| dbpprop:abstract
|
- Linguistic typology is a subfield of linguistics that studies and classifies languages according to their structural features. Its aim is to describe and explain the structural diversity of the world's languages. It includes three subdisciplines: qualitative typology, which deals with the issue of comparing languages and within-language variance; quantitative typology, which deals with the distribution of structural patterns in the world’s languages; and theoretical typology, which explains these distributions.
- Die Sprachtypologie ist ein System (eigentlich mehrere solcher Systeme) zur Klassifizierung von Sprachen anhand grammatischer Merkmale. Die typologische Klassifikation unterscheidet sich von der genetischen Klassifikation, welche Sprachen nach primären etymologischen Ursprüngen, das heißt nach ihren Ursprachen, in Sprachfamilien einordnet, und von der geographischen Klassifikation, welche Sprachen aufgrund von durch anhaltenden Sprachkontakt entstandenen Ähnlichkeiten in Sprachbünden gruppiert. Eine typologische Klasse wird Sprachtyp genannt. Es bestehen verschiedene Ansätze zur Sprachtypologie.
- Typologická klasifikace jazyků pojednává o způsobech dělení různých typů jazyků podle různých hledisek. Nejvíce propracovaná je morfologická typologie, jazyky je však možné rozlišovat například i z hlediska fonologie, syntaxe, pravopisu atd. Přiřazení jazyka k určitému typu se děje podle převládajícího rysu. Je běžné, že se v jazyce vyskytují i rysy charakteristické pro jiný jazykový typ.
- La Tipología lingüística se refiere a la clasificación de las lenguas teniendo en cuenta sus similaridades gramaticales. La clasificación tipológica contrasta con la clasificación genética de las lenguas. Este otro método de clasificación se centra en las relaciones filogenéticas entre las lenguas que comparten la herencia de una lengua común. Una clase genética es una familia lingüística, mientras que una clase tipológica es un tipo de idioma.
- Lingvistinen typologia eli kielitypologia on lingvistiikan eli yleisen kielitieteen tutkimussuunta. Se vertailee maailman kieliä niiden rakennetyyppien mukaan, riippumatta niiden sukulaisuussuhteista, ja pyrkii löytämään yleisiä lainalaisuuksia. Kielitypologian suuntauksia ja osa-alueita ovat esimerkiksi seuraavat: Perinteinen morfologinen typologia kehittyi 1800-luvulla, ja sen merkittäviä edustajia olivat esimerkiksi Friedrich von Schlegel, August von Schlegel ja Wilhelm von Humboldt. Katso erikseen artikkelia morfologinen typologia. Syntaktisen typologian alaan voidaan lukea lauseen rakenteeseen ja lauseenjäsenten suhteisiin liittyvä typologinen tutkimus. Paljon tutkittuja kysymyksiä: sanajärjestys, esimerkiksi subjektin, objektin ja verbin keskinäinen järjestys diateesi eli lauseenjäsenten pääroolien ja niiden suhteiden ilmaiseminen. Kielet voidaan diateesisuhteiden ilmaisemisen perusteella luokitella tyyppeihin, joista tunnetuimpia ovat akkusatiivikielet, joissa subjekti on tyypillisesti nominatiivimuotoinen riippumatta siitä, onko verbillä objektia, ja objekti puolestaan tyypillisesti akkusatiivimuotoinen. Akkusatiivikieliä ovat muun muassa useimmat Euroopan kielet. ergatiivikielet, joissa transitiivisen (objektillisen) verbin subjekti (esimerkiksi Mies juo oluen) on ergatiivisijassa, intransitiivisen (objektittoman) verbin (esimerkiksi Mies laiskottelee) taas absolutiivimuotoinen samoin kuin objekti (esimerkiksi Mies halaa naista). Tunnettuja ergatiivikieliä ovat esimerkiksi baski ja kurdi, mutta suomessakin on joissain rakenteissa ergatiivisia piirteitä, koska partitiivia voidaan tietyissä tapauksissa käyttää sekä subjektin että objektin sijana: Lautasella on puuroa (partitiivisubjekti). Lapset syövät puuroa (partitiiviobjekti). aktiivikielet, joissa agentti (aktiivinen toimija) on aina eri sijassa kuin passiivinen kokija. Aktiivikielen tapaisia rakenteita ovat esimerkiksi suomessa yksipersoonaiset kokijarakenteet tyyppiä Minua paleltaa. Strukturalistinen typologia 1900-luvun alkupuolella kuvasi kielten rakennetta tiettyjen parametrien avulla, kuten synteesi (montako morfeemia sanaa kohti) tai kieliopillisten suhteiden ilmaisukeinot (käytetäänkö esimerkiksi itsenäisiä kieliopillisia sanoja, vartalonvaihteluja vai taivutuspäätteitä). Universaalitypologia, jonka tunnetuimpia nimiä on Joseph L. Greenberg, etsii ja kartoittaa ihmiskielen yleisiä lainalaisuuksia, universaaleja. Nämä voivat olla ehdottomia (kaikissa kielissä on vokaaleja), tendenssimäisiä tai implikatiivisia . Areaalitypologia tutkii kielten rakennetyyppien ja rakenteellisten ilmiöiden esiintymistä alueittain, esimerkiksi ns. euroversaaleja eli Euroopan kielten tyypillisiä ominaisuuksia.
- La typologie des langues est une méthode de classification des langues selon plusieurs critères grammaticaux et linguistiques permettant de les classer en types et non en familles génétiques.
- A nyelvtipológia a nyelvek alaktani és mondattani tulajdonságaik szerinti csoportosításával foglalkozó tudományág. A nyelvek tipológiai osztályozása a genealógiai (rokonság szerinti) osztályozással áll szemben.
- La tipologia linguistica è una particolare tipologia che classifica le lingue a partire dalle loro caratteristiche. La tipologia linguistica include la tipologia morfologica, la tipologia sintattica (a volte chiamata morfosintassi) e la tipologia fonologica. La classificazione tipologica delle lingue contrasta con quella la più comune classificazione filogenetica in famiglie linguistiche che derivano da una stessa lingua più antica. In contrapposizione al concetto di "famiglia linguistica" la tipologia linguistica usa quello di "tipo linguistico". Inoltre le ricerche della tipologia linguistica spesso toccano il campo degli universali linguistici.
- 言語類型論（げんごるいけいろん）とは、世界中の言語の特徴を収集し、それらの相違点、類似点を探ることにより、最終的にすべての言語に普遍的な要素を見つけ出そうとする学問のことである。 類型論は文法的な特徴に基づくものであり、歴史的系統関係、地理的分布、社会状況などに関する分類は通常、類型論の範疇に含まれない。歴史言語学による系統上の分類は語族と呼ぶが、類型論的分類は類型と呼ぶ。
- Taaltypologie is in de systematische taalkunde de overkoepelende term voor de studie van alles wat te maken heeft met de overeenkomsten en verschillen tussen talen onderling en taalfamilies. Het kan hierbij bijvoorbeeld gaan om algemene zaken als grammatica en syntaxis, woordenschat, fonologie en morfologie, maar ook om specifiekere terreinen als historie en sociolinguïstiek.
- Språktypologi er en grein av lingvistikken som studerer og klassifiserer språk etter grammatiske likheter, uten hensyn til genetisk slektskap. Målet er å beskrive og forklare de strukturelle likhetene og forskjellene i verdens språk. Språktypologien deles inn i tre underdisipliner: kvalitativ typologi, som sammenligner språk og finner ulike strukturelle mønstre; kvantitativ typologi, som studerer fordelinga av de strukturelle mønstrene i verdens språk; og teoretisk typologi, som forklarer denne fordelinga.
- Typologia jest dziedziną językoznawstwa, która zajmuje się językami ze względu na ich cechy (gramatyczne, fonetyczne, leksykalne). Klasyfikacje typologiczne, w odróżnieniu od klasyfikacji genetycznych, nie grupują języków według ich pochodzenia. W klasyfikacji genetycznej (zob. językoznawstwo historyczne języki grupuje się w rodziny, które łączy wspólny przodek, natomiast typologia łączy różne, często bliżej niespokrewnione języki, w typy. Typologia ogólna jest częścią językoznawstwa ogólnego. Bada uniwersalia językowe, a więc to, co podobne lub identyczne we wszystkich językach świata. Np. w każdym języku istnieją spółgłoski i samogłoski, a liczba samogłosek niskiego stopnia zwężenia jest mniejsza lub równa liczbie samogłosek wyższego stopnia zwężenia . Typologia kontrastywna bada różnice istniejące pomiędzy językami. Np. liczba fonemów w niektórych językach kaukaskich przekracza 80, w języku polskim wynosi ok. 40, a istnieją języki, w których spada poniżej 20. Typologia kontrastywna bada też objętość leksykonu w językach świata. Np. w języku czeskim jest jakoby ok. 250 tys. wyrazów, podczas gdy w polskim - 125 tysięcy.
- A Tipologia lingüística se refere à classificação das línguas de acordo com suas características estruturais. Essa classificação tipológica é inteiramente independente da história das línguas em questão, embora as línguas com parentesco muito próximo também sejam muito parecidas em termos tipológicos.
- Tipologia lingvistică este un subdomeniu al lingvisticii care se ocupă cu clasificarea limbilor conform caracteristicilor lor structurale. Scopul său este de a descrie şi a explica diversitatea structurală a limbilor lumii. Tipologia lingvistică recunoaşte ca subdomenii ale sale Tipologia calitativă are ca scop compararea limbilor şi studierea varietăţii structurale a limbii din punctul de vedere al căreia se face studiul Tipologia cantitativă studiază distribuţia modelelor structuale a limbilor lumii Tipologie teoretică are ca obiect de studiu explicarea distribuţiei modelelor structurale
- Типология — раздел лингвистики, занимающийся выяснением наиболее общих закономерностей различных языков, не связанных между собой общим происхождением или взаимным влиянием. Типология стремится выявить наиболее вероятные явления в различных языках. В случае, если некоторое явление выявляется в представительной группе языков, оно может считаться типологической закономерностью, применимой к языку как таковому. Типологический анализ можно вести на уровне звука, на уровне слова, предложения и надсинтаксических структур.
- Språkvetenskapliga discipliner Dialektologi Fonetik Fonologi Grammatik Historisk lingvistik Lexikologi Morfologi Ortografi Pragmatik Semantik Semiotik Språkfilosofi Språksociologi Språktypologi Retorik Språktypologi eller lingvistisk typologi är ett område inom lingvistiken som grupperar språk utefter deras uppbyggnad. Man kan till exempel titta på ordföljdsmönster, placering av adjektivattribut, placering av genitivattribut samt användandet av prepositioner och postpositioner. Beroende på vilken aspekt av språken som betonas kan språktypologin indelas i olika typer.
|
| rdfs:comment
|
- Linguistic typology is a subfield of linguistics that studies and classifies languages according to their structural features. Its aim is to describe and explain the structural diversity of the world's languages.
- Die Sprachtypologie ist ein System (eigentlich mehrere solcher Systeme) zur Klassifizierung von Sprachen anhand grammatischer Merkmale.
- Typologická klasifikace jazyků pojednává o způsobech dělení různých typů jazyků podle různých hledisek. Nejvíce propracovaná je morfologická typologie, jazyky je však možné rozlišovat například i z hlediska fonologie, syntaxe, pravopisu atd. Přiřazení jazyka k určitému typu se děje podle převládajícího rysu. Je běžné, že se v jazyce vyskytují i rysy charakteristické pro jiný jazykový typ.
- La Tipología lingüística se refiere a la clasificación de las lenguas teniendo en cuenta sus similaridades gramaticales. La clasificación tipológica contrasta con la clasificación genética de las lenguas. Este otro método de clasificación se centra en las relaciones filogenéticas entre las lenguas que comparten la herencia de una lengua común. Una clase genética es una familia lingüística, mientras que una clase tipológica es un tipo de idioma.
- Lingvistinen typologia eli kielitypologia on lingvistiikan eli yleisen kielitieteen tutkimussuunta. Se vertailee maailman kieliä niiden rakennetyyppien mukaan, riippumatta niiden sukulaisuussuhteista, ja pyrkii löytämään yleisiä lainalaisuuksia. Kielitypologian suuntauksia ja osa-alueita ovat esimerkiksi seuraavat: Perinteinen morfologinen typologia kehittyi 1800-luvulla, ja sen merkittäviä edustajia olivat esimerkiksi Friedrich von Schlegel, August von Schlegel ja Wilhelm von Humboldt.
- La typologie des langues est une méthode de classification des langues selon plusieurs critères grammaticaux et linguistiques permettant de les classer en types et non en familles génétiques.
- A nyelvtipológia a nyelvek alaktani és mondattani tulajdonságaik szerinti csoportosításával foglalkozó tudományág. A nyelvek tipológiai osztályozása a genealógiai (rokonság szerinti) osztályozással áll szemben.
- La tipologia linguistica è una particolare tipologia che classifica le lingue a partire dalle loro caratteristiche. La tipologia linguistica include la tipologia morfologica, la tipologia sintattica (a volte chiamata morfosintassi) e la tipologia fonologica. La classificazione tipologica delle lingue contrasta con quella la più comune classificazione filogenetica in famiglie linguistiche che derivano da una stessa lingua più antica.
- Taaltypologie is in de systematische taalkunde de overkoepelende term voor de studie van alles wat te maken heeft met de overeenkomsten en verschillen tussen talen onderling en taalfamilies. Het kan hierbij bijvoorbeeld gaan om algemene zaken als grammatica en syntaxis, woordenschat, fonologie en morfologie, maar ook om specifiekere terreinen als historie en sociolinguïstiek.
- Språktypologi er en grein av lingvistikken som studerer og klassifiserer språk etter grammatiske likheter, uten hensyn til genetisk slektskap. Målet er å beskrive og forklare de strukturelle likhetene og forskjellene i verdens språk.
- Typologia jest dziedziną językoznawstwa, która zajmuje się językami ze względu na ich cechy (gramatyczne, fonetyczne, leksykalne). Klasyfikacje typologiczne, w odróżnieniu od klasyfikacji genetycznych, nie grupują języków według ich pochodzenia. W klasyfikacji genetycznej (zob. językoznawstwo historyczne języki grupuje się w rodziny, które łączy wspólny przodek, natomiast typologia łączy różne, często bliżej niespokrewnione języki, w typy.
- A Tipologia lingüística se refere à classificação das línguas de acordo com suas características estruturais. Essa classificação tipológica é inteiramente independente da história das línguas em questão, embora as línguas com parentesco muito próximo também sejam muito parecidas em termos tipológicos.
- Tipologia lingvistică este un subdomeniu al lingvisticii care se ocupă cu clasificarea limbilor conform caracteristicilor lor structurale. Scopul său este de a descrie şi a explica diversitatea structurală a limbilor lumii.
- Типология — раздел лингвистики, занимающийся выяснением наиболее общих закономерностей различных языков, не связанных между собой общим происхождением или взаимным влиянием. Типология стремится выявить наиболее вероятные явления в различных языках.
- Språkvetenskapliga discipliner Dialektologi Fonetik Fonologi Grammatik Historisk lingvistik Lexikologi Morfologi Ortografi Pragmatik Semantik Semiotik Språkfilosofi Språksociologi Språktypologi Retorik Språktypologi eller lingvistisk typologi är ett område inom lingvistiken som grupperar språk utefter deras uppbyggnad. Man kan till exempel titta på ordföljdsmönster, placering av adjektivattribut, placering av genitivattribut samt användandet av prepositioner och postpositioner.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
