| dbpprop:abstract
|
- Mazurzenie or mazuration is the replacement, or merger of consonants rendered with 'cz', 'sz', 'ż','dż' with c, s, z, dz, i.e. , the shift of affricates and fricatives towards sibilant forms, in a large number of dialects of the Polish language. It is named after the dialect of Masuria. This phonological feature is observed in dialects of Masuria and Masovia, as well as in parts of Lesser Poland and Northern Silesia, and on the periphery of Greater Poland. The boundary of mazurzenie runs from north-east to south-west.
- Mazuření je zejména v polštině vyslovování sykavek š, ž, č, dž jako s, z, c, dz. Taková výslovnost se vyskytuje hlavně na Mazurách, v Malopolsku a na severu Slezska, podobný jev lze ale pozorovat, byť v omezeném rozsahu, také v dolnolužičtině nebo některých ruských nářečích. Vývoj probíhal zřejmě podle řetězce š > s' > s. Mazuření je rozšířilo pod vlivem staropruštiny, ve které je konsekventně s místo š, z místo ž apod. (např. prusiskai prusky, por. lit. prusiškai). Mazuření je výsledkem tendence ke zjednodušení tří sykavkových řad staropolštiny. V jiných polských nářečích se tato tendence projevila splynutím řad š, ž, č, dž a ś, ź, ć, dź, jehož výsledkem jsou sykavky poloměkké (např. na Jablunkovsku) nebo měkké (část Čadecka). V kašubštině došlo naopak k depalatalizaci ś, ź, ć, dź (s výsledkem podobným jako v češtině).
- Mazurzenie polega na wymawianiu zamiast spółgłosek dziąsłowych 'cz', 'sz', 'ż','dż' głosek zębowych: 'c', 's', 'z'. Na przykład: "czepek" jako "cepek", "szkoła" jako "skoła", "życie" jako "zycie". Ten proces fonetyczny jest bardzo charakterystyczny dla wielu polskich dialektów, szczególnie zaś na Mazowszu i Mazurach, a także na terenie Małopolski i Śląska. Również w Wielkopolsce – na terenie niemazurzącym, w okolicach Puszczy Noteckiej w gwarze tzw. Mazurów Wieleńskich występuje zjawisko mazurzenia. Mazurzenie od prasłowiańskich głosek szumiących miękkich mogło przebiegać drogą typu š´ > š > s lub š´ > s´ > s. Ta druga jest bardziej prawdopodobna, ponieważ przy pierwszej tendencje depalatalizacyjne wyczerpałyby się po pierwszym etapie. Mazurzenie nie zachodzi w przypadku [ʃ] ("sz") i [ʒ] ("ż") pochodzących od spalatalizowanego "r", np. "przez" i "rzeka". Analogiczne procesy zaszły w wielu językach, np. w północnym wariancie łaciny średniowiecznej, a także w tok pisin.
|
| rdfs:comment
|
- Mazurzenie or mazuration is the replacement, or merger of consonants rendered with 'cz', 'sz', 'ż','dż' with c, s, z, dz, i.e. , the shift of affricates and fricatives towards sibilant forms, in a large number of dialects of the Polish language. It is named after the dialect of Masuria. This phonological feature is observed in dialects of Masuria and Masovia, as well as in parts of Lesser Poland and Northern Silesia, and on the periphery of Greater Poland.
- Mazuření je zejména v polštině vyslovování sykavek š, ž, č, dž jako s, z, c, dz. Taková výslovnost se vyskytuje hlavně na Mazurách, v Malopolsku a na severu Slezska, podobný jev lze ale pozorovat, byť v omezeném rozsahu, také v dolnolužičtině nebo některých ruských nářečích. Vývoj probíhal zřejmě podle řetězce š > s' > s. Mazuření je rozšířilo pod vlivem staropruštiny, ve které je konsekventně s místo š, z místo ž apod. (např.
- Mazurzenie polega na wymawianiu zamiast spółgłosek dziąsłowych 'cz', 'sz', 'ż','dż' głosek zębowych: 'c', 's', 'z'. Na przykład: "czepek" jako "cepek", "szkoła" jako "skoła", "życie" jako "zycie". Ten proces fonetyczny jest bardzo charakterystyczny dla wielu polskich dialektów, szczególnie zaś na Mazowszu i Mazurach, a także na terenie Małopolski i Śląska. Również w Wielkopolsce – na terenie niemazurzącym, w okolicach Puszczy Noteckiej w gwarze tzw.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
