| dbpedia-owl:abstract
|
- Das lateinische Alphabet wurde von der lateinischen Sprache auf viele romanische, germanische, slawische, finno-ugrische und weitere Sprachen übertragen und ist das am weitesten verbreitete Alphabet der Welt.
- The Latin alphabet, also called the Roman alphabet, is the most widely used alphabetic writing system in the world today. It evolved from the western variety of the Greek alphabet called the Cumaean alphabet, which was borrowed and modified by the Etruscans who ruled early Rome, whose alphabet was then adapted and further modified by the ancient Romans to write the Latin language. During the Middle Ages, it was adapted to the Romance languages, the direct descendants of Latin, as well as to the Celtic, Germanic, Baltic, and some Slavic languages, and finally to most of the languages of Europe. With the age of colonialism and Christian evangelism, the Latin alphabet was spread overseas, and applied to Indigenous American, Indigenous Australian, Austronesian, East Asian, and African languages. More recently, western linguists have also tended to prefer the Latin alphabet or the International Phonetic Alphabet (itself largely based on the Latin alphabet) when transcribing or creating written standards for non-European languages, such as the African reference alphabet. In modern usage, the term Latin alphabet is used for any direct derivation of the alphabet first used to write Latin. These variants may discard letters from the classical Roman script or add new characters to it, as from the Danish and Norwegian alphabet. Letter shapes have changed over the centuries, including the creation of entirely new lower case characters.
- ]] El alfabeto latino o romano es el sistema de escritura alfabético más usado en el mundo hoy en día. Se compone de 26 letras principales, más ciertas modificaciones y letras adicionales según el idioma de que se trate (por ejemplo, en español se incluye la "ñ", en francés la "ç", etc.). Se utiliza en la mayoría de las lenguas de la Unión Europea, América, el África subsahariana y las islas del océano Pacífico. Entre los idiomas que lo emplean en su escritura se cuentan el español, el euskera, el gallego, el asturiano, el aragonés, el inglés, el catalán, el portugués, el indonesio, el guaraní, el islandés, el francés, el rumano, el turco, el alemán, el neerlandés, el checo, el croata, el sueco, el húngaro, el javanés, el vietnamita, el italiano, el polaco, el quechua, el hausa, el suajili, el kazajo, el azerí, el tagalo, el uzbeko, el turkmeno, el somalí, el pinyin (transcripción fonética del chino mandarín), el rōmaji (transcripción fonética del Idioma japonés). Actualmente, la expresión alfabeto latino se utiliza para cualquier derivación directa del alfabeto usado por los romanos. Estas variaciones pueden perder letras —como el euskera— o añadir letras —como es el caso del español— con respecto al alfabeto romano clásico. Muchas letras, por otro lado, han cambiado a lo largo de los siglos, como las minúsculas, forma desarrollada en la Edad Media que los romanos no habrían reconocido.
- Tiedosto:Latin alphabet world distribution. svg Alueet, joilla käytetään latinalaista aakkostoa. Tummanvihreillä alueilla se on yksinomaisessa käytössä, vaaleanvihreällä merkityillä jonkin muun kirjaimiston ohella. Latinalaiset aakkoset ovat laajimmin käytetty aakkospohjainen kirjoitusjärjestelmä. Se kehittyi Apenniinien niemimaalla 700-luvulla eaa. Kaikki länsieurooppalaiset kielet käyttävät nykyisin latinalaista aakkostoa. Se on levinnyt myös muiden alueiden kielten kirjoitusjärjestelmäksi, jossain tapauksissa syrjäyttäen vanhemman järjestelmän, esimerkiksi turkissa ja vietnamissa. Latinalaisista aakkosista käytetään myös nimitystä roomalaiset kirjaimet, mutta tämä on usein käsitteenä suppeampi, poissulkien goottilaiset kirjaintyypit.
- L'alfabeto latino, detto anche alfabeto romano, è il sistema di scrittura alfabetica più diffuso nel mondo. È l'alfabeto adottato dalla grande maggioranza delle lingue dell'Europa centrale, settentrionale e occidentale, nonché delle aree del mondo colonizzate dagli europei e nell'Informatica. Durante il XX secolo è stato anche adottato da alcune lingue non europee, come in Turchia, Turkmenistan, Uzbekistan, Azerbaigian, Vietnam, Filippine, Malesia ed Indonesia.
- ラテン文字（ラテンもじ、ラテン語 Abecedarium Latinum）は、ラテンアルファベット、ローマ文字、ローマ字 とも言い、表音文字の一つである。この文字を並べることで単語を表記し、単語を区切って並べることで文章を構成する。
- Het Latijnse alfabet is het alfabet dat voor vrijwel alle westerse spellingen wordt gebruikt, zo ook voor de Nederlandse spelling. De voorloper van het Latijnse alfabet is ontwikkeld door het Semitische volk in Egypte. In gewijzigde vorm is het door de Feniciërs overgenomen. De Grieken hebben daar weer een eigen alfabet van afgeleid, dat in een aantal tekens van de voorloper verschilde. Het klassieke Latijnse alfabet is weer van het Etruskische en Griekse alfabet afgeleid en telde in de tijd van Cicero 21 letters. Voor het weergeven van Griekse woorden werden later de Y en de Z toegevoegd. De I en de V hadden zowel vocalische als consonantische waarde. In de middeleeuwen kwamen de J (consonant = medeklinker) en de U (vocaal = klinker) erbij. De W is een dubbele V om /w/ weer te geven . Tegenwoordig wordt het Latijnse alfabet meestal geacht de volgende 26 letters te bevatten. De Nederlandse namen van de letters staat ook in de tabel. Deze namen worden zelden geschreven, alleen uitgesproken. In andere talen zijn de namen soms anders. De letter Y wordt in de wetenschap meestal als ij uitgesproken, bijvoorbeeld in Y-as en Y-chromosoom. Worden de letters van het alfabet op volgorde opgezegd, dan zegt men ook meestal ij. Men is het er tegenwoordig over eens dat de letters J, U en W aparte letters zijn, hoewel het oorspronkelijk varianten zijn van andere letters. Diverse talen hebben extra tekens aan het alfabet toegevoegd. In Nederland wordt soms de IJ als aparte letter beschouwd. In de meeste naslagwerken wordt de IJ als een combinatie van de letters I en J of als variant van de Y behandeld. Telefoon- en adresboeken behandelen de Y altijd als IJ, om te voorkomen dat men tweemaal moet zoeken als men twijfelt of een naam met Y dan wel met IJ begint. In veel talen zijn extra letters toegevoegd of letters voorzien van diakritische tekens (accenten) om te voorzien in taalspecifieke schrijfwijzen voor taaleigen klanken. Soms worden deze als aparte letters beschouwd (zoals de Ñ in het Spaans en de Å in Scandinavische talen) die een eigen plaats in de alfabetische volgorde hebben, en soms worden ze als varianten van bestaande letters beschouwd.
- For å lese om latinske bokstaver i betydningen latinsk skriftstil, se antikva (trykte bokstaver) eller humanistisk minuskel (skriveskrift) Mal:Infoboks skriftsystem Det latinske alfabetet, også kalt romerske alfabet, er et alfabet som ble utviklet fra det greske alfabetet over en lengre periode fra etruskernes tid. Det er i dag det mest brukte alfabetet i verden, og det blir brukt i alle vesteuropeiske språk. Det består av de samme bokstavene som romerne brukte, men med noen få tillegg. Ved å kombinere disse med hverandre og flere aksenttegn, kan man uttrykke de fleste lyder i ulike språk. Det latinske alfabetet er også utgangspunktet for det fonetiske alfabet.
- Alfabet łaciński (łacinka), tzw. alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny. Alfabet łaciński: Alfabet łaciński wywodzi się z alfabetu etruskiego, początkowo składał się z 21 znaków: A B C D E F Z H I K L M N O P Q R S T V X Litera Z została usunięta w IV wieku p.n.e. jako zbędna (język łaciński nie ma tego dźwięku) przez cenzora Appiusza Klaudiusza Caecusa. Na to miejsce wprowadzono literę G, która jest graficznym wariantem litery C. Do tamtej pory litera C służyła do oddawania zarówno głoski /K/, jak i głoski /G/, natomiast od czasu reformy C oznaczało wyłącznie głoskę /K/. Zmiana ta spowodowała także ograniczenie stosowania litery Q, a K prawie zupełnie wychodzi z użycia. Litera Y oraz Z zostały dodane w I wieku p.n.e. w celu dokładnego oddawania na piśmie wyrazów greckich, stąd nazwa „igrek” (od ī Graeca – „greckie i”). W średniowieczu pojawia się litera W powstała z podwojonego V oznaczającego samogłoskę /U/ (stąd angielska nazwa W – double U). Jednak litera ta jest pierwotnie po prostu ligaturą stosowaną zamiast sekwencji VV, co oznacza sylabę "wu" – i stąd pochodzi jej polska nazwa. Wreszcie w połowie XVI wieku litera I, oznaczająca do tej pory zarówno samogłoskę, jak i półsamogłoskę zostaje rozróżniona na I oraz J. Analogicznego rozróżnienia dokonuje się dla V, litera ta "rozpada się" na U dla samogłoski oraz V dla półsamogłoski (lub spółgłoski). System obecnie zawiera 26 znaków. Ponieważ nie jest to układ odpowiadający każdemu językowi, wersje alfabetu łacińskiego dla większości języków dodają nowe znaki – głównie przez modyfikacje istniejących. Są dwa zestawy znaków – małe i wielkie litery, przy czym zasady użycia to: czasem pisze się wszystko wielkimi literami (np. szyldy) lub wszystko małymi literami, w innych przypadkach wyrazy pisane wyłącznie wielkimi literami to głównie skrótowce, niektóre pisze się systemem mieszanym, końcówki gramatyczne skrótowców pisze się zwykle małymi literami, (np. IRC-a. ) pierwsza litera zdania to zawsze wielka litera niektóre wyrazy pisze się systemem – pierwsza litera wielka, wszystkie pozostałe małe. Są to wszystkie nazwy własne oraz niektóre inne słowa, zależnie od języka. Od tych zasad jest jednak sporo wyjątków, różnych w różnych językach (np. w języku irlandzkim, gdzie przyrostek pisany jest małą literą, a właściwa nazwa wielką np. an tSionna, a w niemieckim wielką literą pisane są rzeczowniki). Wiele systemów zapisu opartych na alfabecie łacińskim używa tzw. „dwuznaków” (a nawet „trójznaków” itd. ), czyli par znaków łacińskich oznaczających pojedynczy dźwięk. Niektóre języki traktują pary znaków jako osobne pełnoprawne znaki, np. czeski znak CH czy (do niedawna) hiszpański znak LL.
- O alfabeto latino, também conhecido como alfabeto romano, é o sistema de escrita alfabética mais utilizado no mundo, e é o alfabeto utilizado para escrever a língua portuguesa e a maioria das línguas da Europa ocidental e central e das áreas colonizadas por europeus. Ao longo dos séculos XIX e XX, o alfabeto latino tornou-se também o alfabeto preferencialmente adotado por um número considerável de outras línguas, em especial pelas línguas indígenas de zonas colonizadas por europeus que não tinham sistemas de escrita próprios.
- Современный латинский алфавит, являющийся основой письменности романских, германских и многих других языков, состоит из 26 букв. Буквы в разных языках называются по-разному. буквы j, k, x и y в итальянском языке используются в лишь некоторых иностранных именах собственных(Jaroslavl, Kennedy, Texas и т. п. ), но в алфавит не включены и поэтому их названия приведены в скобках. буква w в латыни и романских языках не используется, и поэтому не указаны её русское(основаное на латыни), французское и итальянское названия. В скобках рядом с английскими названиями приведены американские. Письменность на основе латинского алфавита используют все языки романской, германской, кельтской и балтийской групп, а также некоторые языки славянской, финно-угорской, тюркской, семитской и иранской групп, албанский, баскский языки, а также все языки Индокитая, Мьянмы, Зондского архипелага, Африки, Америки, Австралии и Океании.
- Det latinska alfabetet är ett alfabet som har spridits från latin till många andra språk, och som har blivit världens vanligaste alfabet. Det används framför allt i västvärlden och länder som har varit västerländska kolonier.
- 拉丁字母，也作罗马字母，为大多數歐洲語言所采用的字母系统，是世界上最通行的字母。由于早期的欧洲殖民主义和西方文化的影响，有些使用其它文字的语言如越南语和土耳其语也改用了拉丁字母。很多之前没有自己文字的语言如马来语、印尼语和很多原住民语言也使用拉丁字母来记录自己的语言。
- Fichier:Latin alphabet world distribution. svg Distribution de l'alphabet latin]] L'écriture latine est basée sur un alphabet qu’on utilise majoritairement pour écrire les langues d’Europe occidentale ainsi que dans certains pays qui ont été exposés à une forte influence européenne, notamment à travers la colonisation. C’est, en concurrence avec l’écriture cyrillique et, dans une bien moindre part, l’écriture grecque, l’écriture par défaut dans le monde occidental, et maintenant – en raison de l’importance économique et culturelle de pays l’utilisant (notamment ceux de l’Amérique du Nord et de l’Union européenne) une écriture internationale : on peut trouver des mots écrits en lettres latines dans les rues du Japon comme dans celles d’Égypte. On nomme cet alphabet ainsi car les lettres capitales qu’il utilise pour sa graphie sont d’origine romaine (via sa langue latine), dont l’alphabet était encore monocaméral. Les lettres minuscules sont en revanche issues des écritures monocamérales des langues germaniques. C’est sous le règne de Charlemagne, désireux d’unifier les différentes formes d’écriture du royaume, qu’Alcuin mélangea ces écritures en créant la minuscule caroline qui est à la base des différentes formes de l’alphabet latin moderne, devenu ensuite bicaméral car il distingue maintenant les majuscules des minuscules pour des raisons lexicales (les lettres minuscules prennent parfois aussi la forme de lettres capitales pour des raisons orthographiques ou grammaticales, et dans les autres cas existent aussi sous la forme de petites capitales, en revanche les majuscules sont normalement toujours transcrites en grandes capitales). L’alphabet latin de base (dans sa forme simplifiée à 26 lettres sans les diacritiques et lettres complémentaires) est également le seul utilisé pour noter de façon sécurisée les adresses de sites internet et de courriel, en attendant une généralisation effective de l’Unicode au moins pour les URL internationalisées.
|
| rdfs:comment
|
- Das lateinische Alphabet wurde von der lateinischen Sprache auf viele romanische, germanische, slawische, finno-ugrische und weitere Sprachen übertragen und ist das am weitesten verbreitete Alphabet der Welt.
- L'alfabeto latino, detto anche alfabeto romano, è il sistema di scrittura alfabetica più diffuso nel mondo. È l'alfabeto adottato dalla grande maggioranza delle lingue dell'Europa centrale, settentrionale e occidentale, nonché delle aree del mondo colonizzate dagli europei e nell'Informatica. Durante il XX secolo è stato anche adottato da alcune lingue non europee, come in Turchia, Turkmenistan, Uzbekistan, Azerbaigian, Vietnam, Filippine, Malesia ed Indonesia.
- ラテン文字（ラテンもじ、ラテン語 Abecedarium Latinum）は、ラテンアルファベット、ローマ文字、ローマ字 とも言い、表音文字の一つである。この文字を並べることで単語を表記し、単語を区切って並べることで文章を構成する。
- Det latinska alfabetet är ett alfabet som har spridits från latin till många andra språk, och som har blivit världens vanligaste alfabet. Det används framför allt i västvärlden och länder som har varit västerländska kolonier.
- 拉丁字母，也作罗马字母，为大多數歐洲語言所采用的字母系统，是世界上最通行的字母。由于早期的欧洲殖民主义和西方文化的影响，有些使用其它文字的语言如越南语和土耳其语也改用了拉丁字母。很多之前没有自己文字的语言如马来语、印尼语和很多原住民语言也使用拉丁字母来记录自己的语言。
- The Latin alphabet, also called the Roman alphabet, is the most widely used alphabetic writing system in the world today. It evolved from the western variety of the Greek alphabet called the Cumaean alphabet, which was borrowed and modified by the Etruscans who ruled early Rome, whose alphabet was then adapted and further modified by the ancient Romans to write the Latin language.
- ]] El alfabeto latino o romano es el sistema de escritura alfabético más usado en el mundo hoy en día. Se compone de 26 letras principales, más ciertas modificaciones y letras adicionales según el idioma de que se trate (por ejemplo, en español se incluye la "ñ", en francés la "ç", etc.). Se utiliza en la mayoría de las lenguas de la Unión Europea, América, el África subsahariana y las islas del océano Pacífico.
- Tiedosto:Latin alphabet world distribution. svg Alueet, joilla käytetään latinalaista aakkostoa. Tummanvihreillä alueilla se on yksinomaisessa käytössä, vaaleanvihreällä merkityillä jonkin muun kirjaimiston ohella. Latinalaiset aakkoset ovat laajimmin käytetty aakkospohjainen kirjoitusjärjestelmä. Se kehittyi Apenniinien niemimaalla 700-luvulla eaa. Kaikki länsieurooppalaiset kielet käyttävät nykyisin latinalaista aakkostoa.
- Het Latijnse alfabet is het alfabet dat voor vrijwel alle westerse spellingen wordt gebruikt, zo ook voor de Nederlandse spelling. De voorloper van het Latijnse alfabet is ontwikkeld door het Semitische volk in Egypte. In gewijzigde vorm is het door de Feniciërs overgenomen. De Grieken hebben daar weer een eigen alfabet van afgeleid, dat in een aantal tekens van de voorloper verschilde.
- For å lese om latinske bokstaver i betydningen latinsk skriftstil, se antikva (trykte bokstaver) eller humanistisk minuskel (skriveskrift) Mal:Infoboks skriftsystem Det latinske alfabetet, også kalt romerske alfabet, er et alfabet som ble utviklet fra det greske alfabetet over en lengre periode fra etruskernes tid. Det er i dag det mest brukte alfabetet i verden, og det blir brukt i alle vesteuropeiske språk. Det består av de samme bokstavene som romerne brukte, men med noen få tillegg.
- Alfabet łaciński (łacinka), tzw. alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny. Alfabet łaciński: Alfabet łaciński wywodzi się z alfabetu etruskiego, początkowo składał się z 21 znaków: A B C D E F Z H I K L M N O P Q R S T V X Litera Z została usunięta w IV wieku p.n.e.
- O alfabeto latino, também conhecido como alfabeto romano, é o sistema de escrita alfabética mais utilizado no mundo, e é o alfabeto utilizado para escrever a língua portuguesa e a maioria das línguas da Europa ocidental e central e das áreas colonizadas por europeus.
- Современный латинский алфавит, являющийся основой письменности романских, германских и многих других языков, состоит из 26 букв. Буквы в разных языках называются по-разному. буквы j, k, x и y в итальянском языке используются в лишь некоторых иностранных именах собственных(Jaroslavl, Kennedy, Texas и т. п. ), но в алфавит не включены и поэтому их названия приведены в скобках.
- Fichier:Latin alphabet world distribution. svg Distribution de l'alphabet latin]] L'écriture latine est basée sur un alphabet qu’on utilise majoritairement pour écrire les langues d’Europe occidentale ainsi que dans certains pays qui ont été exposés à une forte influence européenne, notamment à travers la colonisation.
|
