| dbpprop:abstract
|
- The Middle Paleolithic (or Middle Palaeolithic) is the second subdivision of the Paleolithic or Old Stone Age as it is understood in Europe, Africa and Asia. The term Middle Stone Age is used as an equivalent or a synonym for the Middle Paleolithic in African archeology. The Middle Paleolithic and the Middle Stone Age broadly spanned from 300,000 to 30,000 years ago. There are considerable dating differences between regions. The Middle Paleolithic/Middle Stone Age was succeeded by the Upper Paleolithic subdivision which first began around 50,000, 45,000 or 40,000 years ago. During this time period Homo neanderthalensis thrived in Europe between 300,000 and 30,000 years ago, and the earliest anatomically modern humans appeared around 195,000 years ago. Phylogenetic separation of modern humans dates to this period, mitochondrial Eve to roughly 150,000 years ago, Y-chromosomal Adam to roughly 90,000 years ago; see single-origin hypothesis. Additionally, according to the Out of Africa Hypothesis, modern humans began migrating out of Africa during the Middle Stone Age/Middle Paleolithic around 100,000 or 70,000 years ago and began to replace earlier preexistent Homo species such as the Neanderthals and Homo erectus.
- Das Mittelpaläolithikum ist der mittlere Abschnitt des Paläolithikums (Altsteinzeit) in Europa, der vor ca. 300.000–200.000 Jahren mit dem Einsetzen der Levallois-Technik beginnt und vor etwa 40.000 Jahren mit der Einwanderung des Cro-Magnon-Menschen und dem Beginn des Jungpaläolithikums endet. In Europa ist das Mittelpaläolithikum mit dem Neandertaler assoziiert (je nach Bearbeiter wird auch der späte Homo heidelbergensis geltend gemacht). In Afrika und im Vorderen Orient wird der entsprechende Zeitabschnitt Middle Stone Age genannt. Dort lebten bereits um 150.000 vor heute anatomisch moderne Menschen, im Nahen Osten seit etwa 90.000 vor heute. Nach einer heute veralteten Terminologie wurde der Beginn des Mittelpaläolithikum mit dem Beginn des Jungpleistozäns gleichgesetzt (ca. 130.000 Jahre vor heute).
- El Paleolític mitjà és un període dins del paleolític que abraça entre els anys 40.000 i 33.000 aC. Les eines trobades són més complexes que les del paleolític inferior, ja que parteixen d'un nòdul al qual se li dóna forma i poden ser compostes, és a dir, combinades amb mànecs de fusta, per exemple. La vegetació és sovint de tipus tundra amb pocs arbres (menys d'un 10% segons les anàlisis del pol·len). Comencen a trobar-se proves de conservació del menjar, fumant-lo i assecant la carn. Del paleolític mitjà és la mandíbula trobada a Banyoles (Girona) que correspon a un home de Neandertal clàssic. Així mateix, la mandíbula que els dos investigadors de la UB, en Joan Daura i na Montserrat Sanz, van recuperar de l'arxiu municipal de Sitges. De la mateixa època és un húmer neandertalià i alguns queixals trobats al País Basc. Les primeres mostres d'art rupestre corresponen a la fi d'aquesta època
- Střední paleolit je období cca 300 000 – 40 000 př. n. l. Na počátku středního paleolitu ještě dožíval archaický člověk rozumný (Homo sapiens). V Africe na něho přímo navázal moderní člověk rozumný, který se objevil v letech 170.000/135.000 př-Kr. Pozůstatky archaického člověka rozumného byly nalezeny po celém Starém světě a poprvé také na Předním východě. Tento archaický člověk je zastoupen např. člověkem steinheimským (Homo steiheimensis, 300.000/150.000 př. Kr. ) a člověkem neandrtálským (Homo Neanderthalensis) v Evropě nebo člověkem palestinským (Homo palestinus) na Předním východě.
- El Paleolítico medio es un período de la prehistoria humana caracterizado por el predominio de la cultura Musteriense y del método Levallois, que consiste en obtener una o varias lascas de forma predeterminada, a partir de una preparación particular del núcleo. Es un período es menos extenso que el anterior y abarca aproximadamente entre los años 130.000 y 33.000 a. C.
- Keskipaleoliittinen kausi oli keskinen kivikausi noin 300 000–30 000 vuotta sitten. Ajan työkalut olivat melko alkeellisia, majoja osattiin tehdä ja tuli tunnettiin. Kaudella tehtiin nyrkki-iskureita kivestä. Ajan pääasiallinen ihmislaji oli nykyihmistä "luolamiesmäisempi" neandertalinihminen, joka oli levittäytynyt Afrikkaan, Eurooppaan ja Aasiaan. Neandertalinihmiset elivät pääasiassa metsästämällä. Okravärillä maalattiin ja tehtiin alkeellista kivitaidetta. Neandertalilaisten kulttuuria Ranskassa sanotaan Moustierin kulttuuriksi. Kaudella kehittyi nykyihminen Afrikassa noin 150 000–90 000 vuotta sitten. Noin 100 000 vuotta sitten alettiin valmistaa työkaluja luista ja sarvesta, ja n. 47 000 vuotta sitten huiluja luusta.
- Le Paléolithique moyen est une période de la Préhistoire qui s’inscrit dans la continuité du Paléolithique inférieur. En Europe, il débute autour de 300 000 ans avant le présent (stade 8 de la chronologie isotopique) avec la généralisation du débitage Levallois et s’achève autour de 30 000 ans avec la disparition de l’Homme de Néandertal et l’arrivée des Humains anatomiquement modernes venus du Proche-Orient. Cette période est marquée par l’apparition d’un ensemble de traits culturels nouveaux : elle voit par exemple se généraliser et se diversifier l’utilisation des outils retouchés. Ces outils sont réalisés à partir d’éclats débités aux dépens de blocs de matière première préparés, appelés nucléus. L’une des méthodes de débitage d’éclats, identifiée dès le XIX siècle et relativement bien connue, est la méthode Levallois : elle est caractérisée par la possibilité de débiter de façon répétée des éclats dont la forme a été déterminée avant leur détachement lors de la préparation du nucléus. En Europe, la principale manifestation culturelle du Paléolithique moyen est le Moustérien. Le principal artisan du Moustérien est l’Homo neanderthalensis, ou Homme de Néandertal : ce cousin sans descendance de l’Homme moderne (Homo sapiens) présentait un crâne volumineux au front fuyant, au torus sus-orbitaire marqué, et au menton pratiquement absent. Ces caractéristiques nous sont connues notamment grâce aux découvertes d’ossements fossiles de Saccopastore, de la Grotte Guattari sur le Mont Circé (Italie), de Gibraltar au Sud de la péninsule ibérique, de la Chapelle-aux-Saints, La Ferrassie, la Quina (France), de Spy (Belgique) et bien sûr de Néandertal (Allemagne). Si les premières descriptions ont voulu faire de cet homme une brute dépourvue de toute faculté intellectuelle, la multiplication des découvertes permet aujourd’hui de dresser un tout autre portrait du Néandertalien.
- Środkowy paleolit – odnosi się do charakterystycznych wyrobów kulturowych spotykanych na terenie zachodniej Eurazji. Odpowiednikiem dla tego terminu odnośnie terenów afrykańskich jest Środkowa Epoka Kamienia (MSA – Middle Stone Age). Proces przechodzenia od aszelskiej tradycji technologicznej do Środkowej Epoki Kamienia znanej z terenów afrykańskich trwał od ok. 300 do 200 tys lat temu zaś koniec MSA wyznacza okres między 50 a 20 tys. lat temu. W okresie MSA broń miotana – oszczepy coraz częściej wyposażana była w ostrza liściowate jak i specjalnie odbijane odłupki o wcześniej zamierzonym trójkątnym kształcie które służyły jako groty. Zastosowanie kamiennych grotów znacznie zwiększało efektywność podejmowanych przez człowieka działań łowczych. W okresie MSA w zasadzie niepoświadczone jest stosowanie padlinożerstwa, zaś śladów zorganizowanych polowań ludzkich dostarcza wiele stanowisk, tj. Klasies River Mouth w RPA. Na stanowisku tym znaleziono szczątki bowida którego zabito za pomocą broni wyposażonej w kamienny grot. Kolejną cechą MSA jest rozwój narzędzi wykonywanych z kości i kościanych ostrzy broni miotanej grotów i harpunów. Na stanowisku Klasies River Mouth oraz w jaskiniach Border i Montagu odkryto właśnie tego typu zbrojniki, datowane na okres między 80 a 66 tys. lat temu. Na stanowisku Katanda (Demokratyczna Republika Konga) odkryto szereg płaskich ostrzy i harpunów datowanych na ok. 80 tys. lat temu. Na stanowisku Katanda odkryto szczątki dużych ryb słodkowodnych oraz szczątki większych ryb z gatunku Clarias, do których upolowania najprawdopodobniej używano wspomnianych wyżej harpunów. Innowacją technologiczną w okresie trwania MSA jest pojawienie się technologii wirowej, w wyniku stosowania której otrzymywano wydłużone odłupki o równoległych bądź zbieżnych krawędziach. Do zasadniczych zmian dochodzi również w strategii pozyskiwania surowców niezbędnych do produkcji narzędzi kamiennych. W okresie trwania kultury aszelskiej narzędzia produkowano głównie z surowców lokalnych, natomiast narzędzia, do których użyto surowców pozyskiwanych z dalszych odległości (do 40 km), stanowiły 0,1% wszystkich wytworów kamiennych. Na stanowiskach Środkowej Epoki Kamienia poświadczona jest obecność narzędzi wykonanych z surowców pochodzących z odległości ponad 120 km, a udział artefaktów wykonanych z tych surowców może przekraczać 90% wszystkich wyrobów kamiennych. W Środkowej Epoce Kamienia na stanowiskach Mumbwa w celowo uformowanej konstrukcji kamiennej znaleziono szczątki ludzkie. Podobne znalezisko odkryto na stanowisku Taramsa: odkryto szczątki dziecka datowane na 80-50 tys. lat temu. Są to pierwsze intencjonalne ślady pochówków ludzkich. W jaskini Border odkryto paciorki wykonywane z skorupek jaj strusich, których wiek określany jest na ok. 105 tys. lat temu. Paciorki wykonywane z tego samego materiału odkryto w Jaskini Ognisk oraz na stanowisku Nswatugi w Zimbabwe. Ich wiek wyznaczają daty od 52 do 42 tys. lat temu. W jaskini Border odkryto także ozdoby wykonane z muszli mięczaków morskich (gatunku Comus). Do lat 70. XX wieku środkowy paleolit identyfikowano z kompleksem przemysłów mustierskich zamkniętym w przedziale chronologicznym od 120 do 40 tys. lat temu. Dzisiejsze badania zmieniają takie rozumienie terminu środkowy paleolit, gdyż początek technologii typowych dla przemysłów mustierskich rozpoczyna się ok. 350-300 tys lat temu. W związku z tym w środkowym paleolicie wydzielane są dwie fazy: 1 – wczesny środkowy paleolit, zamknięty w przedziale między 350/300 a 120 tys. lat temu. 2 – młodszy środkowy paleolit, którego początek przypada ok. 120 tys. lat temu, zaś jego koniec to okres ok. 40/30 tys. lat temu. W środkowym paleolicie mamy do czynienia z początkami organizacji grup ludzkich. Proces ten może poświadczyć analiza stanowiska Bilzinsleben znajdującego się na terenie Turyngii. Na stanowisku tym, datowanym na okres 340-280 tys. lat temu, wydzielić można kilka stref funkcjonalnych, strefę obróbki narzędzi kamiennych, miejsce wyrzucania odpadków, miejsca eksploatacji środowiska wodno-lądowego oraz centralny brukowany plac, na którym odkryto obecność szałasowych form mieszkalnych. Okres środkowego paleolitu wiąże się z rozwojem obiektów mieszkalnych, które zaczęto wykonywać z coraz lepszych materiałów. Punkty osadnicze lokalizowane były na zbiegu różnych ekosystemów, co umożliwiało wydajniejsze korzystanie z zasobów środowiskowych. W Europie poświadczonych jest pięć głównych typów obiektów mieszkalnych: 1 – obstawy kamienne lokalizowane na terenach otwartych, np. stanowisko Vilas Ruivas, jak i pod nawisami skalnymi, np. Jaskinia Biśnik – Polska. 2 – jamy-półziemianki Combe Capelle, czasami pokryte konstrukcją drewnianą – Combe Grenal (Francja). 3 – bruki kamienne, na których rozmieszczane były konstrukcje z zadaszeniem, np. stanowisko Baume Bonne (Francja). 4 – konstrukcje drewniane lokalizowane pod nawisami skalnymi – Becov. 5 – konstrukcje, do których wzniesienia użyto surowca kościanego, np. stanowisko Mołodowa. W okresie rozwoju środkowego paleolitu w Europie poświadczona jest obecność stanowisk, na których myśliwi przeprowadzali selekcje gatunkową i wiekową zabijanych zwierząt (np. stanowisko Mauran datowane na okres 200-100 tys. lat temu). Stanowiska o podobnym charakterze znane są również z terenów dzisiejszej Polski – stanowisko Zwoleń koło Radomia. Zapewne z troski o reprodukcję stad łowcy polowali głównie na jednostki młodsze i dojrzałe z przewagą samców. Łowcy środkowopaleolityczni wykorzystywali topografię terenu w celu tworzenia naturalnych pułapek na zwierzynę, co poświadczone jest m. in. na stanowisku w Zwoleniu koło Radomia, gdzie szczątki zabijanych koni znajdowały się w kopalnej dolinie. Na stanowisku Schoningen w okolicach Hanoweru odkryto trzy okazy broni miotanej wykonanej z drewna świerkowego; wiek tych okazów szacuje się na ok. 400 tys. lat temu, w związku z czym są to najstarsze egzemplarze włóczni drewnianych na świecie. W środkowym paleolicie dochodzi do stałego postępu technologicznego, który wyraża się przez upowszechnienie się techniki wiórowej oraz standaryzację surowców używanych do produkcji narzędzi, jak i standaryzację typów tych narzędzi. Kolejnych rewolucyjnych informacji dostarczają badania izraelskiego antropologa Barucha Arensburga, który po analizie szczątków neandertalczyka pochodzących z jaskini Kebra stwierdził występowanie dobrze zachowanej kości gnykowej niezbędnej w wydawaniu artykułowanych dźwięków przez człowieka współczesnego. Wyniki badań Arensbuurga radykalnie zmieniły poglądy badaczy, którzy wcześniej przypisywali umiejętność posługiwania się mową jedynie człowiekowi współczesnemu. O umiejętności abstrakcyjnego myślenia przez neandertalczyków mogą poświadczać znaleziska z jaskini Morin znajdującej się w Hiszpanii, gdzie odkryto kości oraz kamienie zaopatrzone w nacięcia, które układają się w symetryczne wzory. Kolejnym przejawem abstrakcyjnego myślenia neandertalczyków są analizy ich pochówków. Na stanowiskach La Ferrassie i Le Moustier (departament Dordogne) poświadczona jest obecność celowo wykopanych jam o kształtach zbliżonych do prostokąta bądź o zarysie owalnym. Szczątki neandertalczyków ułożone były w pozycji wyprostowanej bądź skurczonej. Na stanowisku Le Moustier jama grobowa nakryta była płytami kamiennymi.
- O paleolítico médio é um conceito que compreende um espaço temporal, cultural e geográfico mais restrito do que os períodos do Paleolítico que o antecedem e precedem. O homem de neandertal, a sua distribuição geográfica, as técnicas de talhe e a sua cronologia (200.000 a 30.000 anos b.p. ) são características que definem este período da pré-história antiga. O homem abandonou o uso dos machados de mão e passaram a utilizar as lascas de pedras em outras armas, como exemplo, as flechas.
- Средний палеолит, или Средний древний каменный век — эпоха, длившаяся в период от 150 000 до 30 000 лет назад. Более точная датировка существующими методами затруднена. Средний палеолит Европы называют эпохой мустье по известному археологическому памятнику во Франции.
- Середній палеоліт, або Середньодавня кам'яна доба - починається за традиційною схемою заледенінь під час рис-вюрмського інтергляціала. Науково датован - від 125/100 до 40 тис. років тому. Середній палеоліт Європи називають епохою мустьє по визначній пам'ятці у Франції.
|
| rdfs:comment
|
- The Middle Paleolithic (or Middle Palaeolithic) is the second subdivision of the Paleolithic or Old Stone Age as it is understood in Europe, Africa and Asia. The term Middle Stone Age is used as an equivalent or a synonym for the Middle Paleolithic in African archeology. The Middle Paleolithic and the Middle Stone Age broadly spanned from 300,000 to 30,000 years ago. There are considerable dating differences between regions.
- Das Mittelpaläolithikum ist der mittlere Abschnitt des Paläolithikums (Altsteinzeit) in Europa, der vor ca. 300.000–200.000 Jahren mit dem Einsetzen der Levallois-Technik beginnt und vor etwa 40.000 Jahren mit der Einwanderung des Cro-Magnon-Menschen und dem Beginn des Jungpaläolithikums endet. In Europa ist das Mittelpaläolithikum mit dem Neandertaler assoziiert (je nach Bearbeiter wird auch der späte Homo heidelbergensis geltend gemacht).
- El Paleolític mitjà és un període dins del paleolític que abraça entre els anys 40.000 i 33.000 aC. Les eines trobades són més complexes que les del paleolític inferior, ja que parteixen d'un nòdul al qual se li dóna forma i poden ser compostes, és a dir, combinades amb mànecs de fusta, per exemple. La vegetació és sovint de tipus tundra amb pocs arbres (menys d'un 10% segons les anàlisis del pol·len).
- Střední paleolit je období cca 300 000 – 40 000 př. n. l. Na počátku středního paleolitu ještě dožíval archaický člověk rozumný (Homo sapiens). V Africe na něho přímo navázal moderní člověk rozumný, který se objevil v letech 170.000/135.000 př-Kr. Pozůstatky archaického člověka rozumného byly nalezeny po celém Starém světě a poprvé také na Předním východě. Tento archaický člověk je zastoupen např.
- El Paleolítico medio es un período de la prehistoria humana caracterizado por el predominio de la cultura Musteriense y del método Levallois, que consiste en obtener una o varias lascas de forma predeterminada, a partir de una preparación particular del núcleo. Es un período es menos extenso que el anterior y abarca aproximadamente entre los años 130.000 y 33.000 a. C.
- Keskipaleoliittinen kausi oli keskinen kivikausi noin 300 000–30 000 vuotta sitten. Ajan työkalut olivat melko alkeellisia, majoja osattiin tehdä ja tuli tunnettiin. Kaudella tehtiin nyrkki-iskureita kivestä. Ajan pääasiallinen ihmislaji oli nykyihmistä "luolamiesmäisempi" neandertalinihminen, joka oli levittäytynyt Afrikkaan, Eurooppaan ja Aasiaan. Neandertalinihmiset elivät pääasiassa metsästämällä. Okravärillä maalattiin ja tehtiin alkeellista kivitaidetta.
- Le Paléolithique moyen est une période de la Préhistoire qui s’inscrit dans la continuité du Paléolithique inférieur. En Europe, il débute autour de 300 000 ans avant le présent (stade 8 de la chronologie isotopique) avec la généralisation du débitage Levallois et s’achève autour de 30 000 ans avec la disparition de l’Homme de Néandertal et l’arrivée des Humains anatomiquement modernes venus du Proche-Orient.
- Środkowy paleolit – odnosi się do charakterystycznych wyrobów kulturowych spotykanych na terenie zachodniej Eurazji. Odpowiednikiem dla tego terminu odnośnie terenów afrykańskich jest Środkowa Epoka Kamienia (MSA – Middle Stone Age). Proces przechodzenia od aszelskiej tradycji technologicznej do Środkowej Epoki Kamienia znanej z terenów afrykańskich trwał od ok. 300 do 200 tys lat temu zaś koniec MSA wyznacza okres między 50 a 20 tys. lat temu.
- O paleolítico médio é um conceito que compreende um espaço temporal, cultural e geográfico mais restrito do que os períodos do Paleolítico que o antecedem e precedem. O homem de neandertal, a sua distribuição geográfica, as técnicas de talhe e a sua cronologia (200.000 a 30.000 anos b.p. ) são características que definem este período da pré-história antiga.
- Средний палеолит, или Средний древний каменный век — эпоха, длившаяся в период от 150 000 до 30 000 лет назад. Более точная датировка существующими методами затруднена. Средний палеолит Европы называют эпохой мустье по известному археологическому памятнику во Франции.
- Середній палеоліт, або Середньодавня кам'яна доба - починається за традиційною схемою заледенінь під час рис-вюрмського інтергляціала. Науково датован - від 125/100 до 40 тис. років тому. Середній палеоліт Європи називають епохою мустьє по визначній пам'ятці у Франції.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
