| dbpprop:abstract
|
- The Kingdom of Navarre, originally the Kingdom of Pamplona, was a European kingdom which occupied lands on either side of the Pyrenees alongside the Atlantic Ocean. The kingdom of Navarre was formed when local Basque leader Íñigo Arista was elected or declared King in Pamplona (traditionally in 824) and led a revolt against the regional Frankish authority. The southern part of the kingdom was absorbed by the Crown of Castile in 1513, and thus became part of the unified Kingdom of Spain. The northern part of the kingdom remained independent, but it was joined with France in a personal union in 1589 when King Henry III of Navarre inherited the French throne as Henry IV of France, and in 1620 it was merged into the Kingdom of France.
- Das Königreich Navarra war ein historischer Staat im westlichen Pyrenäenraum. Es existierte als unabhängiger Staat von 905 bis 1589, als der verbliebene Teil nördlich der Pyrenäen unter Heinrich IV. mit Frankreich verbunden wurde. Der weitaus größere südliche Teil war jedoch schon 1512 von Kastilien erobert und annektiert worden. Die französischen Könige führten bis 1830 den Titel König von Frankreich und Navarra.
- El regne de Navarra va ser un dels nuclis pirinencs a la Marca Hispànica de resistència cristiana davant de la dominació islàmica de la Península Ibèrica, igual que el regne d'Aragó i els comtats catalans, o el regne d'Astúries a la serralada Cantàbrica. El títol del príncep hereu era el de Príncep de Viana. El nom "Navarra" deriva de nava un nom comú per a les valls planes envoltades de turons i la paraula basca herri, que vol dir país. El nom "Navarra" va començar a aparèixer cap a la fi de l'època visigòtica, vers el segle VII. El Regne de Navarra va evolucionar com a tal des del comtat de Pamplona, la seva capital històrica, quan el cabdill basc Ènnec Arista (Eneko Aritza en euskera) dirigí una revolta contra els francs i va ser nomenat rei a Pamplona, el 824, creant així el regne de Pamplona.
- El Reino de Navarra fue uno de los reinos medievales de Europa situado en ambas vertientes de los Pirineos occidentales, pero con su mayor parte del territorio localizado en el norte de la península Ibérica. Fue el sucesor del Reino de Pamplona, fundado en torno a la capital navarra en 824, según establecen la mayoría de los historiadores. Tras unos primeros años de expansión y la posterior merma territorial a manos de Castilla y Aragón, el Reino de Navarra se estabilizó con dos territorios diferenciados: la Alta Navarra, al sur de los Pirineos y en la que se encontraba la capital y la mayor parte de la población y los recursos, y la Baja Navarra o Navarra Continental, al norte de la cordillera pirenaica. Ambas permanecieron unidas hasta 1530, cuando Carlos I de España renunció a mantener la Baja Navarra por su difícil control. Tras la conquista militar llevada a cabo por el rey de Aragón en 1512, la Baja Navarra consiguió revertir la conquista e inicialmente siguió siendo independiente y posteriormente en unión dinástica, para integrarse en la Monarquía francesa en 1620, manteniendo su denominación de Reino hasta la Revolución Francesa en 1789, mientras que la Navarra peninsular o Alta Navarra se convirtió en uno más de los reinos y territorios de la Corona de Aragón, más tarde de la Corona de Castilla y finalmente de la Monarquía Hispánica, estatus que conservó, gobernada por un virrey, hasta 1841, fecha en la que pasó a ser considerada "provincia foral" española mediante la posteriormente denominada Ley Paccionada.
- Navarra on Pyreneiden vuoriston molemmin puolin sijainnut keskiaikainen kuningaskunta, jonka juuret olivat baskijohtaja Eneko Aritzan valitsemisessa Pamplonan alueen kuninkaaksi (perimätiedon mukaan vuonna 824) ja johtaessa kapinaa frankkeja vastaan. Kuningas Sancho II Garces hallitsi vuosina 970–994, jotka vuosiluvut ensimmäisinä maan historiassa ovat tarkat ja jolta ajalta on kirjallistakin aikalaisaineistoa. Pamplonan kuiningaskunnan nimeksi vakiintui vähitellen Navarra, 1100-luvulle mennessä. Navarran Sancho III sai alueensa kasvatettua niin, että se käsitti puolet pohjoista Espanjaa, mutta hän jakoi maansa neljälle pojalleen, joista vanhin, Ferdinand I, perusti myöhemmän Kastilian kuningaskunnan. Navarran kuningaskunta oli eräs keskiaikaisen Pyreneiden niemimaan useasta itsenäisestä kuningas- ja ruhtinaskunnasta, ja aika ajoin se oli yhdistettynä toisiin. Aragoniasta irtautuminen 1134 oli eräs legendojen myöhemmin tärkeäksi nostama tapahtuma. Navarran siteet ranskalaisiin muodostuivat pysyviksi 1200-luvusta alkaen, jolloin Champagnen kreivit perivät Navarran kruunun. Filip IV Kauniin ja tämän poikien aikana (1277–1328) Navarra kuului Ranskan hallitsijalle, mutta eriytyi taas itsenäiseksi, kun Navarran kuningatar Johanna II ei voinut naisena periä Ranskan kruunua. 1400-luvulla kuningatar Blanka I avioitui Aragonian myöhemmän kuninkaan kanssa, joka Blankan kuoltuakin piti maan itsellään. Heidän yhteisen tyttärensä aviomiehen myötä Navarran valtaistuimelle nousi Foix-suku. Aragonian kuninkaan myöhemmästä aviosta ollut poika, Espanjan Ferdinand Katolinen, valloitti Pyreneiden eteläpuolisen osan Navarrasta 1512. Foixien perilliset, Albret-sukuiset ruhtinaat jatkoivat piskuisen Navarran kuninkaan tittelillä eteläranskalaisten ruhtinaskuntiensa hallitsemista, kunnes vuonna 1589 heidän Bourbon-sukuinen perillisensä Navarran kuningas Henrik III nousi Ranskan valtaistuimelle Henrik IV:nä ja perusti Ranskaa hallinneen Bourbonin hallitsijasuvun, jolloin Navarra lopullisesti joutui personaaliunioniin Ranskan kanssa. Henrikin poika Ranskan Ludvig XIII liitti Navarran Ranskaan muodollisestikin, mutta vielä 1800-luvulla Ranskan hallitsijat käyttivät "Ranskan ja Navarran" kuninkaan arvonimeä. Navarran eteläinen osa, joka muodostaa nykyisin Espanjan autonomisen alueen Navarran, oli jo aiemmin liitetty Espanjaan. Pyreneiden pohjoispuolellakin olevaa Navarran osaa kutsutaan (Ranskan) Navarraksi, mutta alue on osa ranskalaista departementtijärjestelmää eikä hallinnollisesti käytä Navarran nimeä. Molemmat alueet kuuluvat niin sanottuihin historiallisiin baskialueisiin eli alueisiin, joilla on historiallisesti puhuttu baskin kieltä.
- La Navarre est un royaume médiéval dont une partie fut conquise en 1512 par le royaume d'Aragon - et fut intégrée en 1516 dans l'actuel royaume d'Espagne - et l'autre partie, restée indépendante, fut unie à la couronne de France à partir de 1589, d'où par exemple le titre d'Henri IV : roi de France et de Navarre. La Basse-Navarre est intégrée en 1790 dans le département français des Pyrénées-Atlantiques. L'origine de ce royaume fut le Royaume de Pampelune (Reino de Pamplona), fondé en 821 par Eneko Arista, premier roi de Navarre, fondateur d'une dynastie qui régna sur la Navarre jusqu'en 1234. La Navarre historique s'étire de part et d'autre de la chaîne pyrénéenne. Elle était divisée en six merindades (circonscriptions administratives et judiciaires) : Pampelune, Tudela, Estella, Olite, Sangüesa et Saint-Jean-Pied-de-Port, cette dernière n'ayant pas en réalité bénéficié du statut de merindad. Les langues vernaculaires de la Navarre sont le basque, le gascon au nord et le castillan au sud. Ses habitants se nomment les Navarrais ou Navarrans.
- Il Regno di Navarra ha costituito uno Stato europeo che insisteva sul territorio che si estende dalle due parti della catena pirenaica, sull' Oceano Atlantico. La Navarra, in alcuni momenti della sua storia, corrispose molto approssimativamente ai territori occupati dal Popolo basco. Sebbene i dettagli siano abbondantemente leggendari, il Regno di Pamplona, più tardi chiamato Navarra, fu un'evoluzione della contea di Pamplona, la sua capitale tradizionale, allorché l'esponente basco Íñigo I di Pamplona o Enneco Aresta fu prescelto quale Re a Pamplona e guidò una rivolta contro i Franchi. La parte meridionale del regno, l'Alta Navarra, fu occupata dalle truppe castigliane-aragonesi e annessa alla corona d'Aragona, nel 1513, ed infine, nel 1515, divenne parte della Corona di Castiglia e quindi del Regno di Spagna unificato. La parte settentrionale del regno, la Bassa Navarra, rimase indipendente, ma fu annessa alla Francia con un'unione personale nel 1589, quando re Enrico III di Navarra eredito il trono francese come Enrico IV di Francia, e nel 1620 essa fu annessa al Regno di Francia.
- ナバラ王国（ナバーラ王国、ナヴァール王国とも、スペイン語：Reino de Navarra, フランス語：Royaume de Navarre, バスク語：Nafarroako Erresuma）は、中世のイベリア半島北東部パンプローナより興った王国。824年バスク人の首領アリスタがパンプローナで王として選ばれフランク王国に対する反乱を率いたことによる。ナバラの名は、7世紀のスペインでの西ゴート族の時代が終わりを告げた頃から登場している。
- Navarra was de naam van een voormalig koninkrijkje gelegen in het Noorden van Spanje en het Zuidwesten van Frankrijk, aan beide zijden van de Pyreneeën. Oorspronkelijk sloeg de benaming enkel op een gebied ten zuiden van de Pyreneeën, waarvan de gedeeltelijk Baskische, gedeeltelijk Visigotische bevolking in de 8e en 9e eeuw een zelfstandig staatje stichtte, in de strijd tegen de opdringende Moren en de Franken. De stad Pamplona met het omliggende gebied was wellicht de oudste kern van het rijk. De eerste koning die als authentieke historische figuur herkenbaar is, was Sancho I. Hij voerde hevige strijd tegen Abdoerrahman III. Onder zijn opvolgers was Navarra in feite een vazalstaat van het Spaanse kalifaat. In de 10e eeuw begon de interventie van Navarra in de strijd tussen de koninkrijken León en Castilië. Koning Sancho III García, bijgenaamd de Grote veroverde een deel van Baskenland, Castilië en een gebied ten noorden van de Pyreneeën, waardoor Navarra onder zijn bewind het machtigste rijk in Spanje werd. Voor zijn dood verdeelde hij zijn rijk onder zijn zonen, zodat het weer uiteen viel. Strijd tussen verschillende troonpretendenten en inmenging van Franse vorsten beheersten hierna enige eeuwen de geschiedenis van Navarra. Theobald IV van Champagne erfde in 1234 het gehele koninkrijk Navarra, dat inmiddels ook gebied ten noorden van de Pyreneeën omvatte. Na het uitsterven van het Huis Champagne in de mannelijke lijn ontstond een hevige opvolgingstrijd om Navarra tussen Frankrijk, Castilië en Aragon. Johanna, dochter van de laatste koning, koos ten slotte partij voor Frankrijk. Haar dochter Johanna werd uitgehuwelijkt aan de latere Filips IV van Frankrijk (1275). Navarra behield onder Franse soevereiniteit zijn eigen wetten en instellingen. Telkens wanneer een telg uit het Franse koningshuis die de titel koning van Navarra droeg, ook koning van Frankrijk werd, nam een andere telg het koningschap van Navarra over. In 1322 werd op die manier Johanna, dochter van Lodewijk de Woelzieke, koningin van Navarra. Door haar huwelijk met graaf Filips III van Évreux ging Navarra over op het Huis van Évreux. In de 15e eeuw wisselden weer tal van dynastieën elkaar af onder voortdurende opvolgingsstrijd: o.m. het Huis van Aragón regeerde een tijdlang in Navarra, daarna het Huis Foix. Het koninklijk gezag bestond echter alleen nog theoretisch en de koningen hadden al sinds lang geen enkele reële betekenis meer. Van deze feodale anarchie maakten de steden misbruik om hun macht en hun privileges uit te breiden. Ook Ferdinand II van Aragón profiteerde van deze verdeeldheid om het zuiden van Navarra bij zijn eigen rijk in te lijven, waarna dit definitief in de Spaanse geschiedenis opging. Het gebied ten noorden van de Pyreneeën (tegenwoordig Neder-Navarra, in het huidige Franse departement Pyrénées-Atlantiques) kon hij niet ontnemen aan het Huis Albret, een Zuidfrans geslacht, dat in 1484 door het huwelijk van Jean d'Albret met Catharina van Foix, erfgename van Jan III van Navarra, geheel Navarra had verworven. Hendrik II, de zoon van Jean d'Albret, trouwde met Margaretha, zus van de Franse koning Frans I. Hij probeerde vruchteloos het zuidelijke deel van Navarra opnieuw te annexeren. Zijn dochter Jeanne d'Albret maakte van Navarra, nu gereduceerd tot Neder-Navarra, een calvinistische staat. Haar zoon Hendrik, die als Hendrik IV koning van Frankrijk werd, bracht uiteindelijk in 1589 dit koninkrijk Navarra onder de Franse kroon (zelf beweerde hij altijd trots dat het in feite andersom was!). Officieel bleven Navarra en Frankrijk gescheiden koninkrijken (verbonden door een personele unie) tot 1620, toen koning Lodewijk XIII de landen verenigde. Tot aan de Franse Revolutie droegen de Franse koningen officieel de titel "koning van Frankrijk en Navarra"; ook de koningen Lodewijk XVIII en Karel X deden dit nog. Ook de Spaanse koningen bedienden zich overigens van de titel "koning van Navarra"; zij bezaten immers het grootste deel van het oude koninkrijk met de hoofdstad Pamplona.
- O Reino de Navarra foi um dos reinos medievais da Europa, com território no norte da península Ibérica e no dos Pirenéus ocidentais. O seu território foi diminuindo paulatinamente e, na fase final, a Navarra peninsular (conhecida como Alta Navarra), foi invadida por Fernando, o Católico, com o apoio de uma das duas facções locais da nobreza, e anexada à Coroa de Castela, evoluindo com outros reinos da península Ibérica no Reino de Espanha, e conservando instituições próprias até 1841, enquanto que a Navarra continental (Baixa Navarra), coexistiu com a coroa francesa e terminou dissolvendo-se na República Francesa aquando da Revolução Francesa. Navarra foi um dos núcleos de montanha da resistência cristã que se formaram no norte, frente ao domínio islâmico da península Ibérica, tal como sucedeu com o Reino de Aragão e a Catalunha, também pirenaicos, e as Astúrias e Cantábria na Cordilheira Cantábrica. Inicialmente foi também conhecido como Reino dos Pamploneses, Reino de Pamplona e Reino de Pamplona-Nájera em referência à importância da cidade riojana. Actualmente, o seu território histórico está dividido entre a Comunidade Foral de Navarra, que forma parte de Espanha, e o departamento de Pirenéus-Atlânticos, em França, a que pertence o território da antiga Baixa Navarra. Na época etapa de maior expansão territorial, durante a Idade Média, este reino abarcou territórios atlânticos e expandiu-se para além do rio Ebro, até zonas situadas nas actuais comunidades autónomas de Aragão, Cantábria, Castela e Leão, La Rioja, País Basco e as regiões administrativas francesas de Aquitânia e Midi-Pirenéus, nas antigas províncias de Gasconha e Occitânia. As capitais bascas de Vitoria e San Sebastián foram fundadas pelo rei navarro Sancho VI, o Sábio.
- Regatul Navarei, iniţial Regatul Pamplona, a fost un stat feudal din vestul Europei, de o parte şi de cealaltă a Pirineilor, în partea de Vest, pe coasta Oceanului Atlantic. Regatul a fost format când un lider local basc, Íñigo Arista, a devenit rege de Pamplona şi a condus cu succes o revoltă împotriva autorităţii Imperiului Francilor. Jumătatea de sud a fost absorbită în 1513 în Regatul Castiliei şi astfel a devenit parte componentă a Regatului Spaniei în cadrul căruia formează actualmente Comunitatea autonomă Navarra. Jumătatea de nord a rămas iniţial independentă, dar ulterior a intrat într-o uniune personală cu Regatul Franţei, în 1620 fiind incorporat în acesta, păstrând un anumit nivel de autonomie până în 1789. Actualmente acest teritoriu face parte din departamentul Pyrénées-Atlantiques.
- Королевство Наварра — средневековое королевство. Первоначально называлось Королевство Памплона. В его состав входили земли по обе стороны Пиренеев около Атлантического океана — современная провинция Наварра в Северной Испании и Нижняя Наварра в современной Южной Франции. Королевство существовало с начала IX века (первоначально как графство). В 1513 году Южная Наварра была завоевана королем Арагона Фердинандом II Католиком и вошла в состав королевства Испания. Северная Наварра оставалась независимой до 1589 года, когда её король Генрих III де Бурбон стал королём Франции под именем Генрих IV, после чего королевство Наварра было присоединено к Франции.
- Королі́вство Нава́рра — колишнє королівство, що існувало на теренах іспанської провінції Наварра і частини сучасного французького департаменту Бас-Піренеї. Протистояло завоюванню маврів і було незалежним, поки не стало частиною Франції в 1284 р. у результаті шлюбу Філіппа IV зі спадкоємицею Наварри. У 1479 р. Фердинанд Арагонський анексував іспанську Наварру, Французькою Наваррою правила Катерина Фуа, що зберегла королівський титул. Її онук став Генріхом IV, королем Франції, а Наварра остаточно ввійшла до складу Франції в 1620 р.
|
| rdfs:comment
|
- The Kingdom of Navarre, originally the Kingdom of Pamplona, was a European kingdom which occupied lands on either side of the Pyrenees alongside the Atlantic Ocean. The kingdom of Navarre was formed when local Basque leader Íñigo Arista was elected or declared King in Pamplona (traditionally in 824) and led a revolt against the regional Frankish authority. The southern part of the kingdom was absorbed by the Crown of Castile in 1513, and thus became part of the unified Kingdom of Spain.
- Das Königreich Navarra war ein historischer Staat im westlichen Pyrenäenraum. Es existierte als unabhängiger Staat von 905 bis 1589, als der verbliebene Teil nördlich der Pyrenäen unter Heinrich IV. mit Frankreich verbunden wurde. Der weitaus größere südliche Teil war jedoch schon 1512 von Kastilien erobert und annektiert worden. Die französischen Könige führten bis 1830 den Titel König von Frankreich und Navarra.
- El regne de Navarra va ser un dels nuclis pirinencs a la Marca Hispànica de resistència cristiana davant de la dominació islàmica de la Península Ibèrica, igual que el regne d'Aragó i els comtats catalans, o el regne d'Astúries a la serralada Cantàbrica. El títol del príncep hereu era el de Príncep de Viana. El nom "Navarra" deriva de nava un nom comú per a les valls planes envoltades de turons i la paraula basca herri, que vol dir país.
- El Reino de Navarra fue uno de los reinos medievales de Europa situado en ambas vertientes de los Pirineos occidentales, pero con su mayor parte del territorio localizado en el norte de la península Ibérica. Fue el sucesor del Reino de Pamplona, fundado en torno a la capital navarra en 824, según establecen la mayoría de los historiadores.
- Navarra on Pyreneiden vuoriston molemmin puolin sijainnut keskiaikainen kuningaskunta, jonka juuret olivat baskijohtaja Eneko Aritzan valitsemisessa Pamplonan alueen kuninkaaksi (perimätiedon mukaan vuonna 824) ja johtaessa kapinaa frankkeja vastaan. Kuningas Sancho II Garces hallitsi vuosina 970–994, jotka vuosiluvut ensimmäisinä maan historiassa ovat tarkat ja jolta ajalta on kirjallistakin aikalaisaineistoa.
- La Navarre est un royaume médiéval dont une partie fut conquise en 1512 par le royaume d'Aragon - et fut intégrée en 1516 dans l'actuel royaume d'Espagne - et l'autre partie, restée indépendante, fut unie à la couronne de France à partir de 1589, d'où par exemple le titre d'Henri IV : roi de France et de Navarre. La Basse-Navarre est intégrée en 1790 dans le département français des Pyrénées-Atlantiques.
- Il Regno di Navarra ha costituito uno Stato europeo che insisteva sul territorio che si estende dalle due parti della catena pirenaica, sull' Oceano Atlantico. La Navarra, in alcuni momenti della sua storia, corrispose molto approssimativamente ai territori occupati dal Popolo basco.
- Navarra was de naam van een voormalig koninkrijkje gelegen in het Noorden van Spanje en het Zuidwesten van Frankrijk, aan beide zijden van de Pyreneeën. Oorspronkelijk sloeg de benaming enkel op een gebied ten zuiden van de Pyreneeën, waarvan de gedeeltelijk Baskische, gedeeltelijk Visigotische bevolking in de 8e en 9e eeuw een zelfstandig staatje stichtte, in de strijd tegen de opdringende Moren en de Franken.
- O Reino de Navarra foi um dos reinos medievais da Europa, com território no norte da península Ibérica e no dos Pirenéus ocidentais.
- Regatul Navarei, iniţial Regatul Pamplona, a fost un stat feudal din vestul Europei, de o parte şi de cealaltă a Pirineilor, în partea de Vest, pe coasta Oceanului Atlantic. Regatul a fost format când un lider local basc, Íñigo Arista, a devenit rege de Pamplona şi a condus cu succes o revoltă împotriva autorităţii Imperiului Francilor.
- Королевство Наварра — средневековое королевство. Первоначально называлось Королевство Памплона.
- Королі́вство Нава́рра — колишнє королівство, що існувало на теренах іспанської провінції Наварра і частини сучасного французького департаменту Бас-Піренеї. Протистояло завоюванню маврів і було незалежним, поки не стало частиною Франції в 1284 р.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
