Nizam skiljer tydligt på den världsliga och den religiösa sfären. Han framställer härskaren som en världslig kung (pádisháh) som visserligen har sitt uppdrag av Guds vilja men som ändå inte är, och inte bör vara, en imam. Nizam tog mycket klart och kompromisslöst ställning mot teokratin. Mot den bakgrunden är det inte så märkligt att han blev mördad av en fidā'ī, en medlem av den shiitiska assassin-sekten. Nizam al-Mulk lät 1065-67 bygga en högskola i Bagdad som efter honom fick namnet al-Nizāmiyya och där bland annat en av den islamiska världens främsta teologer och filosofer al-Ghazālī inkallades som lärare. Skolan var tänkt som motvikt till al-Azhar-universitetet, motsvarande skola i Kairo, av Nizam sedd som en farlig shiitisk propagandaverkstad.
- Nizamülmülk, tam adı Ebu Ali el-Hasan et-Tusi Nizamülmülk, Büyük Selçuklu Devleti'nin veziri ve Siyasetname adlı öğütler kitabı yazan Farsi devlet adamı, siyaset bilimcisidir. Devlet yönetiminde hayli etkili olan Nizamülmülk'ün vezirliği Alparslan ve Melikşah dönemlerinde yayılmıştır. Nizamülmülk,21 Zilkade 408/10 Nisan 1018 yılında İran'ın, Horasan şehrinde doğmuştur. Memleketin nizamlarının kurucusu anlamında olan Nizamülmülk ismi Abbasi halifesi Kâim bi Emrillah tarafından verildi. Nizamiye medreselerinin teşkili ve mevcut toprak sisteminin aksayan yönlerinin tadil edilmesi gibi Selçuklu devletinin müesseseleşme ve merkezileşmesi yönünde önemli sayılabilecek teşebüsslerin altına imzasını atmıştır. 1092 yılında Nizari tarafından öldürülmüştür. Devlet işleriyle ilk olarak Gazne Devleti'nin Horasan valisinin yanında çalışarak başladı ve sonrasında Alparslan'ın Belh valisinin yanında devam etti. Sonrasında da 1064 yılında Büyük Selçuklu Devleti'ne vezir olarak atandı. Bağdat, İsfahan, Nişapur, Belh, Herat, Basra, Musul ve Amul'da ki Nizamiye Medreselerini kurdurdu. Nizamiye Medreseleri adını Nizamülmülkden almıştır ve Bağdat'taki Medresenin başına İmam-ı Gazali'yi getirdi. Türk devlet yapısında ilk istihbarat teşkilatını oluşturup başına Ömer Hayyam'ı getirmek istemiştir. Haşhaşiler'in tepkisini de bu yüzden üzerine çekmiştir.
- Неза́м уль-Му́льк — візир, політичний діяч та письменник епохи правління династії Сельджуків у Персії.
|
| rdfs:comment
|
- Abu Ali al-Hasan al-Tusi Nizam al-Mulk was a celebrated Persian scholar and vizier of the Seljuq Empire. He was also for a short time the sole ruler of the Seljuk Empire.
- Nizam al-Mulk Abu Ali al-Hasan ibn Ali ibn Ishaq at-Tusi (arabisch نظام الملك، أبو علي الحسن بن علي بن إسحاق الطوسي, DMG Niẓām al-Mulk Abū ʿAlī al-Ḥasan ibn ʿAlī ibn Isḥāq aṭ-Ṭūsī; persisch خواجه نظامالملک طوسی Chodscha Nizam-al-Mulk Tusi; * 10. April 1018; † 14. Oktober 1092) war ein berühmter persischer Wesir unter den Seldschuken-Sultanen Alp Arslan und Malik Schah.
- Nizam al-Mulk: estadista iraní, visir de los sultanes selyúcidas Alp Arslan y su sucesor Malik Shah. Como muchos otros personajes del ámbito islámico medieval, ha pasado a la historia con un sobrenombre, que en su caso significa "el orden del poder monárquico" en árabe. Fue protector del matemático Omar Jayyam. Escribió un tratado de política, el Siyāset nāmeh o Libro del gobierno. Murió en atentado a manos de la llamada Secta de los Asesinos.
- Abu Ali al-Hasan al-Tusi Nizam al-Mulk oli maineikas persialainen oppinut ja seldžukkien visiiri. Tusissa, Iranissa syntynyt Nizam al-Mulk toimi seldžukkien visiirinä vuosina 1063-1092. Hän vaikutti suuresti seldžukkien valtio-organisaatioon ja perusti useita korkeampia oppilaitoksia, joiden ansiosta häntä pidetään yhtenä islamilaisen kulttuurin merkittävimmistä edistäjistä.
- Nizam al-Mulk, grand politicien, vizir des sultans seldjoukides Alp Arslan et Malik Shah I. Il entra en 1063 au service d'Alp Arslan lorsque celui-ci accéda au trône et devint le tuteur de son fils Malik Shah I en 1072 après l'assassinat du premier et l'intronisation du second, alors âgé de 17 ans. Il rédigea un important « traité de gouvernement », le Siyasat-nameh et institua à Nichapur et à Bagdad Al madaress al Nizamiya des écoles chargées de diffuser la pensée sunite.
- Abu ʿAli al-Hasan al-Tusi, Niẓām al-Mulk (in persiano خواجه نظامالملک طوسی, ossia Khwāja Nizām al-Mulk Tusi, 1018 – 14 ottobre 1092) è stato un noto e apprezzato studioso e vizir persiano, selgiuchide. Per breve tempo fu addirittura il solo governante dell'Impero selgiuchide.
- Abu Ali Hassan iban Ali Toesi, beter bekend onder zijn erenaam Nizam al-Moelk was een grootvizier onder de Seltsjoeken. Nizam was de zoon van een belastingcollecteur uit Toes in Khorasan in wat nu Iran is. Hij kreeg een opleiding in rechten. In 1060 was hij de vizier van Alp Arslan in Khorasan en na de dood van Seltsjoek in 1063 werd hij de grootvizier van het Seltsjoekenrijk. Nizam was verreweg de belangrijkste persoon voor het opzetten van een staatsysteem voor de Seltsjoeken.
- Abu Ali al-Hasan al-Tusi Nizam al-Mulk (نظام الملك، ابو علي الحسن الطوسي på arabisk) var en feiret persisk visir av seldsjukkene. Han ble født i byen Tus i Persia og tjente til å begynne med ghaznavide-sultanene. I 1059 var han hovedadministrator av hele Khorasan-provinsen.
- Abu Ali al-Hasan at-Tusi Nizam al-Mulk, uczony i wezyr w państwie Seldżuków w czasie panowania sułtanów Alp Arslana i Malikszaha. Zwolennik centralizacji państwa i wzmacniania administracji poprzez organizację sieci szpiegowskiej i regularnej poczty. Swoje poglądy zawarł w Księdze rządzenia (Sijaset-name).
- Абу Али Хасан ибн Али ат-Туси, больше известный как величайший из визирей Низам аль-Мулк, родился в 1018 году в Тусе, в семье крупного хорасанского землевладельца. Низам аль-Мулк придерживался ханифитского толка и одобрительно отзывался о шафиитском.
- Abu Ali al-Hasan al-Tusi Nizām al-Mulk, född 1017, död 1092, var en persisk storvesir under seldjuksultanen Alp Arslan. Nizam föddes i en rik persisk familj och fick en gedigen grundutbildning. Efter avslutade studier fick Nizam anställning hos Alp Arslán redan innan dennes trontillträde. När det ägde rum 1063 blev Nizam storvesir och förmyndare för sultanens son Malik Shah, under vilkens regering (1072-92) han fick fortsatt förtroende som storvesir.
- Nizamülmülk, tam adı Ebu Ali el-Hasan et-Tusi Nizamülmülk, Büyük Selçuklu Devleti'nin veziri ve Siyasetname adlı öğütler kitabı yazan Farsi devlet adamı, siyaset bilimcisidir. Devlet yönetiminde hayli etkili olan Nizamülmülk'ün vezirliği Alparslan ve Melikşah dönemlerinde yayılmıştır. Nizamülmülk,21 Zilkade 408/10 Nisan 1018 yılında İran'ın, Horasan şehrinde doğmuştur.
- Неза́м уль-Му́льк — візир, політичний діяч та письменник епохи правління династії Сельджуків у Персії.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
