Na-Dene (and Athabaskan-Eyak-Tlingit) is a Native American language family which includes at least the Athabaskan languages, Eyak, and Tlingit languages. An inclusion of Haida is controversial. In February 2008 a proposal relating Na-Dene (excluding Haida) to the Yeniseian languages of Siberia was published and well received by a number of linguists.

PropertyValue
dbpedia-owl:thumbnail
dbpprop:abstract
  • Na-Dene (and Athabaskan-Eyak-Tlingit) is a Native American language family which includes at least the Athabaskan languages, Eyak, and Tlingit languages. An inclusion of Haida is controversial. In February 2008 a proposal relating Na-Dene (excluding Haida) to the Yeniseian languages of Siberia was published and well received by a number of linguists.
  • Na-Dené ist eine von Edward Sapir 1915 eingeführte Bezeichnung für eine Gruppe nordamerikanischer Sprachen, nämlich Haida, Tlingit und die etwa vierzig athapaskischen Sprachen, zu denen auch die Apache-Sprachen gehören. 1930 fügte man dieser Gruppe noch das mit dem Athapaskischen enger verwandte Eyak hinzu. Seit 1980 wird die genetische Verwandtschaft des Haida mit den anderen Sprachen dieser Gruppe von der Mehrheit der Forscher verneint, so dass Na-Dené im engeren Sinne nur noch Tlingit, Eyak und Athapaskisch umfasst und oft auch als Tlingit-Eyak-Athapaskisch bezeichnet wird. Es gibt mehrere Ansätze, Na-Dené mit eurasischen Sprachen in Verbindung zu bringen, so zum Sinotibetischen und Jenisseischen. Es ist auch eine Komponente der hypothetischen Makrofamilie Dene-Kaukasisch. Dieser Artikel behandelt die Bedeutung und Entwicklung des Begriffs Na-Dené, die innere Struktur der Na-Dené-Gruppe im historischen Wandel und potentielle genetische Beziehungen zu eurasischen Sprachen. Informationen zur athapaskischen Sprachfamilie, ihren Einzelsprachen und ihrer internen Klassifikation sowie zu den Einzelsprachen Eyak, Tlingit und Haida finden sich in den speziellen Artikeln.
  • Na-dené és el nom d'un grup de llengües ameríndies de l'Amèrica del Nord. El subgrup més important és l'atapascà, que inclou, entre altres, el navaho (o navajo), el kiowa i l'apatxe. El tronc na-dené es divideix en els grups i llengües: Grup dené (antigament atapasc) Septentional nord-occidental Dogrib o thlingchadinne Hare o kawchodinne Chippewyan Slave o Etchaottine Yellowknife o Tatsanottine Beaver o Tsattine Sarsi o Tsuu t'ina Sekani Septentrional nord-oriental Dena'ina Deg Hit'an o ingalik Nabesna Ahtna Kutchin o Gwich'in Koyukon Tutchone Han Lower Tanana Tanana Cross Upper Kuskokwin Holikachuk Septentrional sud-occidental Carrier o takuli Tsilkotin Tahltan Kaska i nahane Septentrional pacífic Oregonià Chetco Klatskenie Mishikmiut Tututni Tolowa Umpqua Euchre Creek Taltushtuntude o Galice Kwalhioqua Naltunnetunne Sinkyone Tlatskanai Californià Wailaki Whilkut Kato Chasta-Costa Chilula Lassik Mattole Nongatl Hupa Meridional Navaho Apatxe Kiowa-apatxe Altres grups Eyak Tsimshian Tlingit Són llengües tonals i aglutinants. El seu lèxic dóna la màxima importància al verb, que pot ser de significat actiu o estàtic. Com a curiositat, es pot destacar el fet que el navaho era usat per els operadors de ràdio de la infanteria de marina nord-americana durant la Segona Guerra Mundial perquè la seva complexitat gramatical el feia indesxifrable per als espies enemics.
  • Na-Dené es una familia de lenguas del noroeste de Norteamérica. Está conformada por las lenguas tlingit, eyak y el conjunto de lenguas atabascanas, como el apache, el navajo y el chipewa, entre otras. Son lenguas tonales. Tradicionalmente se había considerado al haida parte de la familia, aunque el trabajo de Vadja sostiene que en realidad el haida no debe ser considerado miembro de la familia.
  • Na-dené-kielet (myös na-dene, nadene) on eräs Pohjois-Amerikan alkuperäisasukkaiden kielten muodostamista kielikunnista. Suurin Na-dene kielten ryhmä ovat athabaskakielet, johon luuluvat mm. pohjoisen dogribit ja chippewat sekä etelän apassit ja navajot. Sen puhujat ovat Joseph Greenbergin kiistellyn luokittelun yksi kolmesta suuresta Amerikan alkuperäisasukasryhmistä, joista muut ovat amerintiaanit ja eskimot. Teorian mukaan nadene-intiaanit olisivat saapuneet Amerikkaan myöhemmin kuin amerintiaanit, joita ovat muun muassa algonkini- ja uto-asteekkiryhmään kuuluvat heimot. Pohjoiset nadene-ryhmän intiaanit elivät subarktisessa kulttuuripiirissä ja harjoittivat muun muassa karibun metsästystä ja kalastusta. Elinkeinot vaihtelivat jonkun verran alueesta toiseen. Monilla alueilla ihmiset asuivat pienissä muutaman perheen kylissä, ja kokoontuivat suuremmiksi yksiköiksi vuosikierron mukaan esimerkiksi karibun metsästykseen. Varsinaista päällikköä näillä ei ollut. Asumuksena oli useimmiten maja, joka oli kartiomainen kota tai joskus kupolimainen wigwam. Joskus asumus oli kaivettu osin maan alle ja/tai seinät peitety turpeella. Jotkut heimot asuivat satulakattoisissa, salvamattomista hirsistä tehdyissä pitkulaisissa asumuksissa. Kanadan ja Alaskan vuoristossa kalarikkaiden jokien varsilla oli kiinteämpää asutusta, jossa klaanilla saattoi olla päällikkö heinkivartijoineen. Ylimystö koostui tällöin rikkaan päällikön sukulaisista. Na-dene-intiaanien elämäntapansa oli ikivanha myöhäispaleoliittisen perinteen mukainen... Uskontona oli šamanismi.
  • La famille na-dené regroupe les langues d'une partie des peuples d'origine de l'Amérique du Nord; elle comprend les langues athapascanes, ainsi que les langues eyak et tlingit.
  • La famiglia Na-Dené (anche Na-Dene o Nadene) è una famiglia linguistica che raggruppa alcune lingue degli Indiani d'America che comprende l'athabaska, l'eyak e il tlingit.
  • ナ・デネ語族（-ごぞく、Na-Dené languages）はアメリカインディアンの話す言語の語族で、アラスカ・カナダ西部の広い範囲と、アメリカ合衆国本土太平洋岸北部、および合衆国南西部で用いられている。合衆国南西部のナバホ語の話者が最も多い。
  • De Na-Denétaalfamilie behoort tot de oorspronkelijke Amerikaanse talen. De taalfamilie is waarschijnlijk een subfamilie van de Dené-Jenisejische talen. De Na-Denétalen zijn in te verdelen in twee subfamilies. De eerste bestaat uit slechts een taal, het Tlingit dat door 700 mensen woonachtig op eilanden voor de Canadese kust wordt gesproken. De andere familie is het Athabaskisch-Eyak, dat weer onder te verdelen is in twee subfamilies: de Athabaskische talen, waaronder het Apache, Tagish en Navaho, die nog door bijna 200.000 mensen worden gesproken, en het in 2008 uitgestorven Eyak. Soms wordt het Haida als derde tak van de Na-Denétalen gerekend, maar die visie is omstreden en de meeste taalkundigen zien het Haida als isolaat. Volgens een zeer omstreden theorie van de Rus Sergei Starostin vallen de Na-Denétalen met onder andere de Noord-Kaukasische talen, de Sino-Tibetaanse talen en zelfs het Baskisch onder de Dené-Kaukasische taalfamilie. Deze hypothese wordt door de overgrote meerderheid van de taalkundigen verworpen. Wel is een verwantschap met de Jenisejische talen uit Siberië aannemelijk, in 2008 kwamen de belangrijkste kenners van de Na-Dené en Jenisejische taalfamilies tot de conclusie dat Na-Dené en Jenisejisch samen de Dené-Jenisejische familie vormen. De Na-Denétaalfamilie vormt samen met de Algische en de Uto-Azteekse taalfamilies een van de drie grote taalfamilies van Noord-Amerika. Veel van de Na-Denétalen zijn dan ook goed bestudeerd.
  • Na-dené-språk er en språkfamilie som snakkes i Nord-Amerika, fra Alaska i nord til USAs grense med Mexico i sør. Språkfamilien inneholder språket tlingit, eyat og de athapaskanske språkene. Det største na-dené-språket etter antall brukere er navajo, som snakkes av rundt 150 000 mennesker i . Språkforskeren Edward Vajda la i mars 2008 fram resultatene av mer enn ti års forskning på ketisk, og konkluderer med at de jeniseiske språkene er i slekt med na-dené-språkene i Nord-Amerika, og med disse danner familien dene-jeniseiske språk. Denne avhandlingen av Vajda er blitt tatt godt imot av forskere som har studert både jeniseiske og na-dené-språk, og av andre anerkjente språkforskere.
  • Języki na-dene - jedna z większych rodzin języków rdzennej ludności Ameryki Północnej. Zalicza się do niej języki atapaskańskie, język tlingit i język eyak. Dawniej do rodziny tej zaliczano też język haida, obecnie jednak został z niej przez większość lingwistów wykluczony. Językami grupy atapasko mówią m. in. Indianie Nawaho i Apacze. Rodzina na-dene dzieli się na następujące języki: tlingit eyak-atapasko eyak (Alaska - do 2008 dożyła tylko jedna osoba mówiąca tym językiem) atapaskańskie południowe północne pacyficzne
  • As línguas na-dene (também chamadas na-dené, nadene, atabascano-eyak-tlingit) é uma família de línguas nativas americanas que inclui as línguas atabascanas, o eyak, o tlingit, e possívelmente o haida. A ligação do haida com essa família é controversa. Em fevereiro de 2008 uma suposta ligação entre a família na-dene com a língua ket, pertencente às línguas ienisseianas, faladas na Sibéria, foi publicada e tem sido bem recebida pelos lingüistas.
  • Языки на-дене (также атапаскско-эйякско-тлинкитские языки) — предполагаемая семья индейских языков Северной Америки, включающая атапаскские языки, эйякский язык, тлинкитский язык и, вероятно, язык хайда (связь последнего с данной семьёй является спорной). Языки на-дене структурно резко отличаются от соседних индейских языков. Во второй половине ХХ в. различные лингвисты независимо друг от друга пришли к выводу о связи языков на-дене с сино-кавказскими и енисейскими языками (две последних макросемьи, согласно Старостину и Гринбергу, также находятся в родстве друг с другом).
  • Na-Dene är en språkfamilj från Nordamerika som består av den athabaskiska språkfamiljen tillsammans med språken Eyak, Tlingit, och eventuellt också Haida. Tillsammans med amerindiska språk och eskimåisk-aleutiska språk är Na-Dene en av de tre komponenterna i Joseph Greenbergs kontroversiella klassificering av indianspråken i Amerika. Na-Dene kan eventuellt vara besläktade med de jenisejiska språken som talas i Sibirien
  • 納-德內語系(Na-Dené languages)，或作納-得內語系、納-達內語系或納-德內諸語言，都是指北美洲原住民的一個建議中的語系，主要分布於加拿大西南部（包括西北地區、育空地區及其鄰近地域）和美國西北部（阿拉斯加州，加上俄勒岡州西南部和加利福尼亞州北部）。納-德內語系包含了現時的阿薩巴斯卡語系諸語言、埃雅克語 (Eyak)、特林吉特语 (Tlingit)。 納-德內語系的建議在最初提出時，還包括Haida語，但有關Haida與其他語言的關聯有爭議。在2008年3月，有語言學家發表一個建議，把納-德內語系與在西伯利亞通行的葉尼塞語系合併成為德內-葉尼塞語系，並確認Haida語跟這個新語系內的成員並沒有關連。這個建議，得到相當數量的語言學家支持。
dbpprop:child
dbpprop:fam
dbpprop:familycolor
  • Na-Dene
dbpprop:iso
  • xnd
dbpprop:map
dbpprop:name
  • Na-Dene
dbpprop:reference
dbpprop:region
dbpprop:wikiPageUsesTemplate
rdfs:comment
  • Na-Dene (and Athabaskan-Eyak-Tlingit) is a Native American language family which includes at least the Athabaskan languages, Eyak, and Tlingit languages. An inclusion of Haida is controversial. In February 2008 a proposal relating Na-Dene (excluding Haida) to the Yeniseian languages of Siberia was published and well received by a number of linguists.
  • Na-Dené ist eine von Edward Sapir 1915 eingeführte Bezeichnung für eine Gruppe nordamerikanischer Sprachen, nämlich Haida, Tlingit und die etwa vierzig athapaskischen Sprachen, zu denen auch die Apache-Sprachen gehören. 1930 fügte man dieser Gruppe noch das mit dem Athapaskischen enger verwandte Eyak hinzu.
  • Na-dené és el nom d'un grup de llengües ameríndies de l'Amèrica del Nord. El subgrup més important és l'atapascà, que inclou, entre altres, el navaho (o navajo), el kiowa i l'apatxe.
  • Na-Dené es una familia de lenguas del noroeste de Norteamérica. Está conformada por las lenguas tlingit, eyak y el conjunto de lenguas atabascanas, como el apache, el navajo y el chipewa, entre otras. Son lenguas tonales. Tradicionalmente se había considerado al haida parte de la familia, aunque el trabajo de Vadja sostiene que en realidad el haida no debe ser considerado miembro de la familia.
  • Na-dené-kielet (myös na-dene, nadene) on eräs Pohjois-Amerikan alkuperäisasukkaiden kielten muodostamista kielikunnista. Suurin Na-dene kielten ryhmä ovat athabaskakielet, johon luuluvat mm. pohjoisen dogribit ja chippewat sekä etelän apassit ja navajot. Sen puhujat ovat Joseph Greenbergin kiistellyn luokittelun yksi kolmesta suuresta Amerikan alkuperäisasukasryhmistä, joista muut ovat amerintiaanit ja eskimot.
  • La famille na-dené regroupe les langues d'une partie des peuples d'origine de l'Amérique du Nord; elle comprend les langues athapascanes, ainsi que les langues eyak et tlingit.
  • La famiglia Na-Dené (anche Na-Dene o Nadene) è una famiglia linguistica che raggruppa alcune lingue degli Indiani d'America che comprende l'athabaska, l'eyak e il tlingit.
  • ナ・デネ語族（-ごぞく、Na-Dené languages）はアメリカインディアンの話す言語の語族で、アラスカ・カナダ西部の広い範囲と、アメリカ合衆国本土太平洋岸北部、および合衆国南西部で用いられている。合衆国南西部のナバホ語の話者が最も多い。
  • De Na-Denétaalfamilie behoort tot de oorspronkelijke Amerikaanse talen. De taalfamilie is waarschijnlijk een subfamilie van de Dené-Jenisejische talen. De Na-Denétalen zijn in te verdelen in twee subfamilies. De eerste bestaat uit slechts een taal, het Tlingit dat door 700 mensen woonachtig op eilanden voor de Canadese kust wordt gesproken.
  • Na-dené-språk er en språkfamilie som snakkes i Nord-Amerika, fra Alaska i nord til USAs grense med Mexico i sør. Språkfamilien inneholder språket tlingit, eyat og de athapaskanske språkene. Det største na-dené-språket etter antall brukere er navajo, som snakkes av rundt 150 000 mennesker i .
  • Języki na-dene - jedna z większych rodzin języków rdzennej ludności Ameryki Północnej. Zalicza się do niej języki atapaskańskie, język tlingit i język eyak. Dawniej do rodziny tej zaliczano też język haida, obecnie jednak został z niej przez większość lingwistów wykluczony. Językami grupy atapasko mówią m. in. Indianie Nawaho i Apacze.
  • As línguas na-dene (também chamadas na-dené, nadene, atabascano-eyak-tlingit) é uma família de línguas nativas americanas que inclui as línguas atabascanas, o eyak, o tlingit, e possívelmente o haida. A ligação do haida com essa família é controversa. Em fevereiro de 2008 uma suposta ligação entre a família na-dene com a língua ket, pertencente às línguas ienisseianas, faladas na Sibéria, foi publicada e tem sido bem recebida pelos lingüistas.
  • Языки на-дене (также атапаскско-эйякско-тлинкитские языки) — предполагаемая семья индейских языков Северной Америки, включающая атапаскские языки, эйякский язык, тлинкитский язык и, вероятно, язык хайда (связь последнего с данной семьёй является спорной).
  • Na-Dene är en språkfamilj från Nordamerika som består av den athabaskiska språkfamiljen tillsammans med språken Eyak, Tlingit, och eventuellt också Haida. Tillsammans med amerindiska språk och eskimåisk-aleutiska språk är Na-Dene en av de tre komponenterna i Joseph Greenbergs kontroversiella klassificering av indianspråken i Amerika. Na-Dene kan eventuellt vara besläktade med de jenisejiska språken som talas i Sibirien
rdfs:label
  • Na-Dene languages
  • Na-Dené-Sprachen
  • Na-dené
  • Lenguas na-dené
  • Na-dené-kielet
  • Langues na-dené
  • Lingue Na-Dené
  • ナ・デネ語族
  • Na-Denétalen
  • Na-dené-språk
  • Języki na-dene
  • Línguas na-dene
  • Языки на-дене
  • Na-dene
  • 納-德內語系
owl:sameAs
skos:subject
foaf:depiction
foaf:page
is dbpprop:fam of
is dbpprop:label of
is dbpprop:redirect of