| dbpedia-owl:abstract
|
- Das Krio ist eine in Sierra Leone verbreitete, auf dem Englischen basierende Kreolsprache. Krio ist dort Muttersprache für ca. 10% der Bevölkerung, 472.600 im Jahr 1993, und dient als Verkehrssprache in Politik und Handel. Krio ist eine Tonsprache, d.h. die relative Tonhöhe der Silben ist distinktiv, also bedeutungsunterscheidend. Es gibt drei Toneme: steigend, fallend und steigend-fallend. Ca. 4.000.000, die Mehrheit der restlichen Bevölkerung, nutzt Krio als Pidgin oder Zweitsprache. Einige Sprecher gibt es auch in Gambia, Guinea und Senegal.
- Sierra Leone Krio is the lingua franca and the de facto national language spoken throughout the West African nation of Sierra Leone. Krio is spoken by 97% of Sierra Leone's population and unites the different ethnic groups in the country, especially in their trade and social interaction with each other. Krio is the primary language of communication among Sierra Leoneans at home and abroad. The language is native to the Sierra Leone Creole people or Krios, (a community of about 300,000 descendants of freed slaves from the West Indies, United States and United Kingdom), but it is spoken as a second language by millions of other Sierra Leoneans belonging to the country's indigenous tribes. English is Sierra Leone's official language, while Krio, despite its common use throughout the country, has no official status. The Krio language is an offshoot of the language brought by the Nova Scotian Settlers from North America, Maroons from Jamaica, and the numerous liberated African slaves who settled in Sierra Leone. The vocabulary of Krio is derived primarily from English, while its sound system, grammar and sentence structure are heavily influenced by at least 12 African languages, including aspects of the Yoruba language of Nigeria. Krio's standard greeting, kushe, for instance, is derived from the Yoruba greeting è kú işé ("greetings on your work"); the krio word "pan", meaning (on top of/doing something), descends directly from the Jamaican patois word "pon", meaning the same thing; the krio expression "chaka-chaka", meaning (messy/untidy), also descends from Jamaican patois. This is because some of the freed slaves were from the West Indies, and in particular Jamaica. All freed slaves—the Jamaican Maroons, African Americans, Nova Scotian Settlers, Sierra Leone Liberated Africans—influenced Krio, but the Jamaican Maroons, Nova Scotian Settlers, and Yoruba Liberated Africans were the most influential. The basic English structure of Krio is an offshoot of the English spoken by the Nova Scotians, while some of the African words in Krio come from the Yoruba language spoken by liberated Yorubas. Krio is distinct from Pidgin English as it is an English-based creole language but more of a language in its own right, with fixed grammatical structures and rules. Krio also draws extensively from other European languages, namely Portuguese and French, e.g. the krio word "gentri/gentree", which means wealth or to acquire wealth is derived from the Old French word "gentry".
- Krio es un idioma criollo nativo en la comunidad sierraleoneses en la capital de Freetown del 100.000 decendentes de esclavos liberados estadounidenses. También es la lingua franca de unos 4 millones de sierraleoneses u otros grupos étnicos y los miles de decendentes krios viviendo en otras partes de África Occidental. Se habla de 500.000 nativamente.
- Krion kieli on Sierra Leonessa, Gambiassa, Päiväntasaajan Guineassa ja eräillä muilla alueilla puhuttu kreolikieli. Äidinkielenään sitä puhuu yli 40 000 krioa. Kieltä käytetään laajasti myös eri kansojen välisen kanssakäymisen välineenä. Vuonna 1983 puhujien kokonaismääräksi arvioitiin noin 500 000 henkeä. Krio jakautuu useisiin paikallismurteisiin ja ainakin kahteen sosiaaliseen murteeseen: pääkaupungin ja maaseudun kieleen. Kieli on syntynyt 1800-luvulla Afrikan länsirannikolla englantiin perustuvien varhaisempien kreolien ja joruban vuorovaikutuksen tuloksena. Kriolla on rikas suullinen perinne ja myös kaunokirjallisuutta. Kirjoitusjärjestelmät perustuvat latinalaiseen kirjaimistoon.
- Il krio è una lingua creola diffusa presso l'omonimo popolo dei krio, una comunità di circa 250.000 individui che discendono da schiavi liberati e insediatisi a Freetown, la capitale della Sierra Leone. Il krio è inoltre utilizzato come lingua franca da altri 4 milioni di abitanti della Sierra Leone (appartenenti a diversi gruppi etnici) e da migliaia di krio che vivono in altri paesi dell'Africa occidentale. Il lessico del krio deriva principalmente dall'inglese, mentre il sistema fonetico, la grammatica e la struttura della frase sono fortemente influenzati dalle lingue africane, in particolare dalla lingua yoruba della Nigeria.
- クリオ語（Krio）は西アフリカにあるシエラレオネ共和国において、通商言語であり、事実上の国語である。シエラレオネの公用語は英語だが話者数はシエラレオネ人口の97%に達しており、クリオ語は特に商取引や社会的対話において、シエラレオネ内の様々な異なる民族を融合している。公用語である英語に現地部族の語源を加えた、クレオール英語である。
- Krio (ook wel Creo of Creole) is een op het Engels gebaseerde Creoolse taal in Sierra Leone en fungeert naast moedertaal van de Krio ook als lingua franca. Krio wordt gesproken in de hoofdstad Freetown, het schiereiland waarop Freetown ligt, op de Banana Islands, York Island, in Bonthe, en door Sierra Leoners die hun stamtaal niet spreken en voor wie het de moedertaal is. Het wordt ook gesproken in de provincies, maar dan meer in provinciale steden dan in dorpen. Krio is gebaseerd op het Engels, met veel invloed van Afrikaanse talen en enige invloeden uit het Portugees en Frans. Op het gebied van intonatie, grammatica en woordenschat zijn er overeenkomsten met Caribische Creooltalen zoals het Jamaicaanse Patois, het Bajan en het Sranantongo. Ook zijn er sterke overeenkomsten met het Nigeriaanse en Kameroense Pidgin English. Het Aku en het Krio Fernando Po zijn dialecten van het Krio. Enkele voorbeelden van woorden die te herleiden zijn uit het Engels:
- Język krio – język kreolski, oparty w znacznej mierze na języku angielskim i lokalnych językach Afryki Zachodniej, używany przez społeczność Krio - potomków wyzwolonych niewolników ze Sierra Leone. Jako językiem ojczystym posługuje się nim około 500 tys. osób, głównie w stolicy kraju Freetown. Stanowią oni tylko niewielki procent populacji Sierra Leone. Jednak ich język służy także jako środek komunikacji ponadetnicznej około 4 milionom Sierraleończyków, a także potomkom Krio w innych częściach Afryki Zachodniej. W wielu częściach Sierra Leone dzieci dorastają ucząc się dwóch języków - swojego własnego i języka krio. W latach 90. sierraleońskie Ministerstwo Edukacji wprowadziło język krio jako język nauczania w niektórych szkołach podstawowych we Freetown. W języku tym nadaje też kilka stacji radiowych.
- Krio é a lingua franca e a língua nacional de facto falada na Serra Leoa. O idioma Krio é falado por 98% da população da Serra Leoa e une todos os diversos grupos étnicos no país, especialmente no comércio e interação social. O krio é a primeira língua de comunicação entre os serra-leoneses tanto no seu país como no estrangeiro. É língua materna dos Crioulos da Serra Leoa ou Krios. Apesar da sua extensão, a língua inglesa é a língua oficial da Serra Leoa, enquanto o krio não tem o mesmo estatuto.
- Кри́о (Krio) — креольский язык, национальный язык Сьерра-Леоне. Используется повсеместно в качестве лингва-франка. В той или иной степени им владеют 97% населения страны. Является родным языком для примерно 300 000 креолов - потомков освобождённых рабов, переселённых из Вест-Индии, США и Великобритании. Лексика крио заимствована, главным образом, из английского языка, в то время как фонетика, грамматика и синтаксис испытали сильное влияние со стороны как минимум 12 африканских языков, в том числе йоруба и тви.
|
| rdfs:comment
|
- Krio es un idioma criollo nativo en la comunidad sierraleoneses en la capital de Freetown del 100.000 decendentes de esclavos liberados estadounidenses. También es la lingua franca de unos 4 millones de sierraleoneses u otros grupos étnicos y los miles de decendentes krios viviendo en otras partes de África Occidental. Se habla de 500.000 nativamente.
- クリオ語（Krio）は西アフリカにあるシエラレオネ共和国において、通商言語であり、事実上の国語である。シエラレオネの公用語は英語だが話者数はシエラレオネ人口の97%に達しており、クリオ語は特に商取引や社会的対話において、シエラレオネ内の様々な異なる民族を融合している。公用語である英語に現地部族の語源を加えた、クレオール英語である。
- Das Krio ist eine in Sierra Leone verbreitete, auf dem Englischen basierende Kreolsprache. Krio ist dort Muttersprache für ca. 10% der Bevölkerung, 472.600 im Jahr 1993, und dient als Verkehrssprache in Politik und Handel. Krio ist eine Tonsprache, d.h. die relative Tonhöhe der Silben ist distinktiv, also bedeutungsunterscheidend. Es gibt drei Toneme: steigend, fallend und steigend-fallend. Ca. 4.000.000, die Mehrheit der restlichen Bevölkerung, nutzt Krio als Pidgin oder Zweitsprache.
- Sierra Leone Krio is the lingua franca and the de facto national language spoken throughout the West African nation of Sierra Leone. Krio is spoken by 97% of Sierra Leone's population and unites the different ethnic groups in the country, especially in their trade and social interaction with each other. Krio is the primary language of communication among Sierra Leoneans at home and abroad.
- Krion kieli on Sierra Leonessa, Gambiassa, Päiväntasaajan Guineassa ja eräillä muilla alueilla puhuttu kreolikieli. Äidinkielenään sitä puhuu yli 40 000 krioa. Kieltä käytetään laajasti myös eri kansojen välisen kanssakäymisen välineenä. Vuonna 1983 puhujien kokonaismääräksi arvioitiin noin 500 000 henkeä. Krio jakautuu useisiin paikallismurteisiin ja ainakin kahteen sosiaaliseen murteeseen: pääkaupungin ja maaseudun kieleen.
- Il krio è una lingua creola diffusa presso l'omonimo popolo dei krio, una comunità di circa 250.000 individui che discendono da schiavi liberati e insediatisi a Freetown, la capitale della Sierra Leone. Il krio è inoltre utilizzato come lingua franca da altri 4 milioni di abitanti della Sierra Leone (appartenenti a diversi gruppi etnici) e da migliaia di krio che vivono in altri paesi dell'Africa occidentale.
- Krio (ook wel Creo of Creole) is een op het Engels gebaseerde Creoolse taal in Sierra Leone en fungeert naast moedertaal van de Krio ook als lingua franca. Krio wordt gesproken in de hoofdstad Freetown, het schiereiland waarop Freetown ligt, op de Banana Islands, York Island, in Bonthe, en door Sierra Leoners die hun stamtaal niet spreken en voor wie het de moedertaal is. Het wordt ook gesproken in de provincies, maar dan meer in provinciale steden dan in dorpen.
- Język krio – język kreolski, oparty w znacznej mierze na języku angielskim i lokalnych językach Afryki Zachodniej, używany przez społeczność Krio - potomków wyzwolonych niewolników ze Sierra Leone. Jako językiem ojczystym posługuje się nim około 500 tys. osób, głównie w stolicy kraju Freetown. Stanowią oni tylko niewielki procent populacji Sierra Leone.
- Krio é a lingua franca e a língua nacional de facto falada na Serra Leoa. O idioma Krio é falado por 98% da população da Serra Leoa e une todos os diversos grupos étnicos no país, especialmente no comércio e interação social. O krio é a primeira língua de comunicação entre os serra-leoneses tanto no seu país como no estrangeiro. É língua materna dos Crioulos da Serra Leoa ou Krios.
- Кри́о (Krio) — креольский язык, национальный язык Сьерра-Леоне. Используется повсеместно в качестве лингва-франка. В той или иной степени им владеют 97% населения страны. Является родным языком для примерно 300 000 креолов - потомков освобождённых рабов, переселённых из Вест-Индии, США и Великобритании.
|
